Flexodrukker Beroepscompetentieprofiel

Transcriptie

1 Flexodrukker Beroepscompetentieprofiel

2 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Wat is een beroepscompetentieprofiel?... 4 Wat is de functie van een beroepscompetentieprofiel?... 4 Waarom een format beroepscompetentieprofiel?... 4 Indeling... 4 Colofon... 5 Bronnen... 5 Betrokkenen Algemene informatie over het beroep Mogelijke functiebenamingen Beschrijving van het beroep Loopbaanperspectief Trends en innovaties Overzicht van kerntaken en werkprocessen in het beroep Beschrijving van de kerntaken Kerntaak 1 Realiseert productie Kerntaak 2 Optimaliseert productieproces Competenties Er bestaat in het Nederlands een dilemma als het gaat over het gebruik van woorden die als mannelijk en vrouwelijk geïnterpreteerd kunnen worden. We zouden consequent kunnen werken met 'hij/zij' en 'zijn/haar', maar dat geeft een gedwongenheid die wij stilistisch niet verantwoord vinden. De personen die in dit stuk de handelingen verrichten of beschreven worden, kunnen in onze optiek net zo goed mannen zijn als vrouwen BCP Flexodrukker 2

3 Voorwoord Aanleiding Diversiteit beroepsuitoefening Het beroepscompetentieprofiel is gemaakt voor de beroepsgroep als geheel. Dit betekent echter niet dat elke individuele beroepskracht alle werkprocessen uitvoert. Er bestaat diversiteit in de beroepsuitoefening van de flexodrukker BCP Flexodrukker 3

4 Wat is een beroepscompetentieprofiel? Een beroepscompetentieprofiel (BCP) beschrijft de werkzaamheden en competenties die nodig zijn om een bepaald beroep uit te oefenen. Hierbij wordt uitgegaan van een vakvolwassen werknemer die al drie tot vijf jaar in het beroep werkzaam is. Drie begrippen staan centraal in het beroepscompetentieprofiel: kerntaken, opgesplitst in een aantal werkprocessen en de competenties die noodzakelijk zijn bij de uitvoering van de werkzaamheden. De inhoud van een beroepscompetentieprofiel moet herkenbaar zijn voor het bedrijfsleven. Daarom worden deze profielen opgesteld in opdracht van of in samenwerking met het georganiseerde bedrijfsleven. Het georganiseerde bedrijfsleven geeft het document een formele status door het te legitimeren. Wat is de functie van een beroepscompetentieprofiel? Een beroepscompetentieprofiel kan verschillende functies vervullen. Binnen een branche kan het een hulpmiddel zijn bij functiewaardering, het kan ook gebruikt worden voor verdere professionalisering van werknemers, voor de ontwikkeling van competentieinstrumenten en als voorlichtingsmateriaal. Daarnaast kan een beroepscompetentieprofiel dienen als input voor opleidingen in het middelbaar beroepsonderwijs. Het bedrijfsleven is immers afnemer van mbogediplomeerden, en is daarom in hoge mate richtinggevend voor de eisen die gesteld moeten worden aan deze gediplomeerden. De eisen hebben zowel betrekking op de aard en inhoud van de werkzaamheden als op de mate van bekwaamheid waarmee iemand handelt: zijn competenties. In het schema is deze laatste functie van het beroepscompetentieprofiel weergegeven: Bedrijfsleven Kenniscentra in samenwerking met onderwijs en bedrijfsleven Onderwijs Beroepscompetentieprofielen > Opleidingseisen in kwalificatiedossier > Concrete opleidingen en examens Kenniscentra ontwikkelen en onderhouden op basis van de beroepscompetentieprofielen de opleidingseisen in de vorm van kwalificatiedossiers. Dit gebeurt in samenwerking met vertegenwoordigers van sociale partners en onderwijs. Het onderwijs ontwikkelt op basis van de kwalificatiedossiers concrete opleidingen en examens. Waarom een format beroepscompetentieprofiel? Uitgaande van het feit dat dit beroepscompetentieprofiel de basis vormt voor het eventueel ontwikkelen of aanpassen van een kwalificatiedossier, is het van belang dat het beroepscompetentieprofiel voldoet aan een aantal minimumeisen. Bij de ontwikkeling van kwalificatiedossiers is het verder van belang dat beroepen onderling vergeleken kunnen worden. Een bepaalde mate van uniformiteit is hierbij gewenst. Daarom is een format beroepscompetentieprofiel ontwikkeld. Indeling De informatie over het beroep is verdeeld over vier hoofdstukken. Het eerste hoofdstuk bevat algemene informatie over het beroep, loopbaanontwikkelingen, en trends en innovaties. Het tweede hoofdstuk geeft een overzicht van de hoofdtaken en werkzaamheden van de beroepsbeoefenaar (kerntaken en werkprocessen). Een uitwerking van deze werkzaamheden en de daarbij behorende competenties komt in hoofdstuk 3 aan bod. In het vierde hoofdstuk worden de essentiële competenties vermeld inclusief een toelichting BCP Flexodrukker 4

