Plan van Aanpak Paraaf bevoegd gezag: opsteller: JP Bakx datum: 25-09-2017 Mevr. M. Burger, 25-09-2017 Inleiding In dit Plan van Aanpak worden de uitgangspunten en werkzaamheden beschreven voor het uitvoeren van een archeologische begeleiding protocol opgraven ter hoogte van het Wilhelminaplein in Naaldwijk. Alle werkzaamheden worden uitgevoerd conform het handboek Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie versie 4.0 (KNA 4.0) en de geldende eisen van het PvE. Administratieve gegevens Provincie Zuid-Holland Gemeente Westland Plaats Naaldwijk Toponiem Wilhelminaplein Start-doorlooptijd Vanaf medio september tot december 2017 Aard veldwerk Archeologische Begeleiding protocol opgraven Toevalsvondst Voorafgaand aan de werkzaamheden is het plangebied vrijgegeven voor archeologisch onderzoek. Gedurende de werkzaamheden zijn ter hoogte van de kerk enkele begravingen aangetroffen. Archeologie Delft is door het bevoegd gezag gevraagd om per direct deze toevalsvondsten veilig te stellen. Naar aanleiding van deze toevalsvondst en het vervolg en de omvang van de geplande werkzaamheden is besloten ook de overige nog verder te ontgraven zones archeologisch te begeleiden. Omdat het project al loopt is besloten geen Programma van Eisen meer op te stellen, maar te werken met onderhavig Plan van Aanpak. Na afloop van de werkzaamheden zullen in het evaluatierapport de relevantie onderzoeksvragen worden geformuleerd. Het bevoegd gezag heeft ingestemd met deze werkwijze. Daarmee voldoet dit document ook voor de onderzoeksmelding in het Archis. Doel Het plein wordt opnieuw ingericht. Hiervoor worden bestaande leidingen gerooid, worden boomgroeiplaatsen ontgraven voor nieuw te plaatsen bomen en worden er verschillende aansluitingen gemaakt voor straatverlichting, fonteintjes en de dorpspomp. De werkzaamheden worden tussen 1 tot 3,5 m onder maaiveld uitgevoerd en zullen archeologisch worden begeleid volgens de norm Opgraven (KNA 4.0). Het doel van het archeologisch onderzoek is het veiligstellen van de wetenschappelijke informatiewaarde van de archeologische resten. Werkzaamheden In de uitvoering van de archeologische begeleiding zullen de volgende stappen worden genomen: 1. Voorbereiden veldwerk 2. Uitvoeren veldwerk 3. Technische uitwerking en evaluatie 4. Analyse en rapportage 5. Deponeren en archiveren 1. Voorbereiden veldwerk Tijdens dit onderzoek worden alle logistieke en administratieve werkzaamheden verricht die noodzakelijk zijn om het veldwerk uit te voeren. Tenminste bestaande uit: Overleg en afstemming met de opdrachtgever en civiel aannemer; Uitvoeren onderzoeksmelding (ARCHIS) bij de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE); 2. Uitvoeren veldwerk Het onderzoek wordt uitgevoerd overeenkomstig het protocol Opgraven onder KNA (Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie) versie 4.0. De boomgroeiplaatsen hebben per boom een oppervlak van circa 42 m 2 en tot op een diepte van circa 1 m onder maaiveld. Daarbij zijn met name de ontgravingen in de nabijheid van de kerk van belang in verband met de aanwezigheid van het
kerkhof. Voor de rest van het plein bestaat de verwachting dat grote delen bij eerdere werkzaamheden zijn verstoord. Echter niet overal zal sprake zijn van verstoring. De boomgroeiplaatsen rondom het plein en de te graven put voor de dorpspomp en fontein zullen archeologisch moeten worden begeleid. Bovengenoemde ontgravingen wordt uitgevoerd onder continue begeleiding van een ter plekke aanwezige archeoloog. Het graven moet daar waar sprake is van archeologische resten plaatsvinden op aanwijzing van de archeoloog, zodat geen archeologisch resten beschadigd raken en de archeoloog de tijd en ruimte heeft om archeologische sporen te documenteren en vondsten te verzamelen. De archeologische werkzaamheden zijn in ruimte niet omvangrijker dan de door de civieltechnisch aannemer uit te voeren werkzaamheden. Deze richten zich op de aanleg en de documentatie van de archeologische sporen en vondsten in lagen en profielen in de te ontgraven sleuven. Indien sprake is van intacte, complexe spoor- en/of vondstcomplexen kan het, met het oog op de voortgang van het project, nodig zijn dat een tweede archeoloog wordt opgeroepen. Bij het documenteren van sporen die duidelijk aanzienlijk dieper doorlopen dan de maximale ontgravingsdiepte voor de civieltechnische werkzaamheden, wordt pas dieper dan dit niveau gecoupeerd en afgewerkt na overleg met de civieltechnisch aannemer en het bevoegd gezag. Om het stratigrafisch verband tussen de lagen te kunnen documenteren dient ten minste één lengteprofiel per werkput te worden gefotografeerd, gewaterpast en/of getekend op schaal 1:20. Bij een eenduidig profiel volstaan profielkolommen (minimaal 1 meter breed) per werkput. Bij wateroverlast door grond- of hemelwater, dienen, in overleg met het bevoegd gezag en de opdrachtgever, passende maatregelen genomen te worden om de werkzaamheden veilig uit te kunnen voeren en de kwaliteit van het onderzoek te waarborgen. Bij het zintuiglijk aantreffen van onverwachte bodemverontreiniging, of bij het aantreffen van een mogelijk explosief, dient het veldteam uit veiligheidsoogpunt de werkzaamheden stil te leggen en dient de opdrachtgever, in overleg met het archeologisch veldteam en het bevoegd gezag, passende maatregelen te treffen. 