Offsetdrukker Beroepscompetentieprofiel
Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Wat is een beroepscompetentieprofiel?... 4 Wat is de functie van een beroepscompetentieprofiel?... 4 Waarom een format beroepscompetentieprofiel?... 4 Indeling... 4 Colofon... 6 Bronnen... 6 Betrokkenen... 6 1 Algemene informatie over het beroep... 7 1.1 Mogelijke functiebenamingen... 7 1.2 Beschrijving van het beroep... 7 1.3 Loopbaanperspectief... 9 1.4 Trends en innovaties... 10 2 Overzicht van kerntaken en werkprocessen in het beroep... 12 3 Beschrijving van de kerntaken... 13 3.1 Kerntaak 1 Realiseert productie... 13 3.2 Kerntaak 2 Optimaliseert productieproces... 15 3.3 Kerntaak 3 Coördineert technische werkprocessen... 16 4. Competenties... 17 Er bestaat in het Nederlands een dilemma als het gaat over het gebruik van woorden die als mannelijk en vrouwelijk geïnterpreteerd kunnen worden. We zouden consequent kunnen werken met 'hij/zij' en 'zijn/haar', maar dat geeft een gedwongenheid die wij stilistisch niet verantwoord vinden. De personen die in dit stuk de handelingen verrichten of beschreven worden, kunnen in onze optiek net zo goed mannen zijn als vrouwen. 110627 BCP Offsetdrukker 2
Voorwoord Aanleiding Diversiteit beroepsuitoefening Het beroepscompetentieprofiel is gemaakt voor de beroepsgroep als geheel. Dit betekent echter niet dat elke individuele beroepskracht alle werkprocessen uitvoert. Er bestaat diversiteit in de beroepsuitoefening van de offsetdrukker. 110620 BCP Offsetdrukker 3
Wat is een beroepscompetentieprofiel? Een beroepscompetentieprofiel (BCP) beschrijft de werkzaamheden en competenties die nodig zijn om een bepaald beroep uit te oefenen. Hierbij wordt uitgegaan van een vakvolwassen werknemer die al drie tot vijf jaar in het beroep werkzaam is. Drie begrippen staan centraal in het beroepscompetentieprofiel: kerntaken, opgesplitst in een aantal werkprocessen en de competenties die noodzakelijk zijn bij de uitvoering van de werkzaamheden. De inhoud van een beroepscompetentieprofiel moet herkenbaar zijn voor het bedrijfsleven. Daarom worden deze profielen opgesteld in opdracht van of in samenwerking met het georganiseerde bedrijfsleven. Het georganiseerde bedrijfsleven geeft het document een formele status door het te legitimeren. Wat is de functie van een beroepscompetentieprofiel? Een beroepscompetentieprofiel kan verschillende functies vervullen. Binnen een branche kan het een hulpmiddel zijn bij functiewaardering. Het kan ook gebruikt worden voor verdere professionalisering van werknemers, voor de ontwikkeling van competentieinstrumenten en als voorlichtingsmateriaal. Daarnaast kan een beroepscompetentieprofiel dienen als input voor opleidingen in het middelbaar beroepsonderwijs. Het bedrijfsleven is immers afnemer van mbogediplomeerden, en is daarom in hoge mate richtinggevend voor de eisen die gesteld moeten worden aan deze gediplomeerden. De eisen hebben zowel betrekking op de aard en inhoud van de werkzaamheden als op de mate van bekwaamheid waarmee iemand handelt: zijn competenties. In het schema is deze laatste functie van het beroepscompetentieprofiel weergegeven: Bedrijfsleven Kenniscentra in samenwerking met onderwijs en bedrijfsleven Onderwijs Beroepscompetentieprofielen > Opleidingseisen in kwalificatiedossier > Concrete opleidingen en examens Kenniscentra ontwikkelen en onderhouden op basis van deze beroepscompetentieprofielen de opleidingseisen in de vorm van kwalificatiedossiers. Dit gebeurt in samenwerking met vertegenwoordigers van sociale partners en onderwijs. Het onderwijs ontwikkelt op basis van de kwalificatiedossiers concrete opleidingen en examens. Waarom een format beroepscompetentieprofiel? Uitgaande van het feit dat dit beroepscompetentieprofiel de basis vormt voor het eventueel ontwikkelen of aanpassen van een kwalificatiedossier is het van belang dat het beroepscompetentieprofiel voldoet aan een aantal minimumeisen. Bij de ontwikkeling van kwalificatiedossiers is het verder van belang