Aandachtsfunctionaris Kindermishandeling Tea Hol Implementatieadviseur Rak 2011, namens het NJi Coördinator Landelijke Vakgroep Aandachtsfunctionarissen Kindermishandeling Verplichte meldcode Nieuw is de wettelijke verplichting tot het hebben en hanteren van een meldcode Een code voor al het geweld in afhankelijkheidsrelaties Meldcode voor huiselijk geweld en kindermishandeling Voor alle beroepsgroepen die met kinderen/ouders werken Kennisquiz: wat weet u al? Acht vragen U mag allemaal gaan staan Bij een fout antwoord mag u gaan zitten De winnaar ontvangt een grandioze prijs 1
Vraag 1 Schrijf minimaal 6 vormen van geweld op welke onder de wet gaan vallen. Lichamelijke mishandeling Antwoord Lichamelijke verwaarlozing Meisjesbesnijdenis Psychische verwaarlozing Psychische mishandeling Getuige zijn van huiselijk geweld Eergerelateerd geweld Huwelijksdwang Ouderenmishandeling Seksueel misbruik Vraag 2 Waar moet een organisatie aan voldoen bij de wet meldcode? 2
Antwoord Zorgen dat beroepskrachten voldoende kennis en vaardigheden ontwikkelen en ook op peil houden voor het signaleren van hg en km, en voor het zetten van de stappen van de code Dat er voldoende deskundigen beschikbaar zijn die de beroepskrachten kunnen ondersteunen bij het signaleren en het zetten van de stappen van de code Het werken met de meldcode en dat de werking van de meldcode regelmatig wordt geëvalueerd en dat zonodig acties in gang worden gezet om de toepassing van de meldcode te optimaliseren Vraag 3 Wordt het een meldplicht of meldrecht? Antwoord Verplicht hanteren meldcode Niet verplicht melden 3
Vraag 4 Is een organisatie verplicht om een aandachtsfunctionaris te hebben? Antwoord Een deskundig persoon die de collega s kan begeleiden bij de stappen van de meldcode Vraag 5 Gaat geheimhouding, bijvoorbeeld voor artsen, boven het melden van kindermishandeling? 4
Antwoord De wet op de jeugdzorg gaat boven de wet op privacy Vraag 6 In welke stap van de meldcode weeg je de ernst en de aard van het geweld of de mishandeling? Antwoord Stap 4 5
Vraag 7 Hoeveel kinderen overlijden er per jaar in Nederland aan kindermishandeling? Tussen de 30-50 Tussen de 50-80 Antwoord Tussen de 50 en 80 kinderen Vraag 8 Valt kindermishandeling, misbruik door een collega, ook onder de meldcode? 6
Antwoord Nee Is vaak onzichtbaar Komt op grote schaal voor Huiselijk Geweld In alle lagen van de bevolking Binnen alle culturen in 2008 ruim 60.000 gevallen geregistreerd Bij 55% van de gevallen is er sprake van een gezinssituatie met kinderen Onder de meldcode vallen: Lichamelijke mishandeling Lichamelijke verwaarlozing Psychische mishandeling Psychische verwaarlozing Seksueel misbruik Meisjesbesnijdenis Getuige zijn van huiselijk geweld Eergerelateerd geweld 7
Doel van de meldcode Voorkomen of voortijdig stoppen Gebruik meldcode: 3x vaker ingrijpen Verplichte meldcode Gezondheidszorg Onderwijs Kinderopvang Maatschappelijke ondersteuning Jeugdzorg Justitie Politie Meldrecht Recht om te melden Géén meldplicht Verantwoordelijkheid professional Meldcode biedt houvast bij afweging 8
Wat is de meldcode? De meldcode is een stappenplan waarin wordt aangegeven hoe de medewerker behoort om te gaan met het signaleren en het handelen van huiselijk geweld en kindermishandeling ter ondersteuning van zijn/haar besluitvorming om wel of niet te melden. De meldcode vervangt het huidige protocol! Protocol Het protocol is gratis te downloaden www.protocolkindermishandeling.nl 9
Wat is er verplicht in de organisatie Werken met de meldcode Borgen van de melcode Deskundig contactpersoon (AF) Deskundigheid op signaleren (uitvoerenden) Beleid en Implementatie Bestuur Directie Leidinggevende Verantwoordelijkheden en taken Implementatie en uitvoering Aandachtsfunctionaris (Direct) leidinggevende Beleidsmedewerker Intern begeleider Orthopedagoog Uitvoering Medewerker Beleid en implementatie door directie/bestuur 1. Veilig werkklimaat: eindverantwoordelijkheid 2. Zorgbeleid / veiligheidsbeleid 3. Aandachtsfunctionaris 4. Scholingsplan 5. Werkprocessen 1. Zorgstructuur 2. Deskundigheid intern en extern 3. Evaluatie 4. Bekendheid geven 5. Ondersteunen 10
Implementatie en uitvoering De Aandachtsfunctionaris Wie is verantwoordelijk? Het zal duidelijk zijn dat niet alle professionals zelf alle stappen dienen te doorlopen. Een meldcode van de eigen organisatie dient duidelijk te maken wie welke stappen zet. Sommige professionals zullen signalen dienen door te geven aan een intern daartoe aangewezen collega, die het stappenplan verder doorloopt. Deze persoon kan de Aandachtsfunctionaris heten. Waarom de Aandachtsfunctionaris? De Wet Meldcode Kindermishandeling Stap 2 collegiale consultatie Neemt verder de stappen in de procedure van de meldcode Contact met de ketenpartners 11
