Erfinrichtingsplan Rodedijk

Erfinrichtingsplan Rodedijk

Deze rapportage beschrijft en onderbouwt het erfinrichtingsplan in het kader van de nieuwvestiging van een woning aan de Rodedijk te Hardenberg. Het nieuw te vestigen erf ligt in het zogenaamde Essenlandschap met als natuurlijke onderlaag Dekzand Bij dit type landschap hoort een bepaalde opbouw van erven en gebouwen. Deze staan omschreven in de omgevingsvisie van de provincie én in de Visienota Buitengebied Hardenberg. Binnen deze kaders wordt het erfinrichtingsplan gemaakt. Middels dit erfinrichtingsplan moet aangegeven worden, waar en hoe deze kavel binnen het landschap ingepast kan worden. Inleiding opdracht 2 Voorafgaand aan het opstellen van het erfinrichtingsplan is een landschappelijke inventarisatie uitgevoerd. De belangrijkste gegevens zijnverbeeld in een landschapsstructuurkaart. Tevens worden de indeling en het gebruik van het erf toegelicht in dit schrijven. Uiteindelijk moet mede met de bevindingen uit deze rappportage kunnen worden gekomen tot een situatie met streekeigen karakter, en het behoud (en de versterking) van een cultuurhistorisch waardvollandschap. 11 mei 2011 Erfinrichtingsplan nieuw erf Rodedijk te Baalder

Inleiding opdracht 2 Ligging plangebied 4 Luchtfoto plangebied 5 Landschapstructuurkaart 6 Historische kaarten plangebied 7 Omgevingsvisie Overijssel 8 Visienota buitengebied Hardenberg 10 Het erf in haar omgeving 11 Visie op de plek 12 Uitgangspunten erf 13 Erfinrichtingsplan 15 Woning 16 Sfeerbeelden 17 Beplantingsplan 18 Beplantingsschema 19 April 2011 Ontwerpburo Herbert Oldehinkel 3

Ligging plangebied 4 Erfinrichtingsplan nieuw erf Rodedijk te Baalder

April 2011 Ontwerpburo Herbert Oldehinkel 5 Luchtfoto plangebied

6Landschapstructuurkaart Vecht/Vechtarmen Wegen Bomenrijen Spoor Houtwallen/Groen Verkavelingstructuur Erfinrichtingsplan nieuw erf Rodedijk te Baalder Rodedijk Bebouwing indicatief 0 100 500 (m)

Historische kaart rond 1850 Historische kaart rond 1850 Historische kaart rond 1904 Historische kaart rond 1987 Historische kaarten plangebied April 2011 Ontwerpburo Herbert Oldehinkel 7

natte laagten (stroomgebied Vecht) Vanuit de overheid wordt medewerking aan ontwikkelingen verleend indien de ruimtelijke kwaliteit gewaarborgd en versterkt wordt. Hierdoor kan de leefomgeving zich waardevol en dynamisch ontwikkelen. Het landschap vormt de drager van de ontwikkelingen binnen het gebied. De omgevingsvisie van de provincie Overijssel schetst de ontwikkelingsmogelijheden en schept randvoorwaarden. 8Omgevingsvisie Overijssel dekzandvlakte natuurlijke laag laagveenontginningen Oeverwallen Essenlandschap jong heide- en broekontginningslandschap natuurlijke laag Erfinrichtingsplan nieuw erf Rodedijk te Baalder Ruimtelijke kwaliteit: Landbouw heeft de landschappelijke kwaliteit van het buitengebied bepaald. De meeste activiteiten waren gerelateerd aan de landbouw en de boerenbedrijven welke in het buitengebied lagen. De erven werden gerangschikt en ingericht naar de bedrijfsvoering en het inzicht van de boer. Ontwikkelingsperspectief: Het erf is gelegen in het zogenoemde Mixlandschap; De kaart Ontwikkelingsperspectieven Groene omgeving geeft in hoofdlijnen weer welke ontwikkelingsmogelijkheden de provincie in deze groene omgeving ziet. Het mixlandschap houdt in dat landbouw, landschapsontwikkeling, natuur, cultuurhistorie, vrije tijd en wonen naast elkaar voorkomen als goede buren en elkaar ruimtelijk versterken. Natuurlijke laag: Het plangebied ligt binnen het type dekzandvlakte- en ruggen. Deze beslaan een grote oppervlakte van de provincie. Na de ijstijden bleef er in grote delen van de provincie een reliëfrijk zandlandschap achter, dat gekenmerkt wordt door relatief grote verschillen in droog en nat