dat beroepen onderling vergeleken kunnen worden. Een bepaalde mate van uniformiteit is hierbij gewenst. Daarom is een format beroepscompetentieprofiel ontwikkeld. Indeling De informatie over het beroep is verdeeld over vier hoofdstukken. Het eerste hoofdstuk bevat algemene informatie over het beroep, loopbaanontwikkelingen, en trends en innovaties. Het tweede hoofdstuk geeft een overzicht van de hoofdtaken en werkzaamheden van de beroepsbeoefenaar (kerntaken en werkprocessen). Een uitwerking van deze werkzaamheden en de daarbij behorende competenties komt in hoofdstuk 3 aan 110620 BCP Offsetdrukker 4
bod. In het vierde hoofdstuk worden de essentiële competenties vermeld, inclusief een toelichting. 110620 BCP Offsetdrukker 5
Colofon Ontwikkeld door GOC In opdracht van Bestuur GOC Verantwoording Inhoudelijk gelegitimeerd door: CMBO Op: 8 augustus 2011 Vastgesteld door: bestuur GOC Op: 27 september 2011 Te: Veenendaal Bronnen - Informatie uit EVC offsetdrukker, GOC, 2011; - CBS Statline, maart 2011; - Grafimedia in cijfers, GOC, juli 2009; - Beroepenonderzoek Printmedia, deelonderzoek Offsetdrukker, Rijnland Advies te Wehl, 2011 Betrokkenen - Vrijdag Premium Eindhoven Martin Dekkers; - Drukkerij Leeflang Marco Leeflang; - Smurfit Kappa GSF BV Oude Pekela - Jan Veendorp; - Royal Sens Rotterdam - Rob van de Willik; - Cor Henzen - GOC; - Jack Basters - (vellen) gastdocent GOC; - Hans de Zeeuw - (rotatie) gastdocent GOC. 110620 BCP Offsetdrukker 6
1 Algemene informatie over het beroep In dit hoofdstuk wordt het beroep nader omschreven. 1.1 Mogelijke functiebenamingen - offset rotatiedrukker - voorman rotatieoffset - A (B) drukker rotatieoffset - 1e (2e) drukker rotatieoffset - persteamleider rotatieoffset - drukker vellenpers-eenkleur - drukker vellenpers-tweekleuren - drukker vellenpers-meerkleuren - offsetvellendrukker - drukker vellenoffset 1.2 Beschrijving van het beroep Werkomgeving De offsetdrukkers zijn werkzaam bij grafimediabedrijven die drukwerk produceren in vele soorten en maten. Er bestaan twee soorten offsetdruk: de rotatieoffset en de vellenoffset. De vellendrukpers is een langzamere machine, die veelal wordt gebruikt voor hoogwaardige kwaliteitsdruk. Rotatieoffset In het productieproces kunnen drie fasen worden onderscheiden: drukvoorbereidende werkzaamheden, productie realiseren en productie optimaliseren. De machines voor rotatieoffsetdrukken waarmee men werkt en de producten die men maakt, zijn verschillend, maar de producties hebben procesmatig veel overeenkomsten. Met verschillende soorten rotatieoffsetpersen, variërend van smal tot breed, worden rollen papier of ander materiaal bedrukt. Met de pers wordt niet alleen gedrukt, maar ook afgewerkt. Het gaat dan om producten die kant-en-klaar van de pers rollen, zoals kranten, of producten die nog verder afgewerkt moeten worden, bijvoorbeeld gevouwen katernen. De rotatieoffsetdrukker werkt zelfstandig, in teamverband, of stuurt een persteam aan, waarbij nauwkeurig werken en zelf beslissingen nemen een vereiste is. Vellenoffset In het productieproces kunnen drie fasen worden onderscheiden: drukvoorbereidende werkzaamheden, productie realiseren en productie optimaliseren. De vellenoffsetpersen waarmee men werkt en de producten die 110620 BCP Offsetdrukker 7
men maakt, verschillen, maar de producties hebben procesmatig veel overeenkomsten. In voorkomende gevallen biedt de vellenoffsetdrukker ondersteuning in de volle breedte van het productieproces. De vellenoffsetdrukker werkt zelfstandig (of in teamverband), waarbij nauwkeurig werken en zelf beslissingen nemen een vereiste is. Typerende beroepshouding Oplossingsgericht en stressbestendig zijn de meest typerende houdingsaspecten voor de offsetdrukker. Oplossingsgericht De offsetdrukker moet in staat zijn, zelfstandig oplossingen te bedenken. Door de snelheid is het afbreukrisico groot. Tijdig inspelen op storingen en doelgericht en resultaatgericht werken, zijn belangrijk, zodat het proces niet leidt tot vertraging en