Voorjaars voor WBE s bij de organisatie van fauna KNJV Afdeling zak februari Internet: www.knjvintranet.nl E-mail: biologie@knjv.nl Telefoon: 033-4619841
INSTRUCTIE VOORJAARSTELLING Vier jaar geled is met de Nationale Wildteldag (de eerste zaterdag van april) e start gemaakt met het invtariser van wild- faunasoort. Ook dit voorjaar zal weer word geteld. Door deze telinstru te volg word in het hele land op uniforme wijze structureel telgegevs verzameld. De data waarop in zal word geteld zijn hieronder vermeld: Nationale Wild- teldag De Nationale Wild teldag valt dit jaar op zaterdag 4 april. Het betreft: - de wildsoort in de door de WBE vastgestelde represtatieve telgebied (zie hfst 1). - de ganz, knobbelzwan, kraaiachtig reigers in de hele WBE (zie hfst.2). Voorjaars grote hoefdier Het aantal reeën wordt traditioneel in het voorjaar (april) geteld (zie hfst.3). Ook de edelhert wilde zwijn word in het voorjaar geteld. Aanwezigheid zoogdier Iedere jachthouder houdt gedurde het hele jaar bij welke zoogdiersoort (zoals de kleine marterachtig) hij in zijn eig jachtveld heeft waargom (zie hfst.4). Waarom tell? Cijfers word steeds belangrijker.voor de onderbouwing van ontheffing zijn ze gewoon noodzakelijk.t behoeve van toekomstige actualisatie van het faunabeheerplan zull WBE s aan de beheereheid gegevs moet kunn overlegg over populatiegrootte afschot van schadeveroorzakde diersoort. Ook om de jachtbelang in D Haag te behartig het bewerkstellig van e praktisch uitvoerbaar faunabeleid in de provincies, moet de KNJV over gegevs kunn beschikk. Ook bij de evaluatie van de Flora- faunawet zull de populatieomvang, de populatieontwikkeling het afschot zeker aan de orde kom. De afschotgegevs word al jar structureel verzameld in de WBE Databank. De KNJV met dat WBE s bij uitstek geschikt zijn om ook gegevs over wild schadeveroorzakde faunasoort te verzamel. Haar led kn het veld immers als ge ander. Om de gegevs van 2
achterevolgde jar met elkaar te kunn vergelijk provinciale uitwerking te kunn mak is het noodzakelijk dat jagers op dezelfde wijze tell. Vandaar dat de KNJV deze uniforme structurele opzet heeft gemaakt. Om de organisatie van de het uitwerk van de telgegevs binn de WBE te stroomlijn is het raadzaam dat het bestuur hier één of twee person (fauna-coördinator) mee belast. Deze fauna is e handreiking aan de WBE s bij het organiser van. In de zijn telformulier opgom, die kunn word gekopieerd t behoeve van de tellers (zie Bijlage 1). Zorgt u ervoor dat u tijdig over voldode kopiën van deze telformulier beschikt. De totaalresultat van de WBE kunn word ingevuld op de KNJVverzamelformulier (zie Bijlage 2) via de post word opgestuurd naar de afdeling faunazak van de KNJV (Postbus 1165, 3800 BD Amersfoort). Ook kunn de resultat via de wegwijzer word ingestuurd o.v.v. telresultat. Alle telformulier zijn tevs als Excelbestand te vind op www.knjvintranet.nl (onder formulier). Wanneer u dit Excelbestand gebruikt, kunn de resultat via de mail (biologie@knjv.nl) naar de KNJV word gestuurd. 3
1. Voorjaars wildsoort (trd) Doel Het vaststell van de populatieontwikkeling (trd) van de wildsoort. Neemt e wildsoort in aantal toe, blijv de aantall gelijk of is er sprake van e daling? Door ieder jaar op dezelfde wijze, op hetzelfde tijdstip in dezelfde gebied het aantal haz, konijn, wilde ed, fazant, houtduiv patrijz te tell, kan deze vraag na verloop van tijd word beantwoord. Aanpak Op e ledvergadering van de WBE in maart wordt door de faunacoördinator instru gegev hoe de zull word uitgevoerd. Waar tell? Niet de hele WBE wordt geteld, maar in e aantal van tevor vastgestelde telgebied die represtatief zijn voor de WBE. M.a.w. de verschillde in de WBE aanwezige biotop (zoals bijvoorbeeld loofbos, naaldbos, heide, grid, weiland, akker duin) moet in deze telgebied globaal in dezelfde verhouding terug te vind zijn. Als richtsnoer kan één telgebied van ongeveer 