Afdeling neonatologie Haarlem Deze afdeling is bestemd voor baby s die te vroeg geboren en/of ziek zijn. Het zal voor u niet altijd even makkelijk zijn om de zorg voor uw baby aan anderen te moeten over laten. Mogelijk voelt u zich misschien onzeker omdat uw baby erg klein of ziek is, en omringd wordt door allerlei apparatuur. Het kan ook zijn dat uw baby enige tijd in een academisch ziekenhuis heeft gelegen en nu zo ver hersteld is dat hij/zij naar een perifeer ziekenhuis kan voor de verdere zorg. Artsen en verpleegkundigen van beide ziekenhuizen hebben nauw overleg over uw baby. Vanzelfsprekend zullen wij u zo veel mogelijk tot steun zijn. Als u vragen heeft, kunt u die altijd aan de verpleegkundige stellen. U kunt ons dag en nacht bellen om te horen hoe het met uw baby gaat. Wij geven alleen informatie over uw baby aan u, niet aan anderen. U ontvangt bij dit informatieboekje ook een folder met informatie over de hielprik en een aanvraagformulier voor een parkeerpas. Hygiëne Pasgeborenen zijn heel vatbaar voor infecties. Heeft u zelf of uw bezoek een infectie (bijvoorbeeld koorts, verkoudheid, diarree, koortslip) bespreekt u dan met de verpleegkundige of er ándere hygiënische maatregelingen getroffen moeten worden dan gebruikelijk, en/of dat het beter is om niet te komen. U zult begrijpen dat we in het belang van uw baby bepaalde hygiëneregels hebben opgesteld, zoals:
Binnen is het warm, hang daarom jassen en overtollige kleding aan de kledinghaken in de gang. Laat geen waardevolle bezittingen achter. Verwijder sieraden van handen en armen, zoals ringen en horloge. Omdat er direct huidcontact is, kunnen er bacteriën onder deze sieraden zitten. Reinig uw handen met water en zeep. Als u een knuffelbeest voor uw baby meeneemt, let er dan op dat deze schoon is en zo nodig gewassen kan worden. Bezoekregels Ouders Als ouders bent u de hele dag welkom op de afdeling neonatologie. Meestal worden de bezoeken van ouders gecombineerd met het geven van voeding en/of de verzorging van uw baby. Broertjes en zusjes Broertjes en zusjes zijn welkom onder begeleiding van de ouders. Zij mogen niet verkouden of ziek zijn, of onlangs in contact zijn geweest met kinderziekten zoals bijvoorbeeld waterpokken. Overig bezoek Bezoektijden zijn van 16.00 16.30 uur en van 19.00 19.30 uur. Overig bezoek is welkom in gezelschap van ten minste één van de ouders. Per bezoektijd mogen maximaal drie personen naar binnen, waarvan één de ouder is; in verband met de rust mag er niet worden gewisseld. De hygiënische regels gelden ook voor bezoek. Baby s op een neonatologieafdeling hebben rust nodig. Wij verzoeken u daarom uw baby niet wakker te maken of uit zijn/haar bedje te halen. In verband met eventuele kinderziekten mogen kinderen van bezoek tot 12 jaar niet mee naar binnen. Opa s en oma s mogen de eerste keer buiten de bezoektijden om met de ouders mee naar binnen. Als u als moeder thuis bent, mag u bezoek meenemen als u uw baby gaat verzorgen. Wij raden u aan om ongeveer tien minuten eerder te komen, zodat uw bezoek uw baby kan zien, voordat u hem/haar gaat verzorgen. Wanneer u van huis komt kunt u in de centrale hal gebruik maken van de lift in de eerste liftenhal. Algemene regels Omdat ook baby s recht op privacy hebben, verzoeken wij u om uitsluitend bij uw eigen baby te kijken. Bij acute situaties is soms geen bezoek op de afdeling mogelijk. In het belang van de baby s moet de rust op de afdeling neonatologie zo veel mogelijk gehandhaafd worden. Wij vragen u hiermee rekening te houden. Wij verzoeken u vriendelijk erop toe te zien dat ook uw bezoek zich aan de bezoekregels houdt. Zet u uw mobiele telefoon s.v.p. uit voordat u de afdeling bezoekt. U mag foto s maken van uw baby en ook filmen. Té veel flitsen, stoort een baby namelijk in de slaap. Doet u dit zo veel mogelijk op de momenten dat uw baby wakker is en verzorgd wordt. Kort nadat uw baby is opgenomen, maakt de verpleegkundige een digitale foto, waarvan u tijdens uw eerste bezoek op de afdeling een afdruk mee krijgt. Afdeling neonatologie pagina 2