5 Colofon Ontwikkeld door GOC In opdracht van Bestuur GOC Verantwoording Inhoudelijk gelegitimeerd door: CMBO Op: 19 juli 2011 Inhoudelijk gelegitimeerd door: EFTA Benelux Op: 20 september 2011 Vastgesteld door: bestuur GOC Op: 27 september 2011 Te: Veenendaal Bronnen Documentatie: - CBS Statline maart 2011; (online database; statline.cbs.nl); - Grafimedia in cijfers, GOC, juli 2009; - Beroepenonderzoek Printmedia- deelonderzoek Flexodrukker, Rijnland Advies te Wehl, Betrokkenen Interviews met de volgende bedrijven en deskundigen, uitgevoerd door Rijnland Advies in januari en februari 2011: - Flexoplast BV - Pollie Kwast - Trimbach Smurfit Kappa (Bergen op Zoom) - Marc Weyenhoven - Etiflex - Ton Dieleman - Flexpak - Ronald van Zuilekom - Eshuis Dalfsen - Harry Meijerink - GOC - Karel van Pinxten - GOC - Wouter de Ridder (gastdocent ) BCP Flexodrukker 5

6 1 Algemene informatie over het beroep In dit hoofdstuk wordt het beroep nader omschreven. 1.1 Mogelijke functiebenamingen - drukker rollenpersflexokartonnage - drukker flexokartonnage rollenpers - drukker flexo flexibele materialen rollenpers - rotatiedrukker flexo - rotatieflexodrukker kartonnage - rotatieflexodrukker flexibele materialen - teamleider rotatieflexodruk - flexodrukker packaging - flexodrukker - drukker vellenpersflexokartonnage - vellenflexodrukker kartonnage - vellendrukker flexo - drukker flexokartonnage vellenpers 1.2 Beschrijving van het beroep Werkomgeving De flexodrukker is werkzaam op een technische afdeling van grafimediabedrijven die drukwerk produceren in vele soorten en maten op folie, papier en veel andere substraten. Een groot deel van de flexodrukkers is werkzaam in drukkerijen van verpakkingen en overige drukkerijen (bedrijfsklasse zoals door CBS gedefinieerd). De bedrijven zijn over het algemeen klein. Onder de drukkerijen van verpakkingen komen geen bedrijven voor die groter zijn dan 50 werknemers. Onder de "overige drukkerijen" bevinden zich 10 bedrijven met meer dan 100 werknemers. Door de grote diversiteit van de markt en de verschillen in de producten zijn er verschillende machinetypen waarmee wordt gedrukt. De machinetypen zijn onder te verdelen in: - Centrale tegendrukmachines. Dit zijn vaak brede baanmachines (vanaf 80 cm drukbreedte) met als kenmerk dat alle drukwerken satellietsgewijs om een grote centrale tegendruk geplaatst zijn. - Inline-machine. Dit zijn bijna altijd smalle baanmachines (tot 60 cm drukbreedte) met als kenmerk dat alle drukwerken achter elkaar geplaatst zijn als bij een tandem. - Kartonnagemachine: machine speciaal voor het bedrukken van vellen (platen) golfkarton BCP Flexodrukker 6

