142 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren Windows Defender downloaden Windows Defender is een programma waarmee u o.a. spyware kunt opsporen en verwijderen. Dit programma wordt door kenners als een van de betere programma s op dit gebied beschouwd. Om die reden wordt het in dit boek behandeld. Deze versie van Windows Defender voor thuisgebruikers wordt aangeboden in de vorm van freeware. Het programma Windows Defender kunt u dus gratis downloaden vanaf de website van Microsoft, de aanbieder van dit programma. Let op! De downloadprocedure en de installatieprocedure kunnen mogelijk op uw pc afwijken van wat u in de schermafbeeldingen van dit hoofdstuk ziet. Microsoft werkt de downloadpagina s en de versie van Windows Defender namelijk regelmatig bij. Ook als u eerder een anti-spywareprogramma van Microsoft heeft gebruikt, is dit mogelijk van invloed op de vensters die verschijnen. Start Internet Explorer 4 en maak verbinding met het internet 5 Klik in het adresvak Nu gaat u het webadres typen. Let er op dat u geen typefouten maakt! Typ: www.microsoft.com/ netherlands/ thuisgebruikers/ beveiliging/ antispyware/ antispywarebeta. aspx Druk op
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 143 U ziet nu de pagina op de website van Microsoft waar u het programma kunt downloaden: Help! Venster ziet er anders uit! Webpagina s worden vaak gewijzigd. Mogelijk ziet deze pagina er nu anders uit. Zoek in dat geval op de pagina naar een hyperlink die verwijst naar Windows Defender. Kunt u niets vinden? Typ dan in het zoekvakje rechtsboven in het venster de zoekterm Windows Defender en klik daarna op : U kunt deze zoekterm ook typen in het zoekvakje op www.microsoft.nl In de zoekresultaten kunt u vervolgens een pagina kiezen waar u Windows Defender kunt downloaden. Als u de juiste pagina van Windows Defender heeft gevonden: Dubbelklik op
144 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren U gaat eerst uw verbindingssnelheid instellen: naast uw verbindingssnelheid U ziet een Engelstalige webpagina, dit gaat u veranderen. naast De webpagina wordt nu getoond in het Nederlands. In de meeste gevallen wordt nu gevraagd om uw Windows-versie te laten valideren. Dat betekent dat gecontroleerd wordt of u beschikt over een legale Windows-versie.
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 145 Als uw Windows-versie nog niet is gevalideerd, wordt gevraagd om voor dit doel speciale software te installeren: Er verschijnt een waarschuwingsvenster: De software heeft even tijd nodig voor de validatieprocedure. Na het valideren van uw Windows-versie, verschijnt deze webpagina: Nu kunt u Windows Defender downloaden: Selecteer uw verbindingssnelheid Na die keuze ziet u hoe lang het downloaden zal duren.
146 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren Er verschijnt een waarschuwingsvenster: U kunt nu kiezen waar u Windows Defender wilt opslaan. U kiest voor opslaan op het Bureaublad: Het Bureaublad is geselecteerd: Windows Defender wordt nu gedownload. In dit venster kunt u de voortgang volgen: Als het downloaden is voltooid: Sluit Internet Explorer af 7 en verbreek (zo nodig) de verbinding 8
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 147 Windows Defender installeren Windows Defender is nu op het Bureaublad van uw computer opgeslagen. U ziet het pictogram van het downloadbestand ergens op uw Bureaublad staan. Om er mee te kunnen werken, moet u het programma eerst installeren: Dubbelklik op U ziet nu een waarschuwingsvenster:
148 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren Het installatieprogramma voor Windows Defender verschijnt: Eerst wordt gecontroleerd of u beschikt over een legale Windows-versie:
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 149 Klik een rondje voor Klik een vinkje voor
150 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren De keuze om het volledige programma compleet te installeren, is al actief: Windows Defender wordt geïnstalleerd. U kunt de voortgang in dit venster volgen:
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 151 Als de installatie is voltooid, verschijnt dit venster: Klik het vinkje weg voor Windows Defender is nu op uw computer geïnstalleerd. Het gedownloade bestand op het Bureaublad heeft u niet meer nodig. Dat kunt u verwijderen. Klik met de rechtermuisknop op Nu verschijnt een menu: Het downloadbestand zal nu verwijderd worden.
