Scriptiebrochure Sectie Rechtstheorie

Scriptiebrochure Sectie Rechtstheorie Voorwoord De scriptie vormt meestal het laatste onderdeel van de academische studie. Voor een voorspoedig verloop van het scriptieproces is het essentieel dat u zelfstandig en gedisciplineerd kunt werken. De sectie Rechtstheorie wil u graag ondersteunen bij dit proces. Daarom heeft zij de Scriptiebrochure sectie Rechtstheorie samengesteld. Deze brochure bevat nuttige informatie over het schrijven van de scriptie bij de sectie Rechtstheorie. U kunt de brochure in digitale vorm downloaden via: www.frg.eur.nl/onderwijs/facultaire_regelingen_en_scriptie_eisen/scripties www.frg.eur.nl/arw/sectie_rechtstheorie De sectie Rechtstheorie wenst u veel plezier toe met het schrijven van uw scriptie en hoopt u als haar nieuwe scriptant te mogen begroeten. Namens de leden van de sectie, Prof.mr.dr. Sanne Taekema Prof.dr.mr. Wibren van der Burg 1

1 Algemeen De sectie Rechtstheorie begeleidt in beginsel scripties met een omvang van 10 ECTS, vergelijkbaar met 12.000 woorden of 30 pagina s. Dit is een richtlijn. In overleg met en goedkeuring van uw scriptiebegeleider is een substantiële afwijking mogelijk. De facultaire brochure Korte scriptiehandleiding bevat algemene informatie over het schrijven van een scriptie. www.frg.eur.nl/fileadmin/assets/frg/onderwijs/pdf/kortescriptiehandleiding.pdf. De scriptie is een individueel werkstuk. De faculteit heeft dan ook bepaald dat een collectief verslag van deelname aan een pleitwedstrijd, of een pleitnota of een andere vorm van zelfwerkzaamheid niet kan gelden als een scriptie. Daarnaast is het niet toegestaan om een eerder in de studie ingediend (individueel) werkstuk opnieuw te gebruiken, tenzij met toestemming van de scriptiebegeleider verbreding en/of verdieping wordt aangebracht. Meer informatie hierover kunt u lezen in: www.frg.eur.nl/fileadmin/assets/frg/onderwijs/pdf/minimumeisenscripties2010-2011.pdf. 2 Duur en voortgang van de scriptie In beginsel kunt u op elk moment beginnen met het schrijven van uw scriptie en is hieraan geen maximale duur verbonden. Dit betekent dat u in hoge mate zelf verantwoordelijk bent voor de voortgang van het scriptieproces. Echter, ter voorkoming van (te grote) vertraging maakt de sectie Rechtstheorie gebruik van het zogenaamde Scriptievolgsysteem. 3 Begeleiding U wordt begeleid door één scriptiebegeleider, afkomstig uit de sectie Rechtstheorie. U bent in beginsel vrij in het rechtstreeks benaderen van uw potentiële scriptiebegeleider. Indien u een scriptie wenst te schrijven bij de sectie Rechtstheorie, maar niet weet wie u hiervoor het best kunt benaderen, kunt u contact opnemen met de scriptiecoördinator Dr. Annie de Roo. Zij zal u dan, voor zover mogelijk, helpen bij het vinden van een scriptiebegeleider binnen de sectie Rechtstheorie. Dr. Annie de Roo; email: deroo@frg.eur.nl; 010-4082274; kamer L6-117 De scriptiebegeleider bepaalt in goed overleg met u de wijze van begeleiding. Uw scriptiebegeleider is de eerste beoordelaar. Daarnaast is er echter een tweede beoordelaar, die door uw scriptiebegeleider zal worden aangewezen. Deze is in beginsel eveneens afkomstig uit de sectie Rechtstheorie. De tweede beoordelaar zal meestal na inlevering van de definitieve versie van uw scriptie bij de beoordeling worden betrokken. Uw scriptiebegeleider en de tweede beoordelaar bepalen gezamenlijk het cijfer voor uw scriptie. 4 Keuze van het onderwerp U bent in beginsel vrij in de keuze van uw scriptieonderwerp, voor zover de sectie Rechtstheorie een adequate begeleiding kan garanderen. Ter voorkoming van 2

