CONCEPT QUICK SCAN transitie GGZc Opdrachtgever: Stuurgroep CZW/Werkgroep Beschermd Wonen Opdrachtnemer: SCOOP Samenstelling Peter van Kooten April 2014 Inleiding Voor 2015 staat er een aantal decentralisaties naar de Wmo gepland. Voor de sector GGZ/MO zijn de decentralisatie begeleiding, decentralisatie jeugdzorg en de overheveling van alle intramurale zorg zonder behandelcomponent de belangrijkste. In de brief van de Staatsecretaris van VWS van 25 april 2013 'Hervorming van de langdurige zorg en ondersteuning' is duidelijk geworden dat alleen de zorgzwaartepakketten met behandeling zullen worden overgeheveld naar de Zorgverzekeringswet (eveneens 2015). Dit impliceert dat alle pakketten zonder behandeling zullen worden overgeheveld naar het Wmo-domein. Vanaf 2015 worden gemeenten verantwoordelijk voor ondersteuning van mensen met psychiatrische problemen waarbij op participatie gerichte begeleiding vanuit een beschermde woonomgeving centraal staat. Het bieden van een beschermde woonomgeving wordt eveneens een taak van de gemeenten. De centrumgemeente (i.c. Vlissingen) zal vooralsnog verantwoordelijk worden voor de opvang van deze doelgroep. In 2014 zijn de maatregelen voor PGB-houders aangescherpt. Waar in 2013 alleen nieuwe cliënten met indicaties voor minder dan 10 uur zorg aanspraak moeten maken op zorg in natura, zullen in 2014 ook de bestaande cliënten hun indicatie verzilveren in zorg in natura en niet langer via PGB. Op dit moment worden het aantal cliënten dat van PGB naar zorg in natura gaat geschat op 42.000 landelijk (bron tekstgedeelte: CZ zorginkoopdocument). 1
Vraagstelling De werkgroep Beschermd Wonen van het College Zorg en Welzijn (CZW) vraagt SCOOP voor dit transitieproces een nulmeting uit te voeren d.m.v. een inventarisatie van Zeeuwse cliënten (personen en kosten) en de betrokken aanbieders. Dit gebeurt met het oog op de gesprekken van de Zeeuwse gemeenten met instellingen en het zorgkantoor over de zorginkoop en de financiering in 2015. Bronnen Voor deze quick-scan is gebruik gemaakt van verschillende bestanden, waarnaar ook wordt verwezen voor verdere informatie op dit terrein. Belangrijkste bron zijn de zeer recent verschenen Vektisbestanden (d.d. 18 april 2014). Voor de 13 Zeeuwse gemeenten zijn bestanden in het Vektis-portal downloadbaar gemaakt. SCOOP heeft met behulp van de toegangscodes van de verschillende gemeenten een analysebestand samengesteld (vooralsnog ontbreekt het bestand van de gemeente Terneuzen; het bestand zal z.s.m. worden aangevuld met deze informatie). Bronnenoverzicht: Vektis Wmo-bestand 18 april 2014 (Vektis-portal) Zorgzwaartepakketten Sector GGZ, Versie 2013, HHM (op de NZA-site) CIZ basisregistratie AWBZ (op de CIZ site) SCOOP Informatienotities Transities- oor alle Zeeu se ge ee te /regio s 2013-2014 factsheet-langdurige-zorg-mei-2013.pdf http://www.cz.nl/zorgkantoor http://www.cz.nl/zorgkantoor/zorgaanbieder/download/2014/2014-zorginkoopdocumentsector-ggz-mo.pdf Inhoud Quick-scan In de volgende paragrafen wordt informatie geboden over het aantal personen dat in Zeeland in 2012 intramuraal of extramuraal zorg genoot (ZIN) of een PGB voor intramurale zorg ontving. Naast de aantallen per zorgvorm wordt per gemeente het aantal cliënten weergegeven en ook een overzicht geboden van de kosten voor die zorg. Het vermelde aantal personen in dit eerste overzicht komt niet overeen met het aantal unieke cliënten dat is op te maken uit de Vektisbestanden. Van de informatie op dit niveau wordt voor één gemeente een voorbeeld gegeven van de beschikbare informatie. Tot slot vindt u een paragraaf met de gegevens van de in de Vektis-bestanden vermelde aanbieders van (GGZc)zorg. 2
