Diepdrukker Beroepscompetentieprofiel
Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Wat is een beroepscompetentieprofiel?... 4 Wat is de functie van een beroepscompetentieprofiel?... 4 Waarom een format beroepscompetentieprofiel?... 4 Indeling... 4 Colofon... 5 Bronnen... 5 Betrokkenen... 5 1 Algemene informatie over het beroep... 6 1.1 Mogelijke functiebenamingen... 6 1.2 Beschrijving van het beroep... 6 1.3 Loopbaanperspectief... 9 1.4 Trends en innovaties... 9 2 Overzicht van kerntaken en werkprocessen in het beroep... 12 3 Beschrijving van de kerntaken... 13 3.1 Kerntaak 1 Realiseert productie... 13 3.2 Kerntaak 2 Optimaliseert productieproces... 15 3.3 Kerntaak 3 Coördineert technische werkprocessen... 16 4. Competenties... 18 Er bestaat in het Nederlands een dilemma als het gaat over het gebruik van woorden die als mannelijk en vrouwelijk geïnterpreteerd kunnen worden. We zouden consequent kunnen werken met 'hij/zij' en 'zijn/haar', maar dat geeft een gedwongenheid die wij stilistisch niet verantwoord vinden. De personen die in dit stuk de handelingen verrichten of beschreven worden, kunnen in onze optiek net zo goed mannen zijn als vrouwen. 110628 BCP Diepdrukker 2
Voorwoord Aanleiding Diversiteit beroepsuitoefening Het beroepscompetentieprofiel is gemaakt voor de beroepsgroep als geheel. Dit betekent echter niet dat elke individuele beroepskracht alle werkprocessen uitvoert. Er bestaat diversiteit in de beroepsuitoefening van de diepdrukker. 110628 BCP Diepdrukker 3
Wat is een beroepscompetentieprofiel? Een beroepscompetentieprofiel (BCP) beschrijft de werkzaamheden en competenties die nodig zijn om een bepaald beroep uit te oefenen. Hierbij wordt uitgegaan van een vakvolwassen werknemer die al drie tot vijf jaar in het beroep werkzaam is. Drie begrippen staan centraal in het beroepscompetentieprofiel: kerntaken, opgesplitst in een aantal werkprocessen en de competenties die noodzakelijk zijn bij de uitvoering van de werkzaamheden. De inhoud van een beroepscompetentieprofiel moet herkenbaar zijn voor het bedrijfsleven. Daarom worden deze profielen opgesteld in opdracht van of in samenwerking met het georganiseerde bedrijfsleven. Het georganiseerde bedrijfsleven geeft het document een formele status door het te legitimeren. Wat is de functie van een beroepscompetentieprofiel? Een beroepscompetentieprofiel kan verschillende functies vervullen. Binnen een branche kan het een hulpmiddel zijn bij functiewaardering. Het kan ook gebruikt worden voor verdere professionalisering van werknemers, voor de ontwikkeling van competentieinstrumenten en als voorlichtingsmateriaal. Daarnaast kan een beroepscompetentieprofiel dienen als input voor opleidingen in het middelbaar beroepsonderwijs. Het bedrijfsleven is immers afnemer van mbogediplomeerden, en is daarom in hoge mate richtinggevend voor de eisen die gesteld moeten worden aan deze gediplomeerden. De eisen hebben zowel betrekking op de aard en inhoud van de werkzaamheden als op de mate van bekwaamheid waarmee iemand handelt: zijn competenties. In het schema is deze laatste functie van het beroepscompetentieprofiel weergegeven: Bedrijfsleven Kenniscentra in samenwerking met onderwijs en bedrijfsleven Onderwijs Beroepscompetentieprofielen > Opleidingseisen in kwalificatiedossier > Concrete opleidingen en examens Kenniscentra ontwikkelen en onderhouden op basis van deze beroepscompetentieprofielen de opleidingseisen in de vorm van kwalificatiedossiers. Dit gebeurt in samenwerking met vertegenwoordigers van sociale partners en onderwijs. Het onderwijs ontwikkelt op basis van de kwalificatiedossiers concrete opleidingen en examens. Waarom een format beroepscompetentieprofiel? Uitgaande van het feit dat dit beroepscompetentieprofiel de basis vormt voor het eventueel ontwikkelen of aanpassen van een kwalificatiedossier is het van belang dat het beroepscompetentieprofiel voldoet aan een aantal minimumeisen. Bij de ontwikkeling van kwalificatiedossiers, is het verder van belang dat beroepen