7 Vaak wordt er in teamverband gewerkt en is het team gezamenlijk verantwoordelijk voor het proces en het resultaat. Maar daarbinnen heeft ieder zijn eigen verantwoordelijkheden. De taakverdeling ligt in de ene organisatie meer vast dan in de andere. Maar een flexodrukker met ervaring kan in principe overal in het productieproces worden ingezet. Doordat er veel in ploegen wordt gewerkt, speelt overdracht van werkzaamheden een belangrijke rol. Voor onderhouds- en reparatiewerkzaamheden wordt samengewerkt met de technische dienst. Typerende beroepshouding Kwaliteitsbewustzijn en flexibiliteit zijn de meest typerende houdingsaspecten voor de flexodrukker. Kwaliteitsbewustzijn De kwaliteit van het eindproduct is bepalend voor het succes van het bedrijf. De flexodrukker spant zich voortdurend in om een zo hoog mogelijke kwaliteit te realiseren. Dit start bij het instellen van de machine. Tijdens de productie controleert hij voortdurend de kwaliteit en stelt hij indien nodig de machine bij. Hij zet hierbij zijn vakmanschap inventief in. Flexibel zijn Door de economische situatie moet de flexodrukker steeds meer flexibel zijn en kunnen inspelen op veranderende werkomstandigheden. Bij spoed of bij problemen waarbij stilstand het gevolg is, moet de flexodrukker eenvoudig kunnen wisselen van machine. Tevens moet hij bereid zijn tot overwerken. In verband met de kosten wordt er met een minimale bezetting gedraaid. Daarnaast zijn de volgende houdingskenmerken relevant. Oplossingsgericht: de flexodrukker moet in staat zijn zelfstandig oplossingen te bedenken. Door de snelheid is het afbreukrisico groot. Tijdig inspelen op storingen en doelgericht en resultaatgericht werken, zijn belangrijk, zodat het proces niet leidt tot vertraging en productieverlies. Technisch: de flexodrukker moet in staat zijn om met gereedschap (divers) en materiaal om te gaan. Er wordt in de verpakkingsdruk met zeer veel verschillende substraten gewerkt. De flexodrukker moet goed weten wat het materiaal doet tijdens het drukproces. Zelfstandig: ondanks dat er veelal in teamverband wordt gewerkt, moet de drukker op eigen kracht kunnen handelen en zelfstandig beslissingen durven nemen. Sociaal-communicatief: de flexodrukker werkt met anderen collegiaal samen. Hij is in staat met mensen om te gaan, kan luisteren en omgaan met (positieve en negatieve) feedback. De flexodrukker moet in staat zijn collega s aan te sturen. Stressbestendig: zeker in de rotatiedruk waar de machine op hoge snelheid draait, werkt de flexodrukker onder tijdsdruk. In het algemeen neemt de werkdruk toe, doordat de machine in kortere tijd steeds meer drukwerk kan BCP Flexodrukker 7

8 produceren. De flexodrukker moet met die stress om kunnen gaan. Besluitvaardig: gekoppeld aan oplossingsgericht kunnen werken, moet de flexodrukker zelf beslissingen durven te nemen. Kostenbewust: in de huidige economische situatie moet de flexodrukker zich bewust zijn van de kosten en hierop zijn handelen afstemmen. Accuraat: zorgvuldig en nauwkeurig werken, zijn basisvoorwaarden om kwaliteit te leveren. Milieubewust: bewust zijn van milieubelastende en milieu ontlastende aspecten en hierop gedrag aanpassen. Rol en verantwoordelijkheden De flexodrukker is vooral een technisch vakman die weet wat er moet gebeuren om het productieproces voor te bereiden, de pers te laten draaien, het productieproces te bewaken en de productie af te ronden. Hij weet precies wat er in de pers gebeurt, zodat hij het proces kan aansturen en instellingen kan bijregelen. De flexodrukker controleert voortdurend de kwaliteit, is in staat zelfstandig oplossingen te bedenken en durft beslissingen te nemen. Door de snelheid is het afbreukrisico groot, dus het tijdig signaleren en analyseren van technische problemen is van belang. Bij onduidelijkheden overlegt de flexodrukker met collega s of leidinggevende. De flexodrukker voert zijn taken zelfstandig uit aan de hand van een werkinstructie. Soms delegeert de flexodrukker een deel van de werkzaamheden aan de assistent/hulpdrukker. Hij stuurt assistenten/leerlingen aan, begeleidt ze bij de uitvoering van het werk en instrueert ze indien van toepassing. Doordat werk vaak moet worden overgedragen aan de volgende ploeg is het van belang dat productiegegevens en eventuele storingen goed worden geregistreerd. De flexodrukker doet voorstellen voor verbetering van de kwaliteit van het werk, hij werkt proactief mee aan verbetertrajecten en zoekt naar oplossingen voor technische vraagstukken. Complexiteit De machines (pers en afwerkingsapparatuur) zijn vaak erg uitgebreid. Alles overzien en beheersen, vereist veel ervaring en inzicht. Analytisch denken, systematisch werken en een behoorlijk abstractieniveau zijn onontbeerlijk om het productieproces in goede banen te kunnen leiden. De machine draait op hoge snelheid. De voorbereidingen moeten zo goed zijn dat de kans op problemen minimaal is. Loopt er toch iets fout, dan gaat er binnen korte tijd veel materiaal verloren. Er moet snel een beslissing worden genomen over wat te doen. Ook hiervoor is veel ervaring en inzicht nodig. Er zijn tegenwoordig wel hulpmiddelen beschikbaar, die het onder controle houden van een machine op volle snelheid vergemakkelijken, zoals video BCP Flexodrukker 8