productieverlies. Stressbestendig De snelheid van de machine is hoog. De offsetdrukker moet met die snelheid om kunnen gaan. Daarnaast wordt er vaak onder tijdsdruk gewerkt. Ook veranderende werkomstandigheden kunnen stress veroorzaken. Daarnaast zijn de volgende houdingskenmerken relevant: Technisch: in staat zijn om met (divers) gereedschap en materiaal om te gaan. Ondanks alle ontwikkelingen blijft het een technisch vak. Flexibel: inspelen op veranderende werkomstandigheden. De offsetdrukker moet steeds zijn aandacht verleggen. Ook de bereidheid tot overwerken, moet er zijn. Zelfstandig: op eigen kracht handelen, om zo te kunnen voldoen aan de gestelde normen. Sociaalcommunicatief: in staat om met mensen om te gaan, met anderen collegiaal samen te werken, te luisteren, om te gaan met (positieve en negatieve) feedback. Als team wordt er gewerkt aan de kwaliteit van het product. Besluitvaardig: durf om beslissingen te nemen. Kostenbewust: bewust zijn van kosten en hierop zijn handelen afstemmen. Accuraat: zorgvuldig en nauwkeurig werken. Milieubewust: bewust zijn van milieubelastende en milieu ontlastende aspecten en hierop gedrag aanpassen. Rol en verantwoordelijkheden De verantwoordelijkheid verschilt per bedrijf en is sterk afhankelijk van de bedrijfsstructuur. De offsetdrukker is in het algemeen de eindverantwoordelijke voor de productie. Hij stelt de machine in, draait de productie naar eigen verantwoordelijkheid en stopt de productie bij afwijkingen. Signaleert en lost storingen in eerste instantie zelf op. De rotatieoffsetdrukker werkt in het algemeen aan grote persen in teamverband. Hij is in staat, leiding te geven aan een persteam. Door de snelheid van de machines is het afbreukrisico groot. 110620 BCP Offsetdrukker 8
Complexiteit Wettelijke beroepsvereisten Branche vereisten Nederlands en (moderne) vreemde talen De complexiteit van het rotatieoffset productieproces hangt samen met het type opdracht en de mogelijkheden van de machine waarop de opdracht gerealiseerd moet worden. Aspecten die de complexiteit kunnen bepalen: 1. Het instellen, coördineren en bedienen van de drukpers, bestaande uit meerdere drukeenheden, voor het vervaardigen van kwalitatief hoogstaand drukwerk en het uitvoeren van extra druktechnische bewerkingen. 2. Het te maken hebben met verschillende deelaspecten, zoals controle, procesbeheersing en kwaliteitsbeheersing. 3. Het overzien van alle aspecten en fasen van het drukproces. 4. Het voortdurend de aandacht moeten verleggen. 5. Het regelmatig werken onder tijdsdruk. De complexiteit is door de automatisering toegenomen. De drukker heeft minder zicht op wat er in de machine gebeurt en er zijn meer variabelen waardoor storingen kunnen ontstaan. Ja, de volgende wetgevingen zijn van de invloed op de uitoefening van het beroep: Arbo- en milieuwetgeving. Bij verpakkingsdrukwerk zijn eisen van de voedingsmiddelenindustrie ook van invloed. Bij de druktechnieken gelden zware eisen (vooral op milieugebied), die men nog steeds verder aanscherpt. Nee Zowel schriftelijk als mondeling moet de beheersing van de Nederlandse taal goed zijn. De beheersing van het Nederlands is van belang voor de communicatie met collega s en leidinggevende. Ook voor het gebruiken en begrijpen van de orderinstructies en vaktermen is het van belang. Het kunnen lezen van de machinehandleidingen in het Engels of Duits is een pré. De leveranciers zijn verplicht, deze handleidingen in het Nederlands te leveren, maar dat laat nog wel eens op zich wachten. Rekenen/wiskunde De medewerker dient basisvaardigheden op het gebied van rekenen te beheersen om grootheden te schatten, te meten en te berekenen. 1.3 Loopbaanperspectief De offsetdrukker kan doorgroeien naar de functie van: procesoperator, praktijkopleider, voorman of leidinggevende. Specialiseren kan ook, zoals het groeien in technische vaardigheden, of doorgroeien naar technisch specialist. Ook kan een offsetdrukker met voldoende ervaring en aanvullende opleidingen doorgroeien naar een functie in het middenkader. Het perspectief verschilt per branche. De kranten- en tijdschriftendrukkers hebben het bijvoorbeeld moeilijk door het teruglopen van de abonnees en losse verkoop. De verpakkingsindustrie loopt in het algemeen goed (groeiende omzet van supermarkten). 110620 BCP Offsetdrukker 9
