Continuïteit en stabiliteit geven zekerheid aan de inwoners van de gemeente Sluis Gemeenteprogramma CDA Sluis 2014 2018 SAMEN VERDER! 1

Voorwoord Door een goed financieel beleid en verbeterde onderlinge verhoudingen is de Gemeente in aanzienlijk rustiger vaarwater terecht gekomen. Het CDA heeft daaraan, als grootste partij in de Gemeenteraad, zeker zijn steentje bij gedragen. De pijn is echter nog niet geleden. Landelijke bezuinigingen, die deels ook bij de gemeenten terecht komen, zijn de komende periode nog te verwachten. Het CDA van uw gemeente wil deze uitdaging met u aan gaan! Een jarenlange opgebouwde kennis, ervaring en een groot relatienetwerk hoort thuis bij het CDA. Het nemen van verantwoordelijkheid is ons niet vreemd. Dit alles zal nu maximaal aangesproken moeten worden. In dit verkiezingsprogramma is beschreven hoe het CDA het besturen van de gemeente Sluis wenst aan te pakken. De uitgangspunten die voor het CDA centraal staan zijn: solidariteit, gerechtigheid, goed beheer en gezamenlijke verantwoordelijkheid. Deze uitgangspunten waarin innovatie en creativiteit niet zal ontbreken, vormen de basis voor ons verkiezingsprogramma HET CDA IN DEZE TIJD uitgangspunten vertaald in de 7 principes 1. De samenleving, niet de overheid Wij willen dat u weer invloed krijgt op de wereld om u heen, ook in de politiek. Wij zien een overheid die naast u staat in plaats van tegenover u. Wij willen een samenleving waar u samen met anderen zoveel mogelijk zelf bepaalt. 2. Wij zien een taak voor iedereen Iedereen heeft een taak: je werkt,je doet vrijwilligerswerk of je volgt een opleiding. Iedereen die kan, doet mee. Maar wie niet wil, kan niet blijvend rekenen op ondersteuning. 3. Een eerlijke economie Wij kiezen voor een eerlijke economie waar werken loont en sparen wordt beloond. Waar middeninkomens en gezinnen geen melkkoe zijn. Wij willen een economie waarin kleine ondernemers en familiebedrijven onze absolute prioriteit krijgen. 4. Tegen de profiteurs Wij willen een Nederland waar fatsoenlijke mensen de norm zijn. Een samenleving bouw je op wederkerigheid. Voor wat, hoort wat. Profiteurs die zich daaraan onttrekken, staan we niet toe. 5. De familie is ons fundament Wij zien de familie als het fundament voor onze samenleving; waar mensen voor elkaar zorgen en verantwoordelijkheid nemen. We kiezen voor een nieuwe cultuur die de familie waardeert en duurzame relaties ondersteunt. 6. Een zelfbewust Nederland verbonden met Europa Nederland staat vooraan in Europa, om onze economie en onze werkgelegenheid te versterken. Maar we trekken ook een scherpe grens tussen wat Brussel wel en niet bepaalt. Dat betekent een nieuw Europa. 7. De toekomst van onze kinderen Wij kiezen voor de lange termijn boven de korte termijn. Dat vraagt om hervormingen om Nederland structureel op orde te brengen. Voor onszelf, maar vooral voor de toekomst van onze kinderen. 2

POLITIEKE SITUATIE IN SLUIS ANNO 2013/2014 Schreven wij nog in het vorige verkiezingsprogramma dat in de politieke arena van de gemeente Sluis het respect voor elkaar ver te zoeken was dan kunnen wij nu, met waardering voor allen die daaraan meegewerkt hebben, zeggen dat het tij gekeerd is en dat momenteel op een constructieve manier gediscussieerd en bestuurd wordt. De inhoud is nu belangrijker dan de opponent. Niet alleen de verbetering van de onderlinge politieke verhoudingen, maar zeker ook de ten gunste gekeerde financiële situatie van de gemeente Sluis is daar de weerslag van. Het feit dat de Gemeente nu in rustiger vaarwater is beland neemt