MCP martien coppensprijs 2016 Juryverslag De Martien Coppensprijs is dé wedstrijd in Nederland voor documentaire fotografie door vrijetijdsfotografen. Deelnemers zenden een documentaire reeks in van vijf samenhangende foto s over een thema. Deze editie is dat: Zo doen we dat tegenwoordig ofwel hedendaagse rituelen. De Martien Coppensprijs wordt georganiseerd door een werkgroep van de Fotobond, Nederlands Centrum Vrijetijdsfotografie en de Stichting Brabants Dialectenfestival Lieshout. 1
Martien Coppensprijs 2016: Zo doen we dat tegenwoordig ofwel hedendaagse rituelen. Ook in 2016 organiseert een werkgroep van de Fotobond samen met de Stichting Brabants Dialectenfestival Lieshout de Martien Coppensprijs. De Martien Coppensprijs is dé wedstrijd in Nederland voor documentaire fotografie door vrijetijdsfotografen. Aan deze wedstrijd kun je meedoen als individu, maar ook als tweetal of met een groepje. Tot uiterlijk 15 mei 2016 was het mogelijk een samenhangende reeks van vijf documentaire foto s insturen over het thema: Zo doen we dat tegenwoordig ofwel hedendaagse rituelen. Jury De jury bestaat uit doorgewinterde professionals op het terrein van de documentaire fotografie: Bert Verhoeff documentair fotograaf en filmer uit Bussum, was fotojournalist voor verschillende tijdschriften en was in 1988 fotojournalist van het jaar. Winnaar Zilveren Camera in 1994. Maakt allerlei documentaire series, welke resulteren in fotoboeken en exposities. Chris Keulen werkt al jaren aan langlopende documentaire projecten die resulteren in exposities, publicaties en fotoboeken. Hij kreeg twee World Press Photo Awards en won elf prijzen bij de Zilveren Camera. Hij publiceert o.a. in NRC, Volkskrant, De Morgen en Trouw. Wim Roefs Wim Roefs is door Marieke van der Velden gevraagd om haar te vervangen. Wim is haar mentor en fotodocent geweest. Wim noemt zich mensenfotograaf omdat hij het belangrijk vindt met zijn onderwerpen te kunnen praten. Eenvoud en de kunst van het weglaten zijn de uitgangspunten van zijn fotografie. Hans Zoete Voormalig directeur Museum t Oude Slot in Veldhoven, juryvoorzitter zonder stemrecht. Jurering De jury beoordeelde de inzendingen op: verbeelding van het thema, documentair gehalte, samenhang, zeggingskracht, originaliteit en authenticiteit vormgeving, techniek en afwerking. Openbare bespreking / bekendmaking winnaars Op zaterdag 11 juni 2016 van 11:00 t/m 13:00 uur worden alle inzendingen van de aanwezige fotografen door de jury openbaar besproken in Bavaria Brouwerij Café, Heuvel 5 in Lieshout. De nominaties en winnaars worden tijdens deze openbare bespreking bekend gemaakt en de prijzen uitgereikt. Reizende tentoonstelling De genomineerde series worden van 11 juni t/m 19 juni in het Dorpshuis in Lieshout geëxposeerd. De tentoonstelling zal daarna te zien zijn in Lieshout, Heinkenszand, Venlo en Eindhoven. 2
Juryverslag Martien Coppensprijs 2016 Lieshout, 04/06/2016 Jurering en criteria De jury heeft na een individuele rondwandeling langs de uitgestalde foto s, alle 54 series gezamenlijk bekeken en besproken. Zestien series gingen door naar de tweede ronde. Uit deze zestien werden acht series genomineerd. Uit deze acht nominaties zijn een eerste, een tweede en ex aequo twee derde prijzen gekozen. Er is voor de overige vier genomineerde series geen volgorde van 5 t/m 8 bepaald. Met name over de eerste prijs is uitgebreid gedebatteerd. Algemene Indruk Als algemene indruk van het totaal aan inzendingen wordt door de jury het volgende opgemerkt: Thema niet gemakkelijk wel uitdagend De jury is van mening, dat het thema (hedendaagse rituelen), zeker geen gemakkelijk thema is, maar uitdrukkelijk wel uitdagend en boeiend. Het nodigt uit tot gelaagdheid, verdieping en biedt voldoende aanknopingspunten voor meer diepgaande, verrassende vormen van verbeelding. Dat is bij een aantal inzendingen ook duidelijk gelukt. Speciaal gemaakt Opmerkelijk is dat velen geprobeerd hebben om een hedendaags aspect, qua inhoud of qua vorm, in beeld te brengen. Het is ook duidelijk dat bijna alle series speciaal voor deze editie gemaakt zijn. Samenhang en variatie Ook een samenhangende documentaire serie heeft behoefte aan variatie. Variatie in aspecten van het onderwerp, in tijd en in afstand. Een reeks foto s over een onderwerp wordt natuurlijk spannender als je er meerdere aspecten van ziet, heel dichtbij en ver weg, op dit moment of een tijdje terug. Series waarin alle foto s op ongeveer dezelfde afstand zijn gemaakt worden vaak wat braaf en saai en dat geldt ook voor een serie foto s over één moment. Wel of niet de diepte in? Een aantal van de inzendingen miste een beetje diepgang. Het bleef nogal eens bij een verslag of reportage van één gebeurtenis, één moment. En als er weinig van eventuele achtergronden te zien is, blijft het wat veel aan de buitenkant en oogt daardoor soms wat oppervlakkig. Voor een goede documentaire reeks kun je vaak niet met maar één keer fotograferen volstaan. Terugkomen is vaak nodig om dichterbij je onderwerp te kunnen komen en wederzijds te wennen, waardoor je meer te zien krijgt, dichter bij de essentie kunt komen en die beter in beeld kunt brengen. 3