De grafimediabranche is sterk in ontwikkeling en het loopbaanperspectief is daardoor ook aan verandering onderhevig. Echter, de competenties van een offsetdrukker zijn breder inzetbaar, zowel binnen en als buiten de grafimediabranche. 1.4 Trends en innovaties Hieronder worden relevante ontwikkelingen voor het beroep beschreven. Trends en innovaties geven aan in hoeverre het beroep nog kan veranderen onder invloed van vernieuwingen. Het gaat hierbij om ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, ontwikkelingen in wetgeving en overheidsregulering, en ontwikkelingen in de beroepsuitoefening zelf (bijv. technologische veranderingen of marktontwikkelingen in de sector). Arbeidsmarkt Grafische bedrijven reageren sterk op de ontwikkelingen in de economie. Zowel het aantal bedrijven als de werkgelegenheid nemen de afgelopen jaren af. De impact van de crisis hangt echter wel samen met de herkomst van de omzet. In economisch slechte tijden worden reclamebudgetten ingekrompen en dit heeft direct grote gevolgen voor de omzet van grafische bedrijven. In de verpakkingsdruk blijft de omzet echter goed op niveau. Opdrachtgevers veranderen verpakkingen steeds vaker, waardoor de vraag naar verpakkingsdruk stijgt. Dit biedt werk voor onder andere de offsetdruk. De krimp die opgetreden is, heeft ook te maken met veranderingen in het machinepark: kortere omsteltijden, omstellen door de machine zelf en meer output. Er ontstaan meer concentraties van rotatieoffsetbedrijven. De verwachting is dat vooral grote en een klein aantal gespecialiseerde bedrijven over zullen blijven. Indien de economie weer gaat aantrekken, is de verwachting wel dat er met name bij vacatures voor drukkers en nabewerkers weer problemen zullen ontstaan om deze opgevuld te krijgen. Dat komt omdat er al jaren te weinig jongeren in de beroepsopleiding voor deze richtingen kiezen, terwijl door de vergrijzing steeds grotere groepen drukkers en nabewerkers vervangen zullen moeten worden. Wetgeving en regelgeving De offsetdrukker krijgt steeds vaker te maken met regels die te maken hebben met personalisering en vertrouwelijkheid van publiceren. Veelal zijn deze regels verwerkt in bedrijfsregels en voorschriften. 110620 BCP Offsetdrukker 10
Ontwikkelingen in de beroepsuitoefening Drukwerk is steeds vaker onderdeel van een crossmediaconcept. Binnen die crossmedia blijft er een markt voor de papieren media bestaan, maar de eisen van die markt veranderen snel. Zo kiezen opdrachtgevers vaker voor een persoonlijke benadering van hun doelgroep. Ze willen specifieke printmedia producten die snel en voordelig geleverd kunnen worden, bijvoorbeeld speciale dozen voor een campagne of reclamestunt. Ook gepersonaliseerd drukwerk en printing on demand past men meer toe. De oplages zijn kleiner, maar de diversiteit wordt groter. Dat betekent dat men de machines vaker moet omstellen, met steeds meer afwijkende instellingen. Dit geeft een verschuiving van het type werkzaamheden. Voor het versnellen van het productieproces wordt kennis van het productieproces, organiseren, meedenken en creativiteit (ook op de werkvloer) gevraagd. De digitale technieken leiden ertoe dat onderdelen van het productieproces volautomatisch kunnen verlopen. De plaat(wissels), inktgeving en voorinstellingen worden overgenomen uit een management informatiesysteem en de prepress. De drukkers controleren tijdens de productie de kwaliteit van het product, bijvoorbeeld de kleurwaarden met een densitometer en stellen deze waar nodig bij. Hierdoor verschuiven de typen werkzaamheden van het instellen van een machine voor een productie naar het oplossen van problemen bij een productie. Daarnaast wordt de machinerie zo complex dat de