onderling vergeleken kunnen worden. Een bepaalde mate van uniformiteit is hierbij gewenst. Daarom is een format beroepscompetentieprofiel ontwikkeld. Indeling De informatie over het beroep is verdeeld over vier hoofdstukken. Het eerste hoofdstuk bevat algemene informatie over het beroep, loopbaanontwikkelingen, en trends en innovaties. Het tweede hoofdstuk geeft een overzicht van de hoofdtaken en werkzaamheden van de beroepsbeoefenaar (kerntaken en werkprocessen). Een uitwerking van deze werkzaamheden en de daarbij behorende competenties komt in hoofdstuk 3 aan bod. In het vierde hoofdstuk worden de essentiële competenties vermeld, inclusief een toelichting. 110628 BCP Diepdrukker 4
Colofon Ontwikkeld door GOC In opdracht van Bestuur GOC Verantwoording Inhoudelijk gelegitimeerd door: CMBO Op: 8 augustus 2011 Vastgesteld door: bestuur GOC Op: 27 september 2011 Te: Veenendaal Bronnen - CBS Statline, maart 2011; - Grafimedia in cijfers, GOC, juli 2009; - Beroepenonderzoek Printmedia- deelonderzoek Diepdrukker, Rijnland Advies te Wehl, 2011. Betrokkenen Interviews met de volgende deskundigen en bedrijven, uitgevoerd in januari en februari 2011: - Schur Flexibles Leek - Johan Oortman - Goglio Zaandam - Peter Kruit - Drukkerij Zwart Amersfoort- Herman Jager - A&R Carton Sneek - Theo Huitinga - Roto Smeets Groep (illustratie) Piet Ruysenaars - Karel van Pinxten - GOC 110628 BCP Diepdrukker 5
1 Algemene informatie over het beroep In dit hoofdstuk wordt het beroep nader omschreven. 1.1 Mogelijke functiebenamingen - teamleider rotatiediepdruk - A of B drukker rotatiediepdruk - eerste of tweede drukker rotatiediepdruk - diepdrukker (als algemene benaming) 1.2 Beschrijving van het beroep Werkomgeving De Diepdrukmarkt in Nederland is te verdelen in: 1. illustratiediepdruk: bedrukken van papier voor bijvoorbeeld: magazines,tijdschriften, catalogi; 2. verpakkingsdiepdruk: niet alleen papier en karton, maar ook cellofaan, aluminiumfolie en kunststoffen, bijvoorbeeld verpakkingen, waaronder flexibele verpakkingen (wikkels, zakken en ook dozen); 3. productbedrukking: voor (vooral naadloze) decors, zoals inpakpapier, behangpapier, vinylvloeren en textiel. Omdat het vervaardigen van een cilinderdrukvorm voor diepdruk veel tijd en geld kost, loont deze techniek bij grotere oplages en repeatorders. (Een cilinder kan enkele miljoenen drukomwentelingen maken). In Nederland is de markt voor bedrijven met deze druktechniek daardoor maar beperkt. Binnen deze bedrijven werkt de diepdrukker aan deze veelal grote en complexe machine. Hij werkt in een team en controleert de voortgang van de productie aan de hand van controlepanelen en monitoren. Typerende beroepshouding Kwaliteitsbewustzijn en flexibiliteit zijn de meest typerende houdingsaspecten voor de diepdrukker. Kwaliteitsbewustzijn De kwaliteit van het eindproduct is bepalend voor het succes van het bedrijf. De diepdrukker spant zich voortdurend in om een zo hoog mogelijke kwaliteit te realiseren. Dit start bij het inventief inzetten van zijn vakdeskundigheid en bij het instellen van de machine. Tijdens de productie controleert hij voortdurend de kwaliteit en stelt hij indien nodig de machine bij. Flexibel zijn Door de economische situatie moet de diepdrukker steeds meer flexibel zijn en kunnen inspelen op veranderende werkomstandigheden. Bij spoed of bij problemen waarbij stilstand het gevolg is, moet de diepdrukker eenvoudig kunnen wisselen van machine. Hij moet bereid zijn tot overwerken. In verband met de kosten wordt er met een minimale bezetting gedraaid. 110628 BCP Diepdrukker 6