teleurstelling raadt de sectie u aan om rekening te houden met de aandachtsgebieden, de (master)vakken van de sectie Rechtstheorie en de expertise/speciale aandachtsgebieden van de sectieleden. Een korte beschrijving hiervan treft u hierna aan in de paragrafen 4.1, 4.2 en 4.3. 4.1 Aandachtsgebieden van de sectie Rechtstheorie De sectie Rechtstheorie houdt zich bezig met de theoretische reflectie op het recht, op de juridische beroepen en op de rechtswetenschap. In haar onderwijs en onderzoek is het eerste aandachtsgebied de rechtsmethodologie en de methodologie van de rechtswetenschap (in het bijzonder de verhouding tussen recht, taal en literatuur en de verhouding tussen recht en ethiek) en in het verlengde daarvan de rol van rechters en andere geschillenoplossers zoals mediators. Het tweede aandachtsgebied omvat de rechtsfilosofische grondslagen van de democratische rechtsstaat, toegespitst op de multiculturele en multireligieuze samenleving. De verhouding tussen rechtsstaat en technologie vormt het derde aandachtsgebied van de sectie Rechtstheorie. 4.2 Kort overzicht (master)vakken Het volgen van een vak kan de keuze van uw scriptieonderwerp vergemakkelijken. Bovendien is het een goede gelegenheid om kennis te maken met uw potentiële scriptiebegeleider en zijn/haar expertise. Een kort overzicht van de (master)vakken van de sectie Rechtstheorie is hierna opgenomen. Meer informatie over de (master)vakken kunt u vinden in de (meest recente) Erasmus School of Law Studiegids. De multiculturele samenleving en de democratische rechtsstaat (RM78) Docenten: prof.dr. Wibren van der Burg Verdieping rechtsfilosofie: actuele vraagstukken (RM88) Docent: prof.mr. Mireille Hildebrandt Philosophy of human rights (RL26) Docent: prof.mr. Mireille Hildebrandt Juridische beroepsethiek (RM89) Docent: dr. Elaine Mak Recht, taal en literatuur (RQ63) Docent: prof.mr. Jeanne Gaakeer Rechtsvinding en rechtsmethodologie (RM81) Docenten: dr. Harm Kloosterhuis, dr. Elaine Mak, prof.mr. Sanne Taekema Recht en religie (RQ70) Docent: mr. Guido Terpstra Legal theory and legal methods (RL24) Docent: prof.mr. Sanne Taekema Dutch law and Dutch legal culture in a comparative perspective (RL25) Docenten: dr. Annie de Roo, prof.mr. Sanne Taekema Juridische argumentatie en communicatie (RL26) Docent: dr. Harm Kloosterhuis Veiligheid in de rechtsstaat (RQ 92) Docent: dr. Jean-Marc Piret 3

Onderzoekslab: rechtstheorie (RM85) Docenten: prof.dr. Wibren van der Burg, dr. Wouter de Been, mr. Khaibar Sarghandoy Nb! Dit vak richt zich specifiek op het verrichten van onderzoek. Daarom wordt de inhoud van het vak in deze brochure hierna kort toegelicht. In het onderzoekslab maken studenten kennis met methoden en technieken van rechtswetenschappelijk onderzoek. Dit krijgt op twee manieren vorm: (1) studenten lezen teksten over onderzoeksmethoden en vaardigheden, (2) studenten passen deze kennis vervolgens praktisch toe in de formulering van een voorstel voor hun scriptieonderzoek. Op deze manier werken de studenten toe naar het schrijven van hun scriptie. In wekelijkse bijeenkomsten maken de studenten kennis met relevante thema s voor interdisciplinair en juridisch onderzoek. Dit varieert van heel praktische vaardigheden hoe schrijf ik een tekst, hoe maak ik een verwijzing, of hoe doe ik een interview tot meer theoretische en methodologische kennis wat is wetenschappelijke methode, wat is rechtswetenschap, of hoe combineer ik verschillende disciplines in één onderzoek. Op deze manier leren studenten eigen vraagstellingen te formuleren. Dit moet uitmonden in het opzetten van een onderzoeksvoorstel voor een scriptieonderzoek. Door deze voorbereiding kan een vliegende start worden gemaakt met de scriptie. 