paspoort Grevelingenmeer

Transcriptie

1 paspoort Grevelingenmeer

2 2

3 Datum uitgifte: 23 januari 2013 De stuurgroep Zuidwestelijke Delta werkt toe naar besluiten over de Zuidwestelijke Delta waarin veiligheid, ecologie en economie zijn geborgd en elkaar onderling versterken. De Zuidwestelijke delta is opgebouwd uit verschillende wateren. Per water worden in 2013 gesprekken met de regio gevoerd om te verkennen welke langetermijnstrategieën kansrijk zijn, welke gebiedsontwikkelingen er spelen en hoe dat kan worden verbonden. Daarbij is de vraag relevant op welke wijze strategieën kunnen worden verbonden met ideeën, initiatieven en plannen van de regio. Voor ieder water is een paspoort opgesteld, waarmee op vergelijkbare wijze informatie wordt aangeboden. Deze informatie dient als ingang voor het gesprek met de regio. Het paspoort geeft in kort bestek de hoofdlijnen van de beschikbare informatie weer. Deze informatie wordt gedurende het proces geactualiseerd. Voor een meer uitgebreide informatie wordt verwezen naar de beschikbare achtergrond documenten. Een overzicht hiervan is achter in het paspoort opgenomen. 3

4 1. gegevens 4

5 Naam: Oppervlakte: Oevers en eilanden: Jaar van afsluiting: Water: Diepte gemiddeld: Diepte maximaal: Grevelingenmeer ha, waarvan water ha 3120 ha 1971 zout, geen getij - 5,4 m. NAP - 48 m. NAP 5

6 2. karakteristiek 6

7 Water: Ecologie: Economie: Veiligheid: afgedamde zee-arm met hoge dijken, diepe geulen en eilanden zoutwatermeer met stagnant peil op -20 cm NAP helder water met doorzicht tot 3 meter verruigde zoete vegetatie op oevers en eilanden zilte vegetatie op lage oevers kenmerkende soorten: groenknolorchis, zeekraal, lamsoor, oester, noordse woelmuis, paling, zeehond oester-, paling- en kreeftvisserij watersport: recreatievaart en duiksport jachthavens met verblijfsrecreatie Brouwersdam hotspot voor dagrecreatie en evenementen sportvisserij Brouwersdam dijken zijn voormalige zeedijken 7

8 3. actuele problemen en lange termijn opgaven KRW NATURA 2000 V N W B A N - Nutrienten A - Algen B - Bodemdieren W - Waterplanten V - Vissen 8

9 Water: Ecologie: Economie: Veiligheid: doelen Kaderrichtlijn Water (KRW) worden niet gehaald capaciteit spuisluis Brouwersdam ontoereikend voor verversing met Noordzeewater zuurstofloosheid in diepere lagen hogere lagen zijn helder door afwezigheid getijstroming voedselarm omdat algen voedingsstoffen opnemen en zelf worden gegeten door schelpdieren Natura 2000: opgave benoemd, geen maatregelen vastgesteld voedselarm systeem door hoge graasdruk schelpdieren overmatige wiergroei zuurstofloosheid in diepere lagen, met bacteriematten als gevolg verbeterde schelpdiervisserij bij herstel beperkt getij stagnerende recreatieontwikkeling Brouwersdam Grevelingensluis knelpunt recreatievaart geen directe doorvaart mogelijk naar Noordzee en Volkerak-Zoommeer waterberging op de Grevelingen is een mogelijke langetermijnoplossing voor het drooghouden van Rijnmond-Drechtsteden dijken basisonderhoud 9

10 4. actuele en mogelijke maatregelen 10

11 Water: Ecologie: Economie: Veiligheid: ambitie is het herstel van beperkt getij door vergroten doorlaatmogelijkheid Brouwersdam handhaven huidige situatie vraagt om extra maatregelen voor waterkwaliteit toevoer stikstof via spuisluis Brouwersdam en polderwater Goeree-Overfakkee en Schouwen-Duiveland ambitie is herstel beperkt getij (+/- 25 cm NAP) handhaven huidige situatie vraagt om extra maatregelen voor ecologie herstel beperkt getij verbetert estuariene dynamiek oevers en eilanden in het meer doorspoelen polderwater Goeree-Overflakkee in de zomer voor landbouw afwatering polderwater Schouwen-Duiveland in de winter voor landbouw op orde houden dijken 11

12 5. ontwikkelkansen regio 12

13 Water: Ecologie: Economie: Veiligheid: verbeteren waterkwaliteit door terugbrengen beperkt getij getijdenatuur bij terugbrengen beperkt getij, met behoud van zoete natuurwaarden op de eilanden uitbreiden jachthavens en verblijfsrecreatieve complexen aanleg Jachthaven van de Toekomst Brouwersdam i.c.m. jachtensluis of overtoom Brouwersdam als leisureboulevard versterken kwaliteit zorgcomplexen zuidrand Goeree uitbreiden schelpdiervisserij met mosselteelt getijcentrale en tidal test centre directe verbinding Grevelingen en Volkerak voor recreatievaart uitbreiding duiksportlocaties versterken kwaliteit toerisme Schouwen-Duiveland onderzoek vaarverbinding tussen Grevelingen en Haringvliet via Zuiderdiep onderzoek kansrijke lokaties innovatieve dijken 13

14 6. mogelijke lange termijn strategieën vanuit het Deltaprogramma 14

15 Water: Ecologie: Economie: Veiligheid: optie: meestijgen peil met zeespiegelstijging optie: langetermijn strategieën benutten voor meekoppelkansen opties: zoetwater: versterken zelfvoorzienend karakter landbouw via innovatie en slim omgaan met water; heldere rol overheid bij extra berging is een open verbinding Grevelingen - Volkerak-Zoommeer mogelijk langetermijn strategieën benutten voor meekoppelkansen zoals herinrichting regionaal watersysteem Goeree-Overflakkee opties: waterberging Grevelingenmeer (maximale opzet +1,50 m. NAP) inclusief spuien op Noordzee maatregelen 2e en 3e laag meerlaagsveiligheid 15

16 7. ruimtelijke plannen rondom het grevelingenmeer 16

17 Actoren Grevelingenmeer:

18 Colofon januari 2013 Dit paspoort is in opdracht van de Stuurgroep Zuidwestelijke Delta gemaakt door de werkplaats Zuidwestelijke Delta Grafiek en layout Basiskaart Fotos Bosch Slabbers Landschapsarchitecten Posad Loes de Jong, Bosch Slabbers Achtergronddocumenten waarop paspoorten zijn gebaseerd: Ministerie van Verkeer en Waterstaat, 2009 Stroomgebiedbeheerplan Schelde , Den Haag Rijkswaterstaat Waterdienst (2009). Brondocument Waterlichaam Grevelingen, Doelen en maatregelen Rijkswateren, Den Haag: Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Rijkswaterstaat Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (2009) Ontwerp aanwijzingsbesluit Natura2000-gebied Grevelingen, Den Haag Provincie Zuid-Holland (2010) Structuurvisie Visie op Zuid-Holland, Rotterdam Rijkswaterstaat Waterdienst (2010) Actualisatie bekkenrapport Grevelingenmeer -Beschrijving van ecologische ontwikkelingen t.o.v , Lelystad Stuurgroep Zuidwestelijke Delta (2011) Veilig veerkrachtig vitaal: Uitvoeringsprogramma Zuidwestelijke Delta , Middelburg. Stuurgroep Zuidwestelijke Delta (2011) Probleemanalyse Zuidwestelijke Delta: 1e fase langetermijnverkenning, opgaven en verkenning van oplossingsrichtingen , Middelburg: Deltaprogramma Zuidwestelijke Delta. Stuurgroep Zuidwestelijke Delta (2012). Voortgangsrapportage gebiedsprogramma s Uitvoeringsprogramma ZuidwestelijkeDelta, Middelburg. Bestuurlijke Commissie MIRT-Verkenning Grevelingen (2012) MIRT-Verkenning Grevelingen Verkenningennota: Resultaten & Conclusies, Port Zélande. Stratelligence (2012) Uitvoeringsstrategie Grevelingen, Volkerak-Zoommeer en zoetwater in de Zuidwestelijke Delta: optimale strategie door toepassing van Adaptief Deltamanagement, Leiden. Stuurgroep Zuidwestelijke Delta (2012) Deltaprogramma 2013: Mogelijke strategieën. Middelburg: Deltaprogramma Zuidwestelijke Delta. Provincie Zeeland (2012) Ontwerp Omgevingsplan Zeeland Krachtig Zeeland, Middelburg Ministerie van Infrastructuur en Milieu, Rijkswaterstaat (2012) Beheer- en Ontwikkelplan voorde Rijkswateren : Werken aan een robuust watersysteem(herziene versie), Den Haag 18

19 Legenda water hoge dijken / diepe geulen uitbreiden schelpdiervisserij met mosselteelt Kaderrichtlijn Water: slecht ecologie economie peil 10 NAP verruigde zoete vegetatie op oevers en eilanden stagnant peil zorgcomplexen Goeree versterken toerisme noordrand Schouwen Duiveland ontoereikend matig goed veiligheid zilte vegetatie op lage oevers Brouwersdam als leisureboulevard niet relevant zoet water water- en duiksport uitbreiding duiksportlocaties, versterken toerisme zout water oester-, palingen kreeftvisserij berging 1,50 m. 1,5 m niveaustijging door waterberging getij doorzicht Noordzee binnenwater meestijgen peil met zeespiegelstijging dijk o 2 zuurstoftekort slim omgaan met zoet water haven te weinig O2 verminderde opbrengsten oester- en kreeftvisserij gescheiden systeem landbouwwater T.T.C. Tidal Test Centre zoet zout vergroten zoetwaterlens zelfvoorzienendheid landbouwwater 19

20