Parkeerbeleid Om oneigenlijk gebruik van het parkeerterrein door niet-ziekenhuisbezoekers te voorkomen, moet parkeergeld worden betaald. Bij opname van uw baby krijgt u van de verpleegkundige een aanvraagformulier voor een parkeerpas waarmee u tegen een gereduceerd tarief kunt parkeren op het parkeerterrein van het SG. Deze parkeerpas kan verlengd worden. Kinderartsen en arts-assistenten Op de afdeling neonatologie werken verschillende kinderartsen, waaronder een kinderneuroloog. Ook werken er arts-assistenten en enkele medisch studenten die praktijkervaring opdoen (coassistenten). Dagelijks maken de arts-assistenten in overleg met de verpleegkundigen alle afspraken rondom de behandeling van uw baby. Zij doen dit onder supervisie van de kinderartsen. De resultaten van het overleg (de visite) hoort u van de verpleegkundige en/of de artsassistent. Bij opname en ontslag wordt uw baby door de arts onderzocht, tijdens de opname gebeurt dit op indicatie. Tijdens kantooruren kunt u de zaalarts (arts-assistent) van de neonatologieafdeling spreken. U kunt hiervoor een afspraak maken met de verpleegkundige. Op andere dagen gebeurt dit alleen bij plotselinge conditieveranderingen van uw baby, of bij opname buiten de spreekuurtijden. Bij een langdurige opname van uw baby wordt meestal één keer per week een gesprek gepland met de kinderarts. Op verzoek kan dit uiteraard vaker. De verzorging van uw baby Als de gezondheid van uw baby het toelaat, kunt u hem/haar zelf wassen, voeden en verschonen. Wij helpen u graag daarbij. Heeft uw kind een infuus dan wordt het door de verpleegkundige gewassen. Vanzelfsprekend kunt u daarbij aanwezig zijn. In elke dienst is één verpleegkundige verantwoordelijk voor de verzorging van uw baby. Met deze verpleegkundige kunt u bespreken hoe het met uw baby gaat en afspraken maken omtrent de verzorging, die alleen ú op zich mag nemen. In verband met de personele bezetting geven wij u graag overdag uitleg over hoe u uw baby het best kunt baden. Na deze uitleg kunt u zelfstandig uw baby baden wanneer het u uitkomt. Wij raden u aan uw baby vóór het geven van de voeding te baden. U mag een schoon knuffeltje in de couveuse of het bedje leggen. U krijgt bij de opname van uw baby één proefpakje pamperdoekjes. Daarna kunt u zelf verzorgingsdoekjes moeten meenemen. Wanneer uw baby geboren is, geven wij het specifieke zorg die we ontwikkelingsgerichte zorg noemen (zie ook de betreffende folder). Ontwikkelingsgerichte zorg is volledig afgestemd op de behoeften van uw kind. Dit vraagt een aantal aanpassingen van zowel de verpleegkundigen als van de ouders. Ontwikkelingsgerichte zorg heeft als doel het minimaliseren van stress. Dit proberen we te realiseren door een omgeving te creëren die de baarmoeder zo goed mogelijk nabootst. Van belang daarbij zijn: de houding waarin uw baby ligt het aanbieden van veel rust het minimaliseren van licht- en geluidsinvloeden. Afdeling neonatologie pagina 3
