Informatiebrochure echtscheiding Scheiden is geen makkelijke beslissing. Met deze gids hopen wij u te kunnen begeleiden en ondersteunen. Indien u bijkomende vragen heeft, aarzel dan niet om ons te contacteren. Wij helpen u graag verder met al uw vragen.
Verloop van een echtscheiding In het verloop van een echtscheiding zijn er verschillende stappen te onderscheiden. Op de volgende pagina s lichten wij elk onderdeel kort toe. In punt 7 vindt u verdere uitleg over de kostprijs van een procedure EOT en in punt 8 vindt u onze contactgegevens. 1. De beslissing: 1. Beslissing om te scheiden 2. Keuze van de methode Eenmaal u de beslissing heeft genomen: hoe brengt u deze dan over aan uw partner? (p. 3) 2. De keuze van de methode: EOT of EOO? Wat houdt het in? Wat zijn de voordelen en de nadelen? (p. 4-7) 4. Familiale aspecten 6. Prijs van een EOT 3. Verdeling 5. Effectieve scheiding 3. De verdeling: Hoe worden de goederen verdeeld? Wie krijgt wat? (p. 8-10) 4. De familiale aspecten: Welke regeling voor de kinderen? Alimentatie? (p. 11) 5. De effectieve scheiding: Wanneer bent u effectief gescheiden? (p. 12) 6. De prijs van een EOT: Hoeveel kost een EOT? (p. 13) Contactgegevens Onze contactgegevens: Hoe kan u ons bereiken? (p. 14) 2
Punt 1: De beslissing Het gevoel dat een huwelijk niet meer werkt komt er niet van vandaag op morgen. Frustraties bouwen zich op en uw gevoelens hebben een negatieve impact op uw leven. Vaak heeft dit ook een weerslag op uw professionele activiteiten, op de kinderen, op uw humeur. U wordt simpelweg ongelukkig. Ook uw partner voelt dat er iets niet klopt en wordt wantrouwig. Ruzies beginnen zich op te stapelen, enz. U komt als het ware in een negatieve spiraal terecht. Deze negatieve spiraal kan u best zo snel mogelijk doorbreken. Maak je gevoelens kenbaar Ga met uw partner eens aan tafel zitten en praat open over uw gevoelens. Misschien voelt hij of zij ook aan dat er iets mis is met de relatie? Geef uw partner na het gesprek de tijd om alles rustig te verwerken. Het nieuws kan immers angsten, frustraties, het gevoel gefaald te zijn enz. oproepen. Probeer de beslissing om te scheiden samen te nemen Zorg ervoor het verloop van de relatie samen wordt bepaald. Door het gesprek zou het kunnen dat er wordt besloten om de relatie nog een kans te geven. Beslis samen welke veranderingen nodig zijn om dit te laten slagen. Gaat praten met elkaar moeilijk? Misschien is een bemiddeling dan wel een optie. Een neutrale derde persoon staat u bij tijdens de bemiddeling om het gesprek in goede banen te leiden. Wanneer één van de partners echter niet meer in het huwelijk geloofd, is een echtscheiding de enige optie. Probeer dit te aanvaarden en een plaats te geven. Stappen 1. Bespreek uw gevoelens met uw partner 2. Geef uw partner tijd om alles te verwerken 3. Beslis samen over de toekomst 4. Komt u er samen niet uit? Probeer een bemiddeling 3
Punt 2: De keuze tussen EOT of EOO Als de beslissing tot scheiden eenmaal is genomen, is de volgende vraag op welke wijze u wenst te scheiden. In België zijn er twee soorten echtscheidingen. De echtscheiding met onderlinge toestemming (EOT) of de echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting (EOO). Maar welke kiest u nu het best? Zowel de EOT als de EOO hebben voor- en nadelen. Op de volgende bladzijden lichten we kort zowel de EOO als de EOT toe. Wij bespreken het verloop van de procedure en de min- en pluspunten. Zowel tijdens een procedure EOT als tijdens een procedure EOO kan er steeds naar de andere procedure worden overgeschakeld. Merkt u bij de EOT dat u er toch niet samen uitkomt? Dan kunt u overgaan naar een procedure EOO. Na de samenvatting van deze twee procedures gaan we in deze gids voornamelijk verder in op de aspecten van de EOT. 4