Daarnaast zijn de volgende houdingskenmerken relevant. Oplossingsgericht: de diepdrukker moet in staat zijn zelfstandig oplossingen te bedenken. Door de snelheid is het afbreukrisico groot. Tijdig inspelen op storingen en doelgericht en resultaatgericht werken zijn belangrijk, zodat het proces niet leidt tot vertraging en productieverlies. Technisch: de diepdrukker moet in staat zijn om met (divers) gereedschap en materiaal om te gaan. Er wordt in de verpakkingsdruk met verschillende substraten gewerkt. De diepdrukker moet goed weten wat het materiaal doet tijdens het drukproces. Zelfstandig: ondanks dat er veelal in teamverband wordt gewerkt, moet de drukker op eigen kracht kunnen handelen en zelfstandig beslissingen durven nemen. Sociaal communicatief: de diepdrukker werkt met anderen collegiaal samen. Hij is in staat, met mensen om te gaan, kan luisteren en omgaan met (positieve en negatieve) feedback. De diepdrukker moet in staat zijn, collega s aan te sturen. Stressbestendig: zeker in de rotatiedruk waar de machine op hoge snelheid draait, werkt de diepdrukker onder tijdsdruk. In het algemeen neemt de werkdruk toe, doordat de machine in kortere tijd steeds meer drukwerk produceert en stilstand erg kostbaar is. De diepdrukker moet met die stress om kunnen gaan. Besluitvaardig: gekoppeld aan oplossingsgericht kunnen werken, moet de dieprukker zelf beslissingen durven nemen. Kostenbewust: door de kleiner wordende winstmarges moet de diepdrukker zich bewust zijn van de kosten en zijn handelen hierop afstemmen. Accuraat: zorgvuldig en nauwkeurig werken, zijn basisvoorwaarden om kwaliteit te leveren. Milieubewust: bewust zijn van milieubelastende en milieu ontlastende aspecten en hierop gedrag aanpassen. Rol en verantwoordelijkheden De diepdrukker is vooral een technisch vakman die weet wat er moet gebeuren om het productieproces voor te bereiden, de pers te laten draaien, het productieproces te bewaken en de productie af te ronden. Hij weet precies wat er in de pers gebeurt, zodat hij het proces kan aansturen en instellingen kan bijregelen. De diepdrukker controleert voortdurend de kwaliteit, is in staat zelfstandig oplossingen te bedenken en durft beslissingen te nemen. Door de snelheid is het afbreukrisico groot, dus is het tijdig signaleren en analyseren van technische problemen van belang. Bij onduidelijkheden overlegt de diepdrukker met collega s of leidinggevende. De diepdrukker voert zijn taken zelfstandig uit aan de hand van een werkinstructie. Soms delegeert de diepdrukker een deel van de werkzaamheden aan de assistent/hulpdrukker. Hij stuurt assistenten/leerlingen aan, begeleidt ze bij de uitvoering van het werk en instrueert ze, indien van toepassing. Voor een goede werkoverdracht aan de volgende ploeg is het van belang dat de diepdrukker de productiegegevens en eventuele storingen goed registreert. De diepdrukker doet voorstellen voor verbetering van de 110628 BCP Diepdrukker 7
kwaliteit van het werk, zoekt naar oplossingen voor technische vraagstukken en werkt proactief mee aan verbetertrajecten. Complexiteit De diepdrukker werkt met een geavanceerde machine die op hoge snelheid draait. De voorbereidingen moeten zo goed zijn, dat de kans op problemen minimaal is. Loopt er toch iets fout, dan gaat er binnen korte tijd veel materiaal verloren. Er moet snel een beslissing worden genomen, wat te doen. Alles overzien en beheersen, vereist specialistische kennis en vaardigheden, veel ervaring en inzicht. Analytisch denken, systematisch werken en een behoorlijk abstractieniveau zijn onontbeerlijk om het productieproces in goede banen te leiden en een kwaliteitsproduct op te leveren. Er zijn tegenwoordig wel hulpmiddelen beschikbaar die het onder controle houden van een machine op volle snelheid vergemakkelijken, zoals video-inspectiesystemen. In de verpakkingsdiepdruk is sprake van een veelheid aan te bedrukken materialen. De diepdrukker moet met dit scala aan materialen kunnen omgaan. Hij dient de kenmerken van de substraten en de consequenties daarvan voor het productieproces te kennen. In de flexible packaging wordt het drukwerk verwerkt tot product en ondergaat het diverse behandelingen, zoals het aanbrengen van een PE-laag. De diepdrukker moet goed weten, wat werken met oplosmiddelen en gebruik van alcohol betekenen voor het eindproduct. Wettelijke beroepsvereisten Ja, Arbowetgeving (gevaarlijke stoffen en biologische agentia), milieuwetgeving en wetgeving