8 Veevoeding en beweiding VERTEERBAARHEID NDF / ADF / ADL Hemicellulose gemakkelijk verteerbaar Cellulose Lignine Wat moet ik weten van veevoeding en vers gras? moeilijk verteerbaar niet verteerbaar 3 Weinig ruwvoer of kleine deeltjes Veel vezels, niet uit ruwvoer Veel ruwvoer of grote deeltjes Weinig vezels, niet uit ruwvoer Minder vasthouden Hogere Ph Lage Ph Beter vasthouden CELWANDEN - + + - Mate van vezel fermentatie Mate van doorstroom snelheid vezels 205 240 25 hemicellulose cellulose lignine NDF = totaal celwanden ADF = cellulose + lignine Veevoeding en weidegang wat is de kwaliteit van het weidegras ADL = lignine structuur snelheid houtstof Grant 1997 IGP 4 hoeveel gras vreten de koeien op hoe hoog is het ruw eiwitgehalte in het nachtrantsoen hoeveel wordt er bijgevoerd 27 juni 2013 hoeveel gras groeit er de komende periode 1
Kwaliteit weidegras Invloed weer op kwaliteit (g/kg ds) Welke elementen spelen belangrijke rol - ruw eiwit - suiker - structuur Inscharen en N-bemesting OEB-gehalte weidegras (g/kg ds) 120 90 60 30 jong inscharen normale snede 0 10 30 50 70 90 Stikstofbemesting per snede (kg/ha) 1200 kg ds/ha 1700 kg ds/ha helder weer bewolkt weer koud warm koud warm VEM 1050 950 1040 940 Ruw eiwit 210 195 250 225 Suikers 200 170 150 120 Veevoeding en weidegang wat is de kwaliteit van het weidegras hoeveel gras vreten de koeien op hoe hoog is het ruw eiwitgehalte in het nachtrantsoen hoeveel wordt er bijgevoerd hoeveel gras groeit er de komende periode Dagelijkse grasopname O3 Dag Aanbod Opname Beweidings verliezen (17%) Aanbod Opname Beweidings verliezen (17%) 1 90 20 15 120 20 20 2 55 18 9 80 19 14 04 3 4 27 16 5 - - - 47 17 8 22 13 4 2
Weiderest in kg ds / ha (boven 6 cm) Vuistregel Beoordeling afweiden: Netto ds-opname varieert tussen 0,7 1,2 kg ds kg ds/ha/dag slecht normaal goed Na etgroen 400 200 0 Na 1 x weiden 600 400 200 Na 2 beweidingen 800 600 400 Veevoeding en weidegang wat is de kwaliteit van het weidegras hoeveel gras vreten de koeien op hoe hoog is het ruw eiwitgehalte in het nachtrantsoen hoeveel wordt er bijgevoerd hoeveel gras groeit er de komende periode Ureumstromen in de koe Bloedureum Nieren RE - Tot 6 uur weiden 1,0-1,2 kg ds/uur - Tot 8 uur weiden 0,8-0,9 kg ds/uur - > 8 uur weiden 0,7-0,8 kg ds/uur Ruw eiwit in het rantsoen Onbest. Eiw. Pens UREUM FEB Best. Eiw. NH 3 Lever Micr. Eiw glucose Darm Overmaat Lactose AZ WDVE Onvert. RE Beh Melkeiwit Speeksel ureum Pens Vorming NH3 uit Diffusie van ureum naar onbestendig eiwit en ureum Melk ureum ureumfiltering Urine ureumexcretie 3
Verdeling snijmaïsgift Vuistregel nachtrantsoen: - Compleet weiden energierijk - Combi + Compact weiden min. 140 g RE N-pens tekort overschot beperkt weiden maïs tijd Veevoeding en weidegang wat is de kwaliteit van het weidegras hoeveel gras vreten de koeien op sïesta weiden maïs hoe hoog is het ruw eiwitgehalte in het nachtrantsoen hoeveel wordt er bijgevoerd hoeveel gras groeit er de komende periode Bijvoeding afhankelijk van grasaanbod in de wei uren weidegang Kunnen de dieren het voer opnemen binnen toegestaan tijdsvenster? 4