Het leven betrapt In een goede documentaire wordt het leven als het ware betrapt. Dat betekent tijd nemen, wachten tot de voor jou geschikte gebeurtenissen en momenten zich vóór doen. Toeval is daarbij een belangrijke factor. Als je de tijd neemt kun je dat toeval een handje helpen. In elk geval is het van belang dat je op het juiste moment aanwezig bent. Vaker terug gaan verhoogt de kans dat je het juiste moment vangt. Alle vijf goed Veel series bestaan helaas niet uit vijf even goede foto s, maar uit twee, drie of vier sterke foto s, die het verhaal vertellen. De overigen zijn vaak duidelijk anders of minder, of dienen als opvulling. Het valt niet mee om de kwaliteit, de intensiteit en een fotografische stijl of opvatting over vijf foto s vol te houden of te selecteren. Helaas vallen daardoor een aantal veel belovende series af. Samenhang Het lijkt er op, dat de inzendingen gemiddeld meer interne samenhang te hebben dan vroeger. Dat heeft waarschijnlijk ook te maken met een grotere deelname door individuele fotografen. Winnaars en Nominaties De jury heeft acht series van vijf foto s aangewezen voor de reizende expositie. Verder heeft zij de eerste, tweede en derde prijs vastgesteld en van commentaar voorzien. Er is voor de genomineerden geen volgorde van 5 t/m 8 bepaald. NOMINATIES 5 t/m 8 op alfabetische volgorde: Frans Artz, s-hertogenbosch: Nieuwe rituelen van de smartphone-generatie Frans Buitendijk, Oud-Zuilen: Foto s van jezelf Cor van Deursen, Deurne: Tattoos, de ultieme lichaamsversiering Marjan Leeuwesteijn en Martin Geuze, Rotterdam: Alleen opstaan 4
PRIJSWINNAARS Derde prijs ex aequo: Gerrit Meerman: Maasland, Simmers Een sterke verbeelding van een echt hedendaags ritueel. Simmers zijn Flight Simulator Piloten, die thuis virtueel de rituelen van het opstarten van een vliegtuig nabootsen. Een duidelijk hedendaags onderwerp, goed gecast en consequent in beeld gebracht. Als kijker voel je ook een rare, steriele leegte, die op een of andere manier uitdrukking geeft aan de huidige technologische tijd. Een reeks die balanceert op het randje van documentaire en conceptuele fotografie. Derde prijs ex aequo: Jos Drop, Gorinchem, Pegida demonstratie Utrecht IJzersterke zwart-wit serie. Een behoorlijk pittige inhoud (Pegida demonstratie tegen het vluchtelingenbeleid), behoorlijk pittig (dichtbij, grofkorrelig en knalhard zwart/wit) verbeeld. Hier is sprake van fotografie op de grens van documentair en journalistiek. Het is een krachtige suggestieve reeks die qua stijl enigszins doet denken aan beeldtaal uit de jaren tachtig. Natuurlijk is een demonstratie niet alleen maar een ritueel, maar een beetje een rituele dans is het wel. Tweede prijs: Magda Korthals, Ouddorp: Truckers aan de N57 Bij het bekijken van deze reeks voel je je tussen de mensen staan. De fotograaf komt heel dichtbij. Letterlijk en figuurlijk. De fotograaf is onzichtbaar maar wel aanwezig. Zij is onderdeel van de setting geworden. Ze heeft er duidelijk de tijd voor genomen wat leidt tot verdieping. Het dagelijks ritueel van de maaltijd door slecht betaalde truckers uit het Oostblok, die concurreren met hun Nederlandse collega s (actueel gegeven). Het is een bijna klassieke documentaire met een mooie variatie qua afstand en nabijheid. Daarnaast is deze serie een stukje visuele geschiedschrijving. Eerste prijs: Noraly Oonk, Leiden: #myperfectlife Een heel actueel onderwerp, jezelf profileren, vaak ook je beter voordoen, via sociale media. En dat in een heel hedendaagse beeldtaal. Een spannend en vervreemdend concept, balancerend op de rand van documentaire, conceptuele en geënsceneerde fotografie. Hier is een ritueel ontdekt, waar veel mensen aan voorbij gaan. Het gaat niet enkel over de selfies, maar ook over de eigentijdse presentatie daarvan. Dat betekent een extra betekenislaag. Een reeks die helemaal van nu is en de schone schijn van de sociale media becommentarieert. Een moderne Cindy Sherman, zei een van de juryleden. 6 juni 2016 De jury 5