9 inspectiesystemen. In de verpakkingsflexodruk is sprake van een veelheid aan te bedrukken materialen. De flexodrukker moet met dit scala aan materialen kunnen omgaan. Hij dient de kenmerken van de substraten en de consequenties daarvan voor het productieproces te kennen. In de flexible packaging wordt het drukwerk verwerkt tot product en ondergaat het diverse behandelingen, zoals het aanbrengen van een PE-laag. De flexodrukker moet goed weten wat werken met oplosmiddelen en gebruik van alcohol betekent voor het eindproduct. De flexodrukker heeft specialistische kennis en vaardigheden nodig voor zijn beroep. De machines zijn tegenwoordig zo geavanceerd dat vakmensen nodig zijn voor het bedienen van de flexopers. Wettelijke beroepsvereisten Ja, de volgende wetgevingen zijn van invloed op de uitoefening van het beroep: arbowetgeving, milieuwetgeving en wetgeving in de voedingsmiddelenindustrie. Bij de druktechnieken gelden zware eisen (vooral op milieugebied) die men nog steeds verder aanscherpt. Veelal zijn deze regels verwerkt in bedrijfsregels en voorschriften. Verder heeft men te maken met regelgeving ten aanzien van de verpakkingsmaterialen die men produceert, zoals regels over voedselveiligheid. De flexodrukker heeft rekening te houden met kwaliteitsen veiligheidssystemen als HACCP, BRC/IOP, GMP of ATEX. Branche vereisten Ja, de flexodrukker heeft rekening te houden met: - Arbocatalogus pkgv-industrie Organische oplosmiddelen - ATEX-richtlijn (veilig omgaan met brandbare en explosieve stoffen). Maakt het bedrijf verpakkingsmiddelen voor de voedingsmiddelenindustrie dan gelden: - kwaliteits- en veiligheidssystemen als BRC/IoP (eisen voor waarborgen van voedselveiligheid) met als toepassing de HACCP (hygiënecode) en de GMP (Good Manufacturing Practice). Nederlands en (moderne) vreemde talen Zowel schriftelijk als mondeling moet de beheersing van de Nederlandse taal goed zijn. De beheersing van het Nederlands is van belang voor de communicatie met collega s en bedrijfsleiding, interpretatie van (order)documenten en kennisname van wet- en regelgeving en overige bedrijfsaspecten. Het kunnen lezen van de programma s of handboeken in het Engels is een pré. Tevens komt men Duits tegen omdat veel machines in Duitsland geproduceerd worden BCP Flexodrukker 9

10 Rekenen/wiskunde De flexodrukker dient basisvaardigheden op het gebied van rekenen te beheersen. Dat is bijvoorbeeld van belang bij het berekenen van het volume (inktverbruik) of het bepalen van de totale omvang na het herstellen van fouten. Ook het kunnen lezen van formules is van belang. 1.3 Loopbaanperspectief Voor een flexodrukker zijn er weinig mogelijkheden om binnen het vakgebied door te stromen. Wellicht dat de drukker kan doorgroeien naar (meewerkend) voorman. Een ontwikkeling in de breedte komt wel vaak voor. De flexodrukker ontwikkelt zichzelf binnen het vakgebied, wordt steeds ervarener en gespecialiseerder. Hij ontwikkelt zich van junior naar allround drukker of verbreedt zijn takenpakket bijvoorbeeld met de functie van praktijkopleider. De grafimediabranche is sterk in ontwikkeling en het loopbaanperspectief is daardoor ook aan verandering onderhevig. Echter, de competenties van een flexodrukker zijn breder inzetbaar, zowel binnen en als buiten de grafimediabranche. 1.4 Trends en innovaties Hieronder worden relevante ontwikkelingen voor het beroep beschreven. Trends en innovaties geven aan in hoeverre het beroep nog kan veranderen onder invloed van vernieuwingen. Het gaat hierbij om ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, ontwikkelingen in wetgeving en overheidsregulering, en ontwikkelingen in de beroepsuitoefening zelf (b.v. technologische veranderingen of marktontwikkelingen in de sector). Arbeidsmarkt Grafische bedrijven reageren over het algemeen sterk op de ontwikkelingen in de economie. Binnen de grafimediabranche is in de afgelopen jaren de inkrimping in het personeelsbestand dan ook groter geweest dan het aantal vacatures. Op dit moment is de inkrimping door de economische crisis zelfs fors toegenomen. Krimp heeft met name plaatsgevonden onder drukkers en pre-press vakpersoneel. De impact van de crisis hangt samen met de herkomst van de omzet. Voor drukkerijen en afwerkingsbedrijven is het mogelijk een specificering van de omzet naar productgroepen te maken. Reclamedrukwerk vormt 37% van de totale omzet in drukwerk. In de huidige, economisch slechte tijd worden reclamebudgetten ingekrompen en dit heeft direct grote gevolgen voor de omzet van grafische bedrijven. De omzet in boeken en jaarverslagen is minder gevoelig voor economische schommelingen. Digitale mediavormen als internet en DVD blijken sterk gevoelig te zijn voor de slechte economische conjunctuur. Het aantal flexodrukkerijen neemt door fusies en overnames af, waardoor grotere drukkerijen ontstaan. Er bestaat BCP Flexodrukker 10