152 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren Windows Defender starten U gaat Windows Defender starten: Ergens in uw programmalijst staat : Het startvenster van Windows Defender verschijnt. Als Windows Defender voor de eerste keer wordt gestart, moeten de spywaredefinities worden geüpdatet. Hierin staat informatie over de nieuwste spyware: Nu wordt er contact gemaakt met internet. Maak - indien nodig - verbinding met het internet 5
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 153 Rechts onderin het beeldscherm verschijnt een tekstballon waarin gemeld wordt dat Windows Defender controleert op updates: Als de nieuwste spywaredefinities zijn binnengehaald, wordt dat gemeld in dezelfde ballon: Daarna ziet u dit venster:
154 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren Scannen van uw computer U gaat het programma laten controleren of er spyware aanwezig is op uw computer: U ziet dat er nog geen scan gemaakt is: U gaat een snelle scan laten uitvoeren. Dat betekent dat alleen de belangrijkste zaken worden gecontroleerd: De snelle scan wordt direct gestart. Als u zou willen stoppen met scannen, kunt u klikken op de knop : U kunt de voortgang van het scannen in het venster volgen: U ziet de starttijd en de verstreken tijd: Het aantal objecten dat al is gescand en de naam van het object dat op dit moment gescand wordt:
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 155 Scanresultaat bekijken Als de scan afgerond is, kunt u het resultaat bekijken: Als er niets wordt gevonden, ziet u dit venster: Aangegeven wordt dat er geen ongewenste of schadelijke programma s zijn gevonden: Als dit venster op uw pc verschijnt, hoeft u niets te doen. U kunt de volgende paragrafen niet uitvoeren maar wel gewoon doorlezen. Als er wel iets gevonden wordt, ziet u dit venster: Aangegeven wordt dat er mogelijk ongewenste items gevonden zijn: Ook het risico wordt aangegeven. In dit voorbeeld is dat ernstig/hoog. Dit bestand is dus gevaarlijk. U gaat bekijken om welke items het gaat:
156 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren In dit voorbeeld is een item gevonden: Van een geselecteerd item wordt uitgebreid informatie gegeven: In die informatie wordt een beschrijving van het item gegeven en Microsoft geeft een advies over wat u hiermee het beste kunt doen. Daaronder wordt weergegeven waar het item gevonden is op de vaste schijf. Soms staat helemaal onderaan de beschrijving ook een hyperlink naar een webpagina van Microsoft waar meer informatie over dit item wordt gegeven. Gevonden items verwijderen, negeren of toestaan Als een item geselecteerd is, kunt u de gewenste actie kiezen: naast U ziet een lijstje met mogelijke acties voor dit item:
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 157 Dit zijn de keuzes die u kunt maken: schijf. Met de keuze verwijderen wordt het item verwijderd van de vaste In quarantaine plaatsen doet u als u twijfelt over dit item. Het item wordt apart gezet maar niet verwijderd. Mocht later blijken dat u dit bestand of programmaatje toch nodig heeft, dan kunt u het nog terugzetten. De actie negeren kiest u als u zeker weet dat u het item wilt behouden. Als u dit selecteert, wordt er niets gedaan met dit item. De keuze altijd toestaan maakt u als u het item kent en zeker weet dat u dit altijd wilt toestaan. Bij een volgende scan zal dit item niet meer getoond worden. Als er op uw computer items gevonden zijn, kunt u nu kiezen wat u er mee wilt laten doen. Als u twijfelt, kunt u bij de informatie eronder kijken of er een hyperlink naar meer informatie op de Microsoft-website staat. Als daar geen hyperlink staat en u wilt toch meer weten over dit item, dan kunt u op internet meer informatie zoeken. Bijvoorbeeld via de Google-zoekmachine (www.google.nl). Als een item is geselecteerd, kunt u een actie kiezen. In dit voorbeeld wordt voor in quarantaine plaatsen gekozen:
158 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren U kunt op uw eigen pc natuurlijk andere keuzes maken. Bekijk de gevonden items op uw pc en selecteer de gewenste acties De geselecteerde acties laat u als volgt uitvoeren: Wilt u toch liever alle items in één keer verwijderen, dan klikt u op de knop. Windows Defender heeft uw opdracht uitgevoerd. Dat kunt u zien aan de melding onder het kopje Status : U gaat nu terug naar het vorige venster:
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 159 In het venster worden nu geen items meer getoond: Quarantaine-item terugzetten of verwijderen Een item dat u in quarantaine heeft geplaatst, kunt u nog terugzetten als u erachter komt dat u het toch nodig heeft. Dat gaat als volgt:
160 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren In het venster Geschiedenis worden alle ooit gevonden items en de gekozen acties weergegeven: In het volgende venster ziet u het item dat in quarantaine is geplaatst. U gaat even bekijken wat u daarmee zou kunnen doen. Als u een item zou willen terugzetten, kunt u een vinkje ervoor klikken en daarna op de knop klikken. Wilt u het aangevinkte item verwijderen, dan klikt u op de knop. Wilt u alle items in dit venster verwijderen dan klikt u op. U kunt er ook voor kiezen om het item in quarantaine te laten staan zoals in dit voorbeeld. In dat geval hoeft u nu niets te doen.