en hoog en laag gebied. De bodem bestaat uit de zogenaamde pod- Beplantingen: eiken en houtwallen zolgronden, van oorsprong komen er op deze gronden wintereiken- Ontwikkeling: Herkenbaarheid van de essen, flanken, maten en beukenbossen op de hoge delen voor. Op de lage delen bevinden zich flieren en de heidegebieden is sterk afgenomen. Burgererven hebben vooral berken-zomereiken- en elzen-eikenbossen. het karakter van het landelijk gebied verandert richting een mix van wonen en werken. Nieuwbouw ontneemt het zicht op de es of, vanaf Agrarisch cultuurlandschap: de es op het dorp. Essenlandschap: Het essenlandschap bestaat uit een samenhangend Ambitie: De ambitie is het behouden van de es als ruimtelijke eenheid systeem van essen, flanken, lager gelegen maten en fliergronden, en het versterken van de contrasten tussen de verschillende land- voormalige heidegronden en kenmerkende bebouwingsvormen rond schapsonderdelen. de es. De flank van de es biedt eventueel ruimte voor ontwikkelingen, mits Het landschap is geordend vanuit de erven en de essen: de eeuwen- de karakteristieke structuur van erven, beplantingen, route en open oude akkercomplexen die op de hogere dekzandkoppen en flanken van stuwwallen werden aangelegd. De dorpen en erven lagen op de flanken van de es, op de overgang naar de lager gelegen maten- en flierenlanden. Zo lagen ze droog en werden tegelijkertijd de werkafstanden zo kort mogelijk gehouden. De zandpaden volgden steeds de lange luie lijnen van het landschap. Het landschapsbeeld was afwisselend en contrastrijk, volgend aan de organische patronen van het natuurlijke landschap. Typerend zijn de losse hoeven rond de es en de esdorpen met hun karakteristieke boerderijen en herkenbaar dorpssilhouet. Ondergrond: stuwwallen en dekzandgronden Ontstaan: vanaf +/- 400 jr na Chr. Structuur: Organisch, spinragstructuur Nederzetting: Esdorpen Schaal erven: grote erven, met grote volumes en zware beplanting ruimtes wordt versterkt. Stedelijke laag Niet van toepassing. Lust leisure laag: Niet van toepassing. Toelichting landschap Omgevingsvisie Overijssel April 2011 Ontwerpburo Herbert Oldehinkel 9

Landschapstype: Essen- en kampenlandschap Visienota buitengebied Hardenberg 10 Landschapskenmerken: Veel bosgebied en houtwallen Verspreid bebouwingspatroon Kronkelend patroon van wegen Veel meanders van de Vecht Herkenbare zomer- en winterdijken Cultuurhistorisch waardevol elementen: Loozense Linie Huidige functies: Onderdeel ecologische hoofdstructuur Dag- en verblijfsrecreatie Agrarische bedrijven, overwegend veeteelt Belangrijke waterafvoerfunctie van de Vecht Ontwikkelingsrichting: ecologische zone Functies: Water (afvoerfunctie Vecht) Biodiversiteit Mix wonen-landbouw-recreatie Erfinrichtingsplan nieuw erf Rodedijk te Baalder

Het nieuw in te passen erf ligt aan de voet van oude Essen. Het erf in haar omgeving April 2011 Ontwerpburo Herbert Oldehinkel 11