Cliënten De Vektis-bestanden van april 2014 bieden informatie over zowel de PGB als de ZIN-cliënten (en de eventuele combinatie van deze leveringsvormen). Gekozen is voor een weergave van de gegevens over het jaar 2012 omdat voor dit jaar zowel PGB als ZIN informatie (aantallen en bedragen) beschikbaar is. Het basisbestand bevat ook alleen gegevens over geboden Zorg In Natura in 2013.PGB ontbreekt. Het aantal personen dat in 2012 een of meer vormen van GGzC hulp (zorg zonder behandeling) ontvangt in Zeeland kan als volgt worden ingedeeld: Tabel 1 aantal personen GGzC-hulp Zeeland PERSONEN Aantal totaal GGzC Zeeland 1147 waarvan: PGB 178 ZIN intramuraal excl. dagbesteding 206 ZIN intramuraal incl. dagbesteding 316 Gespecialiseerde Begeleiding (extram.) 447 Het totaal aantal personen verdeelt zich als volgt over de Zeeuwse gemeenten. Geregistreerd is op basis van postcode, wat dus ook de postcode van de zorgvoorziening kan zijn. Grafiek 1 aantal personen per gemeente aantal personen GGz*2012 1147 pers. 250 200 150 100 50 0 63 208 131 77 177 11 70 71 78 53 33 175 *= PGB ZIN intramuraal excl. dagbesteding ZIN intramuraal incl. dagbesteding Gespecialiseerde Begeleiding (extram.) Totaal Zeeuwse gemeenten (excl.terneuzen): 1147 personen 3
In Zeeland ontvangen 178 personen een persoonlijk budget voor intramurale hulp( PGB). De gemeenten herbergen de volgende PGB-houders voor GGzC intramuraal: Grafiek 2 PGB-houders GGz C Intramuraal in de Zeeuwse gemeenten 40 35 30 25 20 15 10 5 0 4 27 PGB intram. Zeeland 2012 178 pers. 38 18 15 10 12 9 6 2 4 33 Cliënten kunnen in 2012 een indicatie hebben gehad voor intra- en/of extramurale zorg die in natura is verzilverd bij een aanbieder. De verzilverde zorg verdeelt zich over intramuraal zorg inclusief of exclusief dagbesteding of is extramuraal verzilverd in de vorm van gespecialiseerde begeleiding. De gegevens hierover worden in de volgende figuren getoond. Grafiek 3 ZIN Intramuraal - exclusief dagbesteding ZIN intram. excl db Zeeland 2012 206 pers. 50 40 30 20 10 0 8 41 31 11 43 1 14 20 16 9 12 ZIN excl. db totaal 206 personen 4
Grafiek 4 ZIN intramuraal- inclusief dagbesteding ZIN intram incl. db 2012 316 pers. 80 70 60 50 40 30 20 10 0 3 73 38 31 51 2 26 17 12 6 11 46 ZIN incl. db 316 personen. Grafiek 5 ZIN Extramuraal 90 80 70 60 50 40 10 20 30 0 48 Gespecialiseerde begeleiding (psy) 2012 447 pers. 67 47 25 45 6 24 25 32 26 18 84 Gespecialiseerde begeleiding (psy) 447 pers 5
Tabel 2 Aantal personen PGB intramuraal: PGB intramuraal 1GGZ C 2GGZ C 3GGZ C 4GGZ C 5GGZ C 6GGZ C totaal Borsele 1 1 1 1 4 Goes 1 5 14 5 2 27 Hulst 2 8 3 2 15 Kapelle 6 3 1 10 Middelburg 6 23 5 4 38 Noord Beveland 1 1 2 Reimerswaal 2 4 6 Schouwen D. 2 6 1 9 Sluis 3 13 2 18 Tholen 2 6 2 1 1 12 Veere 1 2 1 4 Vlissingen 1 14 15 1 2 33 Zeeland excl. Terneuzen 3 45 95 19 14 2 178 Tabel 3 Aantal Personen ZIN intramuraal exclusief dagbesteding ZIN intra Exclusief dagbesteding 1ggzc 2ggzc 3ggzc 4ggzc 5ggzc 6ggzc totaal Borsele 3 3 1 1 8 Goes 10 20 6 4 1 41 Hulst 6 14 6 5 31 Kapelle 4 7 11 Middelburg 5 26 7 4 1 43 Noord Beveland 1 1 Reimerswaal 3 4 2 4 1 14 Schouwen D. 1 3 13 3 20 Sluis 1 3 10 2 16 Tholen 3 3 2 1 9 Vlissingen 9 1 2 12 Zeeland excl. Terneuzen 2 40 109 27 23 5 206 6
