In opdracht van: Verkeer & Openbare Ruimte Projectnummer: 15248 Sara de Wilde Willem Bosveld Bezoekadres: Oudezijds Voorburgwal 300 Telefoon 020 251 0307 Postbus 658, 1000 AR Amsterdam s.wilde@amsterdam.nl www.ois.amsterdam.nl w.bosveld@amsterdam.nl Amsterdam, december 2015 Foto voorzijde: Damrak, fotograaf Edwin van Eis (2013) 2
Inhoud Samenvatting 4 Inleiding 6 1 Face-to-face onderzoek 9 1.1 Digitale Mupi 9 1.2 Driehoeksborden 10 1.3 Steigerdoekreclame 11 2 Online panelonderzoek 13 Bijlage 2.1 Digitale Mupi 13 2.2 Driehoeksborden 14 2.3 Steigerdoekreclame 15 2.4 Verschillen face-to-face respondenten en panelleden 17 2.5 Grootschalige reclamemasten 19 2.6 Lichtmastreclame 21 2.7 Vlaggen en banieren op bruggen 22 2.8 Beachflags voor winkels 22 2.9 Mobiele reclame 23 2.10 Reclame op bouwbeschutting 24 2.11 Wildplakzuilen 25 2.12 LED-schermen op de gevel 26 3
Samenvatting Voor het vormen van het beleid voor buitenreclame is Verkeer & Openbare Ruimte benieuwd wat gebruikers van de openbare ruimte vinden van de huidige reclame-uitingen die te zien zijn op straat. Om dit te weten te komen heeft (OIS) enquêtes afgenomen onder passanten van drie varianten van buitenreclame: de digitale mupi, driehoeksborden en steigerdoekreclame. Daarnaast heeft OIS een online vragenlijst afgenomen onder leden van het digitale panel van OIS waarin naar de bovenstaande drie vormen van buitenreclame werd gevraagd, evenals naar acht andere varianten. Digitale mupi Op de digitale mupi wordt wisselend gereageerd. Respondenten die positief zijn, vinden het afwisselend en modern. Ondervraagden die vinden dat het weg mag, noemen dat zij het niet mooi en afleidend vinden en stellen dat er al (te) veel reclame is. De meerderheid vindt de digitale mupi ook geschikt voor informatieve boodschappen. Driehoeksborden De meningen over driehoeksborden zijn verdeeld. Respondenten die positief zijn, vinden de borden informatief voor culturele evenementen en niet storend. Ondervraagden die negatief antwoorden, vinden de borden rommelig en belemmerend voor het verkeer. De meesten vinden het nog van deze tijd om op driehoeksborden culturele boodschappen over te brengen. Steigerdoekreclame De meeste respondenten zijn positief over steigerdoekreclame. Zij vinden het mooier dan standaard doeken of steigers. De meerderheid vindt het een goede manier om een renovatie te bekostigen. Eveneens de meerderheid vindt dat het op sommige plekken in de stad niet hoort. Grootschalige reclamemast Het grootste deel van de respondenten vindt dat grootschalige reclamemasten weg mogen, vooral de digitale mast. Beide masten leiden volgens de respondenten op een negatieve manier af van het rijden. De digitale masten leiden sterker af. Lichtmastreclame De meningen zijn verdeeld over lichtmastreclame. Positief aan deze reclamevorm noemen respondenten dat het niet stoort en dat het bewegwijzering bevat. Tegenstanders vinden de borden niet mooi, niet in het straatbeeld passen of geen meerwaarde hebben. Het aandeel dat de borden nuttig vindt en het deel dat dit juist niet vindt is ongeveer gelijk. Vlaggen en banieren op bruggen De meerderheid is positief over vlaggen en banieren op bruggen, bijvoorbeeld omdat zij het een goede promotie vinden voor culturele evenementen in de stad en de vlaggen volgens hen feestelijk en vrolijk zijn. 4
Beachflags voor winkels De meerderheid van de respondenten vindt dat beachflags voor winkels weg mogen. Hierbij wordt bijvoorbeeld genoemd dat ze in de weg staan voor voetgangers. Mobiele reclame Van de meeste respondenten mag mobiele reclame weg, onder andere omdat het volgens hen de doorgang belemmert en omdat zij het rommelig of niet mooi vinden in het straatbeeld. Voor mobiele reclame in winkelgebieden zijn de meeste voorstanders, in winkelstraten de minste. Reclame op bouwbeschutting Respondenten zijn verdeeld over reclame op bouwbeschutting: het aandeel neutrale en positieve antwoorden is ongeveer gelijk. Geënquêteerden die positief zijn vinden onder andere dat bouwbeschutting met reclame mooier is dan zonder. Van een kleiner deel mag het weg, bijvoorbeeld omdat zij het rommelig of niet mooi vinden. Wildplakzuilen Het grootste deel van de respondenten vindt wildplakzuilen bij de stad horen. Zij zijn positief omdat het bijvoorbeeld wildplakken voorkomt, informatief is en een manier is voor iedereen om zijn of haar mening te uiten. De meerderheid vindt het faciliteren van wildplakzuilen in meer of mindere mate een taak van de gemeente. LED-schermen Van de meeste respondenten mogen de grote LED-schermen op gevels weg, onder meer omdat zij deze te groot, te opdringerig en niet mooi in het straatbeeld vinden. Ongeveer een kwart vindt het prima, vooral op specifieke locaties bij uitgaanspleinen. Conclusies Voornamelijk objecten die groot zijn (LED-schermen), volgens de respondenten afleiden ((digitale) grootschalige reclamemasten) of die een obstakel kunnen vormen (mobiele reclame en beachflags) ondervinden