SOCIALE WIJKPROFIELEN De sociale wijkprofielen geven een beknopt beeld van de bevolkingssamenstelling van de onderscheiden wijken: wat is de leeftijdopbouw, de samenstelling van de huishoudens en de etnische samenstelling van de wijk en hoe is het gesteld met de koopkracht? Deze gegevens worden aangevuld met een beeld van de woningvoorraad. Er zijn diverse gegevens beschikbaar over buurten en wijken. Bij het opstellen van de sociale wijkprofielen is getracht de balans te vinden tussen enerzijds een overdaad aan gegevens en anderzijds een te globaal beeld. Per wijk worden, voor deze gegevens beschikbaar zijn, ook het provinciale en landelijke gemiddelde vermeld. Afsluitend worden gegevens over de buurten grafisch weergegeven. De indeling van de wijken is gebaseerd op de wijkindeling die de gemeente hanteert. De gemeente onderscheidt daarnaast buurtcombinaties. Per wijk is weergegeven uit welke buurten en buurtcombinaties deze bestaat. Als naar het voorzieningenniveau wordt gekeken in relatie tot het sociale profiel van een wijk, wordt doorgaans een omvang gehanteerd van circa 10.000 inwoners. Een aantal wijken kent een aanzienlijk lager inwoneraantal. Daarom is een aantal wijken samengevoegd: Hoorn en Hoge Zijde zijn samengenomen en hetzelfde geldt voor Steekterpolder, Rietveld, Aarlanderveen en Zwammerdam. In de cijfers zijn overigens wel de scores van deze subwijken opgenomen. Op de volgende pagina staat een compleet overzicht van de wijken en buurten. Grafisch ziet de wijkindeling er als volgt uit (de geel gekleurde buurten zijn ISV-buurten): Er is van verschillende bronnen gebruik gemaakt. In de eerste plaats van CBS-gegevens die op buurten wijkniveau beschikbaar zijn. Deze zijn weergegeven in Gemeente op Maat 2004 en Gemeente op Maat 2005 en ze zijn online beschikbaar via Statline. Daarnaast is het Statistisch Jaaroverzicht 2005 van de gemeente geraadpleegd. Er zijn in de Stadspeiling 2004/2005 van de gemeente ook gegevens beschikbaar op buurtcombinatieniveau. In de wijkprofielen hebben de cijfers betrekking op de wijk. Soms brengt het cijfer voor een wijk echter niet goed het onderscheid tussen verschillende buurten of buurtcombinaties binnen die wijk tot uiting. In de toelichting bij de wijkgegevens is dit aangegeven, voor zover relevant (bijv. alleen als de buurt redelijk groot is) en voor zover er gegevens beschikbaar zijn. Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 1
Wijk CBS-wijk Buurt Inwoners Buurtcombinatie gemeente 1 2401 Oudshoorn 0101 Gnepbroek 250 Weteringpark/Groenoord 0102 Woubrugseweg 60 Weteringpark/Groenoord 0103 Heuvelweg 1.430 Weteringpark/Groenoord 0104 Weteringpark 530 Weteringpark/Groenoord 0105 Ambachtenbuurt 3.510 Stromenbuurt/Ambachtenbuurt 0106 Heimanswetering 80 Weteringpark/Groenoord 0107 Stromenbuurt 2.680 Stromenbuurt/Ambachtenbuurt 0108 Nuovaweg 10 Weteringpark/Groenoord 0109 Groenoord 830 Weteringpark/Groenoord 0110 De Heul 60-9.440 2 2402 Ridderveld 0201 Ridderbuurt 120 Ridderveld-Noord 0202 Herenweg 1.280 Ridderveld-Noord 0203 Horstenbuurt 3.680 Ridderveld-Noord 0204 Burgenbuurt 1.380 Ridderveld-Noord 0205 Preludeweg 1.240 Ridderveld-Noord 0206 Componistenbuurt 2.710 Ridderveld-Zuid 0207 Rijnoord 190-0208 Planetenbuurt 3.580 Ridderveld-Zuid 14.180 3 2403 Zegersloot 0301 Steinenbuurt 1.410 Zegersloot-Noord 0302 Paddestoelenbuurt 2.400 Zegersloot-Noord 0303 Ericapark 1.050 Zegersloot-Noord 0304 Weidebloemenbuurt 2.880 Zegersloot-Noord 0305 Kromme Aar 20-0306 Edelstenenbuurt 2.870 Zegersloot-Zuid 10.630 4 2404 Hoorn 0401 Leidse Schouw 40 Hoorn 0402 Rijnhaven 470 Hoorn 0403 Zeeheldenbuurt 1.410 Hoorn 0404 Bomenbuurt 1.530 Hoorn 0405 Bospark 900 Hoorn 4.350 2405 Hoge Zijde 0501 Emmalaan 2.770 Emmalaan 0502 Burg. Visserpark 1.280 Hoge Zijde 0503 Paradijslaan 340 Hoge Zijde 0504 Hazeveld 1.920 Hoge Zijde 0505 Gouwsluis 1.210 Gouwsluis 0506 De Schans 10-7.530 11.880 5 2406 Lage Zijde 0601 Nieuwe Sloot 1.270 Lage Zijde-Noord 0602 Lijsterlaan 1.990 Lage Zijde-Noord 0603 De Bijlen 10-0604 Van Boetzelaerstraat 2.500 Lage Zijde-Zuid 0605 Berendrecht 2.490 Lage Zijde-Zuid 8.260 Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 2
