GROOT HUISVUIL OUDE METALEN

Gedrukt op 100 % gerecycleerd en chloorvrij papier Zelzate Wachtebeke Moerbeke Lochristi Stad Lokeren Zele Nummer 4 - januari 2001 - Viermaandelijkse milieu- en afvalkrant Inhoud Grofvuil 1 Een nieuwe kringloopwinkel 2 Lezersbrieven 3 Tips 3 Je gemeente 4 De weg van glas 5 Schaadt GFT de gezondheid? 6 Compostmeester aan t woord 6 Compostmeester worden? 7 Haal de natuur in je tuin 8 Een milieuvriendelijk en afvalarm 2001 gewenst! Grofvuil: Maak het niet te grof Er heerst wel eens verwarring over wat nu wel of geen grofvuil is en hoe het aangeboden dient te worden. Daarom ze en we één en ander nog eens op een rij. Waarom Grofvuil sorteren? De wetgeving verbiedt om grofvuil ongesorteerd te storten of te verbranden, daarnaast is de verwerkingskost van ongesorteerd grofvuil zeer hoog. Daarom moeten wij het grofvuil reeds sorteren aan de bron om het daarna zoveel mogelijk te recycleren. Grofvuil wordt 2 maal per jaar aan huis opgehaald, raadpleeg uw ophaalkalender voor de juiste data. Mocht je tussen die 2 ophalingen toch nog grofvuil hebben, dan kan je dit laten afhalen op afroep tegen 1.000 BEF per 3 m³ of per 100 kg. Reglementair grofvuil bestaat uit zowel groot huisvuil als oude metalen. GROOT HUISVUIL OUDE METALEN is afval dat: - niet in een restafvalzak kan of - niet kan worden gerecycleerd of - niet naar het kringloopcentrum kan, - max 2 m lang is en max 25 kg weegt. Zoals bv. een fiets. Indien ze nog in goede staat zijn of hersteld kunnen worden, belt u echter best naar het kringloopcentrum die ze dan aan huis komt ophalen. 1

KLEINE VOORWERPEN die klein genoeg zijn om in een restafvalzak of een doos te stoppen, mag je niet meegeven met het grofvuil. Ze horen thuis in de grijze zak die om de twee weken aan huis wordt opgehaald. ZAKKEN (IDM-zakken of andere) worden niet meegenomen met het grofvuil. Reglementaire IDM-restafvalzakken worden tweewekelijks aan huis opgehaald. BOUWAFVAL zoals stenen, porseleinen wasbakken, terracota bloempo en of stukken beton worden niet meegenomen. Je kan bouwafval al dan niet tegen betaling kwijt op het containerpark. AUTOBANDEN worden niet meegenomen met het grofvuil. Voor autobanden bestaat er een terugnameplicht. De vervanger van je autobanden is dus verplicht om de oude banden terug te nemen. ISOMO wordt niet meegenomen. Isomo is een erg vervuilende stof en dient apart te worden ingezameld voor recyclage. Met proper isomo kan je terecht op het containerpark. KGA (Klein Gevaarlijk Afval) zoals lege verfpo en horen niet bij het grofvuil. Het wordt apart ingezameld op het containerpark of opgehaald via wijkinzamelingen. HOUTAFVAL zoals houten meubels, ramen en deuren worden éénmaal per jaar aan huis opgehaald. Voor de ophaaldata in je gemeente, raadpleeg de ophaalkalender. Enkel stukken van max 2 m en 25 kg worden meegenomen. WIT- EN BRUINGOED (elektrische toestellen) horen niet bij het grofvuil. Deze toestellen kan je achterlaten bij de verkoper indien je een nieuw toestel koopt. In het andere geval kan je het door IDM laten afhalen op afroep of naar het containerpark brengen tegen betaling van een retributie. OPGELET : Wanneer je nog herbruikbare spullen hebt, geef dan een seintje aan het kringloopcentrum! (Zele: Spoor 2, 052/48.00.60 - de andere gemeenten: De Cirkel, 09/348.75.31) De cirkel heeft er een tweede winkel bij! Om alle mensen te bereiken in het ophaalgebied van het kringloopcentrum De Cirkel (Lochristi, Lokeren, Moerbeke, Wachtebeke en Zelzate), zowel wat de ophalingen als de verkoop betreft, wordt tegen 1 februari 2001 een tweede winkel geopend. Deze winkel is gelegen in de Groenstraat 48 te Zelzate en zal dezelfde productgroepen beva en als de winkel in Lokeren; je vindt er dus allerhande meubels, kledij, kleine huisraad, elektrische apparaten, speelgoed, sanitair, fietsen,... DE CIRKEL Kringloopcentrum L O K E R E N Wij wensen de mensen van het kringloopcentrum alvast veel succes! 2