wat meer weerstand. Reclameobjecten die geplaatst zijn op een locatie waar gebouwd of verbouwd wordt (reclame op bouwbeschutting en steigerdoekreclame) vinden respondenten vaak beter dan een bouwlocatie zonder de reclame. Overwegend positief is men over vlaggen en banieren op bruggen. Deze vinden respondenten bijvoorbeeld feestelijk en vrolijk en zij vinden het positief dat er promotie is voor culturele evenementen. Dit laatste element wordt ook als pluspunt bij de driehoeksborden genoemd. Over wildplakzuilen zijn respondenten ook positief, bijvoorbeeld omdat zij het informatief vinden en goed vinden dat er een mogelijkheid is voor mensen om hun mening te uiten. Het lijkt er op dat de boodschap die op het reclameobject staat een rol speelt bij de beoordeling. 5
Inleiding Buitenreclame is er in diverse soorten en maten: van lichtmastreclame tot aan grootschalige reclamemasten langs de snelweg en bedrukte steigerdoeken. In het beleid voor buitenreclame is het leidende principe dat er een balans is tussen de kwaliteit van de openbare ruimte, veiligheid, inkomsten voor de gemeente en ondernemersbelang. Ten behoeve van dit beleid is Verkeer & Openbare Ruimte benieuwd wat gebruikers van de openbare ruimte vinden van de huidige reclame-uitingen in het straatbeeld. Werkwijze Om dit te weten te komen heeft (OIS) face-to-face enquêtes afgenomen onder passanten van drie vormen van buitenreclame: de digitale mupi, driehoeksborden en steigerdoekreclame (figuur 1). Onder passanten van een digitale mupi werden 107 enquêtes afgenomen van 17 tot en met 20 november op het Leidseplein. Bij driehoeksborden op de Geldersekade en het Weesperplein zijn van 18 tot en met 21 november 110 passanten ondervraagd. Voor steigerdoekreclame werden 107 respondenten geënquêteerd op de Overtoom op 17 en 18 november. De steigerdoekreclame op de Overtoom was van zeer groot formaat. Om deze reden zijn er op 26 en 27 november nog eens 105 enquêtes afgenomen bij een kleiner formaat steigerdoekreclame op de Roemer Visscherstraat. Daarnaast is een uitgebreide vragenlijst afgenomen in het online panel van OIS met Amsterdammers. Hierin werd, naast de digitale mupi, driehoeksborden en steigerdoekreclame, ook gevraagd naar andere soorten buitenreclame: grootschalige reclamemasten (zowel analoog als digitaal), lichtmastreclame, vlaggen en banieren op bruggen, beachflags voor winkels, mobiele reclame, bouwbeschuttingen met A0-frames, wildplakzuilen en LED-schermen op gevels. Om de respondenten een goed beeld te geven van de reclameobjecten is bij elke variant een afbeelding getoond en een korte uitleg gegeven. De online vragenlijst werd van 17 tot en met 25 november onder 1000 Amsterdamse panelleden uitgezet en is door 451 respondenten ingevuld. Figuur 1. Methode per groep 107 face-to-face enquêtes op het Leidseplein 110 face-to-face enquêtes op het Weesperplein en de Geldersekade 212 face-to-face enquêtes op de Overtoom en de Roemer Visscherstraat 451 online vragenlijsten Passanten digitale mupi Passanten driehoeksborden Passanten steigerdoekreclame Amsterdamse panelleden 6
Responsoverzicht In totaal zijn er 429 face-to-face enquêtes afgenomen en waren er 451 ingevulde enquêtes in het online panel. Dit brengt het totaal aantal respondenten op 880. De meerderheid van de face-to-face geënquêteerden woont in Amsterdam (figuur 2). De overige respondenten komen uit de regio, ergens anders in Nederland of het buitenland. Bij de digitale mupi en de steigerdoeken zijn iets meer vrouwen ondervraagd, bij de driehoeksborden wat meer mannen. Vooral bij de driehoeksborden en steigerdoekreclame zijn relatief veel 20 tot en met 34-jarigen geënquêteerd en wat minder ouderen, bij de digitale mupi zijn er wat meer 50- plussers ondervraagd. Figuur 2 Responsoverzicht face-to-face enquêtes Digitale mupi (n=107) Driehoeksborden (n=110) Steigerdoekreclame (n=212) man 45 vrouw 55 man 61 vrouw 39 man 43 vrouw 57 Leeftijd () jonger dan 20 20-34 35-49 50-64 65 en ouder onbekend 0 20 40 60 80 100 Woonplaats () Amsterdam regio Amsterdam Amsterdam overig regio Amsterdam Nederland overig buitenland Nederland onbekend buitenland onbekend 0 20 40 60 80 100 0 20 40 60 80 100 0 20 40 60 80 100 0 20 40 60 80 100 0 20 40 60 80 100 0 20 40 60 80 100 0 20 40 60 80 100 0 20 40 60 80 100 De online enquête is door 451 panelleden ingevuld waarvan55 man en 45 vrouw is (figuur 3). De leeftijd van de ondervraagde panelleden is wat hoger dan bij de face-to-face geënquêteerden: het grootste deel van de respondenten was ouder dan 50 jaar (67). Alle stadsdelen zijn vertegenwoordigd in de enquête. De meeste respondenten kwamen uit West (19), de minste uit Centrum (9). 7