voedingsmiddelenindustrie. Bij de druktechnieken gelden zware eisen (vooral op milieugebied) die men nog steeds verder aanscherpt. Veelal zijn deze regels verwerkt in bedrijfsregels en voorschriften. Verder heeft men te maken met regelgeving ten aanzien van de verpakkingsmaterialen die men produceert, zoals regels over voedselveiligheid. De diepdrukker heeft rekening te houden met kwaliteits- en veiligheidssystemen als HACCP, BRC/IOP, GMP of ATEX. Branche vereisten Ja, de diepdrukker heeft rekening te houden met: - Arbocatalogus pkgv-industrie Organische oplosmiddelen; - ATEX-richtlijn (veilig omgaan met brandbare en explosieve stoffen). Maakt het bedrijf verpakkingsmiddelen voor de voedingsmiddelenindustrie, dan gelden: - kwaliteits- en veiligheidssystemen als BRC/IoP (eisen voor waarborgen van voedselveiligheid), met als toepassing de HACCP (hygiënecode) en de GMP (Good Manufacturing Practice). Nederlands en (moderne) vreemde talen Zowel schriftelijk als mondeling moet de beheersing van de Nederlandse taal goed zijn. De beheersing van het Nederlands is van belang voor de communicatie met collega s en bedrijfsleiding. Het kunnen lezen van de 110628 BCP Diepdrukker 8
Nederlandse taal heeft hij o.a. nodig voor het lezen van handleidingen, interpretatie van (order)documenten en kennisname van wet- en regelgeving, en overige bedrijfsaspecten. Ook het kunnen lezen van de programma s of handboeken in het Engels is een pré. Tevens komt men Duits tegen omdat veel machines in Duitsland geproduceerd worden. Rekenen/wiskunde De medewerker dient basisvaardigheden op het gebied van rekenen te beheersen. Deze zijn bijvoorbeeld van belang bij het berekenen van het volume (inktverbruik) of het bepalen van de totale omvang na het herstellen van fouten. Ook het kunnen lezen van formules is van belang. 1.3 Loopbaanperspectief Voor een diepdrukker zijn er weinig mogelijkheden om door te stromen; wellicht als (meewerkend) voorman. Groei in de breedte komt meer voor. De diepdrukker kan zijn takenpakket uitbreiden. Hij kan bijvoorbeeld praktijkopleider of (operationeel) teamleider worden. De grafimediabranche is sterk in ontwikkeling en het loopbaanperspectief is daardoor ook aan verandering onderhevig. Echter, de competenties van een diepdrukker zijn breder inzetbaar, zowel binnen en als buiten de grafimediabranche. 1.4 Trends en innovaties Hieronder worden relevante ontwikkelingen voor het beroep beschreven. Trends en innovaties geven aan in hoeverre het beroep nog kan veranderen onder invloed van vernieuwingen. Het gaat hierbij om ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, ontwikkelingen in wetgeving en overheidsregulering, en ontwikkelingen in de beroepsuitoefening zelf (bijv. technologische veranderingen of marktontwikkelingen in de sector). Arbeidsmarkt Grafische bedrijven reageren over het algemeen sterk op de ontwikkelingen in de economie. Binnen de grafimediabranche is in de afgelopen jaren de inkrimping in het personeelsbestand dan ook groter geweest dan het aantal vacatures. Op dit moment is de inkrimping door de economische crisis zelfs fors toegenomen. Krimp heeft met name plaatsgevonden onder drukkers en pre-press vakpersoneel. De impact van de crisis hangt samen met de herkomst van de omzet. Voor drukkerijen en afwerkingsbedrijven is het mogelijk, een specificering van de omzet naar productgroepen te maken. Reclamedrukwerk vormt 37% van de totale omzet in drukwerk. In de huidige economisch slechte tijd worden reclamebudgetten ingekrompen en dit heeft direct grote gevolgen voor de omzet van grafische 110628 BCP Diepdrukker 9