ECHTSCHEIDING ONHERSTELBARE ONTWRICHTING (EOO) Verloop Een EOO kan zowel door één partij als door beide partijen worden ingesteld. Er zijn drie gronden waarop de EOO kan worden ingesteld: 1. Een ernstige reden bewijzen waardoor het huwelijk niet meer mogelijk is; 2. Bij aanvraag van één partij bewijzen dat men al meer dan een jaar feitelijk gescheiden leeft of bij een aanvraag van de twee partijen bewijzen dat men al meer dan zes maanden feitelijk gescheiden leeft; 3. Door tweemaal een verzoek tot echtscheiding aan de rechtbank te doen zonder dat er ernstige feiten moeten worden bewezen of een feitelijke scheiding moeten worden aangetoond. Bij grond 3 zal er tussen de aanvragen een reflectieperiode worden ingelast. De EOO wordt meestal ingeleid bij gebreke aan een akkoord tussen de partijen. Bij regelingen m.b.t. de kinderen zal de rechter steeds rekening houden met het belang van de kinderen: is de regeling niet in het belang van de kinderen, keurt de rechter ze niet goed. Is er geen akkoord dan zal de rechter voorlopige maatregelen opleggen en zelf een beslissing nemen. Na de echtscheiding en bij ontbreken van een akkoord wordt er een notaris aangesteld die de vereffening en verdeling van de goederen zal begeleiden. Kan er niet tot een overeenkomst worden gekomen bij de notaris, dan stuurt de notaris het dossier door naar de rechter die dan finaal de beslissingen over de goederen zal nemen. Voordelen De EOO kan in tegenstelling tot de EOT worden aangevraagd door één van de echtgenoten, zonder instemming van de andere echtgenoot. Ook een overeenkomst vooraf is niet nodig, de rechter zal dan zelf de regelingen uitwerken. Nadelen De volledige afwikkeling van een EOO kan jaren aanslepen. Vaak is er bij een EOO geen overeenkomst mogelijk (bijvoorbeeld over de alimentatie). Beide partijen zullen dan hun argumenten tijdens de procedure aan de rechter kenbaar moeten maken en de bijstand van een advocaat of jurist kan dan raadzaam blijken (bijvoorbeeld voor het opstellen van conclusies). Door de argumenten heen en weer gaan beide partijen steeds meer tegenover elkaar staan en polariseren. De echtscheiding kan zo snel escaleren naar een vechtscheiding: een lange procedure met hoog oplopende kosten. Toekomstig contact tussen de partijen na de scheiding wordt bijzonder moeilijk. Vaak heeft minstens één van de partijen het gevoel benadeeld te zijn naar aanleiding van de door de rechter opgelegde maatregelen of beslissingen. 5
ECHTSCHEIDING MET ONDERLINGE TOESTEMMING (EOT) Verloop De echtscheiding met onderlinge toestemming moet steeds door beide partijen samen worden aangevraagd. Voor de aanvraag maken de partners een overeenkomst over de goederen en het familiaal aspect (eventuele alimentatie, verblijfsregeling voor de kinderen, ). Ons kantoor staat u hierin bij met een handige vragenlijst. Komt u er samen niet uit? Zijn er bepaalde punten waar u geen overeenstemming bereikt? Dan biedt Hegis Legal u bij de aankoop van een pakket EOT de mogelijkheid om een gratis bemiddelingssessie in te plannen. Nadat er over alle punten een overeenkomst is bereikt, worden er drie documenten opgemaakt. Een verzoekschrift om de echtscheiding in te leiden bij de familierechtbank, een regelingsakte en een familiaalrechtelijke overeenkomst. Deze documenten kan u best door een jurist laten opmaken, omdat zij moeten beantwoorden aan bepaalde vormvereisten. Deze stukken dient u in bij de griffie van de familierechtbank. Bij de definitieve versie van het verzoekschrift bezorgen wij u ook alle informatie hoe u het verzoekschrift correct kan indienen. Wonen u en uw partner al 6 maanden apart, dan zal u niet voor de rechter hoeven te verschijnen en verloopt de hele procedure schriftelijk, woont u nog geen 6 maanden gescheiden dan zal u eenmalig voor de familierechtbank dienen te verschijnen. Ongeveer 3 maanden na de indiening van het verzoekschrift bent u in beginsel dan ook effectief gescheiden. Voordelen Bij een EOT regelt u en uw partner alles zelf. De rechter zal in principe geen bijkomende verplichtingen