Visie op de plek De locatie is uniek en bijzonder fraai. Het is een plek met potentie. Het erf wordt onderdeel van een eeuwenoud Essencomplex. De erven lagen van oorsprong aan de voet van de es. Granen en andere gewassen werden verbouwd op de hoge vruchtbare essen. Het vee werd geweid op het veld. Dit is nu nog terug te vinden in de benamingen in de streek. Zo is er de Baalderesch en het Baalderveld. De Rodedijk liep van oorsprong rond. Door de komst van de nieuwbouwwijk Baalder in de jaren 80 is het gebied erg veranderd. De nieuwbouwwijk ligt op de oude Baalderesch. Hierdoor is een sterk contrast in het gebied ontstaan. Aan de ene kant is er de nieuwbouwijk met haar kenmerkende hofjes en vele doodlopende woonerven. Aan de andere kant is er het semitransparante open oude landschap met verspreid staande erven. De erven zijn deels ingeplant met groen. Oude elzensingels en solitaire eiken geven het gebied een divers en gevarieerd beeld. De erven worden allemaal ontsloten door de Rodedijk. De Hardenbergerweg die ten zuiden van het plangebied loopt vormt samen met het spoor en fietspad een belangrijke verbinding tussen Gramsbergen en Hardenberg. Vanaf deze verbinding worden de erven langs de Rodedijk ervaren. Gelet op de landschappelijke waarde moet er gekeken worden naar de bestaande landschappelijke structuren. Deze structuren worden met name gevormd door de groene transparante singels. Het erf zal hier een relatie mee moeten krijgen. erven zijn gekoppeld aan de Rodedijk/ groot contrast in het gebied concept van het erf 12 Erfinrichtingsplan nieuw erf Rodedijk te Baalder

Voorafgaand aan het maken van dit erfinrichtingsplan zijn uitgangspunten opgesteld waaraan het ontwerp moet voldoen. Deze gaan vooral in op het versterken van de ruimtelijke kwaliteiten en het waarborgen van de bestaande kwaliteiten van het gebied. Tevens is een aantal punten opgenomen welke de toekomstige bewoners een ondersteuning kunnen bieden bij het beheer van deze locatie. Bebouwing: Onderscheidt tussen hoofd- en bijgebouw Het woonhuis moet bovengeschikt zijn aan het bijgebouw Een bestaande schuur wordt meegenomen en moet opnieuw een plek krijgen op het nieuwe erf Landschap: Zichtlijnen realiseren van en op het erf Het achtererf beplanten waardoor het contrast tussen open en gesloten versterkt wordt. Deels zicht op het erf behouden Erf: Het erf moet één ensemble vormen en als eenheid in het landschap staan. De boerderij en het erf moeten vanaf de Rodedijk en de Hardenbergerweg waarneembaar worden Het erf moet een geleidelijke overgang van de Rodedijk naar het open gebied ten zuiden hebben hebben Waar mogelijk moeten bestaande beplantingen behouden blijven Toepassen van streekeigen landschappelijke beplanting is noodzakelijk Er moet een duidelijk voor- en achtererf ontstaan De weide rondom de boerderij moet een relatie krijgen met het erf (zichtlijnen) Op het erf moet ruimte zijn voor parkeren Uitgangspunten erf April 2011 Ontwerpburo Herbert Oldehinkel 13