bedrijven. De omzet in boeken en jaarverslagen is minder gevoelig voor economische schommelingen. Digitale mediavormen als internet en DVD blijken sterk gevoelig te zijn voor de slechte economische conjunctuur. Het aantal diepdrukkerijen neemt door fusies en overnames af, waardoor grotere drukkerijen ontstaan. Er bestaat overcapaciteit en er vinden saneringen plaats, vooral in de illustratiedruk. Door automatisering is er de afgelopen 15 jaar banenverlies opgetreden. Een gevolg van de automatisering is ook dat minder mensen meer werk kunnen doen. Het beroep wordt daardoor breder. Drukkers moeten ook verstand hebben van digitale aansturing. De werkdruk neemt toe voor de diepdrukker. Diepdrukpersen kunnen in steeds kortere tijd steeds meer drukwerk produceren. De tendens in de markt is echter meer vraag naar kleinere oplagen. Het reduceren van om- en insteltijden is dan ook een belangrijk vraagstuk waarop door zowel drukkerijen als machineleveranciers wordt ingesprongen. Het verkorten van de omsteltijden zorgt voor een hogere werkdruk voor de diepdrukker. Daarnaast nemen de eisen van de klant aan de kwaliteit en de levertijd toe. Internationalisering laat zich ook voelen in de branche: door de lage vervoerskosten is het mogelijk om drukwerk internationaal uit te besteden. Een deel van het bulkwerk gaat naar lage lonen landen. Anderzijds krijgen Nederlandse drukbedrijven ook opdrachten uit het buitenland. Toch is de verwachting dat grote oplagen, zoals bijvoorbeeld bekende tijdschriften of catalogi, niet zullen verdwijnen. Volgens de geraadpleegde deskundigen blijft het productievolume in de verpakkingsdruk goed op niveau. Opdrachtgevers (detailhandel, producenten van consumentenartikelen) veranderen verpakkingen steeds vaker, waardoor de vraag naar verpakkingsdruk stijgt. Ook is de vraag naar verpakkingen toegenomen vanwege de tendens naar kleinere hoeveelheden. Dit biedt vooral werk voor de flexo-, diep- en offsetdruk. Wetgeving en regelgeving De Arbo-, milieu- en veiligheidseisen zijn strenger geworden. Er zijn alternatieve reinigingsmiddelen in plaats van oplosmiddelen op de markt en de uitstoot van gevaarlijke stoffen wordt teruggedrongen. Materialen worden lichter en er is minder handmatig werk. Afhankelijk van de producten die men maakt, kan men te maken krijgen met de regelgeving waar de klant mee te maken heeft, zoals bijvoorbeeld de regelgeving voor voedselveiligheid. Ontwikkelingen in de beroepsuitoefening Aan de techniek is niets wezenlijks veranderd, maar wel aan de aansturing van de machine. Diepdrukpersen zijn al ver geautomatiseerd. De drukker moet meer kennis van 110628 BCP Diepdrukker 10
automatisering en randapparatuur hebben. Deze ontwikkelingen hebben geleid tot steeds meer procesgericht werken. Een aantal bedrijven is hierin al heel ver. De diepdrukker van nu moet meer met zijn hoofd, maar ook nog met zijn handen werken. Hierbij zijn analytisch vermogen, systematisch werken en een behoorlijk abstractieniveau van belang. De techniek waarmee de diepdrukker werkt, wordt geavanceerder. Daarbij blijft inzicht in het productieproces onontbeerlijk. Het werk van de drukker is er niet gemakkelijker op geworden doordat de aansturing veel indirecter is. Indirectere aansturing betekent dat er meer inzicht nodig is om het proces te kunnen volgen en waar nodig bij te sturen. Daarvoor zijn hulpmiddelen die het onder controle houden van het proces, als de machine op volle snelheid draait, vergemakkelijken zoals video-inspectiesystemen. De vakman moet wel weten welk effect zijn handelingen hebben op het productieproces, ook al is het vanachter een paneel of beeldscherm. Klanten stellen ook steeds meer eisen op het gebied van kwaliteit, productveiligheid en traceerbaarheid (met name voor de voedingsmiddelenindustrie). De diepdrukker heeft door de ontwikkelingen minder individuele invloed gekregen op het product. Er wordt meer geregeld door het bedrijfsbureau en door de geautomatiseerde administratie. 110628 BCP Diepdrukker 11