Figuur 3. Responsoverzicht panelleden (n=451) man 55 vrouw 45 Leeftijd jonger dan 20 jonger dan 20-34 20 20-34 35-49 35-49 50-64 65 en ouder 50-64 65 onbekend en ouder onbekend 0 20 40 60 80 100 Stadsdeel 0 20 40 60 80 100 West West Oost Zuidoost Oost Zuidoost Noord Zuid Nieuw-West Noord Nieuw-West Centrum Onbekend Centrum Onbekend 0 20 40 60 80 100 0 20 40 60 80 100 Leeswijzer In het eerste hoofdstuk worden de resultaten van het face-to-face gedeelte van het onderzoek besproken. Hierin komen de digitale mupi, driehoeksborden en steigerdoekreclame aan bod. Het tweede hoofdstuk bevat de resultaten van het online onderzoek onder panelleden. In het eerste deel van dit hoofdstuk worden de uitkomsten voor de digitale mupi, driehoeksborden en steigerdoekreclame besproken. Vervolgens wordt voor deze drie reclamevormen gekeken of er verschillen zijn tussen de antwoorden van respondenten die face-to-face werden geënquêteerd en panelleden die de online vragenlijst invulden. Vervolgens gaat het hoofdstuk verder met de resultaten van het online panel voor grootschalige reclamemasten, lichtmastreclame, vlaggen en banieren op bruggen, beachflags voor winkels, mobiele reclame, bouwbeschuttingen met A0- frames, wildplakzuilen en LED-schermen op gevels. In de bijlage zijn alle toelichtingen van de respondenten op hun mening over de objecten te vinden, evenals de opmerkingen waarvoor aan het einde van de vragenlijst ruimte was. 8
1 Face-to-face onderzoek 1.1 Digitale Mupi Digitale mupi s zijn infopanelen (videoschermen) waarop verschillende reclameboodschappen kunnen worden getoond. Het beeld van deze videoschermen verandert ongeveer elke 6 seconden. 34 digitale mupi viel op Digitale mupi valt bij de meerderheid niet op Het grootste deel van de passanten (64) geeft aan dat de digitale mupi niet hun aandacht trekt. Bij ruim een derde (34) valt de digitale mupi wel op. Meer dan de helft van de passanten vindt het object prima en bij de stad horen (figuur 1.1), bijvoorbeeld vanwege de afwisselende reclames. Van ruim een kwart zou het echter weg mogen, onder andere omdat er volgens hen al (te) veel reclame is (voor alle toelichtingen, zie bijlage). Figuur 1.1 Mening digitale mupi (n=107) 3 28 prima; hoort bij de stad 53 maakt mij niet uit, neutraal mag van mij weg 16 Digitale mupi geschikt voor informatieve boodschappen De meerderheid van de respondenten vindt de digitale mupi geschikt om ook te gebruiken voor informatieve boodschappen zoals looproutes bij evenementen (figuur 1.2). Daar tegenover vindt 16 dat op een digitale mupi juist enkel commerciële reclame hoort. Figuur 1.2 Digitale mupi voor informatieve boodschappen (n=107) 7 16 6 ja, daarvoor vind ik een digitaal infopaneel geschikt 71 maakt mij niet uit nee, op een digitale mupi hoort enkel commerciële reclame 9
1.2 Driehoeksborden In Amsterdam zijn op diverse plekken in de stad driehoeksborden te vinden. Deze borden worden gebruikt om tijdelijke culturele evenementen in de stad aan te kondigen. 33 Driehoeksbord viel op Ruim de helft merkt driehoeksborden niet op Bij ruim de helft van de passanten trekt het object niet de aandacht (56). Een derde van de respondenten merkt de borden wel op. De meeste ondervraagden zijn neutraal tegenover deze reclamevorm; hen maakt het niet uit (figuur 1.3). Bijna een derde van de respondenten vindt driehoeksborden prima en bij de stad horen. Zij vinden de borden bijvoorbeeld mooi, informatief en niet storend. Van 16 mogen de borden juist weg uit de stad, onder andere omdat zij deze rommelig en niet mooi vinden (voor alle toelichtingen, zie bijlage). De meeste respondenten geven aan dat zij soms of meestal niet iets hebben aan de informatie die wordt getoond op de driehoeksborden (figuur 1.4). Een klein deel heeft vaak iets aan deze informatie. Figuur 1.3 Mening driehoeksborden (n=110) Figuur 1.4 Heeft u iets aan de informatie op driehoeksborden? (n=110) 100 4 16 9 43 32 prima; horen bij de stad maakt mij niet uit, neutraal mogen van mij weg 80 60 40 40 37 vaak wel soms wel meestal niet weet niet, geen antwoord 20 19 0 Driehoeksborden niet compleet vervangen door internet en social media De helft van de respondenten is van mening dat posters er altijd zullen blijven en dat het nog van deze tijd is om culturele boodschappen door middel van een driehoeksbord over te brengen. Daar tegenover vindt 16 driehoeksborden juist niet meer van deze tijd; voor dit soort culturele boodschappen is er volgens hen internet en social media. Ruim een derde heeft deze vraag niet beantwoord. 10