4.3 Expertise van de leden van de sectie Rechtstheorie De gemeenschappelijke belangstelling van de leden van de sectie Rechtstheorie is de beoefening van de rechtstheorie en de rechtsfilosofie. Daarbinnen hebben zij expertise en onderzoekservaring opgebouwd op specifieke onderdelen van deze twee terreinen. Een korte beschrijving hiervan treft u hierna per sectielid aan. Dr. Wouter de Been Wouter de Been heeft een achtergrond in de rechtstheorie, politieke theorie en Amerikanistiek. Centrale thema s in zijn onderzoek zijn politieke theorie, rechtstheorie, pragmatisme, Amerikaans rechtsrealisme, wetenschappelijke methode, democratische theorie, terrorismebestrijding en de multiculturele samenleving. Mr. Ben Beljaars Ben Beljaars is als generalistisch georiënteerde jurist vooral geïnteresseerd in de thema s recht, privacy en technologie, rechtsfilosofische grondslagen van de rechtsstaat, (juridische) ontwikkelingen in het hoger onderwijs en juridische informatievaardigheden. Prof.dr.mr. Wibren van der Burg Algemene thema s die behoren tot het aandachtsgebied van Wibren van der Burg zijn rechtsfilosofie, recht en moraal, professionele ethiek, democratietheorie, multiculturele en multireligieuze samenleving, methodologie van de rechtswetenschap en politieke theorie. Specifieke thema s waarmee hij zich bezighoudt zijn recht en religie, non-discriminatierecht, neutraliteit van de staat, tolerantie, interactieve wetgeving, homoseksualiteit en recht. Voor meer informatie zie zijn website: www.wibrenvanderburg.eu. Mr. Wietse Buijs Wietse Buijs houdt zich in zijn onderzoek vooral bezig met terrorisme en meer specifiek met de reactie van de VS en de wereld op het globale terrorisme sinds de aanslagen in 2001. De aandachtspunten daarbij zijn marteling (van gedetineerden), juridische implicaties van uitspraken van de Supreme Court van de VS en de positie van gedetineerden in internationale verdragen. Prof.mr. Jeanne Gaakeer Jeanne Gaakeer heeft interdisciplinariteit als aandachtsgebied binnen de rechtstheorie in brede zin en als specialisatie de band tussen het recht en de humaniora, ook wel aangeduid als Law & Literature, Law and Humanities en Law and Culture, ieder met hun specifieke themata. Zij richt zich in het bijzonder op de methodologische aspecten van interdisciplinaire 4

samenwerking. Daarnaast heeft zij, in haar hoedanigheid als rechter, expertise op het terrein van het strafrecht en strafprocesrecht. Dr. Marlies Galenkamp Marlies Galenkamp houdt zich als politiek filosofe bezig met rechtsfilosofische theorievorming, toegepast op actuele kwesties. Haar expertise- en aandachtsgebieden zijn recht en multiculturele samenleving, botsende grondrechten (vrijheid van godsdienst en vrijheid van meningsuiting versus gelijkheidsbeginsel), reikwijdte en grenzen van grondrechten, misbruik van recht, het zogenaamde legal moralism debat (Mill; Devlin; Hart), culturele aspecten in het strafrecht (cultureel verweer, gedwongen uithuwelijking etc.). Prof.mr. Mireille Hildebrandt Sinds de opkomst van het Internet, het World Wide Web, mobiele telefonie, smart phones, RFID systemen, online sociale netwerken, gaming, virtuele werelden, data analyse, artificiële