onderhoudswerkzaamheden die men zelf kan (mag) uitvoeren beperkt worden. Men werkt nog wel met conventionele technieken waarbij instellingen handmatig gedaan worden, maar bij aanschaf van nieuwe machines verdwijnen deze machines grotendeels van de Nederlandse markt. Steeds meer afwerkingstechnieken worden direct gekoppeld aan de productie van het drukwerk. Extra bewerkingen als lakken, stansen of lamineren, worden inline op de drukpers toegepast. Drukkers moeten kunnen omgaan met geautomatiseerde processen en hierover kunnen communiceren. Inzicht in het hele drukproces en kennis van materialen blijven echter noodzakelijk om bij critical incidents juist te kunnen handelen. 110620 BCP Offsetdrukker 11
2 Overzicht van kerntaken en werkprocessen in het beroep In dit hoofdstuk wordt een overzicht gegeven van de kerntaken en werkprocessen kenmerkend voor het beroep. Een kerntaak is een kenmerkende taak binnen de beroepsuitoefening. Het betreft een substantieel deel van de beroepsuitoefening naar omvang, tijdsbeslag, frequentie en/of belang. Een werkproces is een afgebakend onderdeel van een kerntaak. Het werkproces kent een begin en een eind, heeft een resultaat en wordt kenmerkend herkend in de beroepspraktijk. De werkprocessen worden in handelingen beschreven opdat duidelijk is wat de beroepsbeoefening inhoudt. Offsetdrukker Kerntaak Werkproces Kerntaak 1 Realiseert productie 1.1 Richt de werkplek in voor de productie 1.2 Interpreteert de orderinformatie voor de productie 1.3 Richt de pers in voor de productie 1.4 Verricht productie ondersteunende werkzaamheden 1.5.a Bedient de rotatiepers voor de productie 1.5.b Bedient de vellenpers voor de productie 1.6 Zorgt voor onderhoud van de machine Kerntaak 2 Optimaliseert productieproces 2.1 Bewaakt de kwaliteit van het productieproces 2.2 Bewaakt de kwaliteit van het product 2.3 Houdt zichzelf op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen in het vakgebied Kerntaak 3 Coördineert technische werkprocessen 3.1 Stuurt medewerkers aan tijdens het productieproces 110620 BCP Offsetdrukker 12
3 Beschrijving van de kerntaken In dit hoofdstuk zijn de verschillende kerntaken in dit beroepscompetentieprofiel beschreven. Verder worden de werkprocessen en bijbehorende resultaten benoemd. 3.1 Kerntaak 1 Realiseert productie Werkprocessen bij kerntaak 1 1.1 Richt de werkplek in voor de productie verzamelt (en controleert) alle nodige hulpmiddelen en materialen en bestanden op basis van de orderinformatie; organiseert de werkzaamheden rondom de drukpers zo efficiënt en effectief mogelijk; hanteert de planning en zorgt dat de processen goed op elkaar afgestemd zijn. De werkplek is optimaal ingericht voor de productie. De voorraad (hulp)middelen blijft op peil. De planning kan gehaald worden. 1.2 Interpreteert de orderinformatie voor de productie interpreteert en controleert de ordergegevens en eventuele bestanden; zorgt ervoor dat de data in overeenstemming zijn met de specificaties van de order en stuurt de data naar de pers; voert, indien van toepassing, overleg met collega s. De offsetdrukker beschikt, na raadpleging van anderen, over voldoende informatie om de productie uit te voeren. Vooraf is duidelijk hoe de gevraagde kwaliteit gehandhaafd gaat worden. 1.3 Richt de pers in voor de productie controleert en vervangt eventueel de aangeleverde drukplaat en beoordeelt de drukplaat op kwaliteit; monteert inktrollen, beoordeelt deze op hun conditie en stelt deze af; bereidt de drukplaat voor, plaatst de drukplaat in de drukpers (handmatig of geautomatiseerd) en lost procesverstoring veroorzaakt door drukplaatproblemen op; controleert rubberdoek en lost procesverstoring veroorzaakt door rubberdoekproblemen op; controleert de inktrollen en het inktwerk en voert bijstellingen uit om tot de juiste inktgeving te komen; lost eventuele procesverstoringen veroorzaakt door inktrollen of inktwerk op; stelt de vochtwater menginstallatie in, controleert het resultaat en lost procesverstoringen 110620 BCP Offsetdrukker 13
