Scheikunde leerjaar 2

Vergelijkbare documenten
Samenvatting Scheikunde Hoofdstuk 1 + 2

Samenvatting Chemie Overal 3 havo

Opgave 1. n = m / M. e 500 mg soda (Na 2CO 3) = 0,00472 mol. Opgave 2. m = n x M

Rekenen aan reacties (de mol)

Samenvatting Scheikunde Hoofdstuk 1, 2.4, 4, 5.1 t/m 5.3

Hoofdstuk 4. Chemische reacties. J.A.W. Faes (2019)

Module 2 Chemische berekeningen Antwoorden

Samenvatting Scheikunde H3 Reacties

woensdag 14 december :06:43 Midden-Europese standaardtijd

vrijdag 2 maart :26:18 Midden-Europese standaardtijd H4 Zouten

Samenvatting Scheikunde Hoofdstuk 3

Samenvatting Scheikunde Hoofdstuk 1 + 2

Curie Hoofdstuk 6 HAVO 4

Atoommodel van Rutherford

Natuurlijk heb je nu nog géén massa s berekend. Maar dat kan altijd later nog. En dan kun je mooi kiezen, van welke stoffen je de massa wil berekenen.

Samenvatting Scheikunde Hoofdstuk 1 t/m 4

Samenvatting Scheikunde Hoofdstuk 1 en 2

Samenvatting Scheikunde Hoofdstuk 1

Wednesday, 28September, :13:59 PM Netherlands Time. Chemie Overal. Sk Havo deel 1

5 Formules en reactievergelijkingen

Scheidingsmethoden methode principe voorbeeld. destilleren verschil in kookpunt wijn whiskey. filtreren verschil in deeltjesgrootte koffie

3.1 Energie. 3.2 Kenmerken chemische reactie

Stoffen, structuur en bindingen

Samenvatting Scheikunde Hoofdstuk 3 en 4

SCHEIKUNDE VWO 4 MOLBEREKENINGEN ANTW.

8,1. Samenvatting door een scholier 2527 woorden 27 oktober keer beoordeeld. Scheikunde. Hoofdstuk 1

Antwoorden. 3 Leg uit dat er in het zout twee soorten ijzerionen aanwezig moeten zijn.

PbSO 4(s) d NH 4Cl + KOH KCl + H 2O + NH 3(g) NH 4. + OH - NH 3(g) + H 2O e 2 NaOH + CuCl 2 Cu(OH) 2(s) + 2 NaCl

SCHEIKUNDEOLYMPIADE 2018

Hoofdstuk 2: Kenmerken van reacties

Het is echter waarschijnlijker dat rood kwik bestaat uit Hg 2+ ionen en het biantimonaation met de formule Sb2O7 4.

5-1 Moleculen en atomen

Bindingen. Suiker Suiker heeft de molecuulformule C 12 H 22 O 11

ZUIVERE STOF één stof, gekenmerkt door welbepaalde fysische constanten zoals kooktemperatuur, massadichtheid,.

Oefen opgaven rekenen 4 HAVO bladzijde 1

Wet van Behoud van Massa

Samenvatting Scheikunde Hoofdstuk 1 + 2

1. Elementaire chemie en chemisch rekenen

1) Stoffen, moleculen en atomen

Cursus Chemie 5-1. Hoofdstuk 5: KWANTITATIEVE ASPECTEN VAN CHEMISCHE REACTIES 1. BELANGRIJKE BEGRIPPEN Relatieve Atoommassa (A r)

Antwoorden deel 1. Scheikunde Chemie overal

Eindexamen scheikunde havo 2008-I

SCHEIKUNDE. Hoofdstuk 9

Samenvatting Scheikunde Hoofdstuk 1 + 2

Ar(C) = 12,0 u / 1 u = 12,0 Voor berekeningen ronden we de atoommassa s meestal eerst af tot op 1 decimaal. Voorbeelden. H 1,0 u 1,0.

1. Elementaire chemie en chemisch rekenen

Hoofdstuk 5 Reac/esnelheid en evenwichten

universele gasconstante: R = 8,314 J K -1 mol -1 Avogadroconstante: N A = 6,022 x mol -1 normomstandigheden:

1. Elementaire chemie en chemisch rekenen

Fosfor kan met waterstof reageren. d Geef de vergelijking van de reactie van fosfor met waterstof.

Toets HAVO 4 Chemie Hfdst. 2 Schatkamer aarde

3.7 Rekenen in de chemie extra oefening 4HAVO

Niet-metalen + metalen. Uit welk soort atomen is een ionbinding opgebouwd? Geef de chemische formule van gedemineraliseerd water.

Definitie. In deze workshop kijken we naar 3 begrippen. Massa, Volume en Mol. Laten we eerst eens kijken wat deze begrippen nu precies inhouden.

Database scheikunde havo- vwo

OEFENOPGAVEN MOLBEREKENINGEN

Samenvatting Scheikunde Hoofdstuk 3

Metalen & opfris molberekeningen. Deze les. Zelfstudieopdrachten. Zelfstudieopdrachten voor volgende week. Zelfstudieopdrachten voor deze week

3. Welke van onderstaande formules geeft een zout aan? A. Al 2O 3 B. P 2O 3 C. C 2H 6 D. NH 3

Voorkennis chemie voor 1 Ba Geografie

Rekenen aan reacties 2. Deze les. Zelfstudieopdrachten. Zelfstudieopdrachten voor volgende week. Zelfstudieopdrachten voor deze week

scheikunde vwo 2017-II

1. Elementaire chemie en chemisch rekenen

Hoofdstuk 4 Kwantitatieve aspecten

vrijdag 28 oktober :40:59 Nederland-tijd Moleculaire stoffen 4havo hoofdstuk 2; Chemie Overal

Een reactie blijkt bij verdubbeling van alle concentraties 8 maal zo snel te verlopen. Van welke orde zou deze reactie zijn?

SEPTEMBERCURSUS CHEMIE HOOFDSTUK 3: STOICHIOMETRIE

Samenvatting Scheikunde H3 Door: Immanuel Bendahan

Scheikunde Samenvatting H4+H5

Basisscheikunde voor het hbo ISBN e druk Uitgeverij Syntax media

Hoofdstuk 3-5. Reacties. Klas

Oefenopgaven ZUREN en BASEN havo

SCHEIKUNDE KLAS 3 REACTIES SKILL TREE

Antwoorden deel 1. Scheikunde Chemie overal

Hoe herken je een mengsel. Verschillende soorten mengsels

Eindexamen scheikunde havo 2001-II

EXAMEN MIDDELBAAR ALGEMEEN VOORTGEZET ONDERWIJS IN Dit examen bestaat voor iedere kandidaat uit 5 OPGAVEN

Extra oefenopgaven. Inleiding Scheikunde voor anesthesiemedewerkers en operatie-assistenten assistenten i.o. voorjaar 2008

Samenvatting Scheikunde Scheikunde Chemie overal H1 3 vwo

Samenvatting Scheikunde Basisstof examen

voorbeeldhoofdstuk havo scheikunde

Eindexamen scheikunde havo 2006-II

Samenvatting Pulsar Chemie (Scheikunde): boek 1

Oefenopgaven BEREKENINGEN

29ste VLAAMSE CHEMIE OLYMPIADE EERSTE RONDE

Oefenopgaven REDOXREACTIES vwo Reactievergelijkingen en halfreacties

1 De bouw van stoffen

Chemie: oefeningen zuren, hydroxiden en zouten

Uitwerkingen. T2: Verbranden en Ontleden, De snelheid van een reactie en Verbindingen en elementen

Eindexamen scheikunde havo I

7. Chemische reacties

NATIONALE SCHEIKUNDEOLYMPIADE

ßCalciumChloride oplossing

Aluminium reageert met zuurstof tot aluminiumoxide. Geeft het reactieschema van deze reactie.

Vraag Antwoord Scores

5 Water, het begrip ph

Eindexamen havo scheikunde II

Hoofdstuk 1: Atoombouw

Chemisch rekenen, zo doe je dat!

Samenvatting Scheikunde Hoofdstuk 9, 10, 11 Zuren/Basen, Evenwichtsconstanten

Transcriptie:

Scheikunde leerjaar 2

De verbranding van suiker. De ontleding van koper(i)jodide. Het vormen van vast ijzer(ii)sulfide. Verbranding van methaan. Bij de reactie van natrium met zwavel ontstaat natriumsulfide. De ontleding van water. De verbranding van Magnesiumsulfide. De vorming van koper(ii)chloride. De ontleding van aluminiumsulfide. De vorming van Ijzer(III)oxide.

Stoffen die je moet kennen!!! Koolstofdioxide CO 2 Koolstofmonoxide CO Water H 2 O Ammoniak NH 3 Suiker C 6 H 12 O 6 Methaan CH 4

2.5 Massa s van atomen moleculen en ionen Kelly van Helden

2.5 grootheden en eenheden Grootheden Massa Volume Eenheid Gram Liter SI (internationaal stelsel van eenheden)

Massa van een atoom De massa van een proton is ontzettend klein Grootheid: atoommassa Eenheid: u (atomaire massa eenheid) deeltjessoort Massa (u) Proton 1,0 Neutron 1,0 Elektron 0,00055

Atoom Een atoom bestaat uit: Protonen Neutronen Elektronen Deze bepalen de massa van een atoom deeltjessoort Massa (u) Proton 1,0 Neutron 1,0 Elektron 0,00055

Vuistregel Bij optellen en aftrekken met decimalen kijk je naar het aantal decimalen van je som In de uitkomst staan net zo veel decimalen als in je beginwaarde met het kleinst aantal decimalen 1,0 + 1,0 + 0,00055 = 2,0

voorbeeld deeltjessoort Massa (u) Proton 1,0 Neutron 1,0 Elektron 0,00055 Atoom Aantal protonen Aantal neutronen Aantal elektronen Massa atoom H 1 0 1 1,0u + 0,00055u = 1,0 u O 8 8 8 8,0u + 8,0u + 0,0044u = 16,0 u C 6 8 6 6,0u + 8,0u + 0,0033u= 14,0 u

De massa van een proton is gelijk aan de massa van een neutron 1,0u De massa van een elektron is hiermee vergeleken heel erg klein Hierdoor is de massa van een elektron verwaarloosbaar

Massa van een atoom De massa van een atoom is dus de som van je protonen en neutronen.

Relatieve atoommassa Gemiddelde massa van de isotopen Isotopen zijn atomen met hetzelfde aantal protonen maar met een verschillend aantal neutronen Grootheid relatieve atoommassa: A r

Massa van ionen Een ion ontstaat doordat een atoom elektronen kwijt raakt of opneemt Massa van elektronen mag je verwaarlozen Dus de massa van een ion is gelijk aan de massa van een atoom

Molecuulmassa Massa van alle atomen uit een molecuul samen M r Voorbeeld: H 2 O H= 1,008 O= 16,00 2* 1,008 + 16,00= 18,02

2.6 De hoeveelheid van een stof De massa van een hoeveelheid stof reken je om in volume met behulp van de dichtheid van de stof. Daarvoor gebruik je een verhoudingstabel en kruisproducten.

significantie Bij delen en vermenigvuldigen rond je af op het laagst aantal significante cijfers van de getallen in de som: 1,234 * 0,0045 * 123 Aantal significante cijfers: 4 2 3 Dus afronden op 2 significante cijfers!

Hoeveelheid stof in mol Hoeveelheid stof (n) in mol Mol is een maat voor een bepaalde hoeveelheid moleculen namelijk: 6,02 * 10 23 In 1 mol suiker zitten dus net zo veel moleculen als in 1 mol water Alleen het gewicht is verschillend!!!

Samenvatting De molaire massa (M) van een stof is in getalwaarde gelijk aan de molecuulmassa of atoommassa van de stof De molaire massa is in gram (g) De molecuulmassa of atoommassa is in u

Hoe bereken je dat? Water: H 2 O H weegt 1,008u O weegt 16,00u Dus 1 molecuul water weegt: 2*1,008 + 16,00 = 18,02 u Dus is 1 mol H 2 O = 18,02 g

Omrekenen van gram naar mol 1 mol water is 18,02 g Hoeveel mol is dan 25,9 gram water mol H 2 O 1,000 x gram H 2 O 18,02 25,9 1,000 * 25,9 = 1,44 mol 18,02

Omrekenen van mol naar gram Hoeveel gram water komt overeen met 2,6 mol water? mol H 2 O 1,000 2,6 gram H 2 O 18,02 y 18,02 * 2,6 = 47 gram 1,000

2.7 De samenstelling van een verbinding in massaprocenten Een percentage is een getal dat het aantal delen per 100 aangeeft We gaan nu berekenen hoeveel een deel van een stof in % is.

Berekenen H 2 O = 2*1,008 + 16,00 = 18,02 u De massa van de atoomsoort H in een H 2 O molecuul is dan: 2 * 1,008 = 2,016u De massa van de atoonsoort O in een H 2 O molecuul is dan: 1* 16,00 = 16,00u In 18,02 u zit dus 2,016 u H en 16,00 u O

In 18,02 u zit dus 2,016 u H en 16,00 u O We willen weten hoeveel u H in 100,0 u H 2 O zit Massa H 2 O (u) 18,02 100 Massa H (u) 2,016 x X= 2,016* 100 = 11,19u 18,02 Dus 11,19 % H in 100u H 2 O

Week 2 Scheikunde

1.4 chemische reacties Herken je aan het veranderen van stofeigenschappen Wet van massabehoud Stoffen reageren en ontstaan in een vaste massaverhouding

Verbranding van methaan CH 4 + 2 O 2 CO 2 + 2 H 2 O 1 : 2 1 : 2 16,04u: 64,00 u 44,01u : 36,03u

Exotherm en Endoterm Exotherme reacties Reacties waarbij energie vrijkomt Bijv warmte, licht of elektrische energie Alle verbrandingsreacties Endotherme reacties Reacties waarbij energie toegevoegd moet worden Meestal warmte soms licht of elektrische energie

Activeringsenergie Energie die gebruikt wordt om een reactie op gang te brengen Bijv. gasbrander aansteken Exotherm met activeringsenergie

Ontbrandingstemperatuur De reactietemperatuur voor de verbranding van een stof Voorbeelden Papier en witte fosfor

1.5 de snelheid van een reactie Reactietijd De tijd die een reactie nodig heeft om te reageren Reactiesnelheid De hoeveelheid stof die per seconde en per liter reactiemengsel ontstaat of verdwijnt.

Invloeden op de reactiesnelheid De verdelingsgraad Soort beginstof Concentratie Temperatuur Katalysator (bijv enzym)

Opdrachten Opdracht: 25, 26, 28, 29, 30, 31, 32, 33 Blz 21 en 22 Opdracht: 37, 38, 39, 41, 42 Blz. 25 Niet af: De rest huiswerk!

Week 3

Planning Huiswerk nakijken Theorie Huiswerk maken

Huiswerk nakijken 25. 1. veranderen van stofeigenschappen 2. Wet van massabehoud 3. stoffen reageren en ontstaan in een vaste massaverhouding 4. de temperatuur moet even hoog of hoger zijn dan de reactietemperatuur 5. er treedt een energie effect op

26. a. de moleculen veranderen niet. Je kan de reactie weer omkeren. b. Het kaarsvet verdwijnt (denk aan een theelichtje deze raakt op). Er komt energie vrij in de vorm van warmte en licht 28. a. 64,00/16,04 = 4 gram zuurstof b. 36,03/16,04 = 2,3 gram water c. massa beginstoffen = massa eindproducten 1,0 + 4,0 = 5 dus 5-2,3= 2,7 gram koolstofdioxide

29. a. Exotherm: er komt energie vrij b. Endotherm: er is energie nodig c. Warmte, licht en elektrische energie 30. a. er is warmte nodig dus endotherm b. Stollen c. stollen is exotherm want er komt warmte vrij d. de omgeving zal warmer worden omdat de warmte overgedragen wordt aan de omgeving

31. Activeringsenergie is de energie die nodig is om een reactie opgang te brengen 32. Aardgas moet je verwarmen en witte fosfor niet. Het kost dus meer energie om aardgas te verbranden. Dus aardgas. 33. a. er wordt licht uitgezonden dus een exotherme reactie b. de activeringsenergie is niet groot. De reactie loopt al bij kamer temperatuur.

37. De tijd die verstrijkt tussen het begin en het einde van een reactie noemen we reactietijd. Een maat voor de reactiesnelheid is de hoeveelheid stof die per seconde en per liter reactiemengsel ontstaat of verdwijnt 38. Naarmate de reactietijd korter is, verloopt de reactie sneller 39. 1. soort stof 2. temperatuur 3. concentraties beginstoffen 4. verdelingsgraad 5. katalysator

41. De concentratie van de beginstoffen wordt minder (raken op). De reactiesnelheid wordt daardoor kleiner. Als de reactie is afgelopen, zijn de beginstoffen op. Er vindt geen reactie meer plaats: de snelheid is nul. 42. De verdelingsgraad van poedersuiker is groter dan die van kandijsuiker. 50 gram poedersuiker zal daardoor sneller oplossen in 1,0 L water dan kandijsuiker.

3.5 Rekenen aan reacties Molverhouding: De coëfficiënten in een reactievergelijking geven de aantalverhouding weer waarin de deeltjes verdwijnen en ontstaan. Bijv: 4 CuO + CH 4 4 Cu + CO 2 + 2 H 2 O Verhouding: 4:1:4:1:2

Regels Geef eerst de verhoudingen aan Bereken de massa in u Reken de massa om in gram 1u = 1,66* 10-24 g Reken de hoeveelheid gram om in mol met behulp van de molaire massa Reken uit in welke molverhouding de stoffen reageren en ontstaan

voorbeeld 4 CuO + CH 4 4 Cu + CO 2 + 2 H 2 O CuO CH 4 Cu CO 2 H 2 O Aantalverhouding 4 1 4 1 2 Massa (u) 4*79,55 16,04 4*63,55 44,01 2* 18,02 Massa (g) 5,282*10-22 2,663*10-23 4,220*10-22 7,306*10-23 5,983*10-23 Aantal mol 6,640*10-24 1,660*10-24 6,640*10-24 1,660*10-24 3,320*10-24 molverhouding 4 1 4 1 2

Voorbeeld 1. aantalverhouding haal je uit de Reactievergelijking CuO Aantalverhouding 4 Massa (u) 4*79,55 Massa (g) 5,282*10-22 Aantal mol 6,640*10-24 molverhouding 4 4 CuO + CH 4 4 Cu + CO 2 + 2 H 2 O

Voorbeeld 2 massa (u) CuO Cu= 63,55u O = 16.00u CuO = 63,55u + 16,00u CuO = 79,55 u 4 CuO = 4 * 79,55u 4 CuO = 318,2 u CuO Aantalverhouding 4 Massa (u) 4*79,55 Massa (g) 5,282*10-22 Aantal mol 6,640*10-24 molverhouding 4

Voorbeeld 3. massa in gram 1u = 1,66* 10-24 g CuO Aantalverhouding 4 Dus alles maal 1,66* 10-24 Voorbeeld: 4 CuO = 318,2u Massa (u) 4*79,55 Massa (g) 5,282*10-22 Aantal mol 6,640*10-24 molverhouding 4 318,2u * 1,66* 10-24 = 5,282*10-22 gram

Voorbeeld 4. aantal mol 1 mol CuO = 79,55 g 1 mol 79,55 g??? 5,282*10-22 g CuO Aantalverhouding 4 Massa (u) 4*79,55 Massa (g) 5,282*10-22 1*5,282*10-22 /79,55 = 6,640*10-24 Aantal mol 6,640*10-24 molverhouding 4

Voorbeeld 5. molverhouding Alles delen door het kleinste getal CuO Aantalverhouding 4 Massa (u) 4*79,55 In dit geval alles gedeeld door 1,660*10-24 Massa (g) 5,282*10-22 Aantal mol 6,640*10-24 molverhouding 4

Samenvatting De coëfficiënten uit een reactievergelijking geven niet alleen de aantalverhouding weer waarin de stoffen reageren en ontstaan, maar ook de molverhouding waarin de stoffen reageren en ontstaan

Wat heb je nodig: Als je rekent met de molverhouding 1. De reactievergelijking 2. Een gegeven stof in mol 3. Een gevraagde stof in mol 4. De molverhouding (zie reactievergelijking) 5. Een verhoudingstabel

Huiswerk Opdracht 43 t/m 52 Niet af is huiswerk!!

Week 4

Planning Huiswerk nakijken Theorie Huiswerk maken

Huiswerk nakijken Zie blaadjes uitgedeeld!

Hoofdstuk 5 zouten Inleiding Vraag 1 blz 133 Vraag f en o niet!

5.2 Namen en formules van zouten Ionen die uit 1 atoomsoort bestaan zijn enkelvoudige ionen Na + enz. Een geladen deeltje dat uit 2 of meer atomen bestaat is een samengesteld ion OH -, NO 2 -

Systematische naam De systematische naam van een zout is afgeleid van de namen van ionen waaruit het zout is opgebouwd Het positieve ion staat altijd vooraan Het negatieve ion eindigt altijd op -ide Bijvoorbeeld Natriumchloride

Triviale namen Naast de systematische naam hebben veel zouten ook een triviale naam: Natriumchloride keukenzout Natriumcarbonaat soda Calciumsulfaat gips

Formules van zouten Formules van zouten noemen we verhoudingsformules Dit komt doordat de positieve en negatieve ionen in een bepaalde verhouding voorkomen Dit komt door de lading van de ionen

Huiswerk Maak opdracht 2 t/m 8, 9 c, d, f, g, h, i, 10 t/m 14 16 t/m18 b

5.3 Hoe ontstaat een zout Reactie tussen metaal en niet metaal Metaal ionen staan elektronen af aan de niet metalen Hierdoor krijg je een ionrooster

Smelt en kookpunten Smeltpunten en kookpunten van zouten zijn hoger dan die van moleculaire stoffen Dit komt door de aantrekkingskrachten tussen de positieve en negatieve ionen Deze is bij zouten hoger Deze binding die dan vormt noemen we ionbinding of elektrovalente binding

ionbindingen Ionbinding is sterker dan een vanderwaalsbinding of waterstofbrug in moleculaire stoffen

Huiswerk Opdracht 19 t/m 25a en 26 en 27 22 niet maken Niet af: is huiswerk!

Week 6

Planning Huiswerk nakijken Theorie Huiswerk maken

Huiswerk nakijken 2. a. Een samengesteld ion is een geladen deeltje dat bestaat uit 2 of meer atoomsoorten b. Het ontstaat daardat een groepje atomen een of meer elektronen opneemt of afstaat 3. a. Carbonaation d. Ammonium ion b. Fosfaation e. Acetaat ion c. Hydroxide ion f. Nitriet ion

4. a. NO - 3 d. S 2- b. SO 2-4 e. SO 2-3 c. HCO - 3 f. O 2-5. a. 1. P=17 E= 18 2. P=12 E= 10 3. P= 16+(4*8)= 48 E= 50 4. P= 13 E= 10 5. P= 7+ (4*1)= 11 E= 10 b. 1. 35,45 u 4. 26,98 u 2. 24,31 u 5. 18,04 u 3. 98,06 u

6. a. 1 mol= 32,064 g dus 5,33 mol is 32,064 *5,33/1 = 171 g b. 1 mol = 62,01 g dus 1,3 mg is 0,0013 g * 1/62,01 = 2,1 * 10-5 mol 7. a. de ionmassa is 18,04 u. hiervan is 14,01u N. Dus 14,01*100/18,04 = 77,66% b. de ionmassa is 94,97u. Hiervan is 30,97u P. Dus 30,97 * 100/94,97= 32,61% 8. De namen van ionen achter elkaar zetten. Het positieve ion vooraan. Achter het negatieve ion komt -ide

9. c. Zinknitraat d. koper(i)acetaat f. Kwik(II)jodide g. aluminiumsulfaat h. Kaliumwaterstofcarbonaat i. Lood(IV)sulfiet 10 a. 1,2 en 5 zijn moleculaire stoffen. Deze bestaan alleen uit niet metalen b. 1=joodtrichloride, 2= joodmonochloride, 5= diwaterstofdioxide c. 3,4 en 6 zijn zouten. Deze bestaan uit een metaal en een niet metaal

10. d. 3=ijzer(III)chloride, 4=zilverchloride, 6=natriumsulfide 11. In een zout komen positieve en negatieve ionen in een bepaalde aantalverhouding voor 12. a. Na + SO 2-4 Dus Na 2 SO 4 b. CuCO 3 g. NH 4 NO 2 c.al 2 S 3 h. AgI d. MgSiO 3 i. Fe 2 (SO 3 ) 3 e. LiOH j. Ca(OH) 2 f. NaHCO 3

13. a. 1,3 en 5 zijn zouten en de overige zijn moleculaire stoffen b. 1. HgCl 2 4. CS 2 2. NO 5. MgO 3. CaS 6. CO 14. NH 4 NO 3 = 80,04u. N = 28,02u Dus: 28,02*100/80,04 = 35,01% 15. Hoeft niet 16. a. CaCO 3 b. CaCO 3 = 100,1 g 10,7g CO 3 2- = 60,01g 60,01*10,7/100,1 = 6,41 g

17. a. 3 O 2- ionen hebben een totale lading van 6-. 2 titaanionen moeten samen dus 6+ hebben dus 3+ per titaan ion b. 2 K+ ionen hebben een totale lading van 2+ dus een chromaat ion heeft een lading van 2- c. Na is 1+ dus permanganaat is 1- Ba is 2+ dus Ba(MnO 4 ) 2 18. a. 75 * 0,32/ 100 = 0,24 g NaF b. NaF= 41,99 g. F - = 19,00 g. dus 19,00*0,24/41,99= 0,11 g F -

18. c. Hoeft niet 19. Metaalionen staan een of meer elektronen af aan de niet metalen. Zo ontstaan positieve metaalionen en negatieve niet-metaalionen. 20. 3 Mg ionen en 2 Al ionen samen een lading van 12+. De silicaat ionen hebben samen dus een lading van 12-. 1 silicaat ion heeft dus een lading van 4-21. a. Na (s) + Cl 2 (g) 2 NaCl (s) Mg (s) + Br 2 (l) MgBr 2 (s) Fe (s) + S (s) FeS (s)

22. Hoeft niet 23. Door de elektronen overdracht 24. Omdat het smeltpunt bij zouten veel hoger ligt 25. a. Ja omdat de lading hoger is 26. Omdat MgBr een zout is en deze geen atoombindingen heeft maar een ionbinding

27. a. Li is een metaal en Br is een nietmetaal dus dit is een zout. C en Br zijn beide niet metalen dus dit is een moleculaire stof b. Br De covalentie zorgt voor Br C Br Br de aantal bindingen c. De overdracht van de elektronen zorgen bij een zout voor de binding d. Het zout LiBr, deze binding is sterker

5.4 Gedrag van zouten in water Water is het meest gebruikte oplosmiddel Of het zout oplost hangt af van: Grootte van ion Grootte van ladingen van ionen Polariteit van water Temperatuur van water

Hoe lost een zout op? http://www.youtube.com/watch?v=ebfgct AJF4o&feature=related Hydratatie Wordt aangegeven met (aq)

Oplosvergelijkingen en indampvergelijkingen Oplosvergelijking: NaCl (s) Na + (aq) + Cl - (aq) Indampvergelijking Na + (aq) + Cl - (aq) NaCl (s)

Oplosbaarheidstabel

Regelmatigheden De zouten die als positieve ionsoort kalium-, natrium- of ammonium ionen bevatten zijn goed oplosbaar De zouten die als negatieve ionsoort nitraat- of acetaationen bevatten zijn goed oplosbaar

Vier zouten met een oxide-ion reageren met water Na 2 O K 2 O CaO BaO De oxide ionen(o 2- ) veranderen in hydroxide ionen (OH - )

5.5 Molariteit De molariteit (M) van een oplossing is het aantal mol opgeloste stof per liter oplossing

Huiswerk Opdracht 28 t/m 35 op blz 144 en 145 Opdracht 40 en 41 op blz 148

Week 7

Planning Huiswerk nakijken Theorie Huiswerk maken

Huiswerk nakijken 28. a. wanneer je een zout oplost laten de geladen deeltjes zich los en kunnen ze vrij bewegen. Hierdoor is stroomgeleiding mogelijk b. Dat is een ion dat omringt wordt door water moleculen c.

29. a. goed b. K + (aq) + Cl - (aq) c. Mg(NO 3 ) 2 (s) d. 2 Al 3+ (l) + 3 O 2- (l) e. goed f. C 2 H 6 O (aq) 30. a. het zout in vaste toestand (s) b. de ionen (aq) waaruit het zout ontstaat in de juiste verhouding

31. a. AgNO 3 (s) Ag + (aq) + NO - 3 (aq) b. Mg 2+ (aq)+2 NO - 3 (aq) Mg(NO 3 ) 2 (s) c. AlCl 3 (s) Al 3+ (aq) + 3Cl - (aq) d. 2 K + (aq) + CO 2-3 (aq) K 2 CO 3 (s) 32. a. K + (aq) + Cl - (aq) KCl(s) b. 2 Na + (aq) + SO 2-3 (aq) Na 2 SO 3 (s) c. Ba 2+ (aq)+2 NO 3- (aq) Ba(NO 3 ) 2 (s) 33. a. NH 4 I (s) NH + 4 (aq) + I - (aq) b. Zn(NO 3 ) 2 (s) Zn 2+ (aq)+2 NO - 3 (aq) c. K 3 PO 4 (s) 3 K + (aq) + PO 3-4 (aq)

34. a. of stoffen goed, matig of slecht oplossen of reageren met water b. Na 2 O, K 2 O, CaO en BaO c. Natronloog, Kaliloog, kalkwater, barietwater 35. a. 1. Ca 3 (PO 4 ) 2 8. PbBr 2 2. Na 2 O 9. HgCl 3. HgCl 2 10. BaSO 4 4. MgI 2 5. Cu(CH 3 COO) 2 6. Fe 2 (CO 3 ) 3 7. BaO

35. b. 3, 4, 5 goed oplosbaar 8 matig oplosbaar 2, 7 reageren met water 1, 6, 9, 10 slecht oplosbaar c. 3. HgCl 2 (s) Hg 2+ (aq) + 2 Cl - (aq) 4. MgI 2 (s) Mg 2+ (aq) + 2 I - (aq) 5. Cu(CH 3 COO) 2 (s) Cu 2+ (aq)+ 2 CH 3 COO - (aq) 8. PbBr 2 (s) Pb 2+ (aq) + 2Br - (aq) 2. Na 2 O(s) + H 2 O(l) 2 Na + (aq)+ 2 OH - (aq) 7. BaO(s) + H 2 O(l) Ba 2+ (aq) + 2OH - (aq)

40. De molariteit van een oplossing is het aantal mol opgeloste stof per liter oplossing 41. a. 1. molariteit neemt af 2. molariteit blijft gelijk 3. molariteit neemt toe b. 1. hoeveelheid glucose blijft gelijk 2. een gedeelte zal weg geschonken worden dus wordt minder 3. hoeveelheid glucose blijft gelijk

5.5 Molariteit De molariteit (M) van een oplossing is het aantal mol opgeloste stof per liter oplossing Eenheden: mol/liter molair

Voorbeeld KMnO 4 (s) K + (aq) + MnO 4 - (aq) De molariteit (of M) van K + (aq) of MnO 4 - (aq) is 4,0 *10-3 mol/l (of mol L -1 ) De molariteit (of M) van K + (aq) of MnO 4 - (aq) is 4,0 *10-3 molair [K + (aq)] of [MnO 4 - (aq)] = 4,0 *10-3 mol/ L

De haken [K+] Deze haken mogen gebruikt worden bij de deeltjes die daadwerkelijk in de oplossing zitten en niet om de formule van het zout! [KMnO 4 ]

Rekenen met molariteit Wat heb je nodig: Aantal mol van de stof die opgelost is Volume van de oplossing in liter Verhoudingstabel

voorbeeld In 5 ml bloed van een patiënt is 4,0*10-5 mol glucose aanwezig. Hoe groot is de molariteit van glucose in het bloed van deze patiënt? Er is 4,0*10-5 mol glucose Er is 5,0 ml oftewel 5,0*10-3 L Je wilt berekenen hoeveel mol glucose in 1 L zit

Mol glucose 4,0*10-5 x Liter bloed 5,0*10-3 1,0 X= (4,0*10-5 )* 1,0/ (5,0*10-3 ) = 8,0*10-3 mol In 1 liter bloed is dus 8,0*10-3 mol glucose opgelost. De molariteit van de glucose in het bloed is dus 8,0*10-3 mol/l Lees ook het voorbeeld op blz 148 uit je boek!!!

Huiswerk Maak opdracht 43 t/m 46, 48, 52

Nakijken 43. a. mol/l, molair of [..] b. de verkorte weergave mag alleen worden gebruikt voor deeltjes die echt in een oplossing aanwezig zijn 44. 2 is niet juist. De deeltjes zitten niet meer aan elkaar. 45. Aantal mol van de stof en volume van je oplossing in liter

46. (1,0*10-3 ) * 1,0 / 2,5 = 4,0*10-4 mol CO 48. a. dus de molariteit van CO in lucht is 4,0*10-4 mol/l Mol suiker 0,10 X Liter oplossing 1,00 0,100 dus 0,10 *0,100/1= 1,0*10-2 In 0,100L (100mL) oplossing A zit 1,0*10-2 mol suiker b. 3,8*10-2 mol suiker c. 4,8*10-2 mol suiker d. 1,9*10-1 mol/l

52. a. 5,2*10-5 mol b. 5,2*10-5 mol/15 liter = 3,5*10-6 mol dus 3,5*10-6 mol/l