1.3 Steigerdoekreclame Steigerdoeken zijn verplicht wanneer er wordt gewerkt met een steiger. In plaats van een standaard steigerdoek kan ook een steigerdoek opgehangen worden met daarop een reclameuiting gedrukt. 56 Wel eens opgevallen Groot doek valt bij de meerderheid op Bij de meerderheid van alle face-to-face respondenten valt de steigerdoekreclame op. Hierbij is een verschil tussen de formaten van de doeken terug te zien: het grotere steigerdoek op de Overtoom valt bij 69 van de passanten op, in de Roemer Visscherstraat geldt dit voor 44. Kleiner steigerdoek wordt iets positiever ontvangen Van alle respondenten vindt ruim de helft steigerdoeken prima, ongeveer een kwart is neutraal en 17 vindt dat deze vorm van reclame weg mag (figuur 1.5). Op de Roemer Visscherstraat geeft een groter deel een positief antwoord dan op de Overtoom: hier is een relatief groter deel neutraal. Op beide locaties is de meest gegeven toelichting van de voorstanders dat zij het steigerdoek met reclame mooi(er) vinden waarbij woorden als kleurrijk, fris en vrolijk gebruikt worden. De tegenstanders lichten juist (onder andere) toe dat zij het niet mooi vinden (voor alle toelichtingen, zie bijlage). Figuur 1.5 Mening steigerdoekreclame (n=212) 18 32 3 Overtoom 47 16 20 5 Roemer Visscherstraat 59 17 26 4 53 totaal prima; hoort bij de stad maakt mij niet uit, neutraal mag van mij weg weet niet, geen antwoord Niet alle plekken geschikt voor steigerdoekreclame De meerderheid van de respondenten (59) vindt het goed dat op sommige plekken in de stad een verbod geldt op steigerdoekreclame. Zij zijn van mening dat het op sommige plekken niet hoort (figuur 1.6). Ruim een kwart vindt dat steigerdoekreclame overal moet kunnen, 6 juist dat het overal verboden moet zijn. Onder passanten van het grote steigerdoek op de Overtoom vindt een iets groter aandeel dat steigerdoekreclame overal verboden moet zijn: 10 tegenover 2 op de Roemer Visscherstraat. 11
Figuur 1.6 Verbod op steigerdoekreclame Overtoom 100 100 Roemer Visscherstraat totaal 100 80 26 80 30 80 28 60 60 60 steigerdoekreclame moet overal kunnen 40 60 40 59 40 59 op sommige plekken hoort steigerdoekreclame niet steigerdoekreclame moet overal verboden zijn 20 20 20 0 10 4 0 2 10 0 6 7 Opdruk op steigerdoek aantrekkelijker De meerderheid van de respondenten vindt een standaard steigerdoek zonder opdruk minder aantrekkelijk is dan een doek met opdruk (59). Daar tegenover vindt ruim een kwart dat de standaard steigerdoeken aantrekkelijker zijn (26). De twee locaties verschillen hier iets in. Op de Overtoom vindt 31 een steigerdoek zonder opdruk aantrekkelijker, op de Roemer Visscherstraat is dit 21. Steigerdoekreclame goede manier om renovatie te bekostigen Het grootste deel (85) van de passanten van steigerdoekreclame vindt dat deze reclamevorm een goede manier is voor huiseigenaren om een renovatie te bekostigen. Een op de tien geeft hier geen antwoord op en 5 vindt het geen goede manier. Tussen de twee locaties zijn weinig verschillen in de gegeven antwoorden te zien. Wel geeft men geeft op de Overtoom iets vaker aan het geen goed idee te vinden (8) dan op de Roemer Visscherstraat (1) maar op deze laatste locatie geeft men iets vaker aan het niet te weten (12 tegenover 8). 12
2 Online panelonderzoek 2.1 Digitale Mupi 72 Wel eens opgevallen Meerderheid heeft wel eens een digitale mupi opgemerkt Bij het grootste deel (72) van de respondenten in het panel is wel eens een digitaal infopaneel opgevallen. Ruim een kwart heeft nog nooit een digitale mupi opgemerkt. Van bijna de helft van de respondenten mogen digitale mupi s weg Een kwart van de ondervraagde panelleden vindt dat de digitale mupi bij de stad hoort (figuur 2.1). Zij vinden dit bijvoorbeeld omdat zij het modern vinden en afwisselend. Eveneens ongeveer een kwart is neutraal. Van bijna de helft mogen digitale mupi s weg, onder andere omdat zij het niet mooi vinden of afleidend vinden. Alle toelichtingen zijn in de bijlage te vinden. Figuur 2.1 Mening digitale infopanelen (n=451) 45 4 25 prima; hoort bij de stad maakt mij niet uit, neutraal mag van mij weg 26 + Maakt de stad wel levendig en 'modern'. De beelden zijn vaak van een goede kwaliteit. + Zorgt voor afwisseling - Geeft lelijk en te druk straatbeeld. - Bewegend beeld in een toch al bewegend straatbeeld vind ik storend en te veel. Digitale mupi geschikt voor informatieve boodschappen De meerderheid van de respondenten uit het panel vindt de digitale mupi geschikt om ook te gebruiken voor informatieve boodschappen zoals looproutes bij grote evenementen (figuur 2.2). 13
Figuur 2.2 Digitale mupi voor informatieve boodschappen (n=451) 22 ja, daarvoor vind ik een digitaal 9 infopaneel geschikt maakt mij niet uit 87 nee, op een digitale mupi hoort enkel commerciële reclame 2.2 Driehoeksborden 93 wel eens opgevallen Driehoeksborden bij de meerderheid opgevallen De meerderheid van de geënquêteerde online panelleden is wel eens een driehoeksbord opgevallen. Bij 6 is dit niet het geval Driehoeksborden horen bij de stad Het grootste deel van de ondervraagden is van mening dat de driehoeksborden bij de stad horen (figuur 2.3). Vaak vinden zij de borden informatief voor culturele evenementen en niet storend. Een op de vijf is neutraal; hen maakt het niet uit. Het aandeel dat vindt dat de driehoeksborden weg mogen is 17, bijvoorbeeld omdat de borden volgens hen het verkeer belemmeren of omdat zij de borden rommelig vinden. Alle toelichtingen zijn te vinden in de bijlage. Bijna de helft van de panelleden heeft soms iets aan de informatie die te zien is op driehoeksborden (figuur 2.4). Een op de drie heeft hier meestal niets aan, 8 vaak wel. 14