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 161 Het venster Hulpprogramma s en instellingen U kunt Windows Defender naar uw eigen wens instellen. Dat doet u in het venster Hulpprogramma s en instellingen: U ziet het venster Hulpprogramma s en instellingen: Vanuit dit venster kunt u rechtstreeks naar het quarantaine-overzicht: Of naar het overzicht van items die u heeft toegestaan: U gaat de instellingen van Windows Defender bekijken:
162 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren In het volgende venster kunt u zelf de gewenste scanopties instellen: Standaardinstelling is dat er dagelijks om 2.00 uur een snelle scan wordt gemaakt: Voorafgaand aan de scan wordt op updates gecontroleerd: Voor de gevonden items kan van laag tot hoog risico de gewenste actie worden aangegeven: Onderaan in dit venster worden meer instellingen getoond: Sleep de schuifbalk een stukje naar beneden U ziet nu de instellingen onder het kopje Opties voor real-timebeveiliging: Real-timebeveiliging betekent dat Windows Defender tijdens het surfen over internet alle activiteiten constant in de gaten houdt. Pogingen om spyware op uw pc te zetten, zullen geblokkeerd worden. U krijgt daarvan een melding en u kunt vervolgens zelf beslissen of u dit wilt toestaan of niet. U kunt het beste alle standaardvinkjes bij Real-timebeveiliging zo laten staan.
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 163 Sleep de schuifbalk helemaal naar beneden De onderste instellingen zijn van belang voor de beheerder van de computer: Ook daar hoeft u niets te wijzigen. U kunt natuurlijk zelf besluiten om enkele instellingen te wijzigen. Misschien wilt u een andere tijd instellen voor de dagelijkse snelle scan. Dit is echter niet per se nodig. Als uw computer namelijk niet om 2.00 uur aan staat, zal de scan plaatsvinden op het moment dat u de pc aan zet. U kunt eventueel deze instelling aanpassen als u niet tevreden bent over de standaardinstellingen: Pas indien gewenst de instellingen op uw pc aan en leg de wijzigingen vast door te klikken op
164 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren Afsluiten Windows Defender U heeft een aantal mogelijkheden van het programma leren kennen. U kunt het venster van Windows Defender als volgt sluiten: Het programma Windows Defender blijft op de achtergrond actief, ook als u het venster sluit. In de Tips hierna vindt u meer informatie over Windows Defender.