niet weg dat de toekomst niet zonder zorgen is. De nog steeds voortdurende economische crises zal ook de Gemeente Sluis treffen. Nieuwe bezuinigingen zullen verdere ingrepen noodzakelijk maken. Zaak zal zijn die zo eerlijk en rechtvaardig mogelijk te verdelen over de inwoners. Wat het CDA betreft staat bezuinigen op de Gemeentelijke uitgaven vooraan en niet een bovenmatige verhoging van belastingen. Vernieuwen en verbeteren zal daar gebeuren waar de noodzaak duidelijk aanwezig is. Vier belangrijke speerpunten van het CDA Sluis voor de periode 2014-2018 Financiën Zoals de vooruitzichten zich momenteel laten aanzien zal voor het jaar 2014 de Rijksbijdrage aan de Gemeente overeind blijven. De begroting 2014 is daarop aangepast. Voor 2015 en verder dient zich echter een verdere bezuiniging aan op de bijdrage van het Rijk aan de Gemeente. Daarbij komt de overdracht van verschillende Rijkstaken naar de lagere overheden waarbij de vraag rijst of de daarmee overgedragen middelen voldoende zullen zijn om de kosten te dekken. Voor het CDA staat voorop dat de begroting voor 2015 en verder ook sluitend dient te zijn. Allereerst zal gezocht moeten worden naar het efficiënt(er) maken van de organisatie. Het CDA verwacht veel van de ambtelijke werkgroep die procedures en regelgeving tegen het licht houdt en schrapt waar nodig en mogelijk is. Nader bezien moet worden in hoeverre efficiënter gebruik gemaakt kan worden van de verschillende voorzieningen. Wellicht kan er een school dicht die op termijn geen bestaansmogelijkheid meer heeft, kan er een sportcomplex afgestoten worden omdat het gebruik minimaal is en/ of kunnen we door herschikking van regio s met een brandweer minder binnen de Gemeente. Zorgvuldig overleg met verenigingen en organisaties hierover en de mogelijkheid van goede vervoersvoorzieningen hierbij betrekken zijn wel de voorwaarden. Versterken van de lokale economie Een samenleving waarin iedereen erbij hoort heeft behoefte aan een gezonde economie en goede werkgelegenheid. Hoewel gemeenten slechts deels de economische ontwikkeling kunnen beïnvloeden is vooral het midden- en kleinbedrijf afhankelijk van lokale keuzes. 3

Zonder groei van de lokale economie komt er geen werkgelegenheid. De gemeente creëert randvoorwaarden voor die noodzakelijke groei en dient zich daarbij dienstbaar op te stellen. Ondernemerschap moet je koesteren is een gezegde die het CDA aanspreekt. Niet bij voorbaat NEE op een nieuw initiatief of uitbreiding van een bestaande onderneming bij een vraag die niet helemaal passend is binnen bestaande regelgeving maar een samen zoeken naar oplossingen; dat is de ambtelijke en bestuurlijke houding die het CDA wil zien. Recreatieve ontwikkelingen aan de West- Zeeuws Vlaamse Kust, een zich ontwikkelende landbouw in het binnenland, bedrijvigheid op de resp. bedrijventerreinen en de centra met kooptoerisme zijn daarbij de drijvende krachten. Waar mogelijk tegemoet komen aan en meewerken met de plannen van de ondernemer is een item waar het CDA voor gaat. Niet het onmogelijke maar wel het denken in oplossingen en soepelheid in de toepassing mag men van ons verlangen. Zorg en welzijn CDA Sluis zal de komende jaren de nadruk leggen op voorkomen in plaats van genezen. Geen symptoombestrijding maar de oorzaak aanpakken. De komende jaren zal er veel veranderen in de zorg. Voor het CDA ligt in het jeugdbeleid de nadruk op vroegtijdige signalering. Dit kan nl. voorkomen dat het mis gaat. De algemene jeugdvoorzieningen als kinderopvang, scholen, sportclubs en naschoolse opvang zoals Time