Figuur 2.3 Mening driehoeksborden (n=451) Figuur 2.4 Heeft u iets aan de informatie op driehoeksborden? (n=451) 100 8 80 17 1 49 vaak wel prima; horen bij de stad 60 soms wel 20 62 maakt mij niet uit, neutraal mogen van mij weg 40 meestal niet weet niet, geen antwoord 33 20 0 10 + Is voor mij een bron van informatie! Zo ben ik op de hoogte van voorstellingen, concerten, boeken en films. + Zo bereik je op een niet storende manier veel stadsbewoners. - Worden vaak op plaatsen neergezet waardoor verkeer er hinder van heeft. - Verstoren straatbeeld. Rommelig, zeker na een flinke regenbui. Driehoeksborden zijn nog van deze tijd De meerderheid van de deelnemende panelleden vindt dat culturele boodschappen overbrengen via driehoeksborden nog wel van deze tijd is (79). Het aandeel dat van mening is dat internet en social media er tegenwoordig zijn om culturele boodschappen over te brengen is 15. 2.3 Steigerdoekreclame 96 Wel eens opgevallen Van de deelnemende panelleden hebben bijna alle respondenten wel eens een steigerdoek opgemerkt. Meningen over steigerdoekreclame verdeeld Bijna de helft van de respondenten uit het panel vindt steigerdoekreclame prima omdat het bij de stad hoort (figuur 2.5). Zij vinden dit vooral omdat zij het beter vinden dan standaard steigerdoeken of steigers; steigerdoekreclame maakt het mooier en fleurt het op. Daarnaast vindt echter een op de drie dat deze vorm van buitenreclame weg mag. Zij vinden het 15
bijvoorbeeld te opdringerig, te groot of niet mooi. Alle toelichtingen zijn te vinden in de bijlage. Ten slotte is 23 neutraal: hen maakt het niet uit. Figuur 2.5 Mening steigerdoekreclame (n=451) 1 31 45 prima; hoort bij de stad maakt mij niet uit, neutraal mag van mij weg 23 + Beter dan een groenig doek. Bij bezienswaardigheden die in de steigers staan kan ook de gevel geprint worden op dat doek, vind ik een mooie oplossing. + Mooie manier om lelijke bouwprojecten af te schermen. - Te overheersend in het straatbeeld door de grootte. - Veel te aanwezig. Storend voor het beeld van de stad. Steigerdoekreclame niet overal gewenst In sommige delen van de stad is steigerdoekreclame verboden. Bijna de helft van de respondenten is van mening dat dit type reclame inderdaad op sommige plekken niet hoort (figuur 2.6). Het aandeel respondenten dat vindt dat steigerdoekreclame overal moet kunnen is 19, 22 vindt dat het overal verboden moet zijn. Het alternatief voor steigerdoekreclame is een standaard steigerdoek zonder reclame. Bijna de helft van de ondervraagden vindt een standaard steigerdoek minder aantrekkelijk (figuur 2.7). Ongeveer een op de vijf vindt een standaard steigerdoek juist aantrekkelijker, 24 heeft geen voorkeur. 16
Figuur 2.6 Verbod op steigerdoekreclame Figuur 2.7 Aantrekkelijkheid standaard steigerdoek tegenover steigerdoekreclame 100 100 19 22 80 80 60 48 steigerdoekreclame moet overal kunnen op sommige plekken hoort steigerdoekreclame niet 60 24 aantrekkelijker maakt mij niet uit 40 steigerdoekreclame moet overal verboden zijn 40 49 minder aantrekkelijk 20 22 20 0 12 0 5 Steigerdoekreclame een manier om renovatie te bekostigen Steigerdoekreclame kan een manier zijn voor huiseigenaren om de renovatie van hun huis te bekostigen. Ruim de helft van de respondenten vindt dit een goede manier (52). Daar tegenover vindt 31 dit juist geen goed idee. 2.4 Verschillen face-to-face respondenten en panelleden Vragen over de digitale mupi, driehoeksborden en steigerdoekreclame zijn zowel in het face-toface onderzoek gesteld als ook in het online panel waarbij de uitkomsten in een aantal gevallen in meer of mindere mate van elkaar verschillen (figuur 2.8 en figuur 2.9). Er is geen sluitende verklaring te geven voor deze verschillen. Een mogelijke factor is het leeftijdsverschil tussen face-to-face geënquêteerden en deelnemende panelleden. Zoals het responsoverzicht liet zien hebben er aan de face-to-face enquête relatief veel jonge mensen deelgenomen en in het panel zijn er juist meer respondenten in oudere leeftijdscategorieën. Daarnaast kunnen de verschillende onderzoeksmethoden een rol gespeeld hebben. Panelleden beantwoordden de vragen aan de hand van een voorbeeldfoto in de vragenlijst, face-to-face geënquêteerden stonden op straat naast het object toen zij hierover bevraagd werden. 17
Figuur 2.8 Verschillen in mening over digitale mupi, driehoeksborden en steigerdoekreclame Digitale mupi face-to-face panel 0 20 40 60 80 100 Driehoeksborden face-to-face panel 0 20 40 60 80 100 Steigerdoekreclame face-to-face panel 0 20 40 60 80 100 prima; hoort bij de stad maakt mij niet uit, neutraal mag van mij weg 18