11 overcapaciteit en er vinden saneringen plaats, vooral in de illustratiedruk. Door automatisering is er de afgelopen 15 jaar sprake van banenverlies. Een gevolg van de automatisering is ook dat minder mensen meer werk kunnen doen. Het beroep wordt daardoor breder. Drukkers moeten ook verstand hebben van digitale aansturing. De werkdruk neemt toe voor de flexodrukker. Flexopersen kunnen in steeds kortere tijd steeds meer drukwerk produceren. De tendens in de markt is echter meer vraag naar kleinere oplagen. Het reduceren van om- en insteltijden is dan ook een belangrijk vraagstuk waarop door zowel drukkerijen als machineleveranciers wordt ingesprongen. Het verkorten van de omsteltijden zorgt voor een hogere werkdruk voor de flexodrukker. Daarnaast nemen de eisen van de klant aan de kwaliteit en de levertijd toe. De verwachting is dat, indien de economie weer gaat aantrekken, met name bij vacatures voor drukkers en nabewerkers weer problemen zullen ontstaan om deze opgevuld te krijgen. Dat komt omdat er al jaren te weinig jongeren in de beroepsopleiding voor deze richtingen kiezen, terwijl door de vergrijzing steeds grotere groepen drukkers en nabewerkers vervangen zullen moeten worden. Volgens de geraadpleegde deskundigen blijft het productievolume in de verpakkingsdruk goed op niveau. Opdrachtgevers (detailhandel, producenten van consumentenartikelen) veranderen verpakkingen steeds vaker, waardoor de vraag naar verpakkingsdruk stijgt. Ook is de vraag naar verpakkingen toegenomen vanwege de tendens naar kleinere hoeveelheden. Dit biedt vooral werk voor de flexo-, diep- en offsetdruk. Het productievolume van flexodruk groeit en dit gaat vooral ten koste van offset. De verwachting is dat flexo binnen korte tijd de grootste druktechniek zal zijn binnen de verpakkingsdruk. Het aantal flexodrukkerijen neemt door fusies en overnames af, waardoor grotere flexodrukkerijen ontstaan. Een voordeel hiervan is dat ervaren drukkers hun kennis aan minder ervaren drukkers kunnen overdragen. Wetgeving en regelgeving Afhankelijk van de producten die men vervaardigt, kan men te maken krijgen met de regelgeving waar de klant mee te maken heeft, zoals bijvoorbeeld de regelgeving voor voedselveiligheid. De branche is op dit moment bezig met het opstellen van Arbo-catalogi, waarbij documenten eenduidiger worden. Ontwikkelingen in de beroepsuitoefening Doordat de marges laag zijn, staat de verhouding kwaliteit kosten behoorlijk onder druk. Mede door toename van de kwaliteitseisen van de klant wordt er wel geïnvesteerd in dure machines die drukwerk van hogere kwaliteit kunnen produceren BCP Flexodrukker 11

12 De arbo-, milieu- en veiligheidseisen zijn strenger geworden:. Er zijn alternatieve reinigingsmiddelen in plaats van oplosmiddelen op de markt en de uitstoot van gevaarlijke stoffen wordt teruggedrongen. Materialen worden lichter en er is minder handmatig werk. Er is sprake van een tendens naar kleinere oplagen, waardoor er meer orders in dezelfde tijd moeten worden verwerkt. Het reduceren van om- en insteltijden is dan ook een belangrijk vraagstuk, waarop door zowel drukkerijen als machineleveranciers wordt ingesprongen. Andere ontwikkelingen zijn de eisen ten aanzien van kortere levertijd en hogere eisen aan productveiligheid en ketentraceerbaarheid. Een groeiend verschijnsel bij verpakkingsflexodruk is, dat producenten uit marketingoverwegingen hun verpakkingen steeds vaker wijzigen en dat de klant steeds moeilijkere bedrukkingen wenst. De vraag naar verpakkingen is ook toegenomen vanwege de tendens naar kleinere hoeveelheden. Flexodrukpersen zijn al ver geautomatiseerd. De drukker moet meer kennis van automatisering en randapparatuur hebben. Deze ontwikkelingen leiden op termijn tot meer procesgericht werken. Een aantal bedrijven is hierin al heel ver. Door de toegenomen automatisering is de aansturing van het productieproces indirecter geworden. Bij een grotere hoeveelheid meetinstrumenten en geautomatiseerde productiecontroles blijft het belangrijk dat de flexodrukker het productieproces kan overzien, om het productieproces te kunnen volgen en in te kunnen grijpen waar dat nodig is. Hierbij zijn analytisch vermogen, systematisch werken en een behoorlijk abstractieniveau van belang. Ook flexodrukkerijen hebben met internationalisering te maken. Door lage vervoerskosten is het mogelijk om drukwerk internationaal uit te besteden. Met name de bulkproductie gaat naar lage lonen landen. Klanten stellen ook steeds meer eisen op het gebied van kwaliteit, productveiligheid en traceerbaarheid (met name voor de voedingsmiddelenindustrie). De flexodrukker heeft door de ontwikkelingen minder individuele invloed gekregen op het product. Er wordt meer geregeld door het bedrijfsbureau en de geautomatiseerde administratie BCP Flexodrukker 12