Out vragen onze speciale aandacht om de kwaliteit op peil te houden. Dit voorkomt dat jongeren van jeugdzorg gebruik moeten maken. Ook ouderen blijven zo veel mogelijk in de samenleving actief. Ouderen zullen steeds langer zelfstandig blijven wonen. Echter zelfstandig wonen brengt ook het risico van vereenzaming met zich mee. Daarom zal het CDA voor deze groep extra aandacht blijven vragen. De verschillende verbindende organisaties voor ouderen als KBO en Anbo, kerken, scholen en verenigingen maar ook mantelzorgers en vrijwilligers staan hierbij centraal. CDA Sluis wil hiervoor meer aandacht. Het ondersteunen van deze groepen zal de komende periode verder vorm gegeven moeten worden. Ideeën uit de samenleving zijn welkom. Mantelzorg is een sleutelbegrip in ons nieuwe zorgstelsel. Van onze mantelzorgers zal steeds meer gevraagd worden. Gemeentelijke hulp bij ontwikkelen van beleid m.b.t. mantelzorgers en vrijwilligers samen met regionale en landelijke organisaties is gewenst. De mogelijkheden van Respijtzorg dienen verder uitgewerkt en ingevoerd te worden door deze te borgen in het beleid van de Gemeente. Hiervoor moet budget vrij gemaakt worden. Het CDA Sluis is van oordeel dat bij het indiceren van huishoudelijke hulp de zorg die de kinderen leveren in een jong gezin niet meegerekend mag worden. Een zieke ouder is voor een kind al belastend genoeg. Bijzondere zorg van het CDA gaat uit naar de mensen met een beperking. Nu Dethon niet meer de automatische opvang biedt voor deze mensen en andere voorzieningen voortdurend onder druk staan dient het maatschappelijk veld zijn verantwoording te nemen. Hulp van de Gemeente bij het creëren van arbeidsplaatsen bij bedrijfsleven en overheidsinstellingen dient onderwerp van gemeentelijk beleid te zijn. 4

Jongeren beleid Nog steeds jammer is het dat de indertijd opgestarte Jongerenraad ter ziele is gegaan. Het gevoel dat er te weinig geluisterd werd en dat beleidsmakers niet echt van zin waren voorstellen van jongeren serieus te nemen lag hieraan ten grondslag. Het CDA, met enkele jongeren in hun midden, wil graag bezien hoe een herstart van een Jongerenraad, al dan niet via de nieuwe sociale media, gerealiseerd kan worden. Een digitaal platform misschien? Ideeën hiervoor zijn van harte welkom. Het CDA Sluis vindt het belangrijk dat jongeren zich thuis voelen in de gemeente Sluis en dat ze zich verbonden weten met andere jongeren. Dat, als ze gaan studeren en op kamers gaan, dit mede aanleiding is om in de weekends naar huis te komen om vrienden en familie weer te zien. Een en ander houdt in dat de gemeente Sluis actief mogelijkheden moet zoeken en benutten om jongeren te betrekken bij thema s die hen raken en dat ze daarbij communiceert op een manier die aansluit bij de sociale media waar jongeren gebruik van maken. Bij het sturen op voorzieningenniveau in de gemeente krijgen specifieke voorzieningen voor jongeren extra aandacht. De gemeente mag hierbij niet alleen vanaf de zijlijn toekijken maar het CDA verwacht een creatief en positief kader scheppend meedenken van het gemeente bestuur. Concrete invulling hieraan geven door het mogelijk maken van een uitgaansgelegenheid voor jongeren zou de eerste stap kunnen zijn. Een gelegenheid die bij uitstek een ontmoetingsplek kan zijn om met vrienden en kennissen uit de gemeente in contact te blijven. De gemeente kan hierin haar rol vervullen door initiatief nemend, transparant, randvoorwaarden invullend en meewerkend aan de slag te gaan. In zo n gemeente, daar willen jongeren wonen, werken en recreëren. 5