Wijk Wijk bestaand Buurt Inwoners Buurtcombinatie gemeente 2408 Kerk en 6 Zanen 0801 Molenwetering 40-0802 Europaplein 1.220 Kerk en Zanen 0803 Evenaar-West 2.420 Kerk en Zanen 0804 De Oude Wereld 3.150 Kerk en Zanen 0805 Evenaar-Oost 1.900 Kerk en Zanen 0806 Zevierzijde 60 Kerk en Zanen 0807 Archeon 290 Kerk en Zanen 0808 Polderpeil 3.040 Kerk en Zanen 0809 De Vork 0 Kerk en Zanen 12.120 2407 7 Steekterpolder 0701 Kortsteekterbuurt 230 Zwammerdam e.o. 0702 Steekterbuurt 580 Zwammerdam e.o. 0703 Hoogendoornlaan 80 Zwammerdam e.o. 890 2409 Rietveld 0901 Rietveldsepad 60 Zwammerdam e.o. 2445 Aarlanderveen 4501 Noordeinde 360 Aarlanderveen 4502 Hoge Dijk 90 Aarlanderveen 4503 Aarlanderveen Dorp 500 Aarlanderveen 4504 Zuideinde 240 Aarlanderveen 1.190 2471 Zwammerdam 7101 Ziende 140 Zwammerdam e.o. 7102 Zwammerdam Dorp 880 Zwammerdam e.o. 7103 Hooge Burch 470 Zwammerdam e.o. 7104 De Burcht 460 Zwammerdam e.o. 1.950 4.090 Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 3
1. OUDSHOORN Deze wijk ligt ten westen van de Eisenhowerlaan en ten noorden van de Oude Rijn. Het westen van de wijk gaat via het bedrijventerrein Heimanswetering over in de weilanden van het Gnepbroek. Ook in het noorden grens de wijk aan het buitengebied (Woubrugseweg). Deze wijk bestaat uit meerdere buurten met in totaal bijna 10.000 inwoners: Buurt Inwoners Buurtcombinatie gemeente 0101 Gnepbroek 250 Weteringpark/Groenoord 0102 Woubrugseweg 60 Weteringpark/Groenoord 0103 Heuvelweg 1.430 Weteringpark/Groenoord 0104 Weteringpark 530 Weteringpark/Groenoord 0105 Ambachtenbuurt 3.510 Stromenbuurt/Ambachtenbuurt 0106 Heimanswetering 80 Weteringpark/Groenoord 0107 Stromenbuurt 2.680 Stromenbuurt/Ambachtenbuurt 0108 Nuovaweg 10 Weteringpark/Groenoord 0109 Groenoord 830 Weteringpark/Groenoord 0110 De Heul 60-9.440 De bevolkingsdichtheid is iets hoger dan het stedelijk gemiddelde (1.538 tegen 1.282). Door de bank genomen komen de indicatoren van deze wijk redelijk overeen met het stedelijk gemiddelde. Maar schijn bedriegt, want er bestaan grote verschillen tussen de buurten. Vooral de Stromenbuurt is te kenmerken buurt die aandacht behoeft. Dit is een ISV-wijk, een wijk met veel hoogbouw (huur), een hoge bevolkingsdichtheid, veel allochtonen en een laag inkomen. Relevante verschillen tussen de buurten komen onderstaand ook aan de orde. Vergeleken met het stedelijk gemiddelde, heeft de wijk veel jongeren in leeftijd van 15 tot en met 24 jaar en veel mensen in de leeftijd van 45 tot 64 jaar (vooral Weteringpark schiet eruit; daar wonen weinig kinderen). Er wonen relatief weinig kinderen en ouderen. Ambachtenbuurt en Gnepbroek hebben juist relatief veel ouderen (resp. 12% en 13% in deze buurten is 65+). De Stromenbuurt kent daarentegen een relatief jonge bevolking. Vergeleken met het landelijke beeld is Alphen een gemiddelde stad met iets minder 65-plussers dan gemiddeld. Leeftijdopbouw Wijk 0-14 15-24 25-44 45-64 65+ gem. 1 18% 15% 28% 30% 9% 37 Alphen 20% 12% 31% 26% 11% 37 Z-Holland 18% 12% 30% 25% 14% Nederland 19% 12% 30% 26% 14% De samenstelling wat betreft huishoudentypen komt op wijkniveau redelijk overeen met het stedelijk gemiddelde. Alphen heeft overigens relatief veel huishoudens met kinderen en weinig eenpersoonshuishoudens. In Heuvelweg en Weteringpark zijn opvallend veel huishoudens met kinderen. Deze buurten hebben ook een laag percentage eenpersoonshuishoudens, terwijl de Ambachten- en Stromenbuurt juist veel eenpersoonshuishoudens kennen. Samenstelling huishoudens zonder met Wijk 1 persoons kinderen kinderen gem. 1 30% 28% 42% 2,4 Alphen 30% 31% 40% 2,4 Z-Holland 37% 28% 35% 2,2 Nederland 35% 30% 36% 2,3 Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 4
Oudshoorn kent meer niet-westerse allochtonen dan het stedelijk en landelijk gemiddelde. Het aandeel allochtonen verschilt echter sterk per buurt. De Stromenbuurt springt eruit met 27% inwoners van niet-westerse afkomst, terwijl dit percentage in de Ambachtenbuurt op 10% ligt en in de rest van de wijk rond de 5%. Etniciteit Wijk westers all. niet-westers all. 1 9% 13% Alphen 10% 10% Z-Holland 9% 17% Nederland 9% 10% Het besteedbaar inkomen in deze wijk is hoger dan het stedelijk gemiddelde. Dat geldt zowel per persoon als per huishouden. Het stedelijk gemiddelde is weer hoger dan het provinciale en landelijke gemiddelde. De welvaart is echter niet gelijk verdeeld binnen deze wijk. De buurtcombinatie Weteringpark/Groenoord heeft het hoogste netto huishoudensinkomen per maand van alle buurcombinatie (circa 3.000), terwijl huishoudens in de buurtcombinatie Stromen-/Ambachtenbuurt het met minder dan 2.000 per maand moeten doen. De buurtcombinatie Weteringpark/Groenoord heeft nauwelijks lage inkomens (< 1.200 netto per maand) en veel hoge inkomens (> 3.300 netto per maand). De andere buurtcombinatie heeft circa 20% lage inkomens en slechts circa 12% hoge inkomens. Het aantal mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering (per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar) is hoger dan het stedelijk gemiddelde, maar lager dan het landelijk gemiddelde. Besteedbaar inkomen aantal AO-uitkeringen per Wijk per inw. t.o.v. NL per huish. t.o.v. NL per 1.000 inw. 15-64 jaar 1 14,0 109 34,6 114 74 Alphen 13,6 105 33,3 110 66 Z-Holland 13,2 102 30,4 100 65 Nederland 12,9 100 30,3 100 80 De woningvoorraad komt wat betreft de soorten woningen redelijk overeen met het stedelijk gemiddelde, maar per buurt is het anders. In de Stromenbuurt is veel hoogbouw: 64% is meergezinswoning. In de Ambachtenbuurt is dit 39% en in de andere buurten zijn niet of veel minder meergezinswoningen. Rijenwoningen zien we bovengemiddeld veel in de Ambachtenbuurt (61%), Heuvelweg (57%) en Groenoord (57%). Er zijn in deze wijk beduidend meer huurwoningen dan gemiddeld. Dat kan vooral worden toegeschreven aan de Ambachten- en Stromenbuurt (resp. 65% en 82% huur), want de andere buurten hebben slechts tussen 0% en 12% huurwoningen. De woningen zijn gemiddeld wat jonger dan in andere wijken. De buurten kennen verschillende bouwperioden. Groenoord en de Stromenbuurt zijn uit de jaren 70. De Ambachtenbuurt, Weteringpark en Heuvelweg zijn in de jaren 80 gebouwd. Aan de buurt Nuovaweg wordt nog gebouwd. De economische waarde in de wijk is iets lager dan gemiddeld, maar er zijn grote verschillen tussen de buurten. Een huis in de Stromenbuurt is gemiddeld slechts 143.000 waard en in de Ambachtenbuurt 170.000, terwijl een huis in Nuovaweg 449.000 waard is. De gemiddelde woningwaarde in Alphen ligt iets boven het landelijk gemiddelde ( 202.000). Woningvoorraad Woningvoorraad Wijk (half)vrijstaand rij overig meergezins huur koop ouderdom waarde 1 13% 50% 1% 37% 52% 48% 26 203 Alphen 11% 48% 1% 35% 41% 59% 32 207 Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 5
Plaatjes uit de wijk Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 6
2. RIDDERVELD Deze wijk ligt ingeklemd tussen Oudshoorn, Zegersloot en het centrum. De westelijke grens is de Eisenhowerlaan, de oostelijke de president Kennedylaan. In het noorden ligt de Zegerbaan en de Ridderbuurt. De zuidelijke grens wordt gevormd door de Planetenbuurt. Er wonen relatief veel mensen; in totaal meer dan 14.000: Buurt Inwoners Buurtcombinatie gemeente 0201 Ridderbuurt 120 Ridderveld-Noord 0202 Herenweg 1.280 Ridderveld-Noord 0203 Horstenbuurt 3.680 Ridderveld-Noord 0204 Burgenbuurt 1.380 Ridderveld-Noord 0205 Preludeweg 1.240 Ridderveld-Noord 0206 Componistenbuurt 2.710 Ridderveld-Zuid 0207 Rijnoord 190-0208 Planetenbuurt 3.580 Ridderveld-Zuid 14.180 De bevolkingsdichtheid is met 3.286 personen per km2 veel hoger dan het stedelijk gemiddelde (1.282). De omgevingsadressendichtheid, een goede maatstaf voor menselijke activiteit, is zelfs in geen enkele andere wijk zo hoog als hier (2.894 tegen 2.111 gemiddeld). Door de bank genomen komen de indicatoren van deze wijk redelijk overeen met het stedelijk gemiddelde. Maar op een aantal punten zijn er verschillen tussen de buurten. Binnen deze wijk vergt de Planetenbuurt, een ISV-buurt, extra aandacht. De inkomens zijn laag, er wonen veel alleenstaanden en het percentage niet-westerse allochtonen is hoog. De leeftijdsopbouw van de wijk wijkt niet wezenlijk af van het stedelijk gemiddelde. Vergeleken met het landelijke beeld is Alphen een gemiddelde stad met iets minder 65-plussers dan gemiddeld. De buurten Ridderbuurt, Preludeweg, Componistenbuurt en de Planetenbuurt kennen relatief veel ouderen. Rijnoord bestaat nagenoeg geheel uit ouderen. De Planetenbuurt en Horstenbuurt kennen veel jongeren. Burgenbuurt heeft nauwelijks ouderen, zodat ook in die wijk de gemiddelde leeftijd lager is dan stedelijke gemiddelde (35 tegen 38 jaar). De Planetenbuurt heeft opvallend weinig volwassenen in de leeftijd van 25 tot 65 jaar. Leeftijdopbouw Wijk 0-14 15-24 25-44 45-64 65+ gem. 2 18% 13% 29% 27% 13% 38 Alphen 20% 12% 31% 26% 11% 37 Z-Holland 18% 12% 30% 25% 14% Nederland 19% 12% 30% 26% 14% Deze wijk kent meer alleenstaanden dan gemiddeld. Vooral de Herenweg heeft veel eenpersoonshuishoudens (56%). De huishoudens in deze buurt bestaan gemiddeld uit 1,7 personen. De Horstenbuurt is kinderrijk. Het aandeel eenpersoonshuishoudens is overigens nog onder het provinciaal en landelijk gemiddelde. Samenstelling huishoudens zonder met Wijk 1 persoons kinderen kinderen gem. 2 32% 31% 37% 2,4 Alphen 30% 31% 40% 2,4 Z-Holland 37% 28% 35% 2,2 Nederland 35% 30% 36% 2,3 Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 7
Ridderveld is de wijk met het hoogste aandeel niet-westerse allochtonen. Dit is ruim boven het landelijk gemiddelde (10%), maar nog net onder het provinciaal gemiddelde. De wijk komt wat dit betreft overeen met Zegersloot. Maar liefst 35% van de bevolking in de Planetenbuurt is van nietwesterse afkomst. Ook de Preludeweg (17%) en Herenweg (13%) hebben relatief veel niet-westerse allochtonen. Etniciteit Wijk westers all. niet-westers all. 2 10% 16% Alphen 10% 10% Z-Holland 9% 17% Nederland 9% 10% Het besteedbare inkomen ligt per inwoner ongeveer op het stedelijk gemiddelde, maar per huishouden is het inkomen iets lager. Dat kan samenhangen met het relatief grote aandeel alleenstaanden. De buurtcombinatie Ridderveld-Zuid (Planeten- en Componistenbuurt) heeft een lager netto inkomen per huishouden dan het stedelijke gemiddelde. De buurtcombinatie Ridderveld-Noord ligt op ongeveer het stedelijk gemiddelde. Het aantal mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering (per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar) is hoger dan het stedelijk gemiddelde, maar lager dan het landelijk gemiddelde. Het aantal mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering (per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar) is bijna gelijk aan het stedelijk gemiddelde en daarmee lager dan het landelijk gemiddelde. Besteedbaar inkomen aantal AO-uitkeringen per Wijk per inw. t.o.v. NL per huish. t.o.v. NL per 1.000 inw. 15-64 jaar 2 13,5 105 32,1 106 67 Alphen 13,6 105 33,3 110 66 Z-Holland 13,2 102 30,4 100 65 Nederland 12,9 100 30,3 100 80 Er zijn veel relatief veel goedkope woningen in deze wijk. De gemiddelde woningwaarde is het laagst van alle wijken. Woningvoorraad Woningvoorraad Wijk (half)vrijstaand rij overig meergezins huur koop ouderdom waarde 2 4% 38% 0% 38% 53% 47% 28 176 Alphen 11% 48% 1% 35% 41% 59% 32 207 Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 8
Plaatjes uit de wijk Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 9
3. ZEGERSLOOT Buurt Inwoners Buurtcombinatie gemeente 0301 Steinenbuurt 1.410 Zegersloot-Noord 0302 Paddestoelenbuurt 2.400 Zegersloot-Noord 0303 Ericapark 1.050 Zegersloot-Noord 0304 Weidebloemenbuurt 2.880 Zegersloot-Noord 0305 Kromme Aar 20-0306 Edelstenenbuurt 2.870 Zegersloot-Zuid 10.630 De bevolkingsdichtheid is met 3.769 personen per km2 veel hoger dan het stedelijk gemiddelde (1.282). De omgevingsadressendichtheid, een goede maatstaf voor menselijke activiteit, is ongeveer gelijk aan het stedelijk gemiddelde (2.105 tegen 2.111). De Edelstenenbuurt is een ISV-wijk met lage inkomens, veel alleenstaanden en het percentage nietwesterse allochtonen is hoog. De wijk bestaat vooral uit grote flatgebouwen. Het gemiddelde van de buurten gezamenlijk zijn een redelijke afspiegeling van het stedelijk gemiddelde. De wijk kent opvallend veel mensen in de leeftijd van 45-65 jaar, vooral de Steinenbuurt en Weidebloemenbuurt. Samen met de Paddestoelenbuurt zijn dit overigens ook de buurten waar veel huishoudens met kinderen wonen. In de Edelstenenbuurt wonen veel jongeren tot 25 jaar. Er wonen opvallend weinig ouderen in de Paddestoelenbuurt en Steinenbuurt (4%). Vergeleken met het landelijke beeld is Alphen een gemiddelde stad met iets minder 65-plussers dan gemiddeld. Leeftijdopbouw Wijk 0-14 15-24 25-44 45-64 65+ gem. 3 18% 14% 29% 31% 8% 36 Alphen 20% 12% 31% 26% 11% 37 Z-Holland 18% 12% 30% 25% 14% Nederland 19% 12% 30% 26% 14% De gezinssituatie komt grotendeels overeen met het stedelijk beeld. Alphen heeft overigens relatief veel huishoudens met kinderen en weinig eenpersoonshuishoudens. Ericapark valt op door het hoge aandeel eenpersoons huishoudens en geringe omvang van de huishoudens (gemiddeld 1,8 persoon per huishouden). Samenstelling huishoudens zonder met Wijk 1 persoons kinderen kinderen gem. 3 27% 32% 41% 2,4 Alphen 30% 31% 40% 2,4 Z-Holland 37% 28% 35% 2,2 Nederland 35% 30% 36% 2,3 Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 10
Zegersloot is een relatief gekleurde wijk met 15% niet-westerse allochtonen en slechts 75% mensen met de Nederlandse etniciteit. De wijk komt wat dit betreft overeen met Ridderveld. Het gemiddelde wordt vooral bepaald door de Edelstenenbuurt (36%). De overige buurten hebben minder dan 10% niet-westerse allochtonen. Etniciteit Wijk westers all. niet-westers all. 3 10% 15% Alphen 10% 10% Z-Holland 9% 17% Nederland 9% 10% Het besteedbaar inkomen ligt in deze wijk iets boven het stedelijk gemiddelde. De buurtcombinatie Zegersloot-Zuid (Edelstenenbuurt) ligt echter onder dit niveau. Het aantal mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering (per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar) is bijna gelijk aan het stedelijk gemiddelde en daarmee lager dan het landelijk gemiddelde. Besteedbaar inkomen aantal AO-uitkeringen per Wijk per inw. t.o.v. NL per huish. t.o.v. NL per 1.000 inw. 15-64 jaar 3 13,8 107 34,6 114 67 Alphen 13,6 105 33,3 110 66 Z-Holland 13,2 102 30,4 100 65 Nederland 12,9 100 30,3 100 80 Zegersloot kent een hoger dan gemiddeld aandeel rijtjeswoningen. Het aandeel koopwoningen is lager dan gemiddeld. Voor het overige komt de woningvoorraad redelijk overeen met het stedelijke beeld. De Edelstenenbuurt en Ericapark kennen een relatief hoog aandeel huurwoningen (74% en 54%) en veel meergezinswoningen (66% en 74%). De huizen in deze buurten hebben ook een lage gemiddelde economische waarde. Overigens ligt de waarde in Alphen iets boven het landelijk gemiddelde. De Steinenbuurt, Paddestoelenbuurt en Weidebloemenbuurt kennen veel rijenwoningen. Woningvoorraad (half)vrij- meer- Woningvoorraad Wijk staand rij overig gezins huur koop ouderdom waarde 3 6% 56% 0% 38% 46% 54% 31 191 Alphen 11% 48% 1% 35% 41% 59% 32 207 Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 11
Plaatjes uit de wijk Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 12
4. HOORN / HOGE ZIJDE Buurt Inwoners Buurtcombinatie gemeente 0401 Leidse Schouw 40 Hoorn 0402 Rijnhaven 470 Hoorn 0403 Zeeheldenbuurt 1.410 Hoorn 0404 Bomenbuurt 1.530 Hoorn 0405 Bospark 900 Hoorn 2404 Hoorn 4.350 0501 Emmalaan 2.770 Emmalaan 0502 Burg. Visserpark 1.280 Hoge Zijde 0503 Paradijslaan 340 Hoge Zijde 0504 Hazeveld 1.920 Hoge Zijde 0505 Gouwsluis 1.210 Gouwsluis 0506 De Schans 10-2405 Hoge Zijde 7.530 11.880 De bevolkingsdichtheid is met 3.039 personen per km2 veel hoger dan het stedelijk gemiddelde (1.282). Dit is vooral toe te schrijven aan Hoge Zijde dat met 6.056 de hoogste bevolkingsdichtheid kent van de stad. In Hoorn is aanzienlijk dunner bevolkt met 1.666 inwoners per vierkante kilometer. Dat is een wijk met veel groen. De wijk als geheel kent relatief veel ouderen (65+), relatief weinig kinderen tot 15 jaar en mensen tussen 45 en 65 jaar. Deze wijk is daarmee veruit de meest vergrijsde wijk van Alphen. Vooral Hoorn is een grijze wijk met 24% 65-plussers en slechts 14% 0-15 jarigen. Vergeleken met het landelijke beeld is Alphen een gemiddelde stad met iets minder 65-plussers dan gemiddeld. Leeftijdopbouw Wijk 0-14 15-24 25-44 45-64 65+ gem. 4-2404 14% 12% 29% 21% 24% 43 4-2405 19% 12% 31% 25% 14% 38 4-totaal 17% 12% 30% 24% 18% 40 Alphen 20% 12% 31% 26% 11% 37 Z-Holland 18% 12% 30% 25% 14% Nederland 19% 12% 30% 26% 14% De relatief oudere samenstelling van de wijk komt ook tot uiting in de gezinssamenstelling. De wijk kent in vergelijking met het stedelijk gemiddelde veel alleenstaanden en bovengemiddeld huishoudens met kinderen. Deze wijk komt redelijk overeen met het provinciale en landelijke beeld. Alphen heeft namelijk relatief veel huishoudens met kinderen en weinig eenpersoonshuishoudens. Alleen Gouwsluis en Emmalaan kennen relatief veel huishoudens met kinderen. In geen enkele wijk is het percentage alleenstaanden zo hoog. Vooral Rijnhaven, Bospark en Paradijslaan springen er wat dit betreft uit. Samenstelling huishoudens zonder met Wijk 1 persoons kinderen kinderen gem. 4-2404 43% 32% 25% 1,9 4-2405 29% 32% 39% 2,3 4-totaal 34% 32% 34% 2,1 Alphen 30% 31% 40% 2,4 Z-Holland 37% 28% 35% 2,2 Nederland 35% 30% 36% 2,3 Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 13
De etnische samenstelling van de wijk is homogener dan het stedelijk gemiddelde. Het percentage niet-westerse allochtonen ligt alleen in Rijnhaven (17%) en de Zeeheldenbuurt (16%) boven het stedelijk gemiddelde. Etniciteit Wijk westers all. niet-westers all. 4-2404 13% 11% 4-2405 7% 6% 4-totaal 9,2% 7,9% Alphen 10% 10% Z-Holland 9% 17% Nederland 9% 10% Ouderen hebben door de bank genomen minder te besteden dan andere bevolkingsgroepen. Mede door het hoge percentage ouderen ligt het inkomen van de bevolking ligt in deze wijk onder het stedelijk gemiddelde. Het inkomen per persoon ligt maar net op het Nederlands gemiddelde, per huishouden ligt het inkomen in Hoorn daar zelfs onder. De buurtcombinaties Hoorn en Emmalaan staan onderaan de randlijst van het netto huishoudeninkomen per maand. Het aantal mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering (per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar) is in deze wijk iets hoger dan het stedelijk gemiddelde, maar lager dan het landelijk gemiddelde. Het aantal ligt in Hoorn overigens aanzienlijk boven het niveau in Hoge Zijde. Besteedbaar inkomen aantal AO-uitkeringen per Wijk per inw. t.o.v. NL per huish. t.o.v. NL per 1.000 inw. 15-64 jaar 4-2404 12,9 100 25,4 84 76 4-2405 13,2 102 31,7 105 65 4-totaal - - - - 69 Alphen 13,6 105 33,3 110 66 Z-Holland 13,2 102 30,4 100 65 Nederland 12,9 100 30,3 100 80 De wijk heeft veel rijtjeswoningen en meergezinswoningen. Vooral in Hoorn staan veel meergezinswoningen (Zeeheldenbuurt, Bomenbuurt en Bospark), maar ook Paradijslaan kent veel hoogbouw. Vooral de Emmalaan, Hazeveld, Gouwsluis en De Schans zijn rijk aan rijenwoningen. De percentages huur/koop voor de wijk als geheel komen overeen met het stedelijk gemiddelde. Hoge Zijde heeft relatief veel koopwoningen en Hoorn juist niet. Huurwoningen staan vooral in de Zeeheldenbuurt, Bospark, Emmalaan en Paradijslaan. De waarde van de woningen in de wijk ligt onder het gemiddelde en onder het landelijk gemiddelde ( 202.000).Het gemiddelde wordt vooral door Hoorn (Zeeheldenbuurt, Bomenbuurt en Bospark) omlaag gehaald. Woningvoorraad (half)vrij- meer- Woningvoorraad Wijk staand rij overig gezins huur koop ouderdom waarde 4-2404 9% 35% 2% 54% 51% 49% 41 174 4-2405 9% 62% 1% 28% 33% 67% 46 213 4-totaal 9% 51% 2% 39% 41% 59% 44 197 Alphen 11% 48% 1% 35% 41% 59% 32 207 Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 14
Plaatjes uit de wijk Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 15
5. LAGE ZIJDE Buurt Inwoners Buurtcombinatie gemeente 0601 Nieuwe Sloot 1.270 Lage Zijde-Noord 0602 Lijsterlaan 1.990 Lage Zijde-Noord 0603 De Bijlen 10-0604 Van Boetzelaerstraat 2.500 Lage Zijde-Zuid 0605 Berendrecht 2.490 Lage Zijde-Zuid 8.260 De bevolkingsdichtheid is met 3.424 personen per km2 veel hoger dan het stedelijk gemiddelde (1.282). De omgevingsadressendichtheid, een goede maatstaf voor menselijke activiteit, ligt op ongeveer het stedelijke gemiddelde (2.210 tegen 2.111). De leeftijdsopbouw komt redelijk overeen met het stedelijk gemiddelde, zij het dat het aandeel kinderen tot 15 jaar iets lager is dan gemiddeld (met uitzondering van Berendrecht). Het aandeel 65- plussers is juist iets hoger (vooral in Nieuwe Sloot, Lijsterlaan en Van Boetzelaerstraat). Vergeleken met het landelijke beeld is Alphen een gemiddelde stad met iets minder 65-plussers dan gemiddeld. Leeftijdopbouw Wijk 0-14 15-24 25-44 45-64 65+ gem. 5 18% 12% 31% 26% 13% 38 Alphen 20% 12% 31% 26% 11% 37 Z-Holland 18% 12% 30% 25% 14% Nederland 19% 12% 30% 26% 14% Het gegeven dat er relatief weinig kinderen zijn, komt ook in de huishoudenssamenstelling tot uiting: er zijn in vergelijking met andere wijken relatief weinig gezinnen met kinderen (met uitzondering van Berendrecht). De wijk kent daarentegen relatief veel alleenstaanden, vooral in Lijsterlaan en Van Boetzelaerstraat. Deze wijk komt echter redelijk overeen met het provinciale en landelijke beeld. Alphen heeft namelijk relatief veel huishoudens met kinderen en weinig eenpersoonshuishoudens. Samenstelling huishoudens zonder met Wijk 1 persoons kinderen kinderen gem. 5 32% 32% 35% 2,2 Alphen 30% 31% 40% 2,4 Z-Holland 37% 28% 35% 2,2 Nederland 35% 30% 36% 2,3 Lage Zijde is een relatief witte wijk met slechts 5% niet-westerse allochtonen. Dat geldt voor alle buurten binnen de wijk; Lijsterlaan komt nog het hoogst met 10%. Dat is slechts de helft van het stedelijk gemiddelde. Alleen in het buitengebied is het percentage nog lager (2%). Etniciteit Wijk westers all. niet-westers all. 5 7% 5% Alphen 10% 10% Z-Holland 9% 17% Nederland 9% 10% Het besteedbaar inkomen per inwoner is hoger dan gemiddeld. Per huishouden ligt het inkomen echter daaronder. Dat hangt samen met het relatief hoge aandeel alleenstaanden. Lage Zijde-Zuid is kapitaalkrachtiger dan Lage Zijde-Noord. Het aantal mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 16
(per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar) ligt in deze wijk ruim onder het stedelijk en landelijk gemiddelde. Besteedbaar inkomen aantal AO-uitkeringen per Wijk per inw. t.o.v. NL per huish. t.o.v. NL per 1.000 inw. 15-64 jaar 5 14,1 109 32,5 107 55 Alphen 13,6 105 33,3 110 66 Z-Holland 13,2 102 30,4 100 65 Nederland 12,9 100 30,3 100 80 Lage Zijde heeft relatief weinig hoogbouw en veel (half)vrijstaande woningen en rijtjeswoningen. Lijsterlaan valt op door het hoge aandeel meergezinswoningen (62%). Deze wijk heeft in de regel koopwoningen. Met 74% koopwoningen moet deze wijk alleen in het buitengebied zijn meerdere erkennen. De waarde per woning ligt met 211.000 iets boven het stedelijk en landelijk gemiddelde. De waarde in Nieuwe Sloot en Lijsterlaan ( 187.000 en 159.000) liggen daaronder. De woningen zijn door de bank genomen wel aanzienlijk ouder dan gemiddeld (46 jaar tegen 32 jaar). Woningvoorraad (half)vrij- meer- Woningvoorraad Wijk staand rij overig gezins huur koop ouderdom waarde 5 15% 52% 1% 32% 26% 74% 46 211 Alphen 11% 48% 1% 35% 41% 59% 32 207 Plaatjes uit de wijk Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 17
6. KERK EN ZANEN Buurt Inwoners Buurtcombinatie gemeente 0801 Molenwetering 40-0802 Europaplein 1.220 Kerk en Zanen 0803 Evenaar-West 2.420 Kerk en Zanen 0804 De Oude Wereld 3.150 Kerk en Zanen 0805 Evenaar-Oost 1.900 Kerk en Zanen 0806 (onbebouwd) 60 Kerk en Zanen 0807 Archeon 290 Kerk en Zanen 0808 Polderpeil 3.040 Kerk en Zanen 0809 De Vork 0 Kerk en Zanen 12.120 Kerk en Zanen is een gewilde wijk. Uit de stadspeiling 2005/2006 blijkt dat van de mensen die binnen Alphen zouden willen verhuizen en die een voorkeur hebben voor een bepaalde wijk, 45% in Kerk en Zanen zou willen wonen. Deze wijk steekt er met kop en schouder uit boven andere wijken (Hoge en Lage Zijde volgen op plaats 2 en 3 met ongeveer 24%). Deze relatief nieuwe wijk heeft een dichtheid van 2.804 inwoners per km2, dat is 2,5 keer het stedelijk gemiddelde. De omgevingsadressendichtheid ligt wel onder het stedelijk gemiddelde (1.688 tegen 2.111 adressen). Zoals in vele jonge wijken in Nederland, is ook Kerk en Zanen jong van bevolkingssamenstelling. Er wonen veel jonge gezinnen. Dat betekent een hoog aandeel 25-44 jarigen en kinderen tot 15 jaar. Het aandeel van de andere leeftijdsgroepen (jongeren van 15 tot en met 24 jaar, en mensen ouder dan 45 jaar) is in geen enkele wijk zo laag als in Kerk en Zanen. Deze wijk kent dus een relatief eenzijdige bevolkingsopbouw in vergelijking met zowel het stedelijke als het landelijke beeld. Leeftijdopbouw Wijk 0-14 15-24 25-44 45-64 65+ gem. 6 28% 8% 39% 19% 6% 32 Alphen 20% 12% 31% 26% 11% 37 Z-Holland 18% 12% 30% 25% 14% Nederland 19% 12% 30% 26% 14% De samenstelling in leeftijdsgroepen hangt samen met de gezinssituatie. Het is een gezinswijk met weinig alleenstaanden in geen enkele wijk zo laag als hier en veel paren. Veel paren hebben kinderen. Het aantal huishoudens met kinderen is maar liefst 51%, ruim boven het stedelijk gemiddelde en nog veel hoger dan het landelijk gemiddelde. Hierdoor ligt ook het gemiddelde aantal personen per huishouden met 2,7 duidelijk boven het stedelijk gemiddelde (2,4) ligt. Ook dit cijfer is in geen enkele andere wijk zo hoog. Samenstelling huishoudens zonder met Wijk 1 persoons kinderen kinderen gem. 6 22% 27% 51% 2,7 Alphen 30% 31% 40% 2,4 Z-Holland 37% 28% 35% 2,2 Nederland 35% 30% 36% 2,3 Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 18
In Kerk en Zanen wonen weinig allochtonen. De wijk lijkt wat dit betreft op Lage Zijde dat nog iets minder etnisch divers is (5% niet-westers). Etniciteit Wijk westers all. niet-westers all. 6 9% 6% Alphen 10% 10% Z-Holland 9% 17% Nederland 9% 10% Het besteedbaar inkomen per inwoner is ongeveer hetzelfde als het stedelijke gemiddelde. Per huishouden ligt het inkomen echter daarboven. Dat hangt samen met het relatief hoge aandeel paren (52% tegen 44% stedelijk). Paren hebben veelal meer dan één inkomen. Het aantal mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering (per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar) ligt in deze wijk ruim onder het stedelijk en landelijk gemiddelde. Besteedbaar inkomen aantal AO-uitkeringen per Wijk per inw. t.o.v. NL per huish. t.o.v. NL per 1.000 inw. 15-64 jaar 6 13,8 107 37,2 123 48 Alphen 13,6 105 33,3 110 66 Z-Holland 13,2 102 30,4 100 65 Nederland 12,9 100 30,3 100 80 De wijk is jong. Gemiddeld zijn de woningen 10 jaar oud, terwijl het stedelijk gemiddelde op 32 jaar ligt. Het aandeel koopwoningen is relatief hoog met 72%. Ook de gemiddelde woningwaarde ligt met 248.000 duidelijk boven het stedelijk en landelijk gemiddelde. Woningvoorraad (half)vrij- meer- Woningvoorraad Wijk staand rij overig gezins huur koop ouderdom waarde 6 14% 54% 14% 31% 28% 72% 10 248 Alphen 11% 48% 1% 35% 41% 59% 32 207 Plaatjes uit de wijk Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 19
7. AARLANDERVEEN, ZWAMMERDAM EN BUITENGEBIED Buurt Inwoners Buurtcombinatie gemeente 0701 Kortsteekterbuurt 230 Zwammerdam e.o. 0702 Steekterbuurt 580 Zwammerdam e.o. 0703 Hoogendoornlaan 80 Zwammerdam e.o. 2407 Steekterpolder 890 0901 Rietveldsepad 60 Zwammerdam e.o. 4501 Noordeinde 360 Aarlanderveen 4502 Hoge Dijk 90 Aarlanderveen 4503 Aarlanderveen Dorp 500 Aarlanderveen 4504 Zuideinde 240 Aarlanderveen 2445 Aarlanderveen 1.190 7101 Ziende 140 Zwammerdam e.o. 7102 Zwammerdam Dorp 880 Zwammerdam e.o. 7103 Hooge Burch 470 Zwammerdam e.o. 7104 De Burcht 460 Zwammerdam e.o. 2471 Zwammerdam 1.950 4.090 Deze wijk is een combinatie van vier bestaande wijken. Zelfs samengenomen komen deze wijken op niet meer dan in totaal 4.090 inwoners. Omdat het om twee kleine kernen (Aarlanderveen en Zwammerdam) gaat met veel buitengebied, zal het niet verbazen dat de bevolkingsdichtheid erg laag is vergeleken met het stedelijk gemiddelde (131 tegen 1.282). De bevolking is wat ouder dan in de rest van de stad. Er zijn relatief veel mensen in de leeftijdsgroep van 45 tot en met 64 jaar. Het aandeel 65-plusser is ook iets hoger, terwijl er relatief weinig kinderen zijn. Vooral het lage aandeel 24-44 jarigen valt op. Vergeleken met het landelijke beeld is Alphen een gemiddelde stad met iets minder 65-plussers dan gemiddeld. Dat gaat dus niet op voor deze wijk. Leeftijdopbouw Wijk 0-14 15-24 25-44 45-64 65+ gem. 7-2407 17% 14% 27% 32% 10% 38 7-2409 20% 14% 27% 32% 7% 35 7-2445 20% 13% 24% 28% 15% 39 7-2471 17% 13% 29% 28% 13% 39 7-totaal 18% 13% 27% 29% 13% 39 Alphen 20% 12% 31% 26% 11% 37 Z-Holland 18% 12% 30% 25% 14% Nederland 19% 12% 30% 26% 14% Dit gebied kent relatief weinig eenpersoonshuishoudens en relatief veel huishoudens met en zonder kinderen. Het gemiddelde huishouden heeft meer mensen dan stedelijk gemiddeld (2,6 tegen 2,4). Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 20
Samenstelling huishoudens zonder met Wijk 1 persoons kinderen kinderen gem. 7-2407 20% 35% 45% 2,6 7-2409 5% 32% 63% 3,1 7-2445 20% 36% 43% 2,6 7-2471 21% 34% 46% 2,6 7-totaal 20% 35% 45% 2,6 Alphen 30% 31% 40% 2,4 Z-Holland 37% 28% 35% 2,2 Nederland 35% 30% 36% 2,3 Het buitengebied van Alphen is etnisch homogeen samengesteld met slechts 2% niet-westerse allochtonen. Etniciteit Wijk westers all. niet-westers all. 7-2407 4% 2% 7-2409 0% 0% 7-2445 4% 2% 7-2471 6% 3% 7-totaal 5% 2% Alphen 10% 10% Z-Holland 9% 17% Nederland 9% 10% Wat betreft het besteedbaar inkomen, zijn geen gegevens beschikbaar op het totaal van de wijk. Uit de beschikbare gegevens per subwijk valt wel op te maken dat per persoon minder te besteden is dan in de rest van Alphen en per huishouden juist meer. Besteedbaar inkomen aantal AO-uitkeringen per Wijk per inw. t.o.v. NL per huish. t.o.v. NL per 1.000 inw. 15-64 jaar 7-2407 12,6 98 34,0 112 60 7-2409 - - - - - 7-2445 11,8 91 32,5 107 48 7-2471 12,2 95 35,2 116 305 7-totaal 13,8 107 37,2 123 - Alphen 13,6 105 33,3 110 66 Z-Holland 13,2 102 30,4 100 65 Nederland 12,9 100 30,3 100 80 Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 21
Het buitengebied kent vergeleken met de stad uitzonderlijk veel (half)vrijstaande woningen. Het hoge aandeel overig, bestaat uit bedrijfswoningen en combinaties van woon-werkpand. Het gaat om grote, waardevolle woningen met een gemiddelde waarde die in geen enkele wijk zo hoog ligt ( 301.000). Ook is het aandeel koopwoningen nergens zo hoog. De woningen staan er al geruime tijd; gemiddeld zijn de woningen 61 jaar oud. Woningvoorraad (half)vrij- meer- Woningvoorraad Wijk staand rij overig gezins huur koop ouderdom waarde 7-2407 49% 17% 34% 0% 3% 97% 78 345 7-2409 26% 0% 74% 0% 0% 100% 56 427 7-2445 53% 29% 16% 3% 20% 80% 63 338 7-2471 36% 57% 3% 4% 33% 68% 51 241 7-totaal 45% 37% 16% 3% 21% 79% 61 301 Alphen 11% 48% 1% 35% 41% 59% 32 207 Plaatjes uit de wijk Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 22
AFBEELDINGEN Ten slotte nog enkele afbeeldingen die op buurtniveau een aantal van de onderwerpen laten zien die in het voorgaande aan de orde zijn gekomen. Afbeelding: bevolkingsdichtheid per km2) Afbeelding: percentage niet-westerse allochtonen Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 23
Afbeelding: aantal arbeidsongeschiktheidsuitkeringen per 1.000 inwoners van 15-64 jaar Afbeelding: gemiddelde woningwaarde Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 24
Afbeelding: percentage 0-14 jarigen Afbeelding: percentage 65-plussers Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 25
Afbeelding: percentage eenpersoonshuishoudens Sociale wijkprofielen Alphen aan den Rijn 26