13 2 Overzicht van kerntaken en werkprocessen in het beroep In dit hoofdstuk wordt een overzicht gegeven van de kerntaken en werkprocessen kenmerkend voor het beroep. Een kerntaak is een kenmerkende taak binnen de beroepsuitoefening. Het betreft een substantieel deel van de beroepsuitoefening naar omvang, tijdsbeslag, frequentie en/of belang. Een werkproces is een afgebakend onderdeel van een kerntaak. Het werkproces kent een begin en een eind, heeft een resultaat en wordt kenmerkend herkend in de beroepspraktijk. De werkprocessen worden in handelingen beschreven opdat duidelijk is wat de beroepsbeoefening inhoudt. Flexodrukker Kerntaak Werkproces Kerntaak 1 Realiseert productie 1.1 Richt de werkplek in voor de productie 1.2 Interpreteert de orderinformatie voor de productie 1.3 Stelt de machine in voor de productie 1.4 Verricht productie ondersteunende werkzaamheden 1.5 Bedient de machine voor de productie 1.6 Zorgt voor onderhoud van de machine Kerntaak 2 Optimaliseert productieproces 2.1 Bewaakt de kwaliteit van het productieproces 2.2 Bewaakt de kwaliteit van het product 2.3 Houdt zichzelf op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen in het vakgebied Kerntaak 3 Coördineert technische werkprocessen 3.1 Stuurt medewerkers aan tijdens het productieproces 3.2 Beoordeelt kortlopende productieplanningen en geeft verbetervoorstel BCP Flexodrukker 13

14 3 Beschrijving van de kerntaken In dit hoofdstuk zijn de verschillende kerntaken in dit beroepscompetentieprofiel beschreven. Verder worden de werkprocessen en bijbehorende resultaten benoemd. 3.1 Kerntaak 1 Realiseert productie Werkprocessen bij kerntaak Richt de werkplek in voor de productie Beschrijving werkproces verzamelt alle nodige (hulp)middelen, materialen en bestanden op basis van de werkinstructie; delegeert eventueel een deel van de werkzaamheden aan de assistent/hulpdrukker; zet de materialen op een logische plaats op de werkplek; geeft, indien nodig, door aan de verantwoordelijke medewerker dat bepaalde materialen bijna op zijn; controleert voor het starten van de productie alle materialen (bijvoorbeeld inkt en substraat) op bruikbaarheid voor de uit te voeren productie. De hulpdrukker helpt soms mee met het aanvoeren van materiaal; overlegt bij onduidelijkheden met collega s of leidinggevende. De werkplek is optimaal ingericht voor de productie. De voorraad (hulp)middelen is op peil. 1.2 Interpreteert de orderinformatie voor de productie Beschrijving werkproces krijgt of haalt zijn planning en werkinstructie/ordermap; bestudeert, interpreteert en controleert de orderinstructie; overlegt met eerdere ploeg/verantwoordelijke; stemt zo nodig af met orderafdeling of orderinstructie correct en compleet is; stuurt de informatie voor de instellingen naar de machine; controleert de flexodrukvorm, die meestal al door de afdeling werkvoorbereiding gecontroleerd is; signaleert afwijkingen aan flexodrukvorm; zorgt ervoor dat de afwijkingen worden hersteld (of geeft dit door aan de afdeling werkvoorbereiding); archiveert en slaat de voor de productie aangepaste bestanden/materialen op. De flexodrukker beschikt over voldoende informatie om de productie uit te voeren. De flexodrukker weet welke kwaliteitseisen gehandhaafd moeten worden. De flexodrukvorm is in orde voor de productie volgens de specificaties van de order. 1.3 Stelt de machine in voor de productie BCP Flexodrukker 14