Tabel 4 Aantal Personen ZIN intramuraal inclusief dagbesteding ZIN Intra inclusief DB 1ggzc 2ggzc 3ggzc 4ggzc 5ggzc 6ggzc totaal Borsele 2 1 3 Goes 1 26 23 19 4 73 Hulst 1 6 17 10 4 38 Kapelle 1 8 9 5 8 31 Middelburg 3 2 25 8 11 2 51 Noord Beveland 2 2 Reimerswaal 1 6 10 6 3 26 Schouwen D. 1 7 3 4 2 17 Sluis 2 4 2 4 12 Tholen 1 1 1 2 1 6 Veere 1 5 5 11 Vlissingen 4 19 14 9 46 Zeeland excl. Terneuzen 7 25 118 81 73 12 316 Tabel 5 Aantal Personen ZIN extramuraal ZIN extramuraal Gespecialiseerde begeleiding (psy) Borsele 48 Goes 67 Hulst 47 Kapelle 25 Middelburg 45 Noord Beveland 6 Reimerswaal 24 Schouwen D. 25 Sluis 32 Tholen 26 Veere 18 Vlissingen 84 Zeeland excl.terneuzen 447 7
Cliëntbeelden Voor clientprofielen van de GGzCdoelgroepen wordt verwezen naar: http://www.cz.nl/doelgroepenaanbod.pdf (Doelgroepindeling CZ: Doelgroep Verslaafden en Doelgroep Volwassenen met een chronische psychiatrische aandoening), en naar: http://www.nza.nl/137706/142055/567517/bijlage_2.pdf Als voorbeeld van de aard van de beschrijvingen de volgende passages uit de ZZP 3c GGZ-doelgroep: Deze cliëntgroep heeft vanwege een psychiatrische aandoening intensieve begeleiding nodig. De cliënten hebben een veilige, weinig eisende en prikkelarme woonomgeving nodig die bescherming, stabiliteit en structuur biedt. De symptomatologie is bij deze cliënten naar de achtergrond geschoven e de defe te staa op de oorgro d. De egeleidi g is da ook et a e geri ht op het omgaan met deze defecten. De cliënten hebben ten aanzien van hun sociale redzaamheid dagelijks intensieve begeleiding nodig. Er is sprake van verlies van zelfregie en van een verstoord dagen nachtritme. Cliënten hebben grote problemen met het onderhouden van sociale relaties en het invullen van de dag. Tot deelname aan het maatschappelijk leven is men nagenoeg niet in staat en vaak ook niet geïnteresseerd. Daarnaast zijn er forse beperkingen in de besluitnemings- en oplossingsvaardigheden en bij het initiëren en uitvoeren van eenvoudige en complexere taken. De cliënten hebben in het algemeen begeleiding nodig bij het beheren van geld en het verrichten van administratieve handelingen. Ze reizen doorgaans met begeleiding. De cliënten hebben in het algemeen intensieve ondersteuning nodig ten aanzien van alle cognitieve/psychische functies. De aard van het begeleidingsdoel is stabilisatie en continuering van de situatie dan wel ontwikkelingsgericht. Er kan echter ook sprake zijn van begeleiding bij achteruitgang. Ten aanzien van ADL hebben de cliënten in het algemeen behoefte aan toezicht of stimulatie met betrekking tot de persoonlijke verzorging. Ten aanzien van mobiliteit hebben de cliënten in het algemeen geen hulp nodig. Bij deze cliënten kan terugkerend sprake zijn van enige gedragsproblematiek, maar die is hanteerbaar in de context van voortdurende begeleiding. Dit speelt met name bij reactief gedrag met betrekking tot interactie. De psychiatrische problematiek bij deze cliënten varieert van passief tot actief. De psychiatrische symptomen zijn bij tijd en wijle lastig onder controle te krijgen; dan is intensivering van zorg gewenst (of bijstelling van medicatie). De zorgverlening is voortdurend in de nabijheid te leveren. De dominante grondslag voor dit cliëntprofiel is meestal een psychiatrische aandoening, psychische stoornis (waartoe ook verslaving behoort). Setting: beschut/beschermd wonen Nachtdienst: wakende wacht/in nabijheid. Leveringsvoorwaarde: voortdurend in de nabijheid. 8