2 Overzicht van kerntaken en werkprocessen in het beroep In dit hoofdstuk wordt een overzicht gegeven van de kerntaken en werkprocessen kenmerkend voor het beroep. Een kerntaak is een kenmerkende taak binnen de beroepsuitoefening. Het betreft een substantieel deel van de beroepsuitoefening naar omvang, tijdsbeslag, frequentie en/of belang. Een werkproces is een afgebakend onderdeel van een kerntaak. Het werkproces kent een begin en een eind, heeft een resultaat en wordt kenmerkend herkend in de beroepspraktijk. De werkprocessen worden in handelingen beschreven opdat duidelijk is wat de beroepsbeoefening inhoudt. Diepdrukker Kerntaak Werkproces Kerntaak 1 Realiseert productie 1.1 Interpreteert de orderinformatie voor de productie 1.2 Richt de werkplek in voor de productie 1.3 Stelt de machine in voor de productie 1.4 Verricht productie ondersteunende werkzaamheden 1.5 Bedient de machine voor de productie 1.6 Zorgt voor onderhoud van de machine Kerntaak 2 Optimaliseert productieproces 2.1 Bewaakt de kwaliteit van het productieproces 2.2 Bewaakt de kwaliteit van het product 2.3 Houdt zichzelf op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen in het vakgebied Kerntaak 3 Coördineert technische werkprocessen 3.1 Stuurt medewerkers aan tijdens het productieproces 3.2 Beoordeelt kortlopende productieplanningen en geeft verbetervoorstel 110628 BCP Diepdrukker 12
3 Beschrijving van de kerntaken In dit hoofdstuk zijn de verschillende kerntaken in dit beroepscompetentieprofiel beschreven. Verder worden de werkprocessen en bijbehorende resultaten benoemd. 3.1 Kerntaak 1 Realiseert productie Werkprocessen bij kerntaak 1 1.1 Interpreteert de orderinformatie voor de productie overlegt met eerdere ploeg/verantwoordelijke; bestudeert, interpreteert en controleert de orderinstructie; stemt zo nodig af met orderafdeling of orderinstructie correct en compleet is; archiveert en slaat de voor het product aangepaste bestanden/materialen op. De diepdrukker beschikt, indien nodig na raadpleging van anderen, over voldoende informatie om de productie uit te voeren. Vooraf is duidelijk welke kwaliteitseisen gehandhaafd moeten worden. 1.2 Richt de werkplek in voor de productie delegeert, indien van toepassing, een deel van de werkzaamheden aan de assistent/hulpdrukker; verzamelt alle nodige (hulp)middelen en materialen op basis van de werkinstructie; geeft, indien nodig, aan de verantwoordelijke medewerker door dat bepaalde materialen bijna op zijn; zet de materialen op een logische plaats op de werkplek; controleert voor het starten van de productie alle materialen (bijvoorbeeld inkt en substraat) op bruikbaarheid voor de uit te voeren productie; overlegt bij onduidelijkheden met collega s of leidinggevende. De werkplek is optimaal ingericht voor de productie. De voorraad (hulp)middelen blijft op peil. Met deze materialen kan een kwalitatief goed en bruikbaar product volgens de opgegeven specificaties worden gerealiseerd. 1.3 Stelt de machine in voor de productie stuurt de informatie voor de instellingen naar de machine; controleert de drukcilinder; signaleert afwijkingen aan drukcilinder; communiceert over afwijkingen met degenen die cilinders aanleveren; plaatst de drukcilinder(s); richt de machine in; voert indien nodig testen uit aan materiaal (bijvoorbeeld bij speciale orders); 110628 BCP Diepdrukker 13
stelt randapparatuur in; stelt indien nodig gekoppelde na-/afwerkingsapparatuur in of af. zorgt voor juiste inkttoevoer; zorgt voor juiste materiaalinvoer, doorvoer en uitvoer; stelt machine verder af (handmatig) of in (via bedieningspaneel); zorgt ervoor dat de afwijkingen worden hersteld; zorgt ervoor dat er veilig gewerkt kan worden; komt Arbo- en milieuafspraken na. De machine, rand- en eventueel na-/afwerkingsapparatuur is op de juiste wijze ingesteld, zodat de productie volgens de geldende kwaliteitsnormen gerealiseerd kan worden. De machine is voorbereid voor productie volgens de specificaties van de order. Er wordt verantwoord gewerkt. 1.4 Verricht productie ondersteunende werkzaamheden voorziet producten en materialen van gegevens voor verdere bewerking of opslag; voert materialen af of regelt de materiaalafvoer (en controleert) volgens maatregelen voor bedrijfsafval en verontreiniging; reinigt de drukpers en gereedschappen na afloop van de productie handmatig of automatisch; verwijdert en archiveert drukcilinders; maakt de werkplek en pers vrij van restanten en afval; loopt dagelijks controlepunten op de pers na; controleert apparatuur en meetinstrumenten. De werkplek is zowel tijdens als na de productie netjes en opgeruimd. De (half)producten zijn steeds tijdig en in voldoende mate aanwezig bij de volgende bewerkingsfase. 