Voeding Als de gezondheid van uw baby het toelaat, kan één van de ouders zelf de voeding geven. Als beide ouders afwezig zijn, geeft de verpleegkundige de voeding. Geeft u flesvoeding, dan is het aan te raden om uw baby al tijdens de opnameperiode aan een eigen speen te laten wennen. Borstvoeding Als u van plan bent borstvoeding te geven, kunt u dat natuurlijk ook doen als uw baby op de afdeling neonatologie ligt. De verpleegkundige zal u begeleiden bij het aanleggen van de baby. Op maandag en vrijdag is Erica Stapper, de lactatiekundige, op de afdeling aanwezig. Ook zij kan u adviseren en begeleiden. Via haar kunt u eventueel een kolfapparaat huren. Zo nodig wordt bijvoeding gegeven met de fles of via de maagsonde. Niet alle pasgeborenen kunnen direct aan de borst drinken, omdat ze te vroeg geboren of ziek zijn. Ook kunt u meestal niet bij elke voeding aanwezig zijn. U kunt uw melk afkolven en die wordt dan per speen of via de maagsonde aan uw baby gegeven. U kunt op de afdeling, eventueel naast uw baby, kolven. Via de verpleegkundige kunt u een folder over de lactatiekundige en borstvoeding verkrijgen. Als u zelf nog op de kraamafdeling verblijft, kunt u voor kolfadviezen terecht bij de verpleegkundige van die afdeling. Sondevoeding Sondevoeding wordt gegeven als uw baby nog niet in staat is alle voedingen zelf te drinken. Via een slangetje door de neus of mond gaat de voeding rechtstreeks naar de maag. Dat kan zowel afgekolfde moedermelk als flesvoeding zijn. Een sonde wordt door de verpleegkundige ingebracht. Voedingstijden Bij 16 voedingen per dag: 1.00-2.30 4.00 5.30 7.00 8.30 10.00 11.30 13.00 14.30 16.00 17.30 19.00 20.30 22.00 23.30 uur. Bij 12 voedingen per dag: 2.00 4.00 6.00 8.00 10.00 12.00 14.00 16.00 20.00 22.00 24.00 uur. Bij 10 voedingen per dag: 0.15 2.30 4.45 7.00 9.15 11.30 14.00 16.30 19.00 21.30 uur. Bij 8 voedingen per dag: 3.00 6.00 9.00 12.00 15.00 18.00 21.00 24.00 uur. Bij 7 voedingen per dag: 0.30 5.30 8.30 11.30 14.30 17.30 20.30 uur. Bij 6 voedingen per dag: 5.30 9.00 12.30 16.00 19.30 23.00 uur. Als u uw baby zelf komt voeden, adviseren wij u om 15 minuten vóór voedingstijd te komen, zodat u eerst uw baby kan verzorgen. Onderzoek De behandeling is erop gericht uw baby zo snel mogelijk in goede conditie te brengen, zodat de extra bescherming van de couveuse niet langer nodig is. Het kan nodig zijn regelmatig wat bloed bij uw baby wordt af te nemen voor onderzoek. Bij pijnlijke handelingen geven wij uw baby vooraf 0,5 tot 1 milliliter sucrose dat via een speentje of spuitje gegeven wordt en een pijnreductie geeft. Uw baby dient tijdens de pijnlijke handeling te zuigen op de fopspeen voor een optimaal effect. Afdeling neonatologie pagina 4
Rond de vierde dag na de geboorte wordt de neonatale screening verricht, beter bekend als het hielprikje. Bij een goede uitslag van dit onderzoek, hoort u hier niets meer over. U krijgt het bewijs dat uw baby geprikt is mee naar huis, als uw baby uit het ziekenhuis ontslagen wordt. Meer informatie hierover staat in de folder die u bij dit informatieboekje ontvangen hebt. Ligt uw baby vijf weken of langer op de afdeling neonatologie dan wordt de gehoortest in het ziekenhuis verricht. U krijgt hiervan direct de uitslag. Bij een opname minder dan vijf weken wordt de gehoortest op het consultatiebureau verricht. Geel zien Veel pasgeborenen worden in de eerste dagen - meestal de derde of vierde dag - na de geboorte geel. Dit is normaal. Sommige baby s worden echter zó geel, dat fototherapie noodzakelijk is. Baby s die te vroeg geboren zijn, hebben een groter risico op geel worden omdat ze een onrijpere lever hebben. Bij fototherapie wordt licht van een bepaalde frequentie gebruikt om de in de huid aanwezige gele stof (bilirubine) af te breken. Als fototherapie voor uw baby noodzakelijk is, krijgt u informatie van de verpleegkundige en een folder. Fysiotherapie Soms kan het nodig zijn om bij uw baby een fysiotherapeutische behandeling te starten. In dat geval zal de speciaal hiervoor opgeleide kinderfysiotherapeut oefeningen doen, bijvoorbeeld ter ondersteuning van de ademhaling als daar problemen mee zijn, of ter ontspanning, en om bepaalde spiergroepen te stimuleren. Ook kan