IDeeMilieu luistert... Wij willen jullie niet alleen informeren maar ook met jullie communiceren. Stuur ons daarom je opmerkingen, tips en vragen en help zo aan de uitbouw van onze lezersrubriek. Met belangstelling las ik het artikel over de wormenbak. Graag zou ik zo n bak in huis halen, maar ik heb nog één vraagje: mag de Wormery ook geplaatst worden in een niet verwarmde garage, en is dit dan bevorderlijk voor de compostontwikkeling zonder geurhinder. Bij de keuze van de plaats van je Wormery is het van belang dat extreme temperaturen worden vermeden, zowel vorst als hitte. De plaatsing in de garage lijkt ons een goede keuze. Bij een goed werkende Wormery treedt normaliter geen geurhinder op. Vooral de opstartfase is hierbij belangrijk; hiervoor kan je steeds rekenen op de ondersteuning van onze compostmeesters, personen die het composteren door en door kennen. Graag had ik geweten of het zin heeft om de gebruikte inkt-cartridges van inktjetprinters selectief op te halen? Kan ik mijn inktcartridges met het KGA (Klein Gevaarlijk Afval) meegeven of geef ik het mee met het gewone huisvuil? In het VLAREA (Het Vlaams reglement inzake afvalvoorkoming en - beheer) staan inktcartridges vermeld onder het KGA. Zij kunnen gecatalogeerd worden onder de subrubriek resten van verven, inkten, lijmen en harsen. Je kan je inktcartridges dus aanbieden bij de wijkinzamelingen voor het KGA, of op het containerpark. Binnenkort zet het kringloopcentrum De Cirkel een actie op voor haar gebied met als bedoeling het inzamelen van deze herbruikbare cartridges. Zij zullen gebruik maken van Cart-boxen die je op verschillende plaatsen zal kunnen vinden en waarin je de cartridges zal kunnen deponeren. Je zal hierover nog verder worden ingelicht. Het compostvat in de winter! IDeeMilieu helpt je met enkele tips op weg. Isolatietips 1 Wikkel je compostvat in noppenfolie (folie met luchtbelletjes). 2 Je kan er een tweede vat over plaatsen als een soort dekmantel. 3 Je kan er een kartonnen doos over ze en (nadeel als het regent). Belangrijke tips 4 Zorg ervoor dat het vat goed vol zit. 5 Materiaal goed mengen en beluchten. 6 Zorgen voor nieuw materiaal. Mocht je compostvat toch vervriezen dan is dit geen ramp, we beginnen volgend seizoen gewoon opnieuw! 3

bestuur Moerbeke De vervuiler betaalt: DIFTAR Het DIFTAR-systeem (gedifferentieerd TARief) heeft lang op zich laten wachten. We zijn dan ook blij om te kunnen meedelen dat de juridische perikelen van de baan zijn en dat we de voorbereidingen van dit project vanaf februari kunnen heropstarten. Wij houden je op de hoogte! DIFTAR, even herhalen! Als gevolg van de inspanningen van alle inwoners is de totale hoeveelheid aangeboden huishoudelijk afval reeds voor meer dan de helft recycleerbaar. De kosten en de verwerking van het overige huisvuil blijven echter het grootste probleem. Daarom wenst IDM, het principe van de vervuiler betaalt op rechtvaardige wijze toe te passen. Dit is mogelijk door het huisvuil en het GFT-afval te wegen via het DIFTAR-systeem. Iedereen zal zijn huisvuilfactuur dan betalen naargelang het aantal kg afval dat hij produceert. G K A De chemocar voor KGA KGA of klein gevaarlijk afval kan men het best omschrijven als de beperkte hoeveelheden scheikundig afval die in een huishouden vrijkomen. De meeste stoffen zijn gevaarlijk en moeilijk afbreekbaar. Indien