Lokaal OverlegPlatform Secundair Onderwijs Regio: Boom Willebroek Een overzicht van regelgeving en afspraken rond spijbelen Informatie voor: Huisartsen Rupelstreek Huisartsen Vaartland Opgesteld door Katty Kloeck, lop-deskundige. Datum: 1 maart 2012 Inhoud Lokaal OverlegPlatform... 1 Secundair Onderwijs... 1 Regio: Boom Willebroek... 1 1. Registratie door de school... 2 2. Rol van het CLB... 2 3. Rol van de overheid... 3 4. Rol van de medische sector... 3 5. Rol van het LOP... 5 1
1. Registratie door de school Elke school registreert (digitaal of op papier) per halve dag de aan- en afwezigheden van elke leerling door middel van codes. Elke afwezigheid die niet gewettigd kan worden, wordt door de school geregistreerd met de code B. De B staat hierbij voor begeleiding: we verwachten van de school dat ze de oorzaak van de afwezigheid achterhalen en, samen met de leerling en de ouders, naar een oplossing zoeken. 2. Rol van het CLB Vanaf 10 B-codes schakelt de school verplicht het CLB in bij de begeleiding van de leerling. Dit mag uiteraard ook vroeger. Leerplichtbegeleiding is een verplichte opdracht van de CLB s. Zowel school als CLB kunnen bij deze begeleiding beroep doen op verschillende actoren: - Een vzw die instaat voor time-out projecten: de leerling wordt tijdelijk uit de school gehaald zodat school en leerling even op adem kunnen komen. Doel is dat de leerling nadien terug naar school gaat. - De welzijnssector: o.a. het Comité Bijz. Jeugdzorg (CBj), de voorzieningen binnen de Bijzondere Jeugdzorg (BJZ), het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH). - Het Lokaal OverlegPlatform. - Lokale partners zoals de gemeente, het OCMW. - Politie: de lokale politie helpt de scholen binnen hun zone, bv. bij de aanpak van spijbelen. Sinds 2006 beschikt elke lokale politiezone, in het kader van veiligheidsbeleid en jeugdcriminaliteit, over een aanspreekpunt voor de scholen (zie ministeriële omzendbrief PLP41). - Parket: op het einde van de rit is soms een gepaste sanctie of gedwongen hulpverlening nodig voor een spijbelaar en of zijn ouders. Sinds september 2006 nemen de parketcriminologen hier een belangrijke taak in op. Meestal werken ze al samen met de lokale politie in functie van PLP41. 2
3. Rol van de overheid Wanneer een leerling 30 B-codes heeft, dan meldt de school dit aan AgODi. Dit gebeurt via automatische zendingen ( de melding Problematische Afwezigheid ). Met deze gegevens maakt AgODi jaarlijks een rapport Leerplicht, met daarin een overzicht van de Vlaamse cijfers. Deze zendingen worden dus niet individueel opgevolgd. Wanneer school en CLB vastlopen in de begeleiding van een leerling, dan kunnen ze dit melden aan AgODi. Deze melding noemt men een 'zorgwekkend dossier en ze is niet gekoppeld aan een aantal codes B. Bij een dergelijk dossier zal AgODi samen met de betrokken school en het betrokken CLB op zoek gaan naar een mogelijke oplossing. Indien nodig wordt er doorverwezen naar het parket. Voor deze melding is er geen standaarddocument beschikbaar. Het dossier dient het stappenplan (d.w.z. de stappen die werden ondernomen door de school, CLB en eventuele externe diensten) te bevatten, een kopie van de registratiefiche van de afwezigheden en eventuele bijkomende informatie die men relevant acht. De belangrijkste actoren bij de overheid zijn: - Het spijbelteam binnen het departement Onderwijs en Vorming met als opdracht de implementatie van het spijbelactieplan (zie http://www.ond.vlaanderen.be/leerplicht/algemeen/sap.htm) - Het Agentschap voor Onderwijsdiensten (AgOdi) met