Figuur 2.9 Overige verschillen tussen face-to-face geënquêteerden en panelrespondenten Digitale mupi voor informatieve boodschappen face-to-face panel 0 20 40 60 80 100 ja, daarvoor vind ik een digitaal infopaneel geschikt maakt mij niet uit nee, op een digitale mupi hoort enkel commerciële reclame Vindt u het nog van deze tijd om op driehoeksborden culturele boodschappen over te brengen? face-to-face panel 0 20 40 60 80 100 ja, posters blijven er altijd nee, daar hebben we internet en social media voor In sommige delen van de stad is steigerdoekreclame verboden. Wat vindt u daarvan? face-to-face panel 0 20 40 60 80 100 steigerdoekreclame moet overal kunnen op sommige plekken hoort steigerdoekreclame niet steigerdoekreclame moet overal verboden zijn Vindt u steigerdoekreclame een goede manier voor een huiseigenaar om een renovatie te bekostigen? face-to-face panel 0 20 40 60 80 100 ja nee 81 Analoge mast opgevallen 68 Digitale mast opgevallen 2.5 Grootschalige reclamemasten Analoge reclamemasten vallen vaker op dan digitale masten Grootschalige reclamemasten zijn op diverse locaties langs de snelweg te vinden. Deze masten zijn er in twee varianten; analoge masten met één vaste reclameboodschap en digitale masten (videoschermen) met een reclameboodschap die ongeveer elke zes seconden verandert. De analoge masten zijn wat vaker wel eens opgevallen bij de panelleden dan de digitale variant. Weinig voorstanders van digitale reclamemasten Relatief weinig respondenten vinden dat grootschalige reclamemasten passen bij de stad; voor de analoge mast vindt 16 het passend en voor digitale masten 9 (figuur 2.10). Van beide varianten vindt het grootste deel dat deze vorm van buitenreclame weg mag: voor digitale reclamemasten 71, voor analoge masten 50. 19
Respondenten die vinden dat de analoge mast weg mag, vinden dit vooral omdat zij deze afleidend vinden en niet mooi vinden in het landschap. Respondenten die de analoge mast prima vinden, noemen hierbij bijvoorbeeld omdat het bij de stad hoort, duidelijk is en economisch voordeel brengt. Ook tegenstanders van de digitale reclamemast vinden deze afleidend, gevaarlijk voor het verkeer en niet mooi. Enkele voorstanders van de digitale mast gaven een toelichting, waarbij bijvoorbeeld een moderne uitstraling werd genoemd. Alle toelichtingen zijn te vinden in de bijlage. Figuur 2.10 Mening grootschalige reclamemasten (n=451) Analoog Digitaal 50 2 16 32 3 9 prima; hoort bij de stad 17 maakt mij niet uit, neutraal mag van mij weg prima; hoort bij de stad maakt mij niet uit, neutraal mag van mij weg 71 Analoge mast + Amsterdam is een grote stad en heel westers ingedeeld. Reclame hoort er bij! - Het leidt af, want je wilt de boodschap toch lezen en ik vind het niet mooi. Digitale mast + Moderne vorm van eerder genoemde grote vaste borden. Hoort bij de snelweg en stad. - Deze reclame stoort mij wel wat meer omdat het een bewegend beeld is en dat trekt toch de aandacht. Digitale reclamemasten leiden meer af De meerderheid van de deelnemende panelleden vindt dat grootschalige reclamemasten in meer of mindere mate negatief afleiden van het rijden (figuur 2.11). Voor de analoge mast is het totale aandeel dat vindt dat een mast afleidt 59, voor de digitale mast 78. Bij de laatste geeft meer dan een kwart aan dat de mast heel erg afleidt van het rijden. Figuur 2.11 Mate van afleiding van grootschalige reclamemasten (n=451) analoog digitaal 0 20 40 60 80 100 leidt heel erg af leidt af leidt een beetje af leidt niet af leidt helemaal niet af 20
2.6 Lichtmastreclame 95 Wel eens opgevallen Lichtmastreclame valt op Lichtmastreclame zijn reclameborden die bevestigd zijn aan lantaarnpalen. Vaak hebben deze borden tegelijkertijd een functie van bewegwijzering naar bijvoorbeeld een winkel of restaurant waarvoor op het bord reclame gemaakt wordt. Bijna alle respondenten hebben lichtmastreclame wel eens opgemerkt. Meningen verdeeld over lichtmastreclame De groep die aangeeft dat deze vorm van reclame weg mag, is met 35 het grootst (figuur 2.12). Het aandeel dat het prima vindt omdat het bij de stad hoort is echter bijna net zo groot, evenals het deel neutrale respondenten. Respondenten die deze reclamevorm prima vinden, geven bijvoorbeeld aan dat zij de borden handig vinden, dat de borden bewegwijzering bevatten en dat het hen niet stoort. Tegenstanders vinden het onder andere niet mooi, niet in het straatbeeld passen of vinden dat het geen meerwaarde heeft. In de bijlage zijn alle toelichtingen te vinden. Figuur 2.12 Mening lichtmastreclame (n=451) 1 35 32 prima; hoort bij de stad maakt mij niet uit, neutraal mag van mij weg 32 + Handig om bedrijven te vinden die er op adverteren; zijn vrij klein en niet storend. + Minder storend dan de grote reclame. Is vaak zelfs wel handig. En je bent eigenlijk alleen geneigd te kijken als je toch al naar iets op zoek bent. - Vind ik niet mooi, rommelig en heeft weinig toegevoegde waarde. Vaak iets lokaals wat de meeste mensen wel kennen. - Maakt het straatbeeld rommelig en onoverzichtelijk. Ongeveer de helft vindt lichtmastreclame nuttig Op lichtmastreclame is vaak bewegwijzering aangebracht, bijvoorbeeld naar de dichtstbijzijnde vestiging van de winkel waar reclame voor wordt gemaakt. Bijna de helft van de ondervraagden (49) vindt dit soort borden in meer of mindere mate nuttig, waarvan het grootste deel een beetje (figuur 2.13). Ongeveer een even groot deel (46) vindt de borden (helemaal) niet nuttig. Figuur 2.13 Nut van lichtmastreclame (n=451) 0 20 40 60 80 100 heel nuttig nuttig een beetje nuttig niet nuttig helemaal niet nuttig 21