Opname krachtvoer Vuistregel Dosering 400 g/minuut - Grasopname + bijvoeding = 15 kg ds Aantal uren toegang tot computer? Aantal kg s krachtvoer wat per voerstation gedoseerd moet worden. Veevoeding en weidegang wat is de kwaliteit van het weidegras hoeveel gras vreten de koeien op hoe hoog is het ruw eiwitgehalte in het nachtrantsoen hoeveel wordt er bijgevoerd hoeveel gras groeit er de komende periode 3 Oplossingen Voeding en Ureum 2 Graskwaliteit wisselend Bijvoeding aanpassen om voldoende energieopname te houden Krachtvoerniveau en samenstelling variëren Voldoende structuur Standweiden mindere kwaliteit kuil -> jongvee DK-voer. Na weiden niet te lang door laten groeien (2 weken) - is potentiële opname gras gelijk aan werkelijke opname? - 3 Oplossingen Voeding en Ureum 1 Ureum Bemesting afstemmen op opbrengst per snede Gedeelde N-gift bij standweiden N-arme producten bijvoeren In rantsoenberekening sturen op RE van 14 % bij LaagProd en 16% bij HP 3 Oplossingen Voeding en Ureum 3 Melkproductie constant Sturen ruwvoer en krachtvoer Hoge temp -> nacht weiden Kwaliteit gras hoog houden (1000 VEM) Melkproductie laten leiden door economie (soms daling accepteren) 5
Afhankelijk bijvoeding Netwerk Dynamisch Weiden Bijvoeding 1000 tot 2000 uur weidegang Droge stof opname tussen 900 en 2000 kg ds vers gras Snijmaïsbijvoeding in de zomer Beperkt weiden + Positief effect op melk(eiwit)produktie + Betere stikstofbenutting + Schommelingen in grasaanbod opvangen Onevenwichtige verdeling energie en eiwit over de dag Bijvoeding in de nazomer Vanaf juli regelmatig problemen: Afname smakelijkheid gras Afname voederwaarde gras Afnamegrasopname Afname melkproductie en BSK Afnameconditiescore Kan bijvoeding problemen voorkomen? Bijvoeding weideperiode Afhankelijk van omstandigheden (weer, kwaliteit gras) Ga met overleg te werk en overdrijf het niet Ruwvoer bijvoeren: dan uitstekende kwaliteit Voorbeelden bijvoeding Krachtvoer Bietenpulp, brok Krachtvoer, brok Bietenperspulp Ruwvoer Graskuil Snijmaïs 6
Bijvoeding in de weide Zegveld, beperkt weiden, s nacht bijvoeren, 2 jaar, periode aug+ okt Bijvoeding Geen Krachtvoer Perspulp Krachtvoer (kg ds) 4,1 4,1 4,0 Bijvoeding (kg ds) 2,3 2,4 Melk (kg) 21,4 23,2 23,4 Vet (%) 4,13 4,09 3,96 Eiwit (%) 3,44 3,48 3,48 Meetmelk (kg) 21,9 23,7 23,5 Daling per dag (g) 110 51 56 BSK op peil houden Zegveld, 2 jaar, 14 weken vanaf10 juli, graskuil 850 VEM en A+brok Groep 11+3 6+8 Beweiding O B O B Weken 11 3 6 8 Krachtvoer (kg) 4,0 3,4 6,2 7,2 Graskuil (kg ds) - 4,6-5,0 BSK op peil houden Groep 11 + 3 6 + 8 Melkprijs (ct/kg) 78,7 79,0 Opbrengst (ƒ /koe/dag) 18,49 19,43 Kosten (ƒ /koe/dag) 1,71 3,28 Opbrengst - kosten (ƒ) 16,78 16,15 - ƒ 0,63 Bijvoeding in de weide Zegveld, beperkt weiden, s nacht bijvoeren, 2 jaar, periode aug+ okt Bijvoeding Geen Droge pulp Ruwvoer Krachtvoer (kg ds) 4,0 3,8 3,8 Bijvoeding (kg ds) - 3,5 3,5 Melk (kg) 20,0 22,4 21,4 Vet (%) 4,54 4,30 4,40 Eiwit (%) 3,52 3,63 3,58 Meetmelk (kg) 21,5 23,6 22,7 Daling per dag (g) 104 48 77 BSK op peil houden Groep 11+ 3 6+ 8 Voor 14 wk Na 14 wk Na Melk (kg) 29,1 23,5 19,3 24,6 18,5 Vet (%) 4,07 4,18 4,84 4,17 5,15 Eiwit (%) 3,30 3,39 3,70 3,43 3,80 BSK 36 34 35 36 34 Extra voerkosten in deze vergelijking hoger dan extra opbrengsten Benutting Herfstgras Drie groepen: Beperkt Onbeperkt Etgroen Krachtvoer gelijk Beperkt, met 6 kg ds graskuil Vanaf 1 juli Na 2 beweidingen--> bloten 7