zij u als ouder houdingsadviezen geven en leren hoe u uw baby op de juiste wijze kunt stimuleren met het oog op de motorische ontwikkeling. Fysiotherapie wordt standaard aangevraagd bij prematuren jonger dan 34 weken en bij kinderen die een slechte start hebben gehad. Maatschappelijk werk De opname van uw baby op de afdeling neonatologie kan vanzelfsprekend praktische of emotionele problemen voor u geven. Aan de afdeling is een maatschappelijk werkster verbonden. Eén van haar taken is het begeleiden en ondersteunen van ouders met praktische en/of emotionele problemen. Mocht u behoefte hebben aan een gesprek met haar dan kunt u dit kenbaar maken aan de arts of de verpleegkundige. Ontslag Er zijn bepaalde criteria waaraan uw baby aan moet voldoen om mee naar huis te mogen: Uw baby moet ten minste 36 (zwangerschaps) weken oud zijn; een gewicht van 2000 gram hebben; goed in de groei zijn; een stabiele en goede temperatuur hebben;, alle voedingen, dat wil zeggen, zeven voedingen zelf drinken; een goede algehele conditie hebben. Voordat uw baby naar huis gaat, bieden wij u de mogelijkheid tot rooming-in. Dit betekent dat u 12 tot 24 uur met uw baby verblijft op een kamer op de afdeling, waarbij u zelfstandig uw baby verzorgt. U leert hierdoor nog beter de behoeften en geluidjes van uw baby herkennen. Wij adviseren dit vaak aan ouders wier baby voor langere tijd op de afdeling neonatologie heeft gelegen. Uiteraard bent u vrij om van deze gelegenheid al of geen gebruik te maken. Zodra de kinderarts de ontslagdatum heeft vastgesteld, hoort u dit van ons. Als uw baby met ontslag gaat, krijgt u de volgende informatie mee: Afdeling neonatologie pagina 5
het ontslagformulier met daarin informatie en tips voor thuis; ontslaggegevens waarop de actuele gegevens van uw baby vermeld staan en het voedingsschema; de neonatale screening envelop; een poli afspraak. Eventuele recepten krijgt u al eerder mee, zodat u de medicatie in huis hebt als uw baby thuiskomt. Ook faxen wij naar de wijkverpleging dat uw baby op de afdeling neonatologie van het KG is opgenomen en de dag dat het met ontslag gaat. De wijkverpleging neemt dan contact met u op over een bezoek aan het consultatiebureau. Voor het ontslag neemt de verpleegkundige het ontslagformulier met u door. Tot het eerste bezoek aan de poli kindergeneeskunde kunt u de afdeling neonatologie altijd bellen voor vragen en adviezen. Hierna kunt u terecht bij het consultatiebureau of uw huisarts.. Suggesties en klachten Wij streven ernaar dat uw baby een zo goed mogelijke behandeling krijgt in het SG. Wij willen uw mening hierover graag horen, evenals suggesties ter verbetering. Heeft u een klacht over de behandeling, de verzorging, de bejegening van uw baby of de bejegening van uzelf, dan lossen wij die graag op. U kunt uw klacht of probleem het best rechtstreeks bespreken met degene die naar uw mening de klacht heeft veroorzaakt. Als dit niet goed mogelijk is, wendt u zich dan tot de teamcoördinator of de organisatorisch manager van de afdeling. Als u niet tevreden bent over de manier waarop uw klacht is afgehandeld, kunt u contact opnemen met de ombudsvrouw van het SG. Zij is op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag bereikbaar. Het secretariaat van de ombudsvrouw is bereikbaar van maandag t/m vrijdag van 8.00 tot 16.30 uur, via telefoon (023) 224 2133, e-mail: ombudsvrouw@spaarnegasthuis.nl. De ombudsvrouw bespreekt uw klacht, bemiddelt zo nodig en informeert u over de verdere stappen die u kunt nemen. Op de verpleegafdeling kunt u een folder over de klachtenbehandeling krijgen. Het schriftelijk indienen van een klacht is ook mogelijk. Stuur uw brief in een envelop zonder postzegel naar: Spaarne Gasthuis, locatie zuid, t.a.v. de