Wat is de Aandachtsfunctionaris? De aandachtsfunctionaris heeft een belangrijke rol bij de implementatie van de meldcode in de organisatie, bewaakt de interne procedure van de instelling m.b.t. kindermishandeling en zorgt voor een kwalitatief goed verlopende procedure bij een vermoeden van kindermishandeling Wie zijn dat? Een professional met specifieke deskundigheid op het terrein van kindermishandeling/huiselijk geweld De AF heeft kennis van verschillende aspecten van kindermishandeling, kan kindermishandeling signaleren en omgaan met vermoedens van kindermishandeling De AF heeft zicht op mogelijke spanningen waar beroepskrachten mee te maken hebben De AF is in staat om gesprekken over zorgen over een kind aan te gaan met ouders en collega s intern en extern De AF kent de verantwoordelijkheden en taken van de functie en is in staat deze uit te dragen, uit te voeren en verder vorm te geven Hoofdtaken van de aandachtsfunctionaris Implementeren: plan van aanpak maken Uitvoeren: Borging: werken met de stappen bij een vermoeden van kindermishandeling hoe hou ik het levend binnen de organisatie 12
Verantwoordelijkheid van de AF Hanteren van de meldcode Samenwerking ketenpartners De beslissing van wel/niet melden Verantwoording aan de inspectie Borging Aandachtsfunctionaris Indirect Als de AF naast de kerntaken een adviserende rol heeft naar het bestuur en directie. Zij houden zich dan met name bezig met de adviserende en beleidsmatige kant van de implementatie en uitvoering van de Meldcode Huiselijk geweld en Kindermishandeling Aandachtsfunctionaris Direct Als de AF naast de kerntaken een ondersteunende taak heeft in de uitvoering van de Meldcode Huiselijk geweld en Kindermishandeling. 13
Hoeveel Aandachtsfunctionarissen? Beide zijn in de praktijk werkzaam In grotere organisaties zijn vaak meerdere AF aangesteld en zijn de taken verdeeld Een AF indirect, welke zich met name bezig houdt met beleid en implementatie Een of meerdere AF direct, die zich bezig houdt met implementatie en uitvoering Oefening Met je naaste buurmannen/vrouwen Wat denk je dat de taken zijn van de aandachtsfunctionaris? Schrijf het in steekwoorden op Taken Aandachtsfunctionaris Ondersteunen, motiveren en adviseren Ontwikkelen, implementeren, onderhouden protocol Profileren Informeren, vertalen van beleid naar praktijk en vv Organiseren van deskundigheidsbevordering Registreren, documenteren en evalueren Deelnemen aan regionaal overleg 14
Verschil wel/geen Aandachtsfunctionaris Er wordt meer beroep gedaan op de deskundige persoon, zowel voor colligiale consultatie als andere zaken Er is meer overleg met ketenpartners, ook over hoe doe jij dat? Door het thema regelmatig op de agenda te zetten wordt ook het bestuur meer bewust van de ernst van het hanteren van de meldcode Het leeft nu meer op alle lagen, van bestuur tot uitvoerenden Meer zicht op de vaardigheden van de medewerker op het vlak van bespreekbaar maken van zorgen met de ouders Dit leidt weer tot meer gerichte advisering ten behoeve van deskundigheidsbevordering Inventariseren van zorg Met cijfers kun je aantoonbaar maken hoe vaak er: contact is met het AMK er een melding wordt gedaan een zorggesprek met de ouders wordt gevoerd 15
Vakgroep voor de aandachtsfunctionaris Abonnement op persoonlijke titel Deskundigheidsbevorderingsdagen Scholing Digitale bibliotheek Uitwisselen van instrumenten en tools Netwerk, landelijk en provinciaal Besloten LinkedIN group Nieuwsbrief Training Aandachtsfunctionaris Een training van 4 of 5 dagdelen Kennis over kindermishandeling Kennis over de meldcode Taken aandachtsfunctionaris Eigen inzicht Plan van aanpak/ implementatie Communicatie Coaching Risicotaxatie Kennis AMK/SHG 16
Organisatie Brainstorm Wat is belangrijk/nodig voor de vakgroep? Overleg met je naaste buurmannen/vrouwen Scholing medewerkers Keuze uit verschillende dagdelen: Signaleren: één dagdeel of twee dagdelen Signaleren en Communiceren: twee dagdelen Dit zijn ook landelijk gecertificeerde trainingen (voldoen aan de wettelijke eisen) vanuit de LTAK 17
Resultaat 75% van de ouders wil hulp Inschrijving voor de Vakgroep www.lvak.nl Meer informatie info@lvak.nl 18