intelligentie en allerlei vormen van profilering is het recht geconfronteerd met een groot aantal nieuwe problemen: van jurisdictieproblemen, opsporing op afstand in personal computers, hacking, surveillance, identiteitsfraude, slimme customer relationship management tot gedragsgestuurd adverteren en proactieve slimme omgevingen. De juridische implicaties van dit alles concentreren zich op privacy, gegevensbescherming, non-discriminatie, gebrek aan transparantie, causaliteitskwesties, technologieneutrale wetgeving en rechtspersoonlijkheid voor elektronische agents. Het betreft hier niet alleen juridisch-technische problemen die door nieuwe wetgeving opgelost zouden kunnen worden, maar tegelijk ook onderzoeksvragen rond de relatie tussen recht, technologie en rechtsstaat die ook aan de orde kunnen worden gesteld in het kader van scriptieonderzoek. Dr. Harm Kloosterhuis Harm Kloosterhuis is neerlandicus en jurist en doceert Inleiding tot de rechtswetenschap, rechtstheoretische vakken en juridische argumentatie. Zijn onderzoek is nauw verbonden met deze onderwijstaken. In het kader van het facultaire onderzoeksprogramma Rethinking the Rule of Law houdt hij zich bezig met vragen over rechtsvinding en juridische argumentatie. Hij richt zich daarbij op de spanning tussen de Rule of Law en de toegenomen rechterlijke interpretatievrijheid. Deze spanning roept nieuwe vragen op over de inhoud en de omvang van de motivering als instrument voor de legitimiteit van rechterlijke beslissingen. Dit zijn enerzijds theoretische vragen over de Rule of Law en anderzijds empirische rechtsvindingsvragen, die ook in het kader van scriptieonderzoek aan de orde kunnen worden gesteld. Dr. Elaine Mak Elaine Mak richt zich in haar onderzoek op de ingrijpende veranderingen waarmee de rechterlijke macht in Nederland aan het begin van de 21 e eeuw wordt geconfronteerd. Het betreft veranderingen, zoals de toegenomen focus op effectiviteit en efficiëntie van de rechtspleging, onder andere blijkend uit de specialisatie van rechters en de hervorming van het gerechtsmanagement; de internationalisering van de rechtsvinding, zoals zichtbaar in de invloed van internationaal en Europees recht en de opkomst van een transnationale dialoog tussen rechters; en de hernieuwde aandacht voor de kernwaarden voor het rechterlijk handelen in een snel veranderende en pluriforme maatschappelijke context. Scriptie onderzoek naar deze veranderingen is mogelijk vanuit een rechtstheoretisch, (rechtsvergelijkend) staatsrechtelijk of rechtssociologisch perspectief. Onderzoeksvragen kunnen zich richten op de rol van de rechter, de inrichting van de rechterlijke organisatie of de eisen aan de rechtsvinding in de moderne rechtsstaat. Dr. Jean-Marc Piret Jean-Marc Piret heeft als speciale aandachtsgebieden: rechtsfilosofie en politieke filosofie, ideeëngeschiedenis van het publiekrecht, recht en religie, veiligheid in de rechtsstaat, ethische en rechtsfilosofische aspecten van het aansprakelijkheidsrecht zoals wrongful life en wrongful birth. Dr. Annie de Roo Annie de Roo houdt zich onder meer bezig met de bestudering van de theorie en praktijk van geschillenbeslechting in rechtstheoretisch en (rechts)vergelijkend perspectief, waarbij zij ook 5