ombudsvrouw Antwoordnummer 900 2000 VB Haarlem Aansprakelijkheid Het SG is niet aansprakelijk voor de gevolgen van het vertrek van patiënten tegen doktersadvies in. Ook is het SG niet aansprakelijk voor het ontstaan van schade aan of het zoek raken van persoonlijke eigendommen. Rechten en plichten In het normale dagelijks leven zijn de ouders de wettelijke vertegenwoordigers van kinderen onder de 18 jaar. Dit betekent dat een kind tot die leeftijd onder het gezag van de ouders staat en dat de ouders voor het kind beslissen. Dat ligt anders wanneer het gaat om medische zorg. Kinderen tot 12 jaar vallen volledig onder de zeggenschap van de ouders. Er zijn uitzonderingen op deze regels. Voor informatie hierover verwijzen wij u naar de website van Kind en Ziekenhuis: www.kindenziekenhuis.nl. Privacy Mededelingen over de gezondheid van uw kind worden uitsluitend aan u en aan uw huisarts gedaan. Wij geven ook geen informatie over andere kinderen op de afdeling. Afdeling neonatologie pagina 6
Aanvullende informatie De patiëntenservice Bij de patiëntenservice kunt u aanvullende informatie krijgen over ziekten, behandelingen, patiëntenverenigingen en de patiëntenrechten. Ook kunt u er terecht voor vragen over de rekening, en het melden van een verloren voorwerp. De patiëntenservice is geopend van maandag t/m donderdag van 9.00 tot 16.00 uur en op vrijdag van 9.00 tot 12.30 uur. Telefoon (023) 224 1060. Literatuur Titel Auteur Vanuit de couveuse de wereld in Z. van der Heyden We houden uw kindje nog even hier R. de Leeuw en M. Hugenholz Te vroeg geboren R. de Leeuw en L. Bakker Ik heb een zusje, maar ik mag alleen R. de Leeuw, M. Sigar en naar haar kijken Dick Bruna Shantala babymassage F. Leboyer De baby in mijn handen T. Boon-Dirks, S. da Costa en H. v.d. Berg Folders Op de afdeling neonatologie is een grote verscheidenheid aan folders en boeken aanwezig zoals: Kijken, luisteren, zorgen (ontwikkelingsgerichte zorg). Fototherapie. De lactatiekundige. Hielprik bij de pasgeborenen. Kleine maatjes, vereniging ouders van couveusekinderen. Een deel van de folders is voor u als ouder beschikbaar, vraag ernaar bij de verpleegkundige die uw baby verzorgt. De uitgebreidere en duurdere folders kunt u bestellen via de op de achterzijde van de folder staande adressen. U kunt bedoelde folders wel van ons lenen om op uw gemak thuis of op de kraamafdeling door te nemen. Websites www.spaarnegasthuis.nl. www.baby.pagina.nl. www.couveuse.pagina.nl. www.borstvoeding.pagina.nl. www.couveuseouders.nl. www.vitababytv.nl. Wij kunnen de betrouwbaarheid van de internetsites niet garanderen. Vereniging Ouders van Couveusekinderen De Vereniging van Couveusekinderen heeft onder andere als doel: Ouders te helpen door informatie te geven. Het behartigen van de belangen van couveusekinderen en hun ouders. Het uitgeven van folders, brochures, boeken en het kwartaalblad Kleine Maatjes Een ander doel is ouders van couveusekinderen met elkaar in contact brengen door inloopavonden en themabijeenkomsten te organiseren, maar ook door gespreksgroepen of via de mailinglist waarmee ouders als groep met elkaar kunnen e-mailen en ervaringen kunnen uitwisselen. Zie voor verdere informatie: www.couveuseouders.nl. Afdeling neonatologie pagina 7
Belangrijke telefoonnummers Afdeling neonatologie (023) 224 6605. Secretaresse kinderafdeling (023) 224 0070. Aantekeningen Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid Boerhaavelaan 22 2035 RC Haarlem Spaarne Gasthuis Hoofddorp Spaarnepoort 1 2134 TM Hoofddorp Spaarne Gasthuis Haarlem Noord Vondelweg 999 2026 BW Haarlem Spaarne Gasthuis Heemstede Händellaan 2A 2102 CW Heemstede (023) 224 0000 www.spaarnegasthuis.nl info@spaarnegasthuis.nl Afdeling neonatologie pagina 8