opleggen. Na de uitspraak van de echtscheiding heeft u een volledig sluitende regeling die u en uw partner samen hebben uitgewerkt. Geen van de partners heeft een benadeeld gevoel zoals vaak voorkomt na een EOO. Dit zorgt er in de praktijk voor dat de relatie tussen de ex-partners na de echtscheiding optimaal blijft. Wat van groot belang kan zijn voor de kinderen. Daarenboven is een EOT veelal veel goedkoper dan een EOO. Ook moet men slechts éénmaal of zelfs niet naar de rechtbank gaan. Nadelen Om tot een EOT te komen moeten er afspraken kunnen gemaakt worden tussen de partners. Is er zelfs met hulp van bemiddeling geen mogelijkheid om tot een overeenkomst te komen, dan zal je best kiezen voor een EOO. Een EOT moet ook door beide partijen gezamenlijk worden aangevraagd, heeft maar één van de partijen de wil tot scheiden, dan is enkel een EOO mogelijk. 6
VOOR- EN NADELEN VAN EOO EN EOT KORT SAMENGEVAT Hieronder vindt u een schematisch overzicht van de voor- en nadelen van de beide echtscheidingsmodellen. Heeft u nog bijkomende vragen na het lezen hiervan? Aarzel dan niet om ons te contacteren. Wij helpen u graag verder met meer informatie. EOO EOT Voordelen Nadelen Voordelen Nadelen Kan door één partij alleen opgestart worden U dient niet overeen te komen Lange afwikkeling na de echtscheiding Wanneer u niet overeenkomt, beslist de rechter finaal Veelal duurdere procedure Meestal een advocaat nodig Eindigt soms in "vechtscheiding" Vaak moeilijkere relatie tussen de partners na de echtscheiding U beslist alles samen Geen lange afwikkeling na vonnis Veelal goedkopere procedure Veelal minder zittingen Geen advocaat nodig Betere relatie met de ex-partner na de scheiding (de afspraken worden immers samen gemaakt) Moet door twee partijen opgestart worden Er moet nog communicatie met de andere partner mogelijk zijn 7
Punt 3: De verdeling Een van de voordelen van een EOT is dat u zelf kunt kiezen hoe u juist alles gaat verdelen. Maar hoe begint u daaraan? Wat moet er verdeeld worden? Probeer zo duidelijk mogelijke en volledige afspraken te maken. Zo kunnen er later geen twistpunten meer ontstaan. Door middel van vragenlijsten probeert Hegis Legal u hierbij te helpen zodat alle goederen correct verdeeld kunnen worden. Er zijn twee verschillende soorten van goederen. De roerende en de onroerende goederen. Hieronder lichten we beide even kort toe en geven enkele kwesties aan die u met uw partner best eens kan overlopen. DE ROERENDE GOEDEREN 1. De verdeling van de inboedel De inboedel zijn alle meubels, huisraad, elektronische apparaten, enz. U kan best met uw partner de volgende vragen even doorlopen: Zal elk voorwerp individueel aan iemand worden toegewezen? Of krijgt één van de partners de gehele inboedel en zal deze dan wel of niet de andere partner hiervoor compenseren? Of wordt de inboedel verkocht en gaat de opbrengst verdeeld worden? Als u beslist om de inboedel te verkopen: hoe gaat deze dan verkocht worden? (Bv. aan een opkoper, aan een derde, op tweedehandssites, ) 2. De financiële rekeningen Worden de gezamenlijke bankrekeningen afgesloten? Gaat er een rekening behouden worden om als kindrekening dienst te doen? Hoe worden de bestaande gelden verdeeld? Probeer om met je partner tot een duidelijke regeling te komen. 3. De wagen Wie gaat de wagen behouden? Moet er een compensatie worden betaald? Wordt er toelating gegeven door ene partner om de wagen bij DIV op naam van de andere partner te laten inschrijven? 8