ze niet op een correcte manier verwerkt worden, kunnen ze schadelijk zijn voor de gezondheid en het milieu. Het is dus wel degelijk de moeite waard om ze te verzamelen, zodat ze op een milieuveilige manier kunnen gerecycleerd en/of verwerkt worden. In Moerbeke wordt het KGA ingezameld met een chemocar tijdens de wijkinzameling. De regeling voor 2001 ziet er als volgt uit: Zaterdagen 27 januari, 26 mei en 29 september 2001: 1. Koewacht (parking voor de kerk) tussen 09u00 en 09u30 2. werf in de Damstraat tussen 10u00 en 12u00 Zaterdagen 24 maart, 28 juli en 24 november 2001: 3. Kruisstraat ter hoogte van de kerk tussen 09u00 en 09u30 4. werf in de Damstraat tussen 10u00 en 12u00 Eventjes opfrissen wat tot het KGA behoort: verven, inkten, lijmen, harsen, oliën, ve en, solventen, zuren, basen, schoonmaakmiddelen, ba erijen, kwikproducten, verpakkingen met resten van deze producten. Geneesmiddelen kan je zowel kwijt bij de KGA-inzameling als bij de apotheek. 4

SORTEREN OM TE RECYCLEREN! GLAS Sorteren, heeft dat wel nut? Wat gebeurt er achteraf met al die verschillende soorten afval? Worden ze echt verwerkt? Veel gestelde vragen waarop je vaak niet altijd een duidelijk antwoord krijgt. In deze editie bekijken we het glas even van dichterbij! 1 Verpakkingsglas zoals flessen en bokalen breng je naar de glasbollen. Daar moet je ze naar kleur sorteren. Op elke glasbolsite kan je immers zowel gekleurd als wit glas kwijt. Let wel op dat er zeker geen porselein of aardewerk in de glasbollen terechtkomt. Deze maken de recyclage onmogelijk. De glasbollen worden met een glaskraan in een vrachtwagen geledigd. Ook de container op de vrachtwagen heeft twee gescheiden vakken, zodat de kleuren niet gemengd worden. 2 3 De vrachtwagen brengt het glas vervolgens naar de sorteer- en zuiveringsinstallaties. Het glas bevat immers nog heel wat onzuiverheden. Deze moeten uit de scherven verwijderd worden. Dit gebeurt gedeeltelijk machinaal, maar ook voor een stuk met de hand! 4 5 Na zuivering wordt het glas op de juiste scherfgroo e gebroken. In het glasrecyclagebedrijf mengt men deze scherven met zand, kalk en soda. Samen worden ze hersmolten tot nieuw glas. Het vloeibare glas giet men in de gewenste vorm. Onder druk worden nieuwe flessen en bokalen geblazen. Zo kunnen glasscherven eindeloos gerecycleerd worden, zonder kwaliteitsverlies. Een goede sortering vooraf blijft echter noodzakelijk! 6 5

Schaadt GFT de gezondheid? Met enige regelmaat steken berichten de kop op als zou het afzonderlijk bewaren van GFT met het oog op selectieve ophaling of thuiscompostering, kunnen leiden tot gezondheidsproblemen. Omdat de media één en ander graag wat overdrijven, vragen velen zich af of het werkelijk zo n kwaad kan. De aanleiding van de media-aandacht is een Nederlands onderzoek, dat reeds uit 1998 dateert. Hierin werd de invloed van het bewaren van GFT-afval op de luchtkwaliteit in huis onderzocht. Waar GFT-afval langer dan één week in de keuken wordt bewaard, stijgen de concentraties microbiële reststoffen en schimmelsporen. Dit kan aanleiding geven tot een toename van de ernst van de klachten ondermeer bij astmatici. Uit het onderzoek blijkt dat niet GFT-afval maar vooral tapijten een belangrijke rol spelen in binnenhuis luchtverontreiniging. Een vast tapijt of zelfs een losse mat zorgt voor een verhoging van de microbiële belasting met een factor 10 tot 100. Wie GFT-afval te lang in de keuken houdt, krijgt een verhoging met slechts 1,6 tot 5. Goede hygiëne vermijdt problemen! De boodschap is echter eenvoudig: wie zich zorgen maakt, kan het best zijn tapijten goed onderhouden en reinigen of verwijderen. Daarnaast