JAARVERSLAG - BIJLAGE LABO LABORATORIUMONDERZOEKEN In de mate van het mogelijke worden hieronder de gegevens van vergeleken met deze van. Hieruit blijkt dat er soms belangrijke verschuivingen in het aantal analyses plaatsvonden. Er wordt in de context van dit jaarrapport niet ingegaan op de precieze verklaring voor die verschuivingen. In het algemeen zijn die wel toe te schrijven aan de evoluties van bestrijdingsprogramma s (afbouw van bestaande of starten van nieuwe programma s), wijzigingen in de toegepaste analysemethode en toename of afname van de prevalentie van bepaalde aandoeningen. 1. DISPATCHING De stalen worden geconditioneerd in de afdeling dispatching of in de autopsiezaal. Alle stalen waarvan de analyses door DGZ worden uitgevoerd worden geconditioneerd in de afdeling dispatching. Op jaarbasis gaat dit over meer dan een 1,2 miljoen handelingen. Voor sommige stalen fungeert DGZ eerder als doorgeefluik, o.a. voor analyses uitgevoerd in andere laboratoria, hoofdzakelijk het CODA. In deze gevallen wordt de conditionering van de stalen geregistreerd. Hieronder wordt een overzicht gegeven van deze doorgestuurde stalen. Doorsturen sera/stalen Pluimvee Varkens sera 686 1.171 stalen 25 75 sera 10.790 10.510 stalen 288 465 sera 7.291 9.379 Herkauwers stalen 438 510 bloed blauwtong 1.869 - Andere diersoorten sera 183 188 stalen 28 64 Bijlage jaarverslag van DGZ Detailcijfers unit Laboratorium Pagina 1
2. SEROLOGIE Rundvee en kleine herkauwers Antistoffen bepaling Matrix Methode Brucellose serum Agglutinatie (MAT) 134.764 39.843 ELISA 16.440 2.008 melk Ringtest (MCC) 15.652 10.322 Leucose serum ELISA (per 10) 12.449 22.720 ELISA (individueel) 546 1.382 Paratuberculose IBR-gE IBR-gB BVD BHV-4 Fasciola Neospora serum ELISA 73.514 70.575 melk ELISA (MCC) 67.126 40.844 serum ELISA 151.119 170.867 melk ELISA (MCC) 43 1.122 serum ELISA 5.657 4.026 melk ELISA (MCC) 4 152 serum ELISA 8.513 11.544 melk ELISA (MCC) 67 56 serum ELISA 333 184 melk ELISA (MCC) 1 0 serum ELISA 1.531 1.462 melk ELISA (MCC) 2.262 1.497 serum ELISA 47.952 56.510 melk ELISA (MCC) 816 2.622 Ostertagia melk ELISA (MCC) 2.182 1.811 PI3 serum ELISA 271 285 PAG test Melk ELISA (MCC) 0 504 Adeno serum ELISA 107 95 BRSV serum ELISA 265 306 Leptospirose serum ELISA 1.957 423 melk ELISA (MCC) 18 20 Mycoplasma bovis serum ELISA 1.016 1.073 Zwoegerziekte/CAE serum ELISA 4.150 4.849 Q fever serum ELISA 612 426 melk ELISA (MCC) 35 33 Blauwtong serum ELISA 1.956 462 Salmonella serum ELISA 1.721 361 melk ELISA (MCC) 377 81 Totaal 553.456 448.465 Bijlage jaarverslag van DGZ Detailcijfers unit Laboratorium Pagina 2
Antigenen bepaling Matrix Methode Giardia Ag mest ELISA 811 1.108 Border disease Ag organen ELISA 0 2 Rota/corona/crypto/E. coli Ag mest/organen ELISA 5.292 5.588 ongestold bloed ELISA 18.676 10.531 BVD Ag organen ELISA 6.504 5.122 serum ELISA 35.311 43.588 oorbiopt ELISA 5.537 26.121 Totaal 72.131 92.060 Varkens Antistoffen bepaling Matrix Methode Brucellose Serum Agglutinatie (RB) 3.946 4.384 Actinobacillus pleuropneumoniae serum ELISA 2.710 1.772 APP type 1-2-9-11 Serum ELISA 1.144 1.408 BVD As serum ELISA 17 2 Aujeszky-gE serum ELISA 257.998 149.203 Aujeszky-gB serum ELISA 1.115 4 H. Parasuis Serum ELISA 0 228 Salmonella serum ELISA 165.247 93.881 Mycoplasma hyponeumoniae serum ELISA 5.755 3.956 Influenza H1N1 serum HI 4.970 3.188 Influenza H1N2 serum HI 4.970 3.188 Influenza H3N2 serum HI 4.970 3.188 Parvovirus serum HI 521 542 PRRS speeksel ELISA 0 241 PRRSV serum ELISA 19.132 17.264 PCV2 (IgM en IgG) serum ELISA 6.166 6.388 PCV2 speeksel ELISA 0 224 Schurft serum ELISA 1.416 1.332 Lawsonia serum ELISA 2.895 2.568 Klassieke varkenspest serum ELISA 3.983 3.895 Totaal 486.955 296.856 Varkens Antigenen bepaling Matrix Methode Rotavirus mest ELISA 266 194 Bijlage jaarverslag van DGZ Detailcijfers unit Laboratorium Pagina 3
Pluimvee en vogels Antistoffen bepaling Matrix Methode Adenovirose serum AGP 448 499 Aviaire Encephalomyelitis serum ELISA 792 670 Aviaire Influenza serum ELISA 7.537 7.345 serum AGP 5.504 5.564 CAV 1/10 serum ELSA 1.025 1.341 CAV 1/100 serum ELISA 820 742 EDS serum HI 184 175 Gumboro IB serum AGP 654 374 serum ELISA 2.199 1.538 serum AGP 720 457 serum ELISA 702 572 IB 4/91 serum HI 1.693 1.287 IB D1466 serum HI 935 746 IB D274 serum HI 2.513 2.036 IB M41 serum HI 2.444 2.076 ILT serum ELISA 130 144 Marek A serum AGP 32 35 Marek BC serum AGP 32 35 Myc. gallisepticum serum Agglutinatie 98.516 99.736 Myc. gallisepticum serum ELISA 292 257 Myc. meleagridis serum Agglutinatie 90 1.022 Myc. synoviae serum Agglutinatie 6.662 8.403 NCD serum HI 16.280 13.886 ORT serum ELISA 114 158 Paramyxo serum HI 223 233 Paratyfus serum Agglutinatie 205 195 Reovirose serum AGP 908 463 serum ELISA 2.967 2.653 Salmonella pullorum serum Agglutinatie 21.192 14.681 Salmonella enteritidis LPS serum ELISA 185 20 Salmonella enteritidis flagellair serum ELISA 5.251 6.067 TRT serum ELISA 410 217 Totaal 181.659 173.627 Bijlage jaarverslag van DGZ Detailcijfers unit Laboratorium Pagina 4
3. BACTERIOLOGIE Bij bacteriologisch onderzoek wordt naast de cultuur en identificatie van de kiemen meestal een antibiogram aangelegd van belangrijke pathogene agentia en eventueel verdere typeringen uitgevoerd. Afhankelijk van het soort stalen, de diersoort en/of aangevraagde onderzoeken worden er per staal verschillende soorten culturen aangelegd. Het aantal hieronder vermelde onderzoeken stemt niet altijd volledig overeen met het werkelijk aantal uitgevoerde onderzoeken. Deze laatste liggen meestal hoger gezien bij de bacteriologisch onderzoeken die aansluiten op een autopsie meestal meerdere organen onderworpen worden aan dergelijk onderzoek. Cultuur en differentiatie Rundvee en kleine herkauwers Varkens Aangevraagd onderzoek Aantal Aantal Aangevraagd onderzoek Aantal Aantal Aërobe kiemen 14.097 12.028 Aërobe kiemen 3.650 4.105 Anaërobe kiemen 437 466 Anaërobe kiemen 392 446 Brucella 6.099 4.833 Salmonella 583 2.504 Paratuberculose 50 40 Brachyspira 702 611 Enterococcen (detectie) 233 267 MRSA isolatie 46 0 Esherichia coli (detectie) 233 267 Pasteurella mutocida 197 179 MRSA isolatie 20 0 Bordetella sp. 202 179 Salm. groepstypering 1 0 Enterococcen (detectie) 136 136 Salmonella 16 12 Esherichia coli (detectie) 136 136 Gisten/schimmel 5.465 4.424 Gisten/schimmels 208 207 Mycoplasma 934 959 Listeria 61 90 Listeria 2.704 219 Mycoplasma 1 0 Campylobacter 111 96 Campylobacter 13 4 Urine onderzoek 1 0 Urine onderzoek 123 113 Totaal 30.401 23.611 Score bacterie kolonies 145 27 Score schimmel kolonies 0 34 Totaal 6.595 8.771 Bijlage jaarverslag van DGZ Detailcijfers unit Laboratorium Pagina 5
Pluimvee en vogels Overige zoogdieren Aangevraagd onderzoek Aantal Aantal Aangevraagd onderzoek Aantal Aantal Aërobe kiemen 2.839 2.256 Aërobe kiemen 30 13 Anaërobe cultuur 70 73 Anaërobe kiemen 1 3 Salmonella 18.888 18.451 Listeria 2 4 Campylobacter 137 134 Campylobacter isolatie 1 0 Salm. groepstypering 189 197 Salmonella isolatie 6 0 Salm. Pull. 0 580 Gisten/schimmels 2 3 Enterococcen (detectie) 363 173 Score bacterie kolonies 149 Esherichia coli (detectie) 363 173 Score schimmel kolonies 24 MRSA isolatie 20 0 Urine onderzoek 1 Gisten/schimmels 507 463 Totaal 216 23 Brachyspira 11 5 Score bacterie kolonies 71.350 65.464 Score schimmel kolonies 4.535 4.623 Totaal 99.272 92.592 Paarden Konijnen Aangevraagd onderzoek Aantal Aantal Aangevraagd onderzoek Aantal Aantal Aërobe kiemen 52 89 Aërobe kiemen 434 400 Anaërobe kiemen 4 12 Anaërobe kiemen 111 120 Campylobact. Cultuur 0 4 Gisten/schimmels 0 31 Gisten/schimmels 6 8 Totaal 545 551 Taylorella equigenitalis (CEM) 979 475 Totaal 1.041 588 Bijlage jaarverslag van DGZ Detailcijfers unit Laboratorium Pagina 6
Antibiogram Onderstaande tabel geeft een overzicht van de bijzonderste kiemsoorten waarvoor een antibiogram werd aangelegd. Eén isolaat wordt afhankelijk van het soort antibiogram altijd tegen meerdere antibiotica getest. Kiemsoort Aantal Aantal Actinobacillus capsulatus 0 1 Actinobacillus pleuropneumoniae 98 106 Actinobacillus rossii 0 1 Actinobacillus suis 3 5 Arcanobacterium pyogenes 3 0 Avibacterium paragallinarum 0 2 Bordetella sp 16 13 Bordetella avium 1 0 Bordetella bronchiseptica 53 50 Citrobacter sp. 0 1 Enterobacter sp. 2 0 Enterococcus avium 3 1 Enterococcus cecorum 15 14 Enterococcus faecalis 7 2 Enterococcus faecium 2 1 Enterococcus hirae. 12 14 Enterococcus sp. 3 1 Escherichia coli 1.344 1.519 Gallibacterium anatis 29 15 Haemolytische Escherichia coli 221 183 Histophilus somni 0 2 Klebsiella pneumoniae 2 8 Klebsiella sp. 4 1 Mannheimia haemolytica 102 97 Morganella morganii 1 0 Pasteurella sp. 17 8 Pasteurella canis biotype 2 3 1 Pasteurella multocida 225 268 Pasteurella sp. 36 86 Pelistega europaea 0 29 Proteus sp. 1 0 Pseudomonas aeruginosa 1 0 Salmonella sp. 120 124 Serratia marcescens 0 2 Serratia sp. 1 0 Staphylococcus sp. 17 16 Bijlage jaarverslag van DGZ Detailcijfers unit Laboratorium Pagina 7
Staphylococcus aureus 42 57 Staphylococcus hyicus 14 19 Staphylococcus intermedius 6 25 Streptococcus agalactiae 1 0 Streptococcus beta haemo. Sp. 1 1 Streptococcus bovis 12 3 Streptococcus dysgalactiae 3 4 Streptococcus dysgalactiae ssp. Equisimi 2 5 Streptococcus equi spp. Equi 0 2 Streptococcus equi ssp. Zooepidemicus 1 2 Streptococcus bovis-gallolyticus 14 4 Streptococcus porcinus 1 0 Streptococcus sp 8 2 Streptococcus.sp. (niet suis) 1 1 Streptococcus suis 166 175 Streptococcus uberis 5 10 Yersinia pseudotuberculosis 0 1 E-testen Colistine 225 24 E-testen Enrofloxacine 204 169 MIC test Valnemuline (Brachyspira sp) 70 54 MIC test Tiamuline (Brachyspira sp) 69 57 MIC test Tylvalosine (Brachyspira sp) 66 52 Totaal 3.253 3.238 Typeringen Van volgende kiemen werd een typering uitgevoerd: Kiemen Aantal Aantal Salmonella groep (B/D/C1/C2-C3) 190 198 Biotype Actinobacillus pleuropneumoniae 119 143 Serotype Actinobacillus pleuropneumoniae 121 143 Escherichia coli 52 53 Streptococcus suis 7 80 Totaal 489 617 Bijlage jaarverslag van DGZ Detailcijfers unit Laboratorium Pagina 8
Aanmaak Salmonella staalnamepakketten DGZ stelt diverse Salmonellapakketten voor staalname bij fokpluimvee, gebruikspluimvee en varkens ter beschikking aan de klant. Type pakket Aantal Aantal Fokpluimvee 8.127 7.095 Gebruikspluimvee 4.260 2.295 Varkens (in kader SAP) 200 235 Totaal 12.587 9.625 4. PARASITOLOGIE Rundvee en kleine herkauwers Parasiet Methode Flotatie 4.022 3.428 Endoparasieten Baermann 249 237 EPG/OPG 524 693 Ectoparasieten 142 122 Totaal 4.937 4.480 Varkens Parasiet Methode Endoparasieten Flotatie 206 164 EPG/OPG 2 0 Ectoparasieten 113 40 Totaal 321 204 Pluimvee en vogels Parasiet Methode Endoparasieten Flotatie 989 848 EPG/OPG 588 535 Lintwormen Zeeftechniek 371 411 Ectoparasieten 3 12 Totaal 1.951 1.806 Konijnen Parasiet Methode Endoparasieten Flotatie 111 105 EPG/OPG 68 64 Bijlage jaarverslag van DGZ Detailcijfers unit Laboratorium Pagina 9
Ectoparasieten 3 1 Totaal 182 170 Paarden Parasiet Methode Flotatie 91 127 Endoparasieten Baermann 3 7 EPG/OPG 26 49 Ectoparasieten 5 4 LPG 8 20 Totaal 133 207 Overige Parasiet Methode Flotatie 30 41 Endoparasieten Baermann 14 35 EPG/OPG 2 1 Ectoparasieten 2 2 Totaal 48 79 5. ANTIGEENDETECTIE De hieronder vermelde aantallen omvatten de stalen die rechtstreeks worden ingezonden door de klant of stalen genomen door de DGZ-dierenartsen in het kader van een autopsie. Rundvee en kleine herkauwers Antigeen Matrix Methode Anaplasma volbloed/organen PCR 442 141 Brucella nageboorte/foeti ZN-kleuring 1.680 3 Stamp kleuring nageboorte/foeti 105 86 BVD Serum/bloed/tankmelk/organen PCR 2.079 3.075 Blauwtong serum PCR 21 0 PI3 organen PCR 86 103 BRSV organen PCR 86 104 Chlamydophyla spp. swabs PCR 75 103 Leptospira swabs PCR 76 102 Rota faeces PCR 0 68 Salmonella swabs PCR 76 101 Paratuberculose mest ZN-kleuring 384 376 Bijlage jaarverslag van DGZ Detailcijfers unit Laboratorium Pagina 10
mest PCR 552 410 Cryptosporidiose mest Carbolfuchsinekleuring 263 226 May Grunwald kleuring organen 3 0 Urine onderzoek urine 0 6 Urine dichtheid urine 5 3 Sperma onderzoek 33 0 Totaal 5.966 4.988 Varkens Antigeen Matrix Methode Influenza A Organen foetus PCR 68 195 speeksel PCR 0 85 Influenza A subtyping organen PCR 0 2 Mycoplasma hyopneumoniae organen PCR 97 189 Brucellose foetus ZN-kleuring 1 0 Brachyspira mest (pools) PCR 943 764 BVD Ag foetus PCR 13 23 Pasteurella multocida (DN-toxine) neusswabs PCR(pool van 4) 483 386 Leptospirose foetus PCR 20 86 Lawsonia darmen Immunohistochemie 64 67 Stampkleuring organen 2 0 sperma/organen PCR 492 703 PRRS serum/volbloed PCR 226 220 speeksel PCR 0 120 Toxoplasma foetus/organen PCR 20 81 Tuberculose organen ZN-kleuring 0 1 Carbol fuchsine kleuring 0 2 Urine dichtheid urine 76 92 Urine onderzoek urine 80 92 Sperma onderzoek 590 374 Totaal 3.175 3.482 Pluimvee Antigeen Matrix Methode Mycoplasma gallisepticum trachea swabs PCR 233 194 Mycoplasma meleagridis trachea swabs PCR 115 148 Brachyspira mest PCR 7 1 TRT swabs PCR (pool 6) 5 0 Bijlage jaarverslag van DGZ Detailcijfers unit Laboratorium Pagina 11
Tuberculose organen ZN-kleuring 1 0 Stampkleuring organen 169 191 May grunwald kleuring organen 91 0 Marek organen Immunohistochemie 3 1 Totaal 624 535 Paarden Antigeen Matrix Methode Corona Faeces PCR 0 12 Rota Faeces PCR 0 68 Carbol fuchsine kleuring Paarden 4 12 Ziehl-Neelsen kleuring 1 0 Totaal 5 92 6. KLINISCHE SCHEIKUNDE Rundvee en kleine herkauwers Onderzoek Beta-caroteen 313 293 Biochem. testen 393 412 Electrolyten 4.556 4.488 Elektroforese 403 401 Enzym. testen 961 1.042 Hematologie 3.187 1.776 NEFA s 565 416 Pepsinogeen 273 445 ph 166 176 Totaal eiwit 403 403 Zinksulfaatturb. 439 439 Β-OH-boterzuur 574 458 Totaal 12.233 10.749 Varkens Onderzoek Biochem. testen 27 138 Electrolyten 137 31 Elektroforese 34 21 Enzym. testen 57 43 Bijlage jaarverslag van DGZ Detailcijfers unit Laboratorium Pagina 12
Hematologie 112 55 Beta-OH-boterzuur 0 60 NEFA s 5 77 Totaal eiwit 34 21 Totaal 406 446 Pluimvee en vogels Onderzoek Biochem. testen 0 48 Electroforese 0 24 Totaal eiwit 0 97 Elektrolyten 8 24 Enzymatische testen 0 364 Hematologie 46 85 Totaal 54 642 Paarden Onderzoek Biochem. testen 55 48 Electrolyten 72 60 Elektroforese 26 25 Enzym. testen 98 112 Hematologie 198 206 Β-OH-boterzuur 0 1 NEFA s 0 1 Totaal eiwit 26 25 Totaal 475 478 Overige Onderzoek Biochem. testen 3 0 Electrolyten 5 0 Elektroforese 1 0 Enzym. testen 4 12 Hematologie 45 80 Totaal eiwit 1 0 Totaal 59 92 Bijlage jaarverslag van DGZ Detailcijfers unit Laboratorium Pagina 13
7. ONDERZOEK DIERVOEDERS & GRONDSTOFFEN Type onderzoek Parameter Aantal onderzoeken Aantal onderzoeken Bacteriologie cultuur Salmonella 857 16 Tellingen 43 28 Totaal 900 44 8. ONDERZOEK VERWERKTE MEST Type onderzoek Parameter Aantal onderzoeken Aantal onderzoeken Bacteriologie cultuur Salmonella 484 540 Tellingen BAM procedure (deel 7) Clostridium perfringens 97 109 Escherichia coli 373 480 Enterococcen 116 60 Totaal 1.070 1.189 9. WATERONDERZOEK Onderzoek Parameter Aantal onderzoeken Aantal onderzoeken Coliformen 2.065 2.803 Escherichia coli 1.927 2.198 Intestinale enterococcen 1.290 1.417 Bacteriologie tellingen Clostridium perfringens 285 313 Sulfietreducerende Clostridia 569 651 Salmonella 672 752 Aëroob 22 1.242 1.366 Aëroob 37 2.035 2.367 Anionen (niet geaccrediteerd) 2.142 896 Anionen (geaccrediteerd) 289 3.250 Chemie Kationen 2.692 2.680 Zout 372 419 Geleidbaarheid 123 119 Fysische eigenschappen 948 985 ph 1.049 1.095 Hardheid 1.012 1.070 Totaal 18.712 22.381 Bijlage jaarverslag van DGZ Detailcijfers unit Laboratorium Pagina 14
10. TSE DGZ onderzoekt hersenstalen van runderen en schapen die via Rendac worden afgevoerd. Rundvee 24.404 23.075 Schapen 1.641 1.700 26.045 24.775 11. LIJKSCHOUWINGEN & HISTOLOGIE Diersoort Aantal autopsieverslagen Rundvee en kleine herkauwers 5.440 Varkens 1.216 Pluimvee en vogels 398 Pelsdieren 85 Paarden 16 Totaal 7.155 Diersoort Aantal verslagen Histologie 2.341 Het aantal dieren waarop een lijkschouwing werd uitgevoerd is in de meeste gevallen hoger dan het aantal dossiers. Voor sommige diersoorten (pluimvee, varkens) bestaat een inzending immers uit meerdere dieren. Aansluitend op lijkschouwingen werden er ongeveer 6.073 coupes gesneden, waarvan 94% gekleurd werd met haematoxyline-eosine. Bijlage jaarverslag van DGZ Detailcijfers unit Laboratorium Pagina 15