1.5 Bedient de machine voor de productie stemt werkzaamheden onderling af, meldt bijzonderheden en geeft aanpassingen door; stemt werkzaamheden zo nodig af met verdere bewerkingsprocessen; werkt volgens instructies en normen; start machine en eventueel gekoppelde (rand- en meet)apparatuur op; regelt machine of instellingen waar nodig bij; houdt inktconditie in de gaten en vult tussentijds bij; zorgt voor voldoende voorraad inkt en te bedrukken materiaal en vult tussentijds bij of aan; bedient randapparatuur; bedient indien van toepassing gekoppelde nabewerkingapparatuur en houdt de nabewerkingen in de gaten; voorkomt waar mogelijk productieverstoringen; signaleert technische problemen en analyseert ze; verhelpt mechanische storingen; lost eenvoudige elektronische problemen op en overlegt bij grote problemen met de Technische Dienst; registreert storingen; houdt de productiegegevens bij; voor en tijdens de productie. 110628 BCP Diepdrukker 14
vult na iedere order de kwaliteitscontrolelijst in; draagt de productie-informatie over aan collega s die de productie overnemen; verstrekt informatie over de productie aan leidinggevenden of derden. De machine draait volgens de geldende kwalitatieve en kwantitatieve eisen en normen. De productie verloopt regelmatig en volgens planning. Technische problemen zijn tijdig herkend en opgelost en de gebreken, storingen en problemen zijn geregistreerd. Relevante productiegegevens zijn volledig, duidelijk en zorgvuldig administratief verwerkt. De collega die het werk overneemt, weet hoe het verloop van de productie tot op het moment van overdracht is geweest en wat hij bij de voortgang kan verwachten. 1.6 Zorgt voor onderhoud van de machine onderhoudt volgens een onderhoudsschema de machine, eventueel in afstemming met zijn collega. Dit beperkt zich tot het reinigen, controleren en smeren van de machine en eventueel het vervangen van onderdelen; gebruikt de juiste materialen, gereedschappen en persoonlijke beschermingsmiddelen; lost zelfstandig problemen op; verricht onderhoudswerkzaamheden, eventueel samen met Technische Dienst; verricht reparatiewerkzaamheden in overleg of samen met Technische Dienst. De machine blijft optimaal en storingsvrij inzetbaar. Toelichting: geen 3.2 Kerntaak 2 Optimaliseert productieproces Werkprocessen bij kerntaak 2 2.1 Bewaakt de kwaliteit van het productieproces voert voortdurend kwaliteitscontroles uit tijdens de productie; registreert het orderverloop en de productiegegevens op de daarvoor bestemde plekken; interpreteert kwaliteitscontrolelijsten; zorgt ervoor dat alle variabelen die kwaliteit bepalen onder controle zijn; draagt zorg voor eigen veiligheid en gezondheid en de veiligheid van anderen; neemt juiste maatregelen in kader van wet- en regelgeving; werkt efficiënt met grondstoffen; gaat efficiënt om met tijd en middelen; denkt en werkt mee aan verbetervoorstellen. Vastgestelde regels en procedures worden nageleefd. Procesgegevens worden adequaat verzameld en optimaal benut. Het proces voldoet aan de gestelde kwaliteit. De leidinggevende (of kwaliteitsmedewerker) is op de hoogte van verbetermogelijkheden van het productieproces. 110628 BCP Diepdrukker 15