veroorzaakt door vochtwater of vochtwerk op. De offsetmachine is op verantwoorde wijze ingesteld, zodat de productie volgens de gewenste kwaliteit(seisen) gerealiseerd kan worden. Het te gebruiken materiaal is in orde. Problemen worden opgelost en er wordt verantwoord gewerkt. 1.4 Verricht productie ondersteunende werkzaamheden heeft zorg voor de materialen bij de pers en geeft aan de verantwoordelijke medewerker door wanneer bepaalde materialen op zijn; voert (papier)controles uit, onderneemt actie bij onvoldoende kwaliteit en registreert papierafwijkingen. Het te gebruiken materiaal is in orde en de voorraad (hulp)middelen blijft op peil. 1.5a Bedient de rotatiepers voor de productie De rotatieoffsetdrukker: stelt de baanspanning in, start de pers, voert indien nodig bijstellingen uit; stelt het papierbaanregister in, start de pers en voert indien nodig bijstellingen uit; stelt aan de hand van ordergevens het vouwapparaat en het uitvoersysteem in/af; voert ingangscontroles uit, stelt onderdelen van de vouwmachine in, voert bijstellingen uit nadat de pers is opgestart en stelt het uitvoersysteem af; lost procesverstoringen veroorzaakt door de papierbaan of baanspanning op; lost procesverstoringen veroorzaakt door het papierbaanregister op; lost procesverstoringen veroorzaakt door vouwmachine en uitvoersysteem op; werkt volgens instructies en normen; voert waar van toepassing overleg met collega s; registreert na afloop het resultaat; verplaatst na afloop de (half)producten naar de volgende plek, voert afvalmateriaal af en maakt de machine schoon; bundelt alle noodzakelijke informatie over de productie en draagt deze informatie over aan collega s die de productie overnemen. De offsetdrukker bedient de machine volgens de geldende eisen en normen. De productie verloopt kwalitatief goed en volgens afspraken. De collega die het werk overneemt, weet hoe het verloop van de productie tot op het moment van overdracht is geweest en wat hij bij de voortgang kan verwachten. Na de overdracht is alle relevante informatie volledig beschikbaar. 1.5b Bedient de vellenpers voor de productie De vellenoffsetdrukker: stelt de pers af voor wat betreft de invoer, doorvoer en uitvoer van vellen en lost procesverstoringen veroorzaakt door een van deze systemen op; start de pers en voert aansluitend op het bedrukken, inline- of offlinebewerkingen uit; 110620 BCP Offsetdrukker 14
voert productiecontroles uit, regelt instellingen bij en voorkomt waar mogelijk verstoringen; werkt volgens instructies en normen; overlegt, waar van toepassing, met collega s; registreert na afloop het resultaat; verplaatst na afloop de (half)producten naar de volgende plek, voert afvalmateriaal af en maakt de machine schoon; bundelt alle noodzakelijke informatie over de productie en draagt deze informatie over aan collega s die de productie overnemen. De offsetdrukker bedient de machine volgens de geldende eisen en normen. De productie verloop kwalitatief goed en volgens afspraken. De collega die het werk overneemt, weet hoe het verloop van de productie tot op het moment van overdracht is geweest en wat hij bij de voortgang kan verwachten. Na de overdracht is alle relevante informatie volledig beschikbaar. 1.6 Zorgt voor onderhoud van de machine reinigt (onderdelen van) de machine en controleert, smeert en vervangt eventueel onderdelen (onderhoud); voert onderhoudswerkzaamheden aan invoer, doorvoer en uitvoer uit; verricht onderhoudswerkzaamheden, eventueel samen met Technische Dienst of door de leverancier; werkt volgens instructies en normen; De machine blijft optimaal en storingsvrij inzetbaar. 3.2 Kerntaak 2 Optimaliseert productieproces Werkprocessen bij kerntaak 2 2.1 Bewaakt de kwaliteit van het productieproces voert de drukorder uit; stelt de pers, coördineert de bedieningen en controleert tijdens de productie voortdurend het proces en pakt eventuele afwijkingen of storingen aan; waar van toepassing stuurt hij het persteam of de pershulp aan. Het proces voldoet aan de gestelde kwaliteit. 110620 BCP Offsetdrukker 15