2.7 Vlaggen en banieren op bruggen 94 Wel eens opgevallen Vlaggen en banieren op bruggen worden opgemerkt In Amsterdam zijn op bruggen wel eens vlaggen of banieren te vinden die extra aandacht vestigen op een evenement. De meeste respondenten hebben deze vorm van buitenreclame wel eens opgemerkt: bij 94 zijn vlaggen en banieren op bruggen wel eens opgevallen. Vlaggen en banieren overwegend positief ontvangen De meerderheid van de respondenten vindt dat vlaggen en banieren op bruggen horen bij de stad (figuur 2.14). Genoemde redenen hiervoor zijn onder andere dat de vlaggen en banieren een goede promotie zijn voor culturele evenementen in de stad en omdat ze feestelijk en vrolijk zijn (zie bijlage). Ongeveer een kwart is neutraal; hen maakt het niet uit. Van 15 van de ondervraagden mag deze vorm van buitenreclame weg. Zij lichten toe dat zij het bijvoorbeeld te druk voor het straatbeeld vinden of geen meerwaarde vinden hebben. Alle toelichtingen zijn te vinden in de bijlage. Figuur 2.14 Mening vlaggen en banieren op bruggen (n=451) 26 15 1 58 prima; horen bij de stad maakt mij niet uit, neutraal mogen van mij weg + Aangezien het reclame-uitingen zijn van culturele evenementen in de stad, vind ik dat geen probleem, die banieren zijn wel feestelijk. + Geven op een vrolijke en kleurrijke manier aandacht aan een bepaald event. - Ontsiert de bruggen en het aanzicht van de stad, te rommelig. - Overbodig, beeldvervuiling. 2.8 Beachflags voor winkels 95 Wel eens opgevallen Beachflags vallen op maar mogen weg Voor winkels kunnen al dan niet tijdelijk vlaggen neergezet worden met reclame, zogeheten beachflags. Bijna alle respondenten hebben deze vorm van buitenreclame wel eens opgemerkt. Het grootste deel van de respondenten vindt dat beachflags voor winkels weg mogen (figuur 2.15). Veelgenoemde redenen hiervoor zijn dat respondenten beachflags in de weg vinden staan voor voetgangers en niet mooi vinden. Ruim een op de vijf maakt het niet uit, zij zijn neutraal tegenover deze reclamevorm. De overige respondenten vinden deze objecten bij de stad horen, bijvoorbeeld omdat het volgens hen reclame is voor de winkel, vrolijk is en niet hinderlijk of storend (voor alle toelichtingen, zie bijlage). 22
Figuur 2.15 Mening beachflags voor winkels (n=451) 63 15 22 prima; horen bij de stad maakt mij niet uit, neutraal mogen van mij weg + Voor voetgangers kan dit soms nuttig zijn. + Geen probleem mee zolang ze niet hinderlijk zijn voor de voetganger. - Lelijk, vallen om bij harde wind en belemmeren voetgangers of rolstoelen en kinderwagens. - Rommelig, sta in de weg op de stoep en soms gevaarlijk als er veel wind staat. 2.9 Mobiele reclame 92 Wel eens opgevallen Ruim de helft vindt dat mobiele reclame weg mag Winkeliers kunnen op straat objecten (zoals fietsen) neerzetten met daarop reclame die naar hun winkel in de straat verwijst. Dit soort objecten met reclame en bewegwijzering wordt mobiele reclame genoemd. Bijna alle ondervraagden hebben dergelijke reclame wel eens opgemerkt. Mobiele reclame mag van ruim de helft van de respondenten weg (figuur 2.16). Als redenen hiervoor geven zij onder andere dat het de doorgang belemmert en redenen die te maken hebben met het straatbeeld; mobiele reclame maakt dit volgens hen minder mooi of rommelig. Ongeveer een op de vijf vindt het juist prima en bij de stad horen. Wel geven zij in de toelichting vaak aan dat het prima is zolang het niet in de weg staat (voor alle toelichtingen, zie bijlage). Ruim een kwart maakt het niet uit; zij zijn neutraal. Figuur 2.16 Mening mobiele reclame (n=451) 52 1 21 26 prima; hoort bij de stad maakt mij niet uit, neutraal mag van mij weg 23
+ Een creatieve manier van reclame maken die niet te storend is in het straatbeeld. + Prima, zolang ze de voet/fietspaden niet blokkeren. - Lastige obstakels vooral voor rolstoelen en kinderwagens. Ze versmallen de doorgang en zijn gevaarlijk voor slecht zienden. - Geven de omgeving een rommelige aanblik en bemoeilijken vaak de doorgang voor voetgangers. Mobiele reclame past het beste in winkelgebieden Voor drie locaties is gevraagd hoe respondenten vinden dat mobiele reclame hier past: voor winkelgebieden, winkelstraten en wijkstraten. In winkelgebieden wordt mobiele reclame het meest passend gevonden vergeleken met de andere locaties (figuur 2.17). Hier vindt 31 mobiele reclame (heel) goed passen en 34 vindt het niet goed maar ook niet slecht passen. Voor de andere twee locaties is men overwegend negatief. In winkelstraten vinden de minste mensen mobiele reclame geschikt; 64 vindt dat mobiele reclame hier (heel) slecht past. In Wijkstraten vindt ruim de helft (57) dat mobiele reclame