als voornaamste opdrachten de leerplichtcontrole, de controle op de in- en uitschrijvingen, het monitoren van de problematische afwezigheden en het opvolgen van zorgwekkende dossiers. Voor meer uitleg over de rol van deze verschillende actoren binnen het beleidsdomein Onderwijs & Vorming: http://www.ond.vlaanderen.be/leerplicht/actoren/overheid/default.htm Nb.: indien een leerling twee schooljaren na elkaar 30 halve dagen of meer onwettig afwezig is, verliezen de ouders de schooltoelage voor het tweede jaar. Een verkregen schooltoelage kan op die manier teruggevorderd worden. 4. Rol van de medische sector Alle artsen die met leerplichtige jongeren in contact komen, spelen een rol in de aanpak van spijbelen. In de eerste plaats zijn het dan vooral de huisartsen, kinderartsen en kinderpsychiaters. 3
Om een afwezigheid te wettigen, moet de school kunnen terugvallen op verklaringen of bewijzen op papier. Als de leerling korte tijd ziek is, kan deze verklaring van de ouders komen. Duurt het langer, dan is een attest van de dokter nodig. In het lager en in het secundair onderwijs moeten ouders met hun kind naar de dokter als het langer dan 3 opeenvolgende kalenderdagen ziek is. Ziek zijn van donderdag tot en met maandag gaat dus niet zonder medisch attest. In beide onderwijsniveaus mogen ouders de korte ziekteperiodes wel maar vier keer per jaar zelf wettigen. De vijfde keer moeten ze onmiddellijk naar de dokter. Is een leerling afwezig zonder geldige verklaring van de ouders of een arts, of zonder voorafgaande toestemming door de directeur, dan beschouwt de school de afwezigheid als "problematisch". Problematische afwezigheid houdt in dat de scholen en Centra voor Leerlingenbegeleiding de leerling nauw opvolgen en een gepaste begeleiding opstarten vanaf de eerste dag. In het samenwerkingsprotocol van 22 maart 2007, als bijlage, tussen de minister, vertegenwoordigers van de medische sector en van de onderwijssector werd een gezamenlijke aanpak van de problematiek van twijfelachtige medische attesten vastgelegd. In de focus staan de samenwerking tussen beide sectoren enerzijds en de aanpak van spijbelen anderzijds. Zo mogen de scholen de dixit- en de geantedateerde attesten niet meer als gewettigde afwezigheid aanvaarden. (Achter dergelijke attesten schuilt vaak een ander probleem zoals familiale problemen, kinderen die gaan werken.) Deze afwezigheden worden als B code geregistreerd. Meer uitleg over hoe u als arts scholen kan helpen om spijbelen te detecteren en aan te pakken, kan u lezen in de - speciaal voor artsen ontworpen inlegger, zie bijlage. Een standaard medisch attest voor sportactiviteiten vindt u als bijlage. Voor de databank van de CLB-artsen, m.n. de artsen die verbonden zijn aan de scholen, kunt u terecht via de link: http://www.ond.vlaanderen.be/leerplicht/actoren/artsen/databank.htm 4
5. Rol van het LOP Het opvolgen van spijbelen is geen decretale opdracht. Hoewel er een Vlaams spijbelactieplan is, krijgt de concrete aanpak van spijbelen toch vooral een lokale invulling. In meer en meer regio s zijn er lokale spijbelplannen of afspraken, meestal gesteund vanuit het Lokaal OverlegPlatform. Voor de regio Boom-Willebroek werd binnen de schoot van het LOP de werkgroep uitvalpreventie opgericht om aan deze doelstelling tegemoet te komen. Voor meer informatie over deze werkgroep of over lopende activiteiten kunt u contact opnemen met de voorzitter of met de deskundige van het LOP: E-mail: Voorzitter: luc.triest@scarlet.be Deskundige: katty.kloeck@ond.vlaanderen.be Gsm: 0499/85.89.89 5