100 hectare per 1000 ha werkgebied WBE word aangehoud. Wanneer de WBE bijvoorbeeld 8400 hectare groot is, kan word volstaan met 8 telgebied. Het mag er ook één meer of minder zijn. Het is van het grootste belang dat de WBE deze telgebied op e kaart vastlegt. Dan is het ook voor de komde jar duidelijk waar de wild zull plaatsvind! Hoe tell? Nadat de telgebied zijn vastgesteld, zal vervolgs in deze telgebied e vaste telroute moet word gepland. Het is immers de bedoeling om ieder jaar op dezelfde wijze te tell. Die route kan per auto, fiets of lopd word afgelegd. Het is dus niet de bedoeling alle aanwezige wild op te jag (drijv), maar het aantal haz, konijn, wilde ed, fazant, patrijz houtduiv dat tijds het aflegg van de vaste telroute met behulp van e kijker wordt waargom, te noter. Leg ook de telroute vast op de kaart. De tellers wet dan precies wat van h wordt verwacht. Wanneer tell? De Nationale wild- faunateldag valt in principe op de eerste zaterdag in april. Dit jaar is dat op 4 april. De wildsoort word dan twee keer word geteld: s Ochtds vanaf zonsopkomst tot ca. e uur na zonsopkomst. s Avonds vanaf ca. e uur voor zonsondergang tot donker. Wie telt? 4
Per telgebied zijn in principe niet meer dan 2 tellers nodig. Voor deze wild is per WBE dus maar e beperkt aantal person nodig. Resultaat Het aantal waargom dier wordt geturfd op telformulier nr.1. De hoogste score van de ochtd- avond (zie voorbeeld) wordt als eindresultaat ingeleverd bij de faunacoördinator van de WBE. Hij maakt e optelsom van de resultat van de verschillde telgebied. Het eindresultaat kan vervolgs word ingevuld op KNJVverzamelformulier I, dat vóór 1 mei wordt opgestuurd naar de KNJV (per post: afd. wildbiologie, Postbus 1165, 3800 BD Amersfoort) of per e-mail (biologie@knjv.nl). De secretaris bewaart e kopie voor het eig WBE archief. Bijlage: Telformulier (nr. 1): Voorjaars trd aantalontwikkeling wildsoort NB. Wanneer op de vastgestelde teldag sprake is van slechte weersomstandighed (harde wind, reg of mist), is het verstandig de uit te stell binn 7 dag uit te voer. Voorbeeld Telformulier nr. 1 Voorjaars populatie ontwikkeling wildsoort (trd) in WBE De springde haas Datum : 4 april Telgebied: nummer 1 ( Hazhemel ) Oppervlakte telgebied: ca. 90 ha. OCHTENDTELLING Diersoort Aantall turv Totaal aantal Haas 2/1/3/1/1/2/4/2 16 Konijn 8/3/2/6/7/8 34 Fazant 2/4/2/1 9 Patrijs 0 Houtduif 9/15/3/2/6/ 35 Wilde ed 3/2/3/4/6/1/2/2/1/4 28 AVONDTELLING Diersoort Aantall turv Totaal aantal Haas 2/4/2/3/1/4/2/3/1/1/1 24 Konijn 4/6/4/7/5 26 Fazant 3/1 4 5
Patrijs 0 Houtduif 1/3/4/5/2/6/8 29 Wilde ed 2/2/4/1/2/2/1/3/2 19 EINDRESULTAAT Diersoort Totaal ochtd Totaal avond Hoogste score * Haas 16 24 24 Konijn 34 26 34 Fazant 9 4 9 Patrijs 0 0 0 Houtduif 35 29 35 Wilde ed 28 19 28 * hoogste waarde ochtd-/avond 6
2. Voorjaars faunasoort (absolute aantall) Doel: vaststell absolute aantall van de voorjaarsstand van e aantal schadeveroorzakde faunasoort (grauwe gans, Canadese gans, Nijlgans, kolgans, brandgans, Indische gans, verwilderde- / boergans, knobbelzwaan roek, zwarte kraai, kauw, ekster, blauwe reiger aalscholver. Waar tell? In de hele WBE. Informatie over de aantall van deze diersoort in (grote) natuurgebied kunt u opvrag bij de beheerder van het terrein. U kunt ook sam met die beheerder e uitvoer. Wanneer tell? Deze zal op dezelfde dag als de wild (5 april) word uitgevoerd. De uitvoering vindt plaats na de ochtd van de wildsoort. Dk er aan dat de telgroep binn de hele WBE op hetzelfde tijdstip gaan tell (na 9.15 uur). Aanpak In de ledvergadering van de WBE (maart) of op de teldag op de plaats van samkomst word de volgde zak besprok vastgesteld a) door de faunacoördinator aan led b) Opdeling hele WBE in telgebied (sector). In principe kan iedere jachthouder in zijn eig jachtveld tell. Maar uit praktische overweging is het beter dat e telgroep (2-3 person) e groter gebied (sector) voor zijn reking neemt. c) Uitleg aan tellers hoe zal word geteld - doorkruis van het hele telgebied met auto /of lopd of vard, afzoek van onoverzichtelijke terreindel binn dat telgebied - locaties van roekkolonies vastlegg op e WBE-kaart. Let op, de kolonies in de bebouwde komm niet verget. - aantall noter op telformulier (nrs. 2 3). LET OP: Wanneer van e bepaalde diersoort ge exemplar zijn waargom, dan 0 invull!!!!!!!!!!!! d) Vaststell telgroep per telgebied e) Uitreik telformulier aan tellers Resultaat Afsprek wanneer waar de telformulier word ingeleverd. Dat kan het best aan het eind van de teldag op e ctraal punt. De faunacoördinator verwerkt vervolgs de resultat op het KNJV-verzamelformulier nr. II III. De WBE stuurt deze KNJV-verzamelformulier vóór 1 mei naar de KNJV (per post: afd. wildbiologie, Postbus 1165, 3800 BD Amersfoort) of per e-mail (biologie@knjv.nl) bewaart e kopie voor het eig WBE archief. 7
Bijlag: - Telformulier (nr. 2): Voorjaars ganz knobbelzwan - Telformulier (nr. 3): Voorjaars kraaiachtig, blauwe reiger aalscholver 8
3. Telling grote hoefdier (voorjaar) Doel: het verkrijg van absolute aantall van de voorjaarsstand van ree, edelhert, wild zwijn damhert. Deze grofwildsoort word sinds vele jar geteld. Heel veel WBE s zijn reeds jar bezig met reewildinvtarisaties. Voor het tell van grofwild zijn daarom ge nieuwe telformulier ontwikkeld. Reeds bestaande formulier kunn daarvoor word gebruikt. LET OP! Wanneer in de WBE ge reeën voorkom, ook dan graag het KNJVverzamelformulier VI terugstur als resultaat 0 invull! Dit geldt natuurlijk ook voor de andere grote hoefdiersoort. De WBE stuurt het ingevulde verzamelformulier vóór 1 mei naar de KNJV. 9
4. Invtarisatie verspreiding zoogdier Doel: Informatie over het al dan niet aanwezig zijn van e aantal zoogdiersoort. Het gaat om hermelijn, wezel, bunzing, stemarter, boommarter, das, muntjak, wasbeer, verwilderde nerts, wasbeerhond beverrat. Aanpak: Iedere jachthouder houdt in zijn eig jachtveld bij welke van deze zoogdier hij in de loop van het jaar aantreft. Het gaat hier dus niet om het aantal, maar om welke soort in zijn jachtveld voorkom. Hij kruist dit aan op invtarisatieformulier nr. 5. Resultat: De resultat (invtarisatieformulier nr. 5) van het afgelop jaar word tijds de voorjaarsvergadering ingeleverd bij de faunacoördinator van de WBE. Het totaal resultaat, kan op het KNJV-verzamelformulier nr.v word ingevuld. Dit geeft in feite aan welke zoogdiersoort in de WBE zijn waargom. Dit formulier wordt vóór 1 mei opgestuurd naar de KNJV in Amersfoort. De WBE bewaart e kopie voor het eig archief. Bijlage: Invtarisatieformulier (nr.5): Verspreiding zoogdier 10
BIJLAGE 1 TELFORMULIEREN De telformulier 1, 2 3 kopiër t behoeve van de tellers. Invtarisatieformulier 5 kopiër t behoeve van de jachthouders in uw WBE. NB. Alle telformulier zijn tevs als Excelbestand te vind op www.knjvintranet.nl (onder formulier). 11
Dit formulier kopiër voor de tellers Telformulier nr. 1 Voorjaars populatie ontwikkeling (trd) wildsoort WBE Datum :. Telgebied: nr... (evt. naam gebied.. ) Oppervlakte telgebied:. hectare Naam tellers: OCHTENDTELLING Diersoort Aantall turv Totaal aantal Haas Konijn Fazant Patrijs Houtduif Wilde ed AVONDTELLING Diersoort Aantall turv Totaal aantal Haas Konijn Fazant Patrijs Houtduif Wilde ed EINDRESULTAAT Diersoort Totaal ochtd Totaal avond Hoogste score Haas Konijn Fazant Patrijs Houtduif Wilde ed 12
---------------------------------------------------------------------- ------------------------------------------------------------------ WBE telgegevs lever e bron van informatie. Tell is e serieuze aangelegheid. Maak er werk van! 13
Telformulier nr. 2 Voorjaarsstand ganz knobbelzwan WBE. Datum :.. Telgebied.. Naam teller(s):.. Dit formulier kopiër voor de tellers Soort Aantal broedpar (bp) (turv) Knobbelzwaa n Aantal niet broedvogels (nbv) (turv) Totaal aantal vogels* Grauwe gans Canadese gans Nijlgans Kolgans Brandgans Indische gans Verwilderde boergans *Let op: het totale aantal vogels = (het aantal broedpaar x 2) + het aantal niet broedvogels! 14