Productiegegevens zijn op diverse wijzen toegankelijk, zodat snel conclusies over de betreffende productie getrokken kunnen worden. 2.2 Bewaakt de kwaliteit van het product controleert voortdurend de kwaliteit van de afdruk, de juistheid van de instellingen, de (meet)gegevens en de aantallen; voert uitgangscontroles uit; gebruikt bij de controles het goedgekeurd proefmodel of pfd en meetinstrumenten; pakt afwijkingen aan; denkt en werkt mee aan verbetervoorstellen. Het product voldoet aan de gestelde kwaliteit. 2.3 Houdt zichzelf op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen in het vakgebied volgt ontwikkelingen in het vakgebied om een bijdrage te kunnen leveren aan vernieuwingen binnen het bedrijf. Een medewerker die op de hoogte is van de nieuwste ontwikkelingen in het vakgebied en die deze kan toepassen. 3.3 Kerntaak 3 Coördineert technische werkprocessen Werkprocessen bij kerntaak 3 3.1 Stuurt medewerkers aan tijdens het productieproces bepaalt na overleg wat assistenten/leerlingen gaan doen; stuurt aan en begeleidt ze bij de uitvoering van het werk; instrueert assistenten/leerlingen (indien van toepassing). Assistenten/leerlingen weten welke werkzaamheden van hen worden verwacht en voeren deze op correcte wijze uit. 110628 BCP Diepdrukker 16
3.2 Beoordeelt kortlopende productieplanningen en geeft verbetervoorstel beoordeelt de planning voor de inzet van personeel en machine (door bedrijfskantoor of chef van de afdeling) op basis van de vastgestelde productieplanning en de werkelijke situatie tijdens de voortgang van het proces; doet, indien van toepassing, een verbetervoorstel. Er is een kortlopende planning voor de inzet van personeel en apparatuur. Deze planning wordt kritisch beoordeeld en personeel en machines worden optimaal benut. 110628 BCP Diepdrukker 17
4. Competenties In dit hoofdstuk worden de competenties beschreven die nodig zijn om het beroep goed uit te kunnen oefenen. Competenties 1. Vakdeskundigheid toepassen 2. Samenwerken en overleggen Toelichting Het bezitten van vakdeskundigheid is een basisvoorwaarde voor de diepdrukker om zijn werk te kunnen doen. Het succes van het bedrijf hangt rechtstreeks af van de geleverde kwaliteit. De vakdeskundigheid van de diepdrukker is hierin bepalend. Het blijft een technisch vak, dat men moet beheersen. Technisch inzicht, beoordeling van de kleur en inkttoevoer en de inzet van de juiste materialen blijven van belang. In de (rotatie)diepdruk werkt men veelal in teamverband. Teams worden steeds kleiner door automatisering en veranderende machines. Men moet in teamverband kunnen werken, op elkaar ingespeeld zijn en goed communiceren, omdat men samen de klus moet klaren. Ook als men niet samen aan de machine staat, wordt er wel samengewerkt aan de kwaliteit van het product. Vaak beoordeelt men ook elkaars werk (dubbele controle) en wordt er teruggekoppeld aan collega s van andere ploegen of andere interne afdelingen. 3. Kwaliteit leveren Het succes van het bedrijf hangt direct af van de geleverde kwaliteit. In het leveren van kwaliteit zijn de vakdeskundigheid en het optimaal inzetten van materialen en middelen belangrijk. Het controleren van de kwaliteit is ook een belangrijk aspect. Dat begint bij het controleren van de aangeleverde modellen en materialen op kwantiteit en kwaliteit en ingrijpen als de aangeleverde zaken niet correct of volledig zijn. Ook controleren van de inkt en het maken en beoordelen van de druk zijn belangrijke aspecten bij het realiseren van kwaliteit. Vervolgens controleert de diepdrukker tijdens het drukken regelmatig de producten op kwaliteit en kwantiteit en pakt hij afwijkingen aan. 4. Analyseren In het drukproces heeft de diepdrukker met veel variabelen te maken. Hij moet het hele proces in beeld hebben en snel kunnen handelen of ingrijpen. De snelheid van de machine is hoog, zeker in de rotatiediepdruk. De techniek wordt steeds geavanceerder en er kunnen complexe storingen voorkomen. Helder krijgen waar de storing zit en hoe deze opgelost kan worden, is belangrijk. Het niet tijdig inspelen op storingen leidt tot productieverlies en vertraging. 110628 BCP Diepdrukker 18
5. Bedrijfsmatig handelen De diepdrukker is zich bewust van zijn rol in het productieproces, begrijpt de gevolgen van zijn eigen handelen voor de andere fasen in de productie en handelt daarnaar. Hij ziet het belang van kwaliteit, efficiënt werken, en het tijdig opleveren van het eindproduct. Vanuit deze aspecten denkt hij mee in het belang van het bedrijf en neemt hij de juiste beslissingen en acties in het belang van het bedrijf. 110628 BCP Diepdrukker 19