kan hij ervoor zorgen dat het gevulde GFTemmertje slechts enkele dagen in de keuken blijft staan. Het naleven van deze gouden (hygiëne)regels zorgt ervoor dat de gescheiden ophaling of het thuiscomposteren van GFT-afval geen gezondheidsrisico s met zich meebrengt. Compostmeester aan t woord Om het composteren van organisch afval in elke gemeente te promoten en starters te begeleiden bij hun eerste experimenten liet IDM in elke aangesloten gemeente een groep compostmeesters opleiden (in totaal reeds 52). Die mensen staan gratis en vrijwillig ten dienste van iedereen bij vragen over de methoden van composteren, de materialen, de diertjes, bacteriën of schimmels die voor dit hele opruimproces verantwoordelijk zijn. We hadden een babbel met meester Eudèche Neirynck. De man woont in de Zelzaatse Sint-Stevenstaat nr. 29, op een boogscheut van het plaatselijke containerpark. Hij was voorheen technisch leraar maar had -zoals hij het zelf zegt- altijd al groene vingers. In het voorjaar van 1998 vroeg men in de gemeente Zelzate compostmeesters. Ik sprong op de boot en volgde de cursus. Deze opleiding werd verzorgd door het comité Jean Pain in samenwerking met IDM. Thuis experimenteerde ik al vele jaren in mijn 800 vierkante meter grote moestuin. Naast mijn klassieke afvalhoop kwam inmiddels het ruim gekende compostvat te staan, al laat ik nog vaak het groenafval eerst wat rijpen op de gewone hoop of in de rustbak. Als een en ander in volume is gereduceerd gaat het in het vat of in mijn grote bak, gemaakt van oude pale en. Op enkele vaste zaterdagen staat hij nu, samen met zes andere Zelzaatse compostmeesters ter beschikking van de bezoekers van het Zelzaatse containerpark. Op de demonstratieplaats bij de compostvaten, vooraan het park, kan je deze mannen en vrouwen zien vullen, verluchten en keren maar vooral veel informatie geven over hoe je best met je groene afval omgaat en welke fouten je zeker niet mag maken. Ook telefonisch, bij u thuis, op straat, in de scholen of op milieubeurzen, zowel individueel als in groep kan je deze mensen met deze nieuwe groene functie raadplegen, want dat is juist hun opdracht. 6

Als een volleerd compostmeester kregen we van Eudèche Neirynck een snelcursus in composteren: De opstart met een compostvat is zeer belangrijk, daarover krijg ik de meeste vragen. De meeste mensen maken steeds dezelfde fout door gewoon hun vaak te na e keukenafval opeenvolgend in het vat te dumpen. Een luchtige laag met kleine takjes, haagscheersel, snoeihout, stro of losse bladeren zorgen voor luchtige buffers tussen de andere lagen met eerder nat fruit- en groentenafval in. Het zorgt er ook voor dat het verteringsproces niet gaat verzuren en daardoor gaat ruiken. Regelmatig omwoelen is al even belangrijk. Dit mengen maakt dat er terug meer lucht betrokken wordt bij het verteringsproces. Zet het vat steeds op een kleine verhoging (bv. enkele houten la en, een transportpallet of een paar tegels) zodat onder het vat luchtcirculatie aanwezig blijft. Zet het vat ook niet te hoog want dan kunnen er geen wormen in komen. Vooral deze compostwormen, zorgen samen met de pissebed, de springstaart en kevertjes voor het opruimen van dit organisch afval. Iemand vroeg me onlangs raad omdat zijn compostvat niet werkte. Toen ik de man vroeg hoe hij de bak had opgesteld bleek dat dit op een betonnen ondergrond was. Natuurlijk dat je dan geen wormen in de bak krijgt, en zonder wormen geen compost! Een ander veel voorkomend probleem zijn de kleine (fruit)vliegjes die zeker in de zomer, bij het openen van het vat rond je hoofd vliegen. Gooi dan gewoon een klein laagje gras, bladeren, houtsnippers of wat krantenpapier boven in de bak. Het voorkomt deze vliegenplaag en brengt terug wat luchtige structuur in het vat. Als ik in de lente het vat leeg maak gaat alles op de zeef. Ik gebruik een afgedankte bedressort die schuin wordt opgesteld. De fijne compost is dan een zwart-bruin kruimelachtig materiaal dat naar bosgrond en paddestoelen ruikt en plantenvoedend werkt. Als grondverbeteraar kan de compost tussen de planten worden gegooid, als pot- of stekgrond mengt men het best met evenveel gewone tuinaarde. Wie wacht nu nog om zelf aan de slag te gaan? Moeilijk is het niet en voor wie nog niet helemaal overtuigd is, maak eens een praatje met een van de vele compostmeesters. Een compostvat kan je aankopen bij je bestuur. Wil jij ook compostmeester worden! De Compostmeesters zoeken collega s! Daarom organiseert IDM een nieuwe opleiding tot compostmeester. Tijdens 7 lessen kom je alles te weten over het thuiscomposteren. De opleiding wordt in het voorjaar georganiseerd en is gratis. Na afloop wordt er van de compostmeester verwacht dat hij of zij zich af en toe kan vrijmaken om de promotie van het thuiscomposteren mee te ondersteunen. Ben je geïnteresseerd in de opleiding tot compostmeester, vul dan onderstaande strook in en stuur dit op naar IDM, Zelebaan 42, 9160 Lokeren. Wij houden je dan verder op de hoogte. JA, ik ben geïnteresseerd in de opleiding tot compostmeester! Naam:... Adres:...... Tel.... 7

Milieurubriek Haal de natuur in je tuin! Ons landschap is ondertussen sterk ingepalmd door huizen, wegen, industrieterreinen, ruilverkavelingen. Dit heeft er toe geleid dat de groene ruimten sterk in de verdrukking staan. Hoewel de overheid de nodige inspanningen levert, kunnen ook particulieren in belangrijke mate een bijdrage leveren tot het herstel van de groene ruimte. Precies de aanwezigheid van dit groen in de onmiddellijke woonomgeving maakt dat mensen er zich thuisvoelen. Bovendien vergroten de overlevingskansen en bewegingsruimte van allerlei insecten, vogels en kleine zoogdieren. In onze streek vormen ook knotbomen een mooie, aloude traditie. Naast de landschaps- en natuurwaarde is de houtopbrengst mooi meegenomen. Volgende soorten komen in aanmerking om te kno en: schietwilg, zwarte els, es, zomereik, haagbeuk en populier. Omdat planten nu éénmaal het landschap typeren, is het belangrijk het eigen karakter van onze streek te bewaren. Daarom is het aan te bevelen om streekeigen bomen en struiken te gebruiken bij aanplantingen. Doornige of stekelige heesters zoals meidoorn, sleedoorn, hulst, braam, bieden veilige nestgelegenheid voor kleine zangvogels. Loofverliezende bomen, struiken en hagen zorgen voor een strooisellaag die de bodem bedekt en vochtig houdt. Je hoeft dus zeker niet elk blaadje uit je tuin te verwijderen. De strooisellaag biedt bovendien ook een voedselen schuilplaats aan insecten en andere dieren. Denk bij de aanplant eens aan veldesdoorn, zwarte els, zomereik, beuk, gewone es, hazelaar, wilg, Bomen en buren : Hoogstammige bomen moeten op minstens 2 m van de perceelsgrens staan; struiken op 50 cm. Overhangende takken dienen door de eigenaar te worden afgezaagd indien de buur dit eist. Om burenruzies te voorkomen, maakt u best goede afspraken vóór het planten. Hou alvast deze datum in het oog: 21 maart 2001, boomplantdag Colofon IDeeMilieu is een uitgave van IDM, Zelebaan 42-9160 Lokeren, Tel. 09/348.43.97 - Fax 09/349.07.94 - E-mail: info@idm.be Drukkerij Hamerlinck, P. De Colvenaerplein 7, 9060 Zelzate Verantwoordelijke uitgever: D. Strubbe, directeur IDM Eindredactie en grafische vormgeving: Annick Maes, communicatieverantwoordelijke IDM 8