----------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------- WBE telgegevs lever e bron van informatie. Tell is e serieuze aangelegheid. Maak er werk van! ------------------------------------------------------------------------------ --------------------------------------------------------- 15
Dit formulier kopiër voor de tellers Telformulier nr. 3 Voorjaarsstand kraaiachtig, blauwe reiger aalscholver WBE.. Datum : Telgebied:. Naam tellers:.. Diersoort Aantal (turv) Totaal aantal Zwarte kraai Ekster Kauw Blauwe reiger Aalscholver Roek Locatie nummer kolonie* Aantal broedpar (bewoonde nest) in de kolonie Aantal roek Totaal aantal kolonies Totaal aantal broedpar (bewoonde nest) Totaal aantal roek *evt. intek op e WBE-kaart 16
----------------------------------------------------------------- ------------------------------------------------ WBE telgegevs lever e bron van informatie. Tell is e serieuze aangelegheid. Maak er werk van! ------------------------------------------------------------------------------ --------------------------------------------------------- 17
Invtarisatieformulier nr. 5 Verspreiding zoogdier Dit formulier kopiër voor de jachthouders WBE.. Jaar: 20 Jachtveld:. (naam jachthouder) Diersoort Aanwezig* Afwezig Onbekd Hermelijn Wezel Bunzing Stemarter Boommarter Das Muntjak Wasbeer Verwilderde nerts Wasbeerhond* * Beverrat...... * waarneming van e levd of dood exemplaar ** (=marterhond) Aankruis hetge van toepassing is! 18
BIJLAGE II KNJV verzamelformulier T behoeve van de fauna-coördinator van de WBE. Deze verzamelformulier (nrs. I, II, III, V VI)invull opstur naar de KNJV. 19
KNJV-verzamelformulier nr. I Dit formulier vóór 1 mei opstur naar de KNJV WBE. WBE nummer Opp. werkgebied WBE... ha Jaar: 20 Voorjaars wild (trd) Telgebie d Oppervlak in hectares Hoogste scores van de telgebied Haas Konijn Fazant Patrijs HoutduifWilde ed TOTAAL 20
21
KNJV-verzamelformulier nr II Dit formulier vóór 1 mei opstur naar de KNJV WBE. WBE nummer Opp. werkgebied WBE... ha Jaar: 20 Voorjaars ganz knobbelzwan (absolute aantall) telgebie d Knobbelzwaan Grauwe gans Canadese gans Nijlgans bp nbv Tot. bp nbv Tot. bp nbv Tot. bp nbv Tot. TOTAAL bp = aantal broedpaar nbv = aantal niet broedvogels telgebie d Kolgans Brandgans Indische gans Verw. Boergans bp nbv Tot. bp nbv Tot. bp nbv Tot. bp nbv Tot. 22
TOTAAL bp = aantal broedpaar nbv = aantal niet broedvogels 23
KNJV-verzamelformulier nr. III Dit formulier vóór 1 mei opstur naar de KNJV WBE. WBE nummer Opp. werkgebied WBE... ha Jaar: 20 Voorjaars kraaiachtig (absolute aantall) Telgebie d Zwarte kraai Ekster Kauw Blauwe Aalscholve reiger r Aantal Aantal Aantal Aantal Aantal Roek Aantal Aantal Aantal koloniebroedpaar roek s (nest) TOTAAL 24
KNJV-Verzamelformulier nr. V Dit formulier vóór 1 mei instur naar de KNJV. Verspreiding zoogdier WBE. WBE nummer Opp. werkgebied WBE.. ha Jaar: 20 Diersoort Aanwezig * Hermelijn Wezel Bunzing Stemarter Boommarter Das Muntjak Wasbeer Verwilderde Nerts Wasbeerhond** Beverrat...... Afwezig * waarneming van e levd of dood exemplaar ** (=marterhond) Onbekd Aankruis hetge van toepassing is! 25
KNJV-Verzamelformulier nr. VI Dit formulier vóór 1 mei instur naar de KNJV. Voorjaarsstand grote hoefdier WBE. WBE nummer Opp. werkgebied WBE... ha Jaar: 20 Ree Wild zwijn A A N T A L Bok Geit Bokkalf Geitkalf Onbekd* TOTAAL Keiler Zeug OverloperBig Onbekd Totaal Damhert * (niet aangesprok) Hert Hinde Kalf Onbekd* TOTAAL NB. Op de Veluwe word edelhert wilde zwijn reeds in bestaande programma s geteld. Vandaar dat ge gegevs over het edelhert word gevraagd. De kolomm wild zwijn damhert zijn wel gehandhaafd, daar deze beide diersoort ook buit de Veluwe word gesignaleerd. 26