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 165 Tips Windows Defender Tip Scanopties Voor een snelle, algemene controle van uw systeem, is een snelle scan zoals u in dit hoofdstuk heeft gemaakt, voldoende. U kunt echter ook kiezen voor een volledige scan of een aangepaste scan. Volledige scan Met de keuze volledige scan worden alle bestanden en mappen van de computer onderzocht. Afhankelijk van de grootte van de vaste schijf en het aantal bestanden, kan dit enige tijd duren. U start een volledige scan als volgt: naast U ziet een klein menu: Het scannen start direct: Na voltooiing zullen de scanresultaten verschijnen, net zoals bij de snelle scan. Vervolgens kunt u zelf aangeven wat u wilt doen met de gevonden items. Als u het scannen wilt stoppen: - Lees verder op de volgende pagina -
166 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren Aangepaste scan Met de keuze aangepaste scan kunt u zelf kiezen welke onderdelen van uw pc gescand moeten worden. Dat kan bijvoorbeeld handig zijn als u bestanden op een cd of een USB-stick die u niet helemaal vertrouwd, wilt laten scannen. Of als u verschillende vaste schijven heeft en u wilt er slechts één laten scannen. Een aangepaste scan starten doet u als volgt: naast U ziet een klein menu: Vanuit dit venster kunt u ook kiezen voor een snelle scan of volledige scan: De keuze is actief: U ziet nu de stations (vaste schijf/schijven, cd- en/of dvd-stations, USB-sticks etc.) die op uw pc aanwezig zijn. Dat kunnen op uw pc natuurlijk andere stations zijn dan in dit voorbeeld. U kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om een bepaald onderdeel van de vaste schijf C te laten scannen: naast - Lees verder op de volgende pagina -
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 167 U ziet nu de inhoud van de vaste schijf C: Klik bijvoorbeeld een vinkje voor Alleen de map op de vaste schijf C zal nu gescand worden. U ziet weer het venster met de scanopties: Nu kunt u de scan laten starten: De geselecteerde map zal nu gescand worden. Na voltooiing zullen de scanresultaten verschijnen, net zoals bij de snelle scan. Vervolgens kunt u zelf aangeven wat u wilt doen met de gevonden items. Als u het scannen wilt stoppen: U kunt er ook voor kiezen om alleen de inhoud van een cd of dvd of USB-stick te laten scannen. U selecteert in dat geval de letter van het cd- of dvd-station of de USB-stick. Zo kunt u Windows Defender instellen om alleen datgene te scannen dat u op dat moment nodig vindt. Houd er rekening mee dat de instelling voor aangepaste scan blijft staan.
168 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren Tip Softwareverkenner Windows Defender biedt de mogelijkheid om diverse software-instellingen op uw computer te controleren. U gaat dat even bekijken: U ziet het venster Hulpprogramma s en instellingen: In het volgende venster krijgt u informatie over de programma s die actief zijn op uw computer. Dat kan bijvoorbeeld handig zijn als u het idee heeft dat er iets aan de hand is op uw pc. Zo kunt u nagaan of er ongewenste programma s zijn gestart. U gaat de programma s bekijken die automatisch gestart worden als u uw pc aanzet: naast U ziet nu een lijst met programma s: Van een geselecteerd programma wordt rechts in het venster informatie weergegeven: - Lees verder op de volgende pagina -
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 169 U ziet hier een voorbeeld van de informatie die over Windows Defender zelf wordt gegeven U kunt per programma de informatie bekijken Software die u niet vertrouwt, kunt u verwijderen uit de lijst programma s die automatisch worden gestart bij het aanzetten van de pc, of uitschakelen. U heeft daarvoor de volgende mogelijkheden: Voor verwijderen selecteert u het programma en vervolgens klikt u op de knop : Wilt u een programma alleen uitschakelen, dan klikt u op de knop : Wilt u dit programma later toch weer inschakelen, dan klikt u op de knop : Behalve de Programma s in de map Opstarten kunt u ook de Nu uitgevoerde programma s bekijken. Dat zijn programma s die op dit moment actief zijn op uw pc. - Lees verder op de volgende pagina -
170 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren U ziet de lijst met actieve programma s: Wilt u zo n programma beëindigen, dan klikt u op de knop : U ziet daarna het venster Taakbeheer dat elders in dit boek wordt besproken. In dit venster kunt u een programma beëindigen. Zie daarvoor blz. 309. Bekijken van de categorieën Programma s met netwerkverbinding en Winsockserviceproviders is alleen nuttig als u precies weet wat dergelijke programma s en toepassingen doen. Let op: Wijzig nooit iets aan instellingen of programma s als u niet precies weet waarvoor het dient. Vraag in dergelijke gevallen altijd assistentie van een meer ervaren computeraar of van uw hardwareleverancier.