3. Technische uitwerking en evaluatie Tijdens dit onderdeel worden de archeologische gegevens en eventuele vondsten, die tijdens het onderzoek zijn verzameld, verwerkt en beschreven. Er vindt hierbij een waardering van de sporen, vondsten (en monsters) plaats. Tevens zal worden aangegeven welke vondsten en monsters voor deponering en/of conservering in aanmerking komen. Dit krijgt zijn beslag in een evaluatie- en selectierapport. Dit wordt uiterlijk 3 maanden na afronding van het veldwerk aangeleverd. 4. Analyse en rapportage Het onderzoek zal ten minste resulteren in een standaardrapport (KNA-specificatie VS 05). In dit rapport worden alle resultaten beschreven aan de hand van een beschrijving en waardering van de vlakken, profielen, sporen, structuren, vondsten en monsters, gevolgd door een beantwoording van de onderzoeksvragen in de vorm van een synthese. De basisrapportage wordt vormgegeven in de opmaak van de reeks Delftse Archeologische Rapporten (DAR). 5. Deponeren en archiveren Ten behoeve van de deponering en archivering worden de volgende werkzaamheden verricht: Eventuele vondsten worden met documentatie binnen twee jaar na afronding van het onderzoek overgedragen aan het depot voor bodemvondsten van de provincie Zuid-Holland. De onderzoeksgegevens worden binnen de KNA gestelde termijn van twee jaar digitaal aangeleverd aan het Elektronisch Depot voor Nederlandse Archeologie (EDNA). Planning Het project is al in uitvoering en dient voor december te zijn afgerond. Projectteam Archeologie Delft stelt voor onderhavig onderzoek een projectteam samen dat bestaat uit een senior KNA-archeoloog en indien nodig eventueel een tweede archeoloog. Deze dragen er zorg voor dat alle archeologische resten (vondsten en sporen) die tijdens de veldsituatie worden blootgelegd, worden gedocumenteerd en verzameld. De senior KNA-archeoloog heeft ruime ervaring op het terrein van de te verwachten perioden in het West-Nederlandse kustgebied. Het proces wordt gemonitord, gecontroleerd en geautoriseerd door de senior KNA-archeoloog. De ontgraving van het plangebied gebeurt door middel van een graafmachine met gladde bak. Het materieel en de bemanning worden geleverd door de civiel-technisch uitvoerder.
Communicatie De interne communicatie tussen opdrachtgever en uitvoerder zal na gunning van het project nader worden afgestemd (zie voor contactpersonen bijlage 3). De externe communicatie met het bevoegd gezag en omliggende bewoners ligt geheel in handen van de opdrachtgever. Wanneer inhoudelijke informatie van belang is voor deze externe communicatie, dan zal Archeologie Delft alle medewerking verlenen aan het verschaffen van deze informatie. Indien een open dag of informatiemoment wordt gepland of als er een persbericht moet worden verstuurd, en de inzet van Archeologie Delft daarbij gewenst is, dan moeten hierover aanvullende afspraken worden gemaakt. Product De basisrapportage wordt vormgegeven in de opmaak van de reeks Delftse Archeologische Notities (DAN). Voor de opdrachtgever wordt een digitaal exemplaar vervaardigd. Mocht daar behoefte aan zijn dan kan ook een analoog exemplaar worden verstrekt. Het rapport wordt ook digitaal ter beschikking gesteld aan de desbetreffende gemeente, de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE), de provincie Zuid-Holland en de Koninklijke Bibliotheek. Kwaliteit Sinds 1991 beschikt de gemeente Delft over een eigen archeologische dienst. In de loop der jaren is deze dienst uitgegroeid tot een expertisecentrum met regionale functie. Archeologie Delft is sinds mei 2017 BRL SIKB 4000, versie 4.0 gecertificeerd voor het verrichten van gravend onderzoek (protocollen 4003 en 4004). Daarnaast draagt Archeologie Delft momenteel zorg voor het beschermen en behouden van archeologische resten in de gemeenten Delft, Westland, Midden- Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Lansingserland en Zoetermeer. Door de inzet van hooggekwalificeerde en ervaren medewerkers en specialisten met specifieke regionale kennis en expertise staan wij garant voor een constructieve en oplossingsgerichte samenwerking. Alle veldonderzoekers van Archeologie Delft zijn in het bezit van het VCA veiligheidscertificaat. Daarnaast worden alle veldonderzoekers jaarlijks medisch gekeurd.
Bijlage 1 Stroomdiagram Archeologische Monumentenzorg (AMz)
Bijlage 2 Lijst van betrokken personen en instanties Opdrachtgever Gemeente Westland Adres Postbus 150 Postcode/plaats 2670 AD Naaldwijk Contactpersoon 1 Dhr. Ing. H.(Henri) F. Jansen Projectleider Tel 06 41900592 hfjansen@gemeentewestland.nl Contactpersoon 2 Dhr. M. (Martijn) Bunnik Dagelijks toezichthouder Tel 06 12534883 info@bunnik-ic.nl Uitvoerder Gemeente Delft Afdeling Archeologie Delft Adres Kluizenaarsbocht 7 Postcode/plaats Postbus 78, 2600 ME Delft Website www.archeologie-delft.nl/ Contactpersoon Dhr. J.P.L. (Jean Paul) Bakx Archeoloog, coördinator Onderzoek & Projecten Tel 06 13376012 jbakx@delft.nl Bevoegd gezag Gemeente Westland Contactpersoon Mevr. M. Burger Archeologisch deskundige namens bevoegd gezag Tel 06 53692087 mburger@gemeentewestland.nl
Bijlage 3 Relevante geplande werkzaamheden