gebruik maakt van conflictmanagement theorieën uit de (organisatie)psychologie. Burgers krijgen regelmatig te maken met problemen waaraan juridische aspecten kleven. Dit betekent echter niet dat zij in dat geval steevast kiezen voor een typisch juridische oplossing zoals procederen. Vaak opteert men voor een hele andere oplossingsmethode zoals onderhandelen, schikken of mediation. De keuze voor de ene of de andere oplossing hangt meestal samen met de afwegingen die de burger in concreto maakt en is daarmee in hoge mate bepalend voor de te volgen conflictstrategie. Bijvoorbeeld: wanneer er een geringe kans is dat de rechter in zijn/haar voordeel zal oordelen, ligt het voor de hand om te opteren voor schikken of mediation. Onderwerpen die verband houden met deze thematiek kunnen aan de orde worden gesteld in het kader van scriptieonderzoek. Mr. Khaibar Sarghandoy Khaibar Sarghandoy houdt zich in zijn onderzoek in het bijzonder bezig met de vrijheid van meningsuiting, meer specifiek het verwezenlijken van deze vrijheid en de rol die de overheid, politici, de media en de (burgerlijke) samenleving daarbij spelen. Andere aandachtsgebieden in zijn onderzoek zijn: democratie en burgerschap, diversiteit en minderheden in een democratische rechtsstaat. Prof.mr.dr. Sanne Taekema Sanne Taekema begeleidt scripties over allerlei onderwerpen op het gebied van de rechtsmethodologie en de rechtstheorie. Bij methodologie kan het gaan om methoden van rechtswetenschap en de samenwerking met een andere wetenschap, maar ook om interdisciplinariteit en methodologie in de rechtspraktijk, zoals de samenwerking met deskundigen en het vaststellen van feiten door de rechter of de werkwijze van de advocaat of de wetgevingsjurist. Rechtstheorie omvat allerlei theoretische onderwerpen, zoals de rechtstheorieën van rechtspositivisme, natuurrecht en in het bijzonder pragmatisme en rechtsrealisme, maar ook het verband tussen recht en moraal, de beginselen van de rechtsstaat of de grondslagen van een rechtsgebied. Mr. Guido Terpstra De speciale aandachtsgebieden van Guido Terpstra zijn: gelijkheid, non-discriminatie en de onderlinge verhouding van grondrechten. 5 Scriptievoorstel In uw scriptievoorstel dient u te vermelden: de (voorlopige) titel van uw scriptie de uitgewerkte inleiding waarin opgenomen: o inleiding tot de probleemstelling o afbakening van het onderwerp o omschrijving van relevante begrippen/definities de probleemstelling de planning met daarin opgenomen een schatting van de te besteden tijdsduur; o Indien mogelijk: een schema met data waarop de afzonderlijke onderdelen zullen zijn voltooid. Indien mogelijk: de (voorlopige) lijst van te bestuderen literatuur en/of jurisprudentie, te verrichten onderzoeken, te voeren gesprekken of te houden interviews. Vervolgens kunt u uw scriptievoorstel per e-mail bij uw (beoogde) scriptiebegeleider indienen met een kopie van dit bericht aan de scriptiecoördinator (Dr. Annie de Roo; deroo@frg.eur.nl). Handige tips en nuttige suggesties voor het opzetten van uw scriptieonderzoek en de verslaglegging daarvan treft u aan in: M.G. IJzermans en G.A.F.M. van Schaaijk, Oefening baart kunst Onderzoek, argumenteren en presenteren voor juristen, BJU: Den Haag, 2007. 6

I.Curry-Sumner e.a., Onderzoeksvaardigheden. Instructie voor juristen, Ars Aequi: Nijmegen, 2010. 6 Titelblad Op het titelblad van de definitieve versie van uw scriptie dienen de volgende gegevens te worden vermeld: Erasmus Universiteit Rotterdam Faculteit der Rechtsgeleerdheid / School of Law Sectie Rechtstheorie Scriptietitel Naam student en examennummer Naam begeleider en tweede beoordelaar Maand en jaar van afronding 7 Beoordelingscriteria Uw scriptie dient te voldoen aan de hierna vermelde minimumeisen: Onderwerp Het onