CHRONOS 9 CHRONOS 7 CHRONOS 5

CHRONOS 9 CHRONOS 7 CHRONOS 5 Nano RITE Achter-Het-Oor Hoortoestellen GEBRUIKS- AANWIJZING

2

INHOUDSOPGAVE Algemene waarschuwingen en veiligheidsvoorschriften 7 Inleiding 12 Productoverzicht 13 De oorstukjes 15 Inzetten van het hoortoestel 16 Uithalen van het hoortoestel 18 Bediening van de toestellen (AAN/UIT) 19 Het volume regelen 20 Programma s kiezen 21 Dempen 22 Ringleiding 23 Telefoneren 24 Batterij vervangen 26 Datalogging en leerfunctie 28 Bediening van de hoortoestellen met de optionele RC-P afstandsbediening 29 3

4

Bediening van de hoortoestellen met de optionele SoundGate 30 Onderhoud van uw hoortoestellen 31 Het gebruik van uw hoortoestellen 37 Tips voor communiceren met mensen met een hoorprobleem 41 De instelling van uw hoortoestellen 43 Accessoires 46 Zorg voor het milieu 47 Goedkeuring van het product, markeringen en wettelijke naleving 48 Compatibiliteit tussen mobiele telefoons en hoortoestellen 50 Internationale garantie 52 Voorkomende problemen en oplossingen 54 Wettelijke naleving van voorschriften in Europa 62 Wettelijke naleving van radio communicatievoorschriften in de VS en Canada 64 Service 70 5

Gefeliciteerd met de aanschaf van uw nieuwe Bernafon hoortoestellen. Met een beetje oefening bent u al snel op weg naar optimaal horen. Neem alstublieft de tijd om dit boekje in zijn geheel door te lezen voordat u uw nieuwe hoortoestellen in gebruik neemt. U vindt hier gebruiksaanwijzingen en belangrijke informatie over uw hoortoestellen en de batterijen. 6

Algemene waarschuwingen en veiligheidsvoorschriften Hoortoestellen en batterijen kunnen gevaarlijk zijn als ze worden ingeslikt of onjuist gebruikt worden. Dit kan leiden tot ernstige verwondingen, blijvend gehoorverlies of zelfs de dood. Maak uzelf helemaal vertrouwd met de volgende algemene waarschuwingen alvorens het hoortoestel in gebruik te nemen. Hoortoestellen mogen alleen maar gebruikt worden volgens aanwijzing en instelling van uw gediplomeerd audicien. Verkeerd gebruik of onjuiste aanpassingen kunnen leiden tot plotseling en blijvend gehoorverlies. Hoortoestellen herstellen het normale gehoor niet. Ook voorkomen ze geen gehoorverlies als gevolg van natuurlijke omstandigheden. Laat anderen nooit uw hoortoestellen gebruiken; ze zijn ingesteld naar uw gehoorvereisten en kunnen blijvende schade aan het gehoor van een ander toebrengen. 7

Een klap tegen uw oor terwijl u uw hoortoestel draagt, kan nadelige gevolgen hebben. Draag uw hoortoestel daarom liever niet bij het uitoefenen van contactsporten (bijvoorbeeld rugby, voetbal etc.). Let erop dat het gebruik van een hoortoestel een extra opeenhoping van oorsmeer in de gehoorgang kan veroorzaken, wat wellicht door een gediplomeerde medisch deskundige verwijderd moet worden. In uitzonderlijke gevallen veroorzaakt een hoortoestel of oorstukje een afscheiding uit uw oor of een allergische reactie. Mocht dit onverhoopt gebeuren, raadpleeg dan onmiddellijk een arts. Een oorstukje is op maat gemaakt. Als u een onaangenaam gevoel of irritatie in het oor krijgt, ga dan naar uw audicien om het oorstukje te laten aanpassen op de plek waar de irritatie ontstaat. Hoortoestellen, onderdelen en batterijen moeten buiten bereik gehouden worden van baby s, kinderen of elke andere persoon die ze zou kunnen inslikken of zichzelf ermee zou kunnen verwonden. Gooi lege batterijen weg en houd ze buiten het gezicht van baby s, kleine kinderen, mensen met een verstandelijke beperking of huisdieren. 8

Maak uw hoortoestellen en de onderdelen regelmatig schoon en gebruik daarvoor alleen producten die door uw audicien aanbevolen zijn. Micro-organismen uit vuile hoortoestellen kunnen huidirritatie veroorzaken. Wees voorzichtig met lekkende batterijen, de lekvloeistof is gevaarlijk. Probeer nooit niet-oplaadbare batterijen op te laden. Vervang geen batterijen en bedien de regelaars van het hoortoestel niet in aanwezigheid van baby s, kleine kinderen en mensen met een verstandelijke beperking. Stop uw hoortoestellen of batterijen nooit in uw mond, want u zou ze gemakkelijk kunnen inslikken. Bewaar batterijen niet samen met medicijnen. Batterijen worden gemakkelijk aangezien voor pillen. Wordt een batterij of hoortoestel ingeslikt, raadpleeg dan onmiddellijk een arts. Wees bedacht op de mogelijkheid dat uw hoortoestellen er zonder waarschuwing mee op kunnen houden. Houd dit in gedachten als u aan het verkeer deelneemt of op een of andere manier afhankelijk bent van waarschuwingssignalen. 9

Verkeer of andere waarschuwingsgeluiden kunnen ook verzwakt worden bij gebruik van een directionele microfoon indien deze geluiden van achter u vandaan komen. Steek nooit schoonmaakborsteltjes, doekjes en dergelijke in de geluidsopening van de luidspreker of de microfooningang. Dit kan schade toebrengen aan de hoortoestellen. Stel hoortoestellen niet bloot aan extreme hitte door ze bijvoorbeeld in de auto of naast de radiator te laten liggen. Vermijd blootstelling aan vocht van bijvoorbeeld stoombaden, douches, hevige regen etc. Probeer uw toestellen nooit te drogen met behulp van een haardroger, magnetron etc. Doe uw hoortoestellen uit voordat u aftershave, haarspray, olie, parfum, anti-insectenmiddel, lotions etc. gebruikt. Laat het product eerst opdrogen voordat u uw hoortoestellen gaat dragen. Bescherm uw hoortoestellen door ze in het doosje te bewaren als u ze niet draagt. 10

Waarschuwing voor verkoper en gebruiker Speciale aandacht is nodig wanneer het toestel wordt aangepast en gebruikt op maximale geluidsversterking vanaf 132 db SPL (IEC 60318-4) omdat er dan een risico bestaat tot beschadiging van het gehoor van de hoortoestelgebruiker. 11

Inleiding Deze gebruiksaanwijzing heeft betrekking op de volgende toestellen: Chronos Nano RITE CN9 NR CN7 NR CN5 NR 12

Productoverzicht 1 Druktoets 2 Microfoon 2a Tweede microfoon 3 Verbindingsplug 4 Dun slangetje 5 Links/Rechts indicatie 6 Luidspreker 7 Maataanduiding luidspreker 8 Batterijlade 9 Helixsteun 10 NoWax filter 2 3 2a 4 1 6 5 8 7 9 10 13

Linker- / rechteroormarkering Met een kleurmarkering in de batterijlade kunt u het linker en rechter toestel uit elkaar houden. Rood = rechts; Blauw = links 14

De oorstukjes Koepels, Micro-oorstukjes en Power-oorstukjes zijn oorstukjes die de luidspreker in uw gehoorgang vastzetten en de geluidsopening (20) beschermen tegen oorsmeer. De Micro-mold heeft een aanduiding (21) (rood = rechts; blauw = links). De aanduiding moet omhoog, in de richting van uw gehoorgang wijzen. Het losse greepje (22) is bedoeld om het oorstukje eenvoudig uit het oor te halen. Open koepel Power Dome Tulpvormige koepel 20 20 20 Micro-mold Power-mold 21 20 22 20 15

Inzetten van het hoortoestel Het vraagt om geduld en oefening om de luidspreker goed in te doen. Als u hier moeite mee hebt, raadpleeg dan uw audicien. Let op voor de R/L markering: Links = Blauw; Rechts = Rood. Zorg ervoor dat de koepel stevig op de luidspreker is gedrukt. Plaats het hoortoestel achter uw oor. Pak nu de luidspreker tussen duim en wijsvinger vast. De koepel of het microoorstukje moet richting gehoorgang wijzen. Duw nu voorzichtig de luidspreker in uw gehoorgang totdat het snoertje plat tegen de zijkant van uw hoofd zit. 16

Als de luidspreker uitgerust is met een helixsteun, plaats deze steun dan in de ruimte boven uw oorlel door middel van uw wijsvinger. Als u in de spiegel kijkt, moet de luidspreker bijna onzichtbaar zijn. Belangrijk: Plaats nooit de luidspreker in het oor zonder koepel. Duw de luidspreker niet te diep in het oorkanaal. Gebruik geen smeermiddel voor het oorstukje, dit kan de luidspreker beschadigen. 17

Uithalen van het hoortoestel Om de luidspreker uit de gehoorgang te halen, pakt u het dunne slangetje tussen duim en wijsvinger vast. Trek niet hard aan de helixsteun. Trek nu de luidspreker rustig uit uw oor. Als de koepel niet goed vast zit en in uw gehoorgang terecht komt, dient u uw huisarts te raadplegen. Belangrijk: Haal het oorstukje niet uit door hard aan het toestel te trekken: de luidspreker kan dan bij de aansluiting beschadigd raken. 18

Bediening van de toestellen (AAN/UIT) AAN klikken UIT klikken Het toestel aanzetten Sluit de batterijlade volledig. Het hoortoestel laat een lange pieptoon horen ten teken dat hij aan staat. Het toestel uitzetten Open de batterijlade een beetje totdat u een klik voelt. Belangrijk: Gebruik nooit teveel kracht om de batterijlade te openen of te sluiten. 19

Het volume regelen Het hoortoestel past het volume automatisch aan aan de veranderende geluidsomgeving. Als u het volume zelf wilt bijregelen, kan uw audicien de druktoets instellen als volumeregelaar. Kijk op pagina 43 om te zien hoe uw hoortoestel is ingesteld. U kunt ook gebruik maken van de optionele RC-P afstandsbediening of het SoundGate communicatieapparaat. Volg de gedetailleerde gebruiksaanwijzing die bij de apparatuur wordt bijgesloten. Uw hoortoestel zal een klik laten horen om te bevestigen dat er een volume verandering heeft plaatsgevonden. Ook laat het hoortoestel een piepje horen om u te waarschuwen wanneer het maximale of minimale volume is bereikt. Let op: Uw hoortoestel keert automatisch terug naar een vooraf ingesteld volume als u het hoortoestel aanzet, de batterij bijna leeg is of als u van programma bent veranderd. Als u vindt dat u te vaak het volume moet bijstellen, kan het nodig zijn dat uw audicien de instellingen aanpast. 20

Programma s kiezen Uw hoortoestel kan voorzien worden van vier luister programma s. Kijk op pagina 43 om te zien welke programma s op uw hoortoestel zijn ingesteld. U kunt de programma s als volgt kiezen: Druktoets Door de toets in te drukken verandert u van programma. Het duurt een paar seconden voordat u het volgende programma hoort. U hoort aan het aantal piepjes in welk programma u zit. Afstandsbediening RC-P of SoundGate Het programma kan met deze beide instrumenten gekozen worden. Raadpleeg pagina 29 en 30 voor verdere instructies. 21

Dempen Uw hoortoestel kan gedempt worden door op de druktoets te drukken (lang drukken), of via de optionele RC-P afstandsbediening. Raadpleeg pagina 44 om te zien hoe de druktoets is geprogrammeerd of raadpleeg de gebruiksaanwijzing die bij de RC-P afstandsbediening wordt geleverd. Om de hoortoestellen weer in te schakelen, druk op een willekeurige toets van het hoortoestel, de SoundGate of de RC-P. Let op: Gebruik de dempfunctie niet om het hoortoestel uit te zetten, aangezien het hoortoestel op deze manier stroom van de batterij verbruikt. 22

Ringleiding De ringleiding zorgt ervoor dat u beter kunt horen als u telefoneert of in gebouwen waar een ringleiding geïnstalleerd is (gebedsplaatsen, openbare gebouwen, theaters etc.). Als de ringleiding actief is, luistert u direct via de telefoon of de ringleiding. Om de ringleiding aan te zetten, kiest u het ringleidingprogramma. Raadpleeg pagina 43. U treft dit of een vergelijkbaar symbool aan op plaatsen waar een vaste ringleiding geïnstalleerd is. Let op: Niet alle telefoons zijn compatibel met hoortoestellen. 23

Telefoneren Auto-Telefoon Uw hoortoestel heeft een Auto-Telefoonfunctie. Als het hoortoestel zich dichtbij een telefoon- (hoorn) bevindt, dan activeert de Auto- Telefoon een telefoonprogramma. Als u het gesprek beëindigt zal het hoortoestel automatisch terugkeren naar het vorige programma. Let op: Alle telefoons kunnen de Auto-Telefoon activeren, maar het kan zijn dat de hoorn een speciale magneet nodig heeft. Raadpleeg daarvoor de aparte handleiding voor het monteren van de mag neet. U kunt deze bij uw audicien opvragen. 24

Uw audicien kan de hoortoestellen aanpassen, zodat u de telefoon kan beantwoorden met beide oren of met het oor van uw voorkeur. Als u een voorkeursoor heeft, kan het hoortoestel aan de andere kant zo geprogrammeerd worden dat het geluid zachter staat of uitgezet kan worden, wanneer de automatische telefoon actief is. Raadpleeg pagina 45 om te zien hoe uw hoortoestellen ingesteld zijn. Waarschuwing Bewaar magneten buiten bereik van kinderen en huisdieren. Als een magneet wordt ingeslikt, ga dan onmiddellijk naar een dokter. Draag de magneet niet in een borstzakje en houd hem 30 cm verwijderd van pacemakers en andere actieve implantaten. Gebruik de magneet aan de tegenovergestelde kant van de actieve implantaten. Houd de magneet 30 cm verwijderd van credit cards of andere magneetgevoelige zaken. 25

Batterij vervangen Als de batterij leegraakt, zal het hoortoestel met regelmatige tussenpozen een piepje laten horen. De batterij dient onmiddelijk vervangen te worden. De levensduur is afhankelijk van het type batterij en de fabrikant. Over het algemeen geven kwikvrije batterijen eerder waarschuwingstonen af. Uw hoortoestel gebruikt een batterijformaat 312. Batterij vervangen: Trek de batterijlade rustig helemaal open, zonder te forceren. Verwijder de oude batterij. Haal de sticker van de nieuwe batterij af. Leg de batterij in de lade met de platte gladde zijde (met het + -teken) naar boven. Sluit de batterijlade weer goed. 26

Belangrijke informatie over batterijen De levensduur van een batterij hangt af van het gebruik (batterijen raken sneller leeg in een rumoerige omgeving). Zorg dat u altijd reservebatterijen bij de hand hebt. Een lege batterij moet direct vervangen worden. Als u uw hoortoestellen enkele dagen niet gebruikt, haal de batterijen er dan uit. Treft u vocht aan op de batterij, veeg dit dan direct af met een zachte doek. Oude batterijen kunt u inleveren bij uw audicien of een andere winkel. Gooi batterijen nooit in het vuur. U loopt het risico dat ze ontploffen en verwondingen veroorzaken. Deponeer oude batterijen nooit in het restafval. Ze kunnen milieuverontreiniging veroorzaken. Let op: Zink-luchtbatterijen dient u te verwijderen voordat u uw hoortoestel met behulp van een droogkit gaat drogen. Drogen veroorzaakt bij zinkluchtbatterijen namelijk een kortere levensduur. 27

Datalogging en leerfunctie Datalogging Datalogging slaat automatisch alle informatie op over uw gebruik van het hoortoestel, zoals het aantal keren dat u het volume bijstelt, het aantal uren dat u het toestel draagt etc. Uw audicien kan deze informatie gebruiken om uw hoortoestellen verder bij te stellen. Als u niet wilt dat deze functie actief is, kunt u uw audicien vragen om hem af te zetten. Leerfunctie (enkel voor CN9 NR en CN7 NR) Als uw toestel is uitgerust met de data-leerfunctie, dan kan uw audicien deze functie activeren zodat uw hoortoestellen nog meer op maat gaan functioneren. Met de leerfunctie aan, houdt uw hoortoestel bij hoe vaak u het volume regelt en op welke stand u het volume zet; op deze manier leert het toestel uw voorkeursinstelling. Tijdens het volgende bezoek aan uw audicien kan hij deze instelling permanent invoeren in het toestel. 28

Bediening van de hoortoestellen met de optionele RC-P afstandsbediening Als u een afstandsbediening heeft aangeschaft, dan kunt u deze gebruiken voor het kiezen van luisterprogramma s, om het volume hoger of lager te stellen of om de hoortoestellen op mute (volume uit) te zetten. Een complete gebruiksaanwijzing vindt u in de aparte handleiding voor de RC-P afstandsbediening. 5 1 2 3 4 1 Programmatoets 2 Volumeregelaar 3 Mute -toets 4 Indicatielampje 5 Toetsvergrendeling 29

Bediening van de hoortoestellen met de optionele SoundGate Als u een SoundGate heeft aangeschaft, dan kunt u deze gebruiken voor basale functies zoals programmakeuze en volume bijstellen. Daarnaast vormt de SoundGate een tussenschakel tussen uw hoortoestellen en externe audiobronnen zoals muziekspelers, mobiele telefoons, computers etc. Een complete gebruiksaanwijzing vindt u in de aparte handleiding voor de SoundGate. 6 SoundGate (optioneel) 1 Volumeregeling en programmakeuze 2 Telefoon 3 Muziek/audio-toets 4 Bluetooth toets 5 Batterij-indicator 6 Toetsvergrendeling 1 2 3 4 5 30

Onderhoud van uw hoortoestellen Gezonde oren produceren oorsmeer, een wasachtige substantie die uw hoortoestellen kan verstoppen. Volg onderstaande schoonmaakinstructies om verstopping door oorsmeer te voorkomen zodat uw hoortoestellen optimaal blijven presteren. Elke avond Controleer uw hoortoestel op oorsmeer en wrijf ze schoon met een zachte doek of tissue. Gebruik zo nodig het schoonmaakstaafje om oorsmeer te verwijderen uit de kanaal- en ventingopeningen van het oorstukje. Open de batterijlade volledig zodat de lucht goed kan circuleren. Een droogkit wordt aanbevolen om vocht uit het hoortoestel te verwijderen. Zink-luchtbatterijen dient u te verwijderen voordat u uw hoortoestel met behulp van een droogkit gaat drogen. Drogen veroorzaakt bij zink-luchtbatterijen namelijk een kortere levensduur. 31

Algemene onderhoudsinstructies Behandel uw hoortoestel als ieder ander gevoelig elektronisch apparaat (controleer de veiligheidvoorschriften op pag. 39) en zorg er voor dat het hoortoestel niet in contact komt met water of vocht. Was uw handen en maak ze goed schoon voor u met het hoortoestel aan de slag gaat. Gebruik uw hoortoestel niet zonder koepel of oorstukje. Trek de luidspreker niet van het hoortoestel. Als deze loskomt van het toestel, vraag dan hulp van uw audicien. Zet geen gebruikte koepel op de luidspreker. 32

Vervang de koepel De koepel moet regelmatig vervangen worden. Hoe vaak dit moet gebeuren, is afhankelijk van hoe snel oorsmeer aangemaakt wordt in het oor. Wij adviseren dat u iedere keer als u uw batterij vervangt, u ook uw koepel vervangt. U kunt reserve koepels bij uw audicien halen. Maak uw handen goed schoon voor u de koepel vervangt. Vervang nooit een koepel met natte of vieze vingers. Duw de nieuwe koepel zo ver mogelijk op de luidspreker. Zorg er voor dat de koepel stevig op de luidspreker zit. Waarschuwing Als de koepel niet op de luidspreker is geduwd, kan de koepel losraken en in uw oorkanaal blijven zitten. Als dit gebeurt, raadpleeg dan uw huisarts. 33

De koepel vervangen 1) Pak het uiteinde van de koepel vast met uw nagels en trek deze eraf. 2) Haal een nieuwe koepel uit de verpakking. 3) Plaats de nieuwe koepel op de luidspreker zodanig dat deze stevig vast zit. 34

Het micro-oorstukje schoonmaken Maak het micro-oorstukje na elk gebruik schoon met een droge doek. In de meeste oorstukjes zit een boorgat (onder de luidspreker): het beluchtingskanaal. Als het beluchtingskanaal vol met oorsmeer zit, duw dan het (bijgeleverde) schoonmaakstaafje van de andere kant (vlak naast het luidsprekersnoertje) erin en helemaal er doorheen om het oorsmeer te verwijderen. Vervang indien nodig de oorsmeerfilter (WaxStop). Ga daarbij als volgt te werk: 1) Pak het staafje met de nieuwe WaxStop erop (1). Met de achterkant kunt u de oude WaxStop verwijderen (2). 1 2 35

2) Steek de achterkant (2) in de opening van de gebruikte WaxStop en trek deze er langzaam uit. Houdt daarbij het staafje goed recht. 3) Om de nieuwe WaxStop te plaatsen draait u het staafje om en plaatst u de nieuwe filter in de geluidsuitgang. Trek daarna zachtjes het staafje terug. 4) De WaxStop kan niet hergebruikt worden, gooi het staafje dus weg. 36

Het gebruik van uw hoortoestellen Hoortoestellen geven u geen perfect gehoor terug. Ze versterken geluiden en helpen u het uiterste uit uw huidige gehoor te halen. Het kan dat u meteen verschil opmerkt, maar meestal duurt het een paar weken voor uw hersenen zich op de nieuwe geluiden hebben ingesteld. De volgende tips helpen u bij het leren gebruiken van uw toestellen. Als u er maar moeilijk aan kunt wennen, neem dan contact op met uw audicien. Aan de slag Draag uw toestellen thuis in een rustige omgeving. Voer een gesprek met één andere persoon of kijk naar het tv-journaal. Het meeste profijt hebt u als u uw toestellen de hele dag door gebruikt. Houdt ze elke dag iets langer in totdat u ze zonder problemen enkele uren achter elkaar in kunt houden. Wellicht merkt u op dat uw eigen stem harder klinkt. Als de stemmen van andere mensen op een aangenaam niveau zijn, probeer dan iets zachter te spreken. 37

Geluiden zoals voetstappen, gefluit van vogels, ritselend papier etc. kan in het begin behoorlijk luid klinken omdat u ze al een hele tijd niet gehoord hebt. Ze zullen vanzelf weer naar de achtergrond verdwijnen. Uit eten Begin met een rustig restaurant (zonder muziek of entertainment). Vraag een tafeltje in een rustige hoek, weg bij de keuken of andere luidruchtige plekken. Gesprekken voeren gaat het beste in een klein gezelschap. In de auto Zorg er voor dat u, indien mogelijk, met uw beste oor naar het midden van de auto zit. Zet de radio af. Houd de ramen gesloten om zo min mogelijk verkeerslawaai en weg- en windgeruis toe te laten. 38

In het theater en bij concerten, lezingen etc. Probeer met uw beste oor dicht bij de geluidsbron te zitten als dit mogelijk is. Zorg dat u het programma van tevoren enigszins kent, dat maakt het gemakkelijker om het te volgen. Vraag of er een ringleiding aanwezig is. Is dat niet het geval, vraag dan om een plaats vooraan. Als uw gehoor in beide oren hetzelfde is, probeer dat in het midden te gaan zitten. Op het werk Informeer uw collega s over uw slechthorendheid en leer hen om duidelijk te spreken. Houd oogcontact gedurende een conversatie. Focus op de persoon het dichtste bij u. Als u maar een gedeelte van het gesprek hoort, herhaal dan wat u wel gehoord hebt en vraag om de ontbrekende informatie. Thuis Gebruik altijd uw hoortoestel. Informeer familie en vrienden over uw situatie. Leer uw familie duidelijk te spreken en houd oogcontact gedurende de conversatie. 39

Leer uw familie hoe zij u het beste in een gesprek kunnen betrekken. Vermijdt achtergrondlawaai. Telefoneren Houd de telefoonhoorn dicht bij de microfooningang van uw hoortoestel. Als dit fluiten veroorzaakt, houd dan de hoorn wat verder weg of raadpleeg uw audicien. Als de stemmen door de telefoon te zacht klinken of achtergrondgeluiden zijn een probleem, heeft u misschien een telefoonspoel nodig (bedenk dat niet alle telefoontoestellen geschikt zijn voor het gebruik van een telefoonspoel). Als u de ringleiding gebruikt, houd de telefoon dan achter uw oor vlak naast uw hoortoestel; dit zorgt voor een betere ontvangst. Mobiele telefoons kunnen storing geven op de ringleiding. In dat geval zal de microfoonstand een beter resultaat geven. Voordat u een mobiele telefoon aanschaft kunt u hem het beste met uw hoortoestel uittesten. Mensen met een groter gehoorverlies hebben wellicht baat bij een volumeregelaar op de telefoon. 40

Tips voor communiceren met mensen met een hoorprobleem (Aanwijzingen voor gezinsleden en vrienden) Spreek duidelijk en met heldere stem. Sommige mensen zullen wat langzamer moeten praten, maar een al te langzame spraak is juist vaak moeilijker verstaanbaar. Ga niet schreeuwen! Veel mensen met een gehoorstoornis zijn bijzonder gevoelig voor harde geluiden. Als blijkt dat u niet goed te verstaan bent, zeg dan hetzelfde nogmaals maar met andere woorden. Dit is beter dan dezelfde woorden te blijven herhalen. Probeer niet te converseren vanuit een andere kamer of met uw rug naar de ander toegekeerd. Zorg dat u en uw gesprekspartner elkaar aan kunnen kijken terwijl u spreekt! Vermijdt eten, drinken of roken terwijl u spreekt en houdt uw handen weg van uw gezicht. Minimaliseer achtergrondlawaai zet de TV of radio uit of verplaats u naar een rustigere omgeving voor een conversatie. 41

Probeer om tijdens een gesprek met meerdere mensen aan te geven wanneer men op een ander onderwerp overgaat. Een conversatie is veel makkelijker te volgen wanneer men weet waarover het gaat. Zorg dat er voldoende licht op uw gezicht valt. Ogen en oren moeten samenwerken om zo goed mogelijk verstaanbaar te zijn. 42

De instelling van uw hoortoestellen Beschikbare programma s Uw hoortoestellen zijn op de volgende manier geprogrammeerd: Programma Piepjes Functie 1 2 3 4 Rechter en linker toestel werken synchroon Als deze mogelijkheid geactiveerd is, worden veranderingen in het ene toestel automatisch doorgevoerd in het andere via een draadloze verbinding. 43

Druktoets (twee Nano hoortoestellen) Kort drukken (minder dan 1 sec.) Gemiddeld drukken (ongeveer 1 sec.) Lang drukken (ongeveer 2 sec.) links h volume omlaag h programma veranderen h synchroniseren h dempen h synchroniseren rechts h volume omhoog h programma veranderen h dempen Druktoets (één Nano hoortoestel) Kort drukken (minder dan 1 sec.) Gemiddeld drukken (ongeveer 1 sec.) Lang drukken (ongeveer 2 sec.) h volume omlaag h volume omhoog h programma veranderen Let op: Het is niet mogelijk om het hoortoestel te dempen in een eenzijdige aanpassing. 44

Telefoneren Voorkeurskant voor telefoneren: M Beide M Rechts M Links Werking van het hoortoestel aan de kant waar niet getelefoneerd wordt M Geen wijziging M De microfoon is zachter wanneer de Automatische Telefoon of het Telefoon-programma actief is M Het hoortoestel wordt gedempt als de Automatische Telefoon of het Telefoon-programma actief is 45

Accessoires Bernafon heeft een groot assortiment aan optionele accessoires die u kunt aanschaffen voor een nog betere prestatie van uw hoortoestel. Afhankelijk van het hoortoestelmodel en de lokale regelingen zijn de volgende accessoires leverbaar: Afstandsbediening SoundGate communicatie-apparaat (voor een draadloze verbinding met mobiele telefoons, muziekspelers etc.) TV-adapter (voor draadloze verbinding met uw televisie via de SoundGate) Telefoonadapter (voor draadloze verbinding met uw vaste telefoon via de SoundGate) Reinigings- en droogkit Voor verdere informatie kunt u contact opnemen met uw audicien. 46

Zorg voor het milieu Uw hoortoestellen bevatten elektronische componenten. Hierop is Richtlijn 2002/96/EC betreffende versleten elektrische en elektronische apparatuur van toepassing. Help het milieu door uw oude hoortoestellen of batterijen niet bij het restafval te deponeren. Zorg voor recycling van hoortoestellen en batterijen door ze bij het bruingoed of in de milieubox aan te bieden of door ze aan uw audicien te geven. 47

Goedkeuring van het product, markeringen en wettelijke naleving Alle hoortoestelmodellen van Bernafon Chronos voldoen aan de internationale normering betreffende de Elektromagnetische Compatibiliteit. In verband met de beperkte ruimte op de toestellen zijn alle relevante goedkeuringen opgenomen in dit document. Elektromagnetische storing Uw hoortoestel is uitgebreid getest op elektromagnetische storing. Sommige producten geven echter elektromagnetische straling af die onverwacht storing kan veroorzaken in hoortoestellen. Voorbeelden zijn inductiekookplaten, alarmsystemen in winkels, mobiele telefoons, faxapparaten, PC s, röntgenapparatuur, CT-scans, etc. Ook al voldoen uw hoortoestellen aan de meest strikte normeringen van Internationale Elektromagnetische Compatibiliteit, ze kunnen elektromagnetische energie afgeven die storing veroor - zaakt bij andere apparatuur. 48

Uw hoortoestellen kunnen voorzien zijn van een radiozender die gebruik maakt van kortbereik magnetische inductietechnologie op 3,84 MHz. De magnetische veldsterkte van de zender is < 42 dbμa/m @ 10 m. De elektromagnetische straling van het radiosysteem ligt ruim onder de internationale emissiegrenzen waaraan mensen mogen worden bloot gesteld. Ter vergelijking: de straling van het hoortoestel is lager dan de onbedoelde elektromagnetische straling van bijvoorbeeld halogeenlampen, computerbeeldschermen, vaatwassers, etc. 49

Compatibiliteit tussen mobiele telefoons en hoortoestellen Sommige hoortoestelgebruikers zeggen dat ze een zoemgeluid in hun hoortoestel waarnemen als ze een mobiele telefoon gebruiken. Dit geeft aan dat de mobiele telefoon en het hoortoestel wellicht niet compatibel zijn. De compatibiliteit tussen een bepaald hoortoestel en een mobiele telefoon kan voorspeld worden door de afschermingswaarde van het hoortoestel op te tellen bij de emissiewaarde van de mobiele telefoon (volgens ANSI C63.19-2006 American National Standard Methods of Measurement of Compatibility between Wireless Communication Devices and Hearing Aids). De som van een hoortoestel met waarde 2 (M2/T2) en een telefoon met waarde 3 (M3/T3) zou bijvoorbeeld resulteren in een gecombineerde waarde van 5. Volgens de standaard zou elke combinatie die gelijk is aan 5 op normaal gebruik wijzen. Een gecombineerde waarde van 6 of meer geeft een uitstekende prestatie aan. 50

De afschermingswaarde van uw Chronos hoortoestel is tenminste M2/T2. De prestatiemetingen, categorieën en systeemclassificaties van de apparatuur zijn gebaseerd op de best beschikbare informatie. Bernafon kan echter niet garanderen dat alle gebruikers daarmee tevreden zijn. 51

Internationale garantie Op uw hoortoestellen is een beperkte garantie van toepassing die fouten in materiaal en vervaardiging dekt. Deze garantie heeft betrekking op de hoortoestellen zelf, maar niet op bijbehorende artikelen zoals de batterijen, slangen, oorstukjes, etc. De garantie vervalt indien een defect het gevolg is van foutief gebruik of onjuiste behandeling. De garantie vervalt eveneens indien de hoortoestellen door onbevoegde personen gerepareerd zijn. Neem de garantiekaart door met uw audicien en zorg ervoor dat de garantiekaart op de juiste wijze en volledig is ingevuld. 52

Aantekeningen 53

Voorkomende problemen en oplossingen Probleem Het toestel fluit Mogelijke oorzaak Luidspreker en koepel zijn niet volledig ingebracht Ophoping van oorsmeer in de gehoorgang Oorstukje zit te los Geen of te zacht geluid Hoortoestel kan uitgeschakeld zijn Hoortoestel staat op "mute" Batterij is (bijna) leeg of is verkeerd geplaatst Volume te zacht 54

Oplossing Plaats de luidspreker en koepel/oorstukje opnieuw Raadpleeg uw audicien of huisarts Raadpleeg uw audicien Controleer of batterijlade gesloten is Druk op een willekeurige toets op de afstandsbediening of op het hoortoestel om mute uit te zetten Gebruik een nieuwe batterij Verhoog het volume met de druktoetsen op het hoortoestel of met de afstandsbediening 55

Probleem Geen volume, niveau te zacht of zoemend geluid Mogelijke oorzaak Toestel staat op ringleidingstand Oorsmeerfilter zit vol oorsmeer Koepel/oorstukje kan verstopt zitten met oorsmeer Ophoping van oorsmeer in de gehoorgang Batterijcontacten zijn vuil of gecorrodeerd De luidspreker kan geblokkeerd zijn Microfoonopening kan geblokkeerd worden 56

Oplossing Controleer volledigheidshalve of u in het juiste programma zit Oorsmeerfilter vervangen Vervang de koepel Raadpleeg uw audicien of huisarts Open en sluit de batterijlade een paar keer of reinig de batterijcontacten voorzichtig met een droog wattenstaafje Raadpleeg uw audicien Raadpleeg uw audicien. Probeer dit niet zelf schoon te maken. 57

Probleem Geen volume, niveau te zacht of zoemend geluid Zoemend geluid, vervagende, zwakke of impulserende geluiden Mogelijke oorzaak Uw gehoorverlies is wellicht toegenomen Batterijcontacten zijn vuil of gecorrodeerd Vocht in het hoortoestel Hoortoestel switcht met enige regelmaat van AAN naar UIT Batterij is leeg Batterij is leeg 58

Oplossing Raadpleeg uw audicien Open en sluit de batterijlade een paar keer of reinig de batterijcontacten voorzichtzig met een droog wattenstaafje Plaats het hoortoestel in de droogkit. Verwijder eerst de batterij. Raadpleeg uw audicien. Gebruik een nieuwe batterij Gebruik een nieuwe batterij 59

Probleem Toestel piept zonder actie van u (bijvoorbeeld het wisselen van programma's) Koepel valt eruit tijdens verwijderen Mogelijke oorzaak Batterij is (bijna) leeg Koepel is niet correct op de luidspreker gemonteerd 60

Oplossing Gebruik een nieuwe batterij Verwijder de koepel zorgvuldig. Als dit niet veilig lukt, raadpleeg dan uw huisarts. 61

Wettelijke naleving van voorschriften in Europa Dit toestel voldoet aan de eisen van EU-Richtlijn 93/42/EEC voor medische hulpmiddelen, MDD. Het is officieel gewaarmerkt met de volgende markering: Dit toestel voldoet aan de essentiële eisen volgens Richtlijn 1999/5/EC van het Europese Parlement betreffende radio-apparatuur en telecommunicatieeindapparatuur, R&TTE. Het werkt als een inductieve toepassing in een geharmoniseerde frequentieband zoals bedoeld in de Beschikking van de Commissie 2008/432/EC en mag gebruikt worden in alle lidstaten van de EU en de EFTA. Het is officieel gewaarmerkt met de volgende markering: 62

Conformiteitsverklaring kan worden opgevraagd bij: Bernafon AG Morgenstrasse 131 3018 Bern Zwitserland 63

Wettelijke naleving van radiocommunicatievoorschriften in de VS en Canada Bernafon AG Chronos Nano RITE hearing instrument model names CN9 NR; CN7 NR; CN5 NR FCC ID IC: U6XFURITE2 7031A-FURITE2 Statement of compliance: This device complies with part 15 of the FCC Rules and RSS-210 of Industry Canada. Operation is subject to the following two conditions: 1) This device may not cause harmful interference, and 2) this device must accept any interference received, including interference that may cause undesired operation. This Class B digital apparatus complies with Canadian ICES-003. Note: This equipment has been tested and found to comply with the limits for a Class B digital device, pursuant to part 15 of the FCC Rules. 64

These limits are designed to provide reasonable protection against harmful interference in a residential installation. This equipment generates, uses and can radiate radio frequency energy and, if not installed and used in accordance with the instructions, may cause harmful interference to radio communications. However, there is no guarantee that interference will not occur in a particular installation. If this equipment does cause harmful interference to radio or television reception, which can be determined by turning the equipment off and on, the user is encouraged to try to correct the interference by one or more of the following measures: Reorient or relocate the receiving antenna. Increase the separation between the equipment and receiver. Connect the equipment into an outlet on a circuit different from that to which the receiver is connected. Consult the dealer or an experience radio/tv technician for help. 65

Caution: Changes or modifications not expressly approved by Bernafon AG could void the user s authority to operate the equipment. 66

Aantekeningen 67

Aantekeningen 68

Aantekeningen 69

Service Als geen van de op de vorige pagina s voorgestelde oplossingen het probleem verhelpen, neem dan contact op met uw audicien. Probeer nooit zelf uw hoortoestel te repareren. Zet hier een stempel met de naam en het adres van de audicien: 70

< > 8,15 mm < > 9.0 mm < 15 mm > 71 < 19 mm >

Fabrikant Bernafon AG Morgenstrasse 131 3018 Bern Switzerland Phone +41 31 998 15 15 Fax +41 31 998 15 90 Nederland Bernafon Nederland B.V. Postbus 22 4180 BA Waardenburg Telefoon +31 (0)418 66 70 40 Fax +31 (0)418 66 70 49 www.bernafon.com Voor meer informatie over horen en gehoorverlies 11.11/BAG/118842/NL/subject to change www.bernafon.com