Gewas analyses per kg ds onbeperkt beperkt etgroen Verloop FPCM 31 30 29 Ruw eiwit(g) 243 246 255 Ruwe celstof(g) 224 227 216 Ruw as (g) 108 107 112 vc+os (%) 73,0 72,8 73,7 VEM 877 877 889 DVE (g) 92 92 94 OEB (g) 75 77 85 Najaarsgras Smakelijkheidverbeteren: Meer maaienvanafjuli Beperkt weiden vanaf juli Bijvoeren Augustus/september: veel etgroen Waarlaat je de najaarskuil Jongvee (eventueel opstallen) Oudmelkte koeien? Siëstabeweiding 08 12 uur weiden 12 18 uur op stal, bijvoeding met snijmaïs 18 22 uur weiden 22 06 uur op stal, bijvoeding met snijmaïs FPCM (kg) 28 27 26 25 24 23 22 21 20 19 Onbeperkt Beperkt Etgroen 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 Siëstabeweiding Doel siëstabeweiding kalenderweek Afstemmen van energie en eiwit Voorkomen hittestress Mogelijk?? meer mest opgevangen op stal 8
Onderzoek Siëstabeweiding Stalvoederproeven Beweidingsproef: 2 groepen Bepaling melkproductie en melkureum Stalvoederproef: 2 groepen Nabootsenbeweidingsproef Versgras op stal in plaats van beweiding Bepaling melkproductie, melkureum, voeropname Stalvoederproeven traditioneel siësta Melk (kg) 25,7 26,4 Vet (%) 4,40 4,34 Eiwit (%) 3,30 3,35 Vet (g) 1130 1145 Eiwit (g) 850 885 N-benutting (%) 28,2 28,4 Ureumgetal 18 19 Beweidingsproeven traditioneel siësta Melk (kg) 25,4 26,6 Vet (%) 4,25 4,15 Eiwit (%) 3,33 3,33 Vet (g) 1080 1100 Eiwit (g) 850 885 Ureumgetal 16 17 traditioneel siësta Voeropname (kg ds) Vers gras 10,1 11,2 Snijmaïs 5,6 4,8 Krachtvoer 4,0 4,0 Totaal 19,8 20,0 Energie en eiwitvoorziening kvem 18,6 18,8 DVE 1600 1650 OEB 100 135 Beweidingsproeven traditioneel siësta Voeropname (kg ds) Snijmaïs 6,0 5,1 Krachtvoer 4,0 4,0 s Nachts weiden bij warm weer Temperatuur 1982 1983 kg meer melk weidedagen weidedagen kg meer melk tot 20º 65-0,2 48 +0,2 20 tot 25º 55 +0,2 27 +0,9 boven 25º 32 +0,8 24 +1,2 9
N-bemesting en N-benutting Verlaging N+bemesting klei 300 N 150N-O 150N-T Snedeopbrengst (kg ds/ha) 1705 1760 1285 Groeiduur (dagen) 27 35 27 Verlaging N+bemesting Stalvoedering 300 N 150N-O 150N-T Voeropname (kg ds) Krachtvoer 1,8 1,9 1,8 Gras 17,1 16,7 17,3 Totaal 18,9 18,6 19,1 Energie- en eiwitopname kvem 18,5 17,8 18,7 DVE 1800 1606 1778 OEB 778-37 369 Stikstofkringloop& Nitraatvergiftiging Samenstelling (g/kg ds) Droge stof 200 225 214 Ruw eiwit 197 141 170 Ruwe celstof 209 223 209 Suiker 137 177 161 VC-os (vitro) 80,0 79,6 80,6 VEM 970 944 963 DVE 95 84 91 OEB 41-6 17 Verlaging N+bemesting Stalvoedering 300 N 150N-O 150N-T Melkproduktie Melk (kg) 24,4 22,5 23,7 Vet (%) 4,13 4,17 4,16 Eiwit (%) 3,27 3,29 3,34 Meetmelk (kg) 24,7 22,9 24,2 Ureum (mg/dl) 35,7 19,7 27,4 Energie- en eiwitvoorziening VEM-dekking (%) 111 114 115 DVE-dekking (%) 122 116 118 N-benutting (%) 21,1 26,5 23,4 Meer informatie en verdieping www.weidekompas.nl Agrifirm Diverse Mengvoerbedrijven 10