Erfinrichtingsplan 14 De omgeving van het plangebied is erg divers. Aan de zuidzijde ligt de nieuwbouwwijk welke met een groene wand is afgeschermd. Aan de noordzijde ligt de Vecht met enkele oude erven als de Zwieseborg. Aan de oostzijde ligt het Heideontginningslandschap van Loozervelde en Baalderveld. Het nieuwe erf zal een directe relatie met het landschap moeten krijgen. Oude structuren moeten aansluiten op de nieuwe ontwikkelingen. Op het erf wordt een woning gesituerd. Door de vorm van de woning en de positionering op de kavel zal deze niet als fors ervaren worden. De woning krijgt een duidelijk bovengeschikt karakter ten opzichte van de bijgebouwen. Dit wordt verkregen door de grotere vorm en de materiaalkeuze. De verbinding tussen woonhuis en bijgebouw krijgt een centrale functie op het erf. De oprit komt in de noordoosthoek, hierdoor blijft het oppervlakte verharding beperkt tot het noodzakelijke.. De randen van het erf worden bepaald door de kavelgrens. Langs deze grens staan oude elzen en eiken. Aan de zuidkant staan ze dichter op elkaar. Doordat ze hoog opgekroond zijn geven ze een prachtige doorkijk op het achterliggende landschap. De zijkanten worden dichtgeplant met inheems bosplantsoen om enige afscherming te krijgen. De oude bomen zijn erg beeldbepalend en geven het erf een bijzonder karakter. Kenmerkend voor de erven in het essenlandschap zijn de duidelijke voor en achtererven. Aan de voorkant ligt de siertuin met solitaire Erfinrichtingsplan nieuw erf Rodedijk te Baalder bomen, hagen en een tuin. Aan de achterzijde is de landelijke en functionele indeling te ervaren met singels en inheemse beplanting. Binnen dit plan is deze tweedeling ook goed te herkennen. Doordat de bestaande stal ook achter op het perceel komt en de woning ook deze opdeling kent, zal het geheel goed aansluiten op de sitautie rondom de Rodedijk. Het voorerf blijft open en luchtig, vanuit de woning kan men het landschap en de buren zien. Op het achtererf is ruimte voor de paarden en opslag van machines (binnen). Op het erf worden duurzame landelijke materialen gebruikt welke passen in de omgeving. De beplanting wordt uitgewerkt in het beplantingsplan. Er wordt gekozen voor inheems plantmateriaal. Op het voorerf komen drie kenmerkende bomen te staan. Hiervoor is gekozen om allure aan het voorerf te brengen. Het erf wordt aan de straatzijde afgeschermd door een beukenhaag. Deze geeft een duidelijke structuur aan het voorerf. Binnen dit kader kan een tuin aangelegd worden. De randen van het erf worden deels afgeplant maar zijn ook transparant en open. Dit is een belangrijk kenmerk van oude erven in het kampenen essenlandschap. randen bepalen de richting op de kavel

April 2011 Ontwerpburo Herbert Oldehinkel 15 Erfinrichtingsplan

20000 370 7160 100 1050 100 kast 2350 kast 11755 5500 875 11755 200 2450 200 2450 200 875 100 3300 100 7750 1030 5850 370 1080 370 100 3300 100 11130 370 3030 100 4020 100 4218 100 6193 370 1450 11130 6250 370 900 100 3030 100 1130 370 6250 1450 11130 6250 6000 6250 1450 11130 18500 1450 7838 vide 900 haard 5893 370 1080 370 erfscheiding (t.o.v. begane grond) 370 1000+ 1500+ 2600+ 7160 2600+ 1500+ 1000+ 100 3500 370 2600+ 1500+ 1000+ 1500+ 2600+ 11691 11130 370 7150 100 2175 80 2175 100 5980 370 1450 vide 100 5969 2600+ 1500+ 1000+ 370 1450 b.k. nokgording o.k. riet aanlegdiepte b.k. nokgording o.k. riet aanlegdiepte voorgevel rechterzijgevel achtergevel bijgebouw belending belending achtergevel 9000 370 2630 100 2800 100 2630 370 bijgebouw 1200 370 4060 370 3000 linkerzijgevel zijgevel bijgebouw paardenbox 2 370 3900 100 2560 100 12600 370 paardenbox 1 bijgebouw Kamphuis-Bouma, situatie Rodedijk, Hardenberg Bestaande oppervlakten bijgebouwen Bijgebouw werktuigenstalling: 180.00 m² Bijgebouw garage/bijkeuken: 76.17 m² Bijgebouw erker: 6.52 m² Totaal oppervlakte bijgebouwen: 262.69 m² Totaal vergunningsvrije bouwwerken: 21.45 m² 2800 2600 2400 8334 2800 2600 2400 slapen 3 overl. slapen 2 overloop 2 werken portaal hal bijkeuken doorsnede hoofdbouw doorsnede bijgebouw 6830 stalling werktuigen 30 Rodedijk 13149 370 10760 370 2345 100 2446 100 3900 100 1300 100 1300 100 1000 100 4869 370 1450 13825 7467 vergunningsvrij 10000 Woning 16 erfscheiding 2000 3500 6800 2000 3500 370 6060 370 2000 3500 370 1870 100 1640 100 2350 370 bijgebouw garage bijgebouw bijkeuken wc hal woonkeuken bijgebouw werken overdekt terras portaal begane grond toilet Erfinrichtingsplan nieuw erf Rodedijk te Baalder vergunningsvrij entree woonkamer 2000 370 5240 100 2920 370 1300 370 1900 100 3155 100 5005 370 900 200 2600 200 2000 370 8260 370 3900 2000 2250 370 3760 370 2250 3900 2000 9000 3900 11000 3900 1201 4399 1201 ontspanning verdieping douche overloop slapen 3 slapen 2 badkamer kleden slapen 1 2000 1101 2424 100 1100 100 2675 1500 370 1370 80 3725 80 1100 100 1000 100 2204 871 2000 1101 4399 100 2100 1300 Concept erf te bouwen woonhuis met bijgebouwen voor de familie Kamphuis - Bouma aan de Rodedijk te Hardenberg 10-3066 blad: 1 BESTEKTEKENING Fam. Kamphuis - Bouma Kuilenweg 1 7695 TL Bruchterveld 0523-231137 06-54338826 renatebouma@live.nl 32490 Situatie : Gemeente Hardenberg Sectie : Z nr: 1655 Schaal : 1-1000 Gewijzigd: 29-04-2011 Datum: 19-04-2011 Schaal: 1:100 Getekend: G.K./R.R. toekomstig bijgebouw achtererf