2.2 Bewaakt de kwaliteit van het product voert deelaspecten (controle, procesbeheersing, kwaliteitsbeheersing en registratie) van het drukproces uit; controleert tijdens de productie voortdurend de output op kwaliteit en kwantiteit, bewaakt de normen en pakt eventuele afwijkingen of storingen aan. Het product voldoet aan de gestelde kwaliteit. 2.3 Houdt zichzelf op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen in het vakgebied Volgt ontwikkelingen in het vakgebied om een bijdrage te kunnen leveren aan vernieuwingen binnen het bedrijf. Een medewerker die op de hoogte is van de nieuwste ontwikkelingen in het vakgebied en die deze kan toepassen. 3.3 Kerntaak 3 Coördineert technische werkprocessen Werkprocessen bij kerntaak 3 3.1 Stuurt medewerkers aan tijdens het productieproces bepaalt na overleg wat assistenten/leerlingen gaan doen; stuurt assistenten/leerlingen aan en begeleidt ze bij de uitvoering van het werk; werkt nieuwe medewerkers in. Werkzaamheden van assistenten/leerlingen zijn duidelijk en assistenten/leerlingen/nieuwe medewerkers zijn correct en eenduidig aangestuurd. 110620 BCP Offsetdrukker 16
4. Competenties In dit hoofdstuk worden de competenties beschreven die nodig zijn om het beroep goed uit te kunnen oefenen. Competenties 1. Vakdeskundigheid toepassen 2. Samenwerken en overleggen 3. Beslissen en activiteiten initiëren Toelichting De offsetdrukker blijft een vakman aan de machine. Hij weet hoe hij de vellenoffsetmachine moet instellen (of programmeren) om het gewenste resultaat te bereiken. Kwalitatief goed drukken, vereist onder andere technisch inzicht, beoordeling van kleur en inkttoevoer, en inzet van juiste materialen. Ook efficiënt kunnen werken, is van belang. Ondanks standaardisering en veranderingen in het machinepark is het drukproces niet veel veranderd. Het blijft een technisch vak, dat men moet beheersen. In de offset werkt men veelal in teamverband. Men moet in teamverband kunnen werken, op elkaar ingespeeld zijn en goed communiceren. Ook als men niet samen aan de machine staat, wordt er wel samengewerkt aan de kwaliteit van het product. Vaak beoordeelt men ook elkaars werk (dubbele controle) en wordt er teruggekoppeld aan collega s, van andere ploegen of afdelingen. Soms wordt men geacht bij te springen op andere afdelingen, dus moet men met elkaar overleggen en afstemmen. In het drukproces heeft de offsetdrukker met veel variabelen te maken. Hij moet het hele proces in beeld hebben en snel kunnen handelen of ingrijpen. De snelheid van de machine is hoog, zeker in de rotatieoffset. Er kunnen complexere storingen voorkomen omdat er meer fout kan gaan. Het niet tijdig inspelen op storingen leidt tot productieverlies en vertraging. Doordat er meer mogelijkheden zijn waardoor het mis kan lopen, moet men meer oplossingsgericht kunnen werken. Om kunnen gaan met de stress van de snelheid, een zeer alerte houding en zelfstandig beslissingen durven nemen, zijn belangrijke aspecten. 4. Kwaliteit leveren De eisen van de klant worden steeds hoger, ook ten aanzien van de kwaliteit. Grote oplagen kwalitatief goed drukken, wordt steeds belangrijker, ook vanwege het kostenaspect, de concurrentie en de economische situatie. Nauwkeurig werken, orde en netheid, en het goed kunnen beoordelen van de kwaliteit van het drukwerk zijn van groot belang. Men krijgt in principe maar één kans om het product te drukken. 5. Plannen en organiseren Gelet op de snelheid van de machines moeten alle processen goed op elkaar afgestemd worden. Terwijl de machine de oplage volgens de vereiste kwaliteit draait, is de offsetdrukker de volgende order al weer aan het voorbereiden. Doel is om zo efficiënt mogelijk te draaien en met elkaar op dezelfde economische manier te werken. De offsetdrukker zorgt dat alles rondom de pers opgeruimd en schoon is en dat orders niet door elkaar lopen. Kunnen plannen en organiseren, zijn daarom belangrijke competenties. 110620 BCP Offsetdrukker 17