paspoort Veerse meer
2
Datum uitgifte: 23 januari 2013 De stuurgroep Zuidwestelijke Delta werkt toe naar besluiten over de Zuidwestelijke Delta waarin veiligheid, ecologie en economie zijn geborgd en elkaar onderling versterken. De Zuidwestelijke delta is opgebouwd uit verschillende wateren. Per water worden in 2013 gesprekken met de regio gevoerd om te verkennen welke langetermijnstrategieën kansrijk zijn, welke gebiedsontwikkelingen er spelen en hoe dat kan worden verbonden. Daarbij is de vraag relevant op welke wijze strategieën kunnen worden verbonden met ideeën, initiatieven en plannen van de regio. Voor ieder water is een paspoort opgesteld, waarmee op vergelijkbare wijze informatie wordt aangeboden. Deze informatie dient als ingang voor het gesprek met de regio. Het paspoort geeft in kort bestek de hoofdlijnen van de beschikbare informatie weer. Deze informatie wordt gedurende het proces geactualiseerd. Voor een meer uitgebreide informatie wordt verwezen naar de beschikbare achtergrond documenten. Een overzicht hiervan is achter in het paspoort opgenomen. 3
1. gegevens 4
Naam: Oppervlakte: Oevers en eilanden: Jaar van afsluiting: Water: Diepte gemiddeld: Diepte maximaal: Veerse Meer 3990 ha., waarvan water 2030 ha. (zomer) / 1742 ha. (winter) 1960 ha (zomer) / 2248 ha (winter) 1961 zout, zeer beperkt getij -5 m. NAP - 25 m. NAP 5
2. karakteristiek 6
Water: Ecologie: Economie: Veiligheid: afgesloten voormalige zeearm, oude zeedijken, diepe geulen en eilanden, met doorlaatmiddel naar de Oosterschelde: Katse Heule stabiel zoutgehalte, getijverschil 10 cm, peil zomer -10 cm NAP, winter -30 cm NAP eilanden rustgebieden voor vogels, zoetwatervegetatie op de eilanden en voorlanden (voormalige schorren en slikken) lokaal in eindstadium bos door harde oeverbescherming weinig zilte oevervegetatie kenmerkende soorten: aalscholver, meerkoet, paling intensieve waterrecreatie (waterskiën, wind- en kitesurfen, zeilen) (paling)visserij / experimentele hangcultuur; sportvisserij jachthavens en verblijfsrecreatieve complexen stadskernen en dorpen aan het water afwatering polderwater landbouw primaire waterkeringen voldoen aan de norm (Veersedam en Zandkreekdam) 7
3. actuele problemen en lange termijn opgaven KRW NATURA 2000 V N W B A N - Nutrienten A - Algen B - Bodemdieren W - Waterplanten V - Vissen 8
Water: Ecologie: Economie: Veiligheid: doelen Kaderrichtlijn Water (KRW) worden niet gehaald zuurstofloosheid in diepere delen NATURA 2000: opgave benoemd, geen maatregelen vastgesteld kwallen en Japanse oester hinderen recreatief gebruik economische ontwikkeling leidt niet automatisch tot ruimtelijke kwaliteitsimpuls ruimtedruk recreatie en visserij voor dijken is basisonderhoud nodig 9
4. actuele maatregelen 10
Water: Ecologie: Economie: Veiligheid: peilbesluit natuurlijker peilbeheer (peil zomer -10 cm NAP, winter -30 cm NAP) in uitvoering via doorlaatmiddel Katse Heule beperkt herstel estuariene natuurwaarden door verbinding met Oosterschelde proeven wegvissen Japanse oester ontwikkelen toetsingskader atlas ruimtelijke kwaliteit Veerse Meergebied onderzoeken en, indien mogelijk, benutten ontwikkelingsruimte geen actuele maatregelen 11
5. ontwikkelkansen regio 12
Water: Ecologie: Economie: Veiligheid: verbetering waterkwaliteit biedt ontwikkelingsruimte verbetering waterkwaliteit biedt ontwikkelingsruimte gebiedsontwikkeling randen en eilanden ( rondom het Veerse Meer ) intiatieven gemeenten en private partijen herstructurering Veerse Gatdam benutting ontwikkelingsruimte niet van toepassing 13
6. mogelijke lange termijn strategieën vanuit het Deltaprogramma 14
Water: Ecologie: Economie: Veiligheid: opties: meer zelfvoorzienendheid zoetwater voor landbouw via innovatie en slim omgaan met zoet water meer marktwerking voor industrie en drinkwater behoud rol overheid geen lange termijn strategieën vanuit het Deltaprogramma geen lange termijn strategieën vanuit het Deltaprogramma optie: meestijgen middenstand met Oosterschelde 15
7. ruimtelijke plannen rondom Veerse Meer 16
Actoren Veerse Meer: 1... 2... 3... 4... 5... 6... 7... 8... 9... 10... 11... 12... 13... 14... 15... 16... 17... 18... 2 1 3 4 5 7 6 9 8 11 10 13 12 14 15 16 17 18 17
Colofon januari 2013 Dit paspoort is in opdracht van de Stuurgroep Zuidwestelijke Delta gemaakt door de werkplaats Zuidwestelijke Delta Grafiek en layout Basiskaart Fotos www.zwdelta.nl Bosch Slabbers Landschapsarchitecten Posad Loes de Jong, Bosch Slabbers Achtergronddocumenten waarop paspoorten zijn gebaseerd: Ministerie van Verkeer en Waterstaat (2007) MER Peilbesluit Veerse Meer Effecten van een hoger winterpeil, Den Haag Rijkswaterstaat Rijkswaterstaat, RIKZX (2007) Waterkwaliteit en ecologie Veerse Meer: het tij is gekeerd. Eerste evaluatie van de veranderingen na de ingebruikname van de Katse Heule, Middelburg Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (2010) Definitief aanwijzingsbesluit Natura2000-gebied Veerse Meer, Den Haag Rijkswaterstaat Waterdienst (2009). Brondocument Waterlichaam Veerse Meer, Doelen en maatregelen Rijkswateren, Den Haag: Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Rijkswaterstaat Ministerie van Verkeer en Waterstaat (2009) Stroomgebiedbeheerplan Schelde 2009-2015, Den Haag Provincie Zeeland (2010) Uitvoeringsprogramma Programmagroep Rondom het Veerse Meer 2010 2015, Middelburg Stuurgroep Zuidwestelijke Delta (2011) Veilig veerkrachtig vitaal: Uitvoeringsprogramma Zuidwestelijke Delta 2010-2015+, Middelburg. Stuurgroep Zuidwestelijke Delta (2011) Probleemanalyse Zuidwestelijke Delta: 1e fase langetermijnverkenning, opgaven en verkenning van oplossingsrichtingen 2011-2050-2100, Middelburg: Deltaprogramma Zuidwestelijke Delta. Stuurgroep Zuidwestelijke Delta (2012). Voortgangsrapportage gebiedsprogramma s Uitvoeringsprogramma Zuidwestelijke Delta, Middelburg. Provincie Zeeland (2012). Ontwerp Omgevingsplan Zeeland 2012-2018 Krachtig Zeeland, Middelburg Stuurgroep Zuidwestelijke Delta (2012) Deltaprogramma 2013: Mogelijke strategieën. Middelburg: Deltaprogramma Zuidwestelijke Delta. Ministerie van Infrastructuur en Milieu, Rijkswaterstaat (2012) Beheer- en Ontwikkelplan voor de Rijkswateren 2010-2015: Werken aan een robuust watersysteem(herziene versie), Den Haag 18
Legenda water hoge dijken / diepe geulen VLOED EB ZOMER NAP 1 0 20 30 40 fluctuerend waterpeil in de zomer (0/-20) Veerse Meer Oosterschelde meestijgen met peil Oosterschelde ecologie verruigde zoete vegetatie op oevers en eilanden WINTER VLOED EB NAP 1 0 20 30 40 fluctuerend waterpeil in de winter (-20/-40) benutten ontwikkelingsruimte economie intensieve (water) recreatie natuurlijker peilbeheer NAP 1 0 20 30 40 natuurlijk peilbeheer frictie recreatie en visserij veiligheid zilte vegetatie op lage oevers geen zilte vegetatie door harde oevers o 2 zuurstoftekort zoet water haven geen kwaliteitsimpuls door economische ontwikkeling Kwaliteits atlas Veerse Meer kwaliteitsatlas Veerse Meer zout water Kaderrichtlijn Water: slecht zelfvoorzienendheid landbouwwater getij ontoereikend dijk matig goed niet relevant 19