4. Schulden en vorderingen Zijn er gemeenschappelijke schulden? Hoe gaan deze verdeeld worden? (Denk er wel aan dat deze afspraken in beginsel enkel gelden tussen de echtgenoten. De schuldeiser kan naargelang welke schuld en het huwelijkscontract mogelijks nog beide ex-echtgenoten aanspreken in geval van wanbetaling. De aangesproken partner krijgt dan wel een vorderingsrecht op de andere partner.) Zijn er openstaande vorderingen? Wie zal de begunstigde hiervan zijn? 5. Belastingen Hoe gaat de teruggave of opleg van de gezamenlijke belastingaangifte nog verdeeld worden? 50-50 verdeling? Verdeling naar inkomen? 6. Verzekeringen Zijn er levensverzekeringen? Moet de begunstigde worden gewijzigd? Zijn er andere verzekeringen die één van de partners gaat overnemen? Dient de groepsverzekering te worden verdeeld? 7. Huisdieren Wat gaat er gebeuren met de huisdieren? Komen ze naar één van de partners? Of gaat er een verblijfsregeling worden opgesteld voor de huisdieren? 8. Handelszaak Is er een handelszaak? Hoe gaat deze verdeeld worden? Welke compensaties zijn verschuldigd? 9. Huurovereenkomst Is er een huurovereenkomst lopende? Gaat één van de partners in de woning blijven en neemt deze de huurovereenkomst over? Wat gaat er gebeuren met de waarborg? 9
DE ONROERENDE GOEDEREN Als er onroerende goederen zijn, moet er eerst een onderscheid worden gemaakt tussen de goederen die eigendom zijn van één partner (bv. voorhuwelijkse woning die niet is ingebracht in de gemeenschap) en de onroerende goederen die in gemeenschap zijn (bv. woning tijdens het huwelijk samen aangekocht door beide partners in het wettelijk stelsel). Voor de gemeenschappelijke onroerende goederen heeft u drie keuzes: 1. Het goed blijft in onverdeeldheid Beide partners blijven dan eigenaar en de principes van mede-eigendom zullen dan tellen. Dit kan voor een periode van 5 jaar. Na deze periode kan de termijn nog wel hernieuwd worden. 2. Een van de partners neemt het onroerend goed over Eén van de partners kan er voor kiezen om het goed over te nemen. U zal dan samen moeten overeenkomen of er een opleg verschuldigd is door de partner die het goed overneemt. Mogelijks is het goed nog belast met een hypothecaire lening: u kan dan best bij de bank gaan informeren wat de mogelijkheden zijn. 3. Het onroerende goed wordt verkocht Als u beslist om het onroerende goed te kopen, zal u samen afspraken moeten maken: Tegen welke vraagprijs wordt het goed op de markt aangeboden? Wat is de bodemprijs? Hoe wordt het goed verkocht? (Bv. via een makelaar, via een notaris, openbaar, uit de hand, ) Wat gaat u doen met het bedrag dat u ontvangt? Wordt dit gelijk verdeeld of wordt er een ongelijke verdeling afgesproken? Bij bovenstaande opties kan het soms zijn dat u bijkomend een notaris nodig heeft om een authentieke akte op te stellen die bij het verzoekschrift gevoegd moet worden. Wenst u te weten of er in uw situatie een tussenkomst van een notaris nodig zal zijn? Contacteer ons en wij staan u verder bij. Indien het onroerend goed eigen is aan één van de partners en eigen blijft, heeft u geen authentieke akte nodig. Vergeet dit echter niet te vermelden bij de aanvraag van uw echtscheiding, zodat wij dit kunnen opnemen in de regelingsakte. 10
Punt 4: De familiale aspecten Bij een echtscheiding dienen er niet alleen regelingen getroffen te worden over de schulden en de goederen, maar ook over de familiale aspecten. De rechter zal steeds nakijken of de afspraken die gemaakt werden in het belang van de kinderen zijn. PARTNERALIMENTATIE In een huwelijk kan het zijn dat het inkomen tussen de partners niet gelijk verdeeld is. Bv. één van de partners gaat werken terwijl de andere partner thuis voor het huishouden en de kinderen zorgt. Na de echtscheiding kan het dan financieel zwaar worden voor thuisblijvende partner. U kan vrij tussen de partners overeenkomen dat de andere partner tijdens een bepaalde periode (of éénmalig) een som uitkeert in de vorm van een onderhoudsbijdrage. Indien u samen niet tot een overeenkomst kan komen, is het soms raadzaam om de hulp van een bemiddelaar in te schakelen. Hegis Legal voorziet tijdens de echtscheidingsprocedure een gratis bemiddelingssessie. Aarzel niet om bij problemen gebruik te maken van deze sessie. REGELING OVER DE KINDEREN 1. Het ouderlijk gezag Als er minderjarige gemeenschappelijke kinderen of meerderjarige studerende gemeenschappelijke kinderen zijn, moet er over een aantal aspecten een regeling bestaan. De rechter zal deze regelingen steeds toetsen aan het belang van de kinderen. Een onpraktische of onhaalbare verblijfsregeling kan gebeurlijk niet goedgekeurd worden door de rechter. We overlopen even kort de belangrijkste punten waar een overeenkomst over gemaakt moet worden. Gaat één partner het ouderlijk gezag uitoefenen of wordt dit gezamenlijk uitgeoefend? 