15 Beschrijving werkproces zorgt ervoor dat er veilig gewerkt kan worden; komt Arbo- en milieu-afspraken na; voert indien nodig testen uit aan materiaal (bijvoorbeeld bij speciale orders); richt de machine in; plaatst drukvormcilinder en rasterwals; zorgt voor juiste inkttoevoer; zorgt voor juiste materiaalinvoer, doorvoer en uitvoer; stelt machine verder af (handmatig) of in (via bedieningspaneel); stelt randapparatuur in; stelt indien nodig gekoppelde nabewerkings-/afwerkingsapparatuur in of af; De machine, rand- en eventueel nabewerkings-/afwerkingapparatuur zijn op de juiste wijze ingesteld voor de productie. 1.4 Verricht productie ondersteunende werkzaamheden Beschrijving werkproces vult na iedere order de kwaliteitscontrolelijst in; registreert de productiegegevens op de daarvoor bestemde plekken ; voert materialen af of regelt de materiaalafvoer (en controleert) volgens maatregelen voor bedrijfsafval en verontreiniging, of laat dit doen; reinigt de drukpers en gereedschappen na afloop van de productie handmatig of automatisch; verwijdert en archiveert drukvormen; maakt de werkplek en machine vrij van restanten en afval; loopt dagelijks controlepunten op de machine na; controleert apparatuur en meetinstrumenten. Bestanden en materialen zijn zodanig opgeslagen dat ze snel en eenvoudig terug te vinden zijn. De ordergegevens zijn volledig, duidelijk en zorgvuldig administratief verwerkt en de vereiste materialen, gereedschappen en informatie (schriftelijk of digitaal) zijn correct gearchiveerd. Materiaal en afval zijn op de juiste wijze afgevoerd. De machine is schoon en klaar voor gebruik. 1.5 Bedient de machine voor de productie Beschrijving werkproces start machine en eventueel daaraan gekoppelde (rand- en meet)apparatuur op; regelt machine of instellingen waar nodig bij; voert voortdurend productiecontroles uit (aan hand van goedgekeurd proefmodel of pfd); zorgt voor voldoende voorraad inkt en te bedrukken materiaal en vult tussentijds bij of aan; bedient randapparatuur en indien van toepassing gekoppelde nabewerkingapparatuur; houdt, indien van toepassing, nabewerkingen in de gaten; voert uitgangscontroles uit; signaleert, analyseert en registreert technische problemen; lost eenvoudige problemen op en overlegt bij grote problemen met de Technische Dienst; BCP Flexodrukker 15

16 stemt werkzaamheden onderling af, meldt bijzonderheden en geeft aanpassingen door; verstrekt informatie over de productie aan leidinggevenden of derden. De productie is regelmatig en volgens planning verlopen. Technische problemen zijn tijdig herkend en opgelost en de gebreken, storingen en problemen zijn geregistreerd. De werkzaamheden zijn afgestemd met collega s. 1.6 Zorgt voor onderhoud van de machine Beschrijving werkproces: onderhoudt volgens een onderhoudsschema de machine, eventueel in afstemming met zijn collega. Dit beperkt zich tot het reinigen, controleren en smeren van de machine en eventueel het vervangen van onderdelen; gebruikt de juiste materialen, gereedschappen en persoonlijke beschermingsmiddelen; lost zelfstandig problemen op; verricht onderhoudswerkzaamheden, eventueel samen met Technische Dienst; verricht reparatiewerkzaamheden in overleg of samen met Technische Dienst. De machine is en blijft optimaal en storingsvrij inzetbaar BCP Flexodrukker 16

17 3.2 Kerntaak 2 Optimaliseert productieproces Werkprocessen bij kerntaak Bewaakt de kwaliteit van het productieproces Beschrijving werkproces voert voortdurend kwaliteitscontroles uit tijdens de productie; zorgt ervoor dat alle variabelen die kwaliteit bepalen onder controle zijn; voert uitgangscontroles uit; draagt zorg voor eigen veiligheid en gezondheid en de veiligheid van anderen; neemt juiste (Arbo)maatregelen in kader van wet- en regelgeving; werkt efficiënt met grondstoffen; gaat efficiënt om met tijd en middelen; denkt mee met en werkt mee aan verbetervoorstellen. Vastgestelde regels en procedures zijn nageleefd. Procesgegevens zijn adequaat verzameld en optimaal benut. Het proces voldoet aan de gestelde kwaliteit. De leidinggevende (of kwaliteitsmedewerker) is op de hoogte van verbetermogelijkheden van het productieproces. 2.2 Bewaakt de kwaliteit van het product Beschrijving werkproces voert voortdurend kwaliteitscontroles uit tijdens de productie en pakt afwijkingen aan; zorgt ervoor dat alle variabelen die kwaliteit bepalen onder controle zijn; voert uitgangscontroles uit; denkt mee met en werkt mee aan verbetervoorstellen. Het product voldoet aan de gestelde kwaliteit. 2.3 Houdt zichzelf op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen in het vakgebied Beschrijving werkproces volgt ontwikkelingen in het vakgebied om een bijdrage te kunnen leveren aan vernieuwingen binnen het bedrijf; doet waar mogelijk verbetervoorstellen. De flexodrukker is op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen in het vakgebied en kan deze toepassen BCP Flexodrukker 17