Zorgaanbieders De Vektis-bestanden vermelden de volgende aanbieders in de Zeeuwse gemeenten: Categorie Naam Adres (Psychiatrische) ELEOS Postbus 2778 3800GJ Amersfoort Ziekenhuizen (Psychiatrische) STICHTING EMERGIS Oostmolen 101 4481PM Kloetinge Ziekenhuizen weg Regionale instellingen RIBW LEGER DES Rapenburg 119 4581AC Vogelwaarde beschermd wonen (RIBW) HEILS GGZ ZEELAND AWBZ gecombineerd STICHTING SAMENWERKENDE ZORGBOEREN ZUID Touwslager 10 5253RK Nieuwkuijk Regionale instellingen beschermd wonen (RIBW) Gespecialiseerd verpleegkundigen (REGIO ZEELAND) STICHTING WONEN EN PSYCHIATRIE aantal/specialisatie niet weergegeven Postbus 1156 4530GD Terneuzen Het Zorgkantoor kan informatie bieden over de bij deze aanbieders ingekocht capaciteit. 9
Kosten In Nederland gaat ruim 800 miljoen om in de sector van de GGZ zonder behandeling. Grafiek 6 Kosten GGzC Nederland 2012 personen kosten GGZ 1 C.. GGZ 2 C.. GGZ 3 C.. GGZ 4 C.. GGZ 5 C.. GGZ 6 C.. Totaal Ca 35.000 cliënten.. Gemiddeld. Bron: factsheet langdurige zorg GGZN Op basis van de Vektis-bestanden is de volgende becijfering over Zeeland gemaakt: Grafiek 7 Kosten GGzC Zeeland/Nederland 2012 personen Totale kosten GGzC gemiddeld Zeeland 2012 1.147.. 19.710 Zeeland x 42=Nederland* 48.174 949.551.036. Nederland feitelijk (GGzN) 35.000... *op basis verhouding aantal inwoners Budget 2015 In januari 2014 is het budget nieuwe taken voor Centrumgemeente Vlissingen voorlopig vastgelegd op:.. (inclusief MO). Het wachten is op het definitieve bedrag in de Mei-circulaire 2014. 10
BIJLAGE Voorbeeld informatie op cliëntniveau Gemeente Goes Totaal transities (ook niet-ggz) 2012 2013 personen bedrag personen bedrag GOES Extramurale indicatie extramuraal verzilverd 445 3.216.319 422 2.782.012 TOTAAL 445 3.216.319 422 2.782.012 Intramurale indicatie extramuraal verzilverd 19 124.542 19 141.821 intramuraal verzilverd 128 4.559.231 129 5.081.488 TOTAAL 138 4.683.773 144 5.223.309 TOTAAL TOTAAL 576 7.900.093 561 8.005.321 ALLE GRONDSLAGEN Totaal aantal cliënten en bedrag per jaar naar type indicatie : PGB 2012 personen toegekend budget GOES Extramurale indicatie extramuraal PGB 118 1.959.536 Intramurale indicatie intramuraal PGB 26 511.754 TOTAAL TOTAAL 140 2.471.290 TOTAAL 2012 2013 Zonder Zorg Zonder Zorg GOES Extra 137 228 Extra&Intra 2 1 Intra 20 29 Totaal 159 258 11
GGZc Unieke cliënten PGB Totaal PGB 91 unieke cliënten leeftijd PGB grondslag psy Goes 80 70 69 60 50 40 30 20 16 10 4 2 0-18 - 49 50-64 65-74 ZIN Totaal 160 unieke cliënten ZIN INTRA EXCL DB naar postcode Postcode 2ggzc 3ggzc 4ggzc 5ggzc 6ggzc totaal 4458 1 1 4460 1 1 4461 7 11 3 3 1 25 4462 1 1 2 4463 1 3 4 4471 2 2 4481 1 1 Goes 9 18 5 3 1 36 12
ZIN Intra incl DB naar Postcode Postcode 3ggzc 4ggzc 5ggzc 6ggzc totaal 4458 1 1 4461 13 16 11 1 41 4462 4 1 2 2 9 4463 1 1 2 4481 2 1 3 6 Goes 20 20 16 3 59 ZIN extra gespecialiseerde begeleiding naar postcode Postcode Gespecialiseerde begeleiding (psy) 4460 1 4461 29 4462 13 4463 14 4471 1 4481 7 Goes 65 Postcode Postcode GGz C totaal ZIN 4458 2 4460 2 4461 95 4462 24 4463 20 4471 3 4481 14 Goes 160 Leeftijd Leeftijd totaal 18-49 109 50-64 28 65-74 8 75-84 9 85+ 6 Goes 160 13
Kosten 2012 PGB personen toegekend_budget intramuraal PGB 1GGZ C 1. 2GGZ C 5. 3GGZ C 14. 4GGZ C 5. 5GGZ B 1. 5GGZ C 2.. ZIN De instellingsproductie is (ten dele) herleidbaar en wordt daarom hier niet vermeld! 14