4 2 5 1. gekloofde eikenhouten palen 2. gebakken straatstenen 3. transparante elzensingel 4. beukenhaaghaag 5. Rode beukenblad 3 April 2011 Ontwerpburo Herbert Oldehinkel Sfeerbeelden te gebruiken materialen 1 17

Beplantingsplan 18 Erfinrichtingsplan nieuw erf Rodedijk te Baalder

Nummer op kaart Soort Nederlandse naam perc. plantwijze plantafstand hoeveelheid aanplantmaat kostenindicatie Loofbomen B1 Carpinus betulus Haagbeuk solitair 6 (m) 3 12/14 300,00 B2 Quercus robur Zomerkeik rij 6 (m) 13 12/14 1.300,00 BP1 150 m2 Alnus glutinosa zwarte els 20% wild 1 x 1 (m) 30 80 / 100 50,00 Prunus avium Zoete Kers 20% wild 1 x 1 (m) 30 80 / 100 50,00 Crataegus monogyna Eenstijlige meidoorn 20% wild 1 x 1 (m) 30 80 / 100 50,00 Ilex aquifolium Hulst 20% wild 1 x 1 (m) 30 125/150 50,00 Rosa canina Hondsroos 20% wild 1 x 1 (m) 30 80 / 100 50,00 BP2 200 m2 Alnus glutinosa zwarte els 20% wild 1 x 1 (m) 40 80 / 100 50,00 Prunus avium Zoete Kers 20% wild 1 x 1 (m) 40 80 / 100 50,00 Crataegus monogyna Eenstijlige meidoorn 20% wild 1 x 1 (m) 40 80 / 100 50,00 Ilex aquifolium Hulst 20% wild 1 x 1 (m) 40 125/150 50,00 Rosa canina Hondsroos 20% wild 1 x 1 (m) 40 80 / 100 50,00 H1 Fagus sylvatica Beuk 100% haag 20 (cm) 500 100 / 125 1.000,00 H2 Fagus sylvatica Beuk 100% haag 20 (cm) 180 100 / 125 360,00 Totale kosten excl BTW (let op dit is een raming bestaande uit éénheidsprijzen en geldt als indicatie) 3.460,00 Beplantingsschema April 2011 Ontwerpburo Herbert Oldehinkel 19

Uitgevoerd door: ontwerpburoherbertoldehinkel Radewijkerweg 9 7791 RJ Radewijk 0523-216728/06-24883828 info@ontwerpburo-herbertoldehinkel.nl www.ontwerpburo-herbertoldehinkel.nl