18 3.3 Kerntaak 3 Coördineert technische werkprocessen Werkprocessen bij kerntaak Stuurt medewerkers aan tijdens het productieproces Beschrijving werkproces bepaalt na overleg wat assistenten/leerlingen gaan doen; stuurt assistenten/leerlingen aan en begeleidt ze bij de uitvoering van het werk en instrueert assistenten/leerlingen, indien van toepassing. Assistenten/leerlingen weten welke werkzaamheden van hen worden verwacht en voeren deze op correcte wijze uit. 3.2 Beoordeelt kortlopende productieplanningen en geeft verbetervoorstel Beschrijving werkproces: beoordeelt de planning voor de inzet van personeel en machine (door bedrijfskantoor of chef van de afdeling) op basis van de vastgestelde productieplanning en de werkelijke situatie tijdens de voortgang van het proces; doet, indien van toepassing, een verbetervoorstel. De planning is kritisch beoordeeld, en personeel en machines worden optimaal benut. Er is, indien van toepassing, een verbetervoorstel gedaan BCP Flexodrukker 18

19 4. Competenties In dit hoofdstuk worden de competenties beschreven die nodig zijn om het beroep goed uit te kunnen oefenen. Competenties 1. Vakdeskundigheid toepassen 2. Samenwerken en overleggen Toelichting Het bezitten van vakdeskundigheid is een basisvoorwaarde voor de flexodrukker om zijn werk te kunnen doen. Het succes van het bedrijf hangt rechtstreeks af van de geleverde kwaliteit. De vakdeskundigheid van de diepdrukker is hierin bepalend. Het blijft een technisch vak, dat men moet beheersen. Technisch inzicht, beoordeling van de kleur en inkttoevoer, en de inzet van de juiste materialen blijven van belang. In de flexodruk werkt men veelal in teamverband. Teams worden steeds kleiner door automatisering en veranderende machines. Men moet in teamverband kunnen werken, op elkaar ingespeeld zijn en goed communiceren. Ook als men niet samen aan de machine staat, wordt er wel samengewerkt aan de kwaliteit van het product. Vaak beoordeelt men ook elkaars werk (dubbele controle) en wordt er teruggekoppeld aan collega s, van andere ploegen of andere interne afdelingen. 3. Analyseren In het drukproces heeft de flexodrukker met veel variabelen te maken. Hij moet het hele proces in beeld hebben en snel kunnen handelen of ingrijpen. De snelheid van de machine is hoog, zeker in de rotatiedruk. Er kunnen complexe storingen voorkomen. Helder krijgen waar de storing zit en hoe deze opgelost kan worden, is belangrijk. Het niet tijdig inspelen op storingen leidt tot productieverlies en vertraging. 4. Kwaliteit leveren Het succes van het bedrijf hangt direct af van de geleverde kwaliteit. In het leveren van kwaliteit zijn de vakdeskundigheid en het optimaal inzetten van materialen en middelen belangrijk. Het controleren van de kwaliteit is ook een belangrijk aspect. Dat begint bij het controleren van de aangeleverde modellen en materialen op kwantiteit en kwaliteit en ingrijpen als de aangeleverde zaken niet correct of volledig zijn. Ook controleren van de inkt en het maken en beoordelen van de druk zijn belangrijke aspecten bij het realiseren van kwaliteit. Vervolgens controleert de flexodrukker tijdens het drukken regelmatig de producten op kwaliteit en kwantiteit en pakt hij afwijkingen aan. 5. Bedrijfsmatig handelen De flexodrukker is zich bewust van zijn rol in het productieproces, begrijpt de gevolgen van zijn eigen handelen voor de andere fasen in de productie en handelt daarnaar. Hij ziet het belang van kwaliteit, efficiënt werken, en het tijdig opleveren van het eindproduct. Vanuit deze aspecten denkt hij mee in het belang van het bedrijf en neemt hij de juiste beslissingen en acties in het belang van het bedrijf BCP Flexodrukker 19