hier slecht tot heel slecht past. Figuur 2.17 Hoe past mobiele reclame in winkelgebieden, winkelstraten en wijkstraten? (n=451) winkelgebieden winkelstraten wijkstraten 0 20 40 60 80 100 heel goed goed niet goed, niet slecht slecht heel slecht 2.10 Reclame op bouwbeschutting 90 Wel eens opgevallen Verdeelde meningen over reclame op bouwbeschutting Reclame kan in A0-frames opgehangen worden aan bouwbeschutting. Bij negen op de tien respondenten is deze vorm van buitenreclame wel eens opgevallen. Ruim een op de vijf respondenten geeft aan dat reclame aan bouwbeschutting wat hen betreft weg mag (figuur 2.18). Zij vinden het bijvoorbeeld rommelig, niet mooi of geen meerwaarde hebben. Een groter aandeel vindt deze vorm van reclame prima omdat het bij de stad hoort (38) of is neutraal (39). Respondenten die positief zijn en het bij de stad vinden horen geven onder andere aan dat de reclame de bouwbeschuttingen mooier maakt en dat het beter is dan een bouwbeschutting zonder reclame. Alle toelichtingen zijn te vinden in de bijlage. 24
Figuur 2.18 Mening reclame op bouwbeschutting (n=451) 22 1 38 prima; hoort bij de stad maakt mij niet uit, neutraal mag van mij weg 39 + Het is tijdelijk en die schuttingen zijn toch saai, hang er dan maar wat aan. + Ik vind zelfs dat bouwschuttingen hiermee 'opgevrolijkt' worden. - Maakt alles nog veel rommeliger dan het al is. - Geen toegevoegde waarde. 2.11 Wildplakzuilen 87 Wel eens opgevallen Wildplakzuilen zijn bedoeld voor iedereen die zijn of haar mening wil uiten door middel van posters. Hierbij kan men bijvoorbeeld denken aan Loesje of GeenPeil. Bij het grootste deel is wel eens een wildplakzuil opgevallen. Bij ruim een op de tien is dit niet het geval (12). Meerderheid vindt wildplakzuilen bij de stad horen Ongeveer twee derde van de respondenten vindt wildplakzuilen prima; deze horen volgens hen bij de stad. Als toelichting geven zij vaak dat de zuilen het wildplakken voorkomen, het een manier is voor iedereen om zijn of haar mening te uiten en dat het informatief is. Van de overige respondenten vindt 13 dat de zuilen weg mogen, 18 is neutraal. Respondenten die vinden dat het weg mag geven bijvoorbeeld aan dat zij de zuilen rommelig vinden, niet mooi en dat ze het straatbeeld verpesten. Alle toelichtingen zijn in de bijlage te vinden. Figuur 2.19 Mening wildplakzuilen (n=451) 18 13 2 prima; horen bij de stad maakt mij niet uit, neutraal mogen van mij weg 67 25
+ Vrije meningsuiting hoort erbij en is op deze manier gepast in het straatbeeld aanwezig. + Beperking van wildplakken en toch gelegenheid tot boodschap uitdragen. - Weinig toegevoegde waarde. Worden meestal rommelig beplakt. - Zoveel mogelijk beperken. Ziet er meestal rommelig uit. Verpaupert de naaste omgeving. 6,8 Faciliteren van wildplakzuilen is een taak van de gemeente Aan respondenten is gevraagd of zij het een taak van de gemeente vinden om wildplakzuilen te faciliteren. Deze vraag is voorgelegd door middel van een stelling: Ik vind het een taak van de gemeente om wildplakzuilen te faciliteren. Deelnemers konden door middel van een rapportcijfer aangeven in welke mate zij het eens waren met deze stelling, waarbij het cijfer 1 staat voor helemaal mee oneens en een 10 voor helemaal mee eens. Gemiddeld kreeg deze stelling een voldoende, namelijk een 6,8: men vindt het over het algemeen een taak van de gemeente om wildplakzuilen te faciliteren. Bijna driekwart van de respondenten geeft hierbij een 6 of hoger (74) en 44 een 8 of hoger. 2.12 LED-schermen op de gevel 76 Wel eens opgevallen Ruim de helft vindt dat LED-schermen weg mogen Op sommige plekken in de stad wordt reclame getoond op grote LED-schermen aan de gevel. Ongeveer driekwart van de respondenten heeft een LED-scherm wel eens opgemerkt, ruim een op de vijf niet. Minder respondenten hebben deze vorm van buitenreclame opgemerkt vergeleken met andere varianten, alleen de digitale mupi is door minder respondenten uit het panel opgevallen (72). Iets meer dan de helft van de respondenten vindt dat grote LED-schermen met reclame weg mogen (figuur 2.20). Hierbij noemen zij onder andere dat zij de schermen te groot, te opdringerig en niet mooi in het straatbeeld vinden. Bijna een kwart (23) vindt het echter prima en bij de stad horen. Zij geven in de toelichting vaak wel aan dat zij het vooral op specifieke locaties passend vinden, waarbij vooral uitgaanspleinen worden genoemd. In de bijlage is een overzicht van alle gegeven toelichtingen te vinden. Ook is een deel van de ondervraagden neutraal: 18 maakt het niet uit. Figuur 2.20 Mening grote LED-schermen met reclame (n=451) 5 23 prima; hoort bij de stad maakt mij niet uit, neutraal mag van mij weg 54 18 26
+ Hangt er wel vanaf waar. Op het Rembrandtplein vind ik het passen. In een woonwijk niet. + Geeft uitgaangebieden iets grootsteeds. - Te groot en te nadrukkelijk aanwezig, ontsiert het gebouw/de straat. - Veel te nadrukkelijk aanwezig, gigantisch veel licht. 27
28