2. Verblijfsregeling kinderen Op welke tijdstippen verblijven de kinderen waar? Deze regeling dient exact opgemaakt te worden zodat de rechter op elk tijdstip kan nagaan waar de kinderen dan verblijven. Wij helpen u om een correcte verblijfsregeling op te maken. 3. De onderhoudsbijdrage Wordt er een onderhoudsbijdrage uitbetaald? Hoeveel gaat deze bedragen? Is dit redelijk? 11
Punt 5: De effectieve scheiding Nadat u het vonnis heeft ontvangen, weet u dat de rechter de echtscheiding heeft uitgesproken. Maar wanneer en ten aanzien van wie is de echtscheiding nu definitief van kracht? 1. Tussen de echtgenoten ten aanzien van de persoon De echtscheiding is van kracht ten aanzien van de persoon van de ex-partners vanaf het moment dat het echtscheidingsvonnis in kracht van gewijsde is getreden. Ten aanzien van de persoon betekent dit dat u vanaf dan een gescheiden persoon bent, u hoeft bijvoorbeeld niet meer aan de bijstandsverplichting te voldoen. 2. Tussen de echtgenoten ten aanzien van de goederen Ten aanzien van de goederen krijgt de EOT terugwerkende kracht tot de dag van de neerlegging van het verzoekschrift bij de griffie. Dit houdt in dat alle afspraken over de goederen tellen tussen de echtgenoten vanaf dat het verzoekschrift werd ingediend. Indien gewenst kan in de overeenkomst wel een andere datum verder in de toekomst worden afgesproken. 3. Ten aanzien van derden Naar gelang uw situatie zal de echtscheiding ongeveer 3 of 4 maanden na de indiening van het verzoekschrift worden overgeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Vanaf deze inschrijving geldt de echtscheiding ook ten aanzien van derden (andere personen dan de ex-partners). 4. Tijdlijn Indiening verzoekschrift na vonnis: EOT geldt tussen de partners ten aanzien van de goederen vanaf dit moment Inschrijving in de registers van de burgerlijke stand EOT geldt ten aanzien van derden Vonnis in kracht van gewijsde EOT geldt tussen de partners ten aanzien van de persoon 12
Punt 6: De prijs van een EOT Een echtscheiding hoeft niet duur te zijn. Hegis Legal biedt u 4 verschillende pakketten aan al naar gelang uw situatie. Deze pakketten hebben steeds een vaste prijs en gelden per koppel (dus niet per persoon). De prijs per pakket is inclusief btw en zonder verborgen kosten. In elk pakket is inbegrepen: - het opmaken van het verzoekschrift; - het opmaken van de regelingsakte; - het opmaken van de familiale overeenkomst; - een bemiddelingssessie; - instructies hoe u het verzoekschrift moet indienen; - bijstand van een jurist gedurende de hele procedure. Wat zit er niet in de prijs inbegrepen? De kosten aan externe instellingen: - de prijs van de neerlegging van het verzoekschrift ter griffie (deze bedraagt momenteel 140 euro); - indien nodig de notariskosten (soms nodig bij een gemeenschappelijk onroerend goed). Prijslijst pakketten: 1. EOT zonder kinderen en zonder onroerend goed: 349,95 euro (incl. btw) 2. EOT met kinderen en zonder onroerend goed: 459,95 euro (incl. btw) 3. EOT zonder kinderen en met onroerend goed: 459,95 euro (incl. btw) 4. EOT met kinderen en met onroerend goed: 569,95 euro (incl. btw) 13
Onze contactgegevens Hegis Legal Steegstraat 10 2490 BALEN T.: 014/88.29.89 F.: 014/55.31.88 E.: info@hegislegal.be W.: www.hegislegal.be Aarzel niet om ons even te bellen voor wat meer uitleg. U kan ook steeds uw vraag doorsturen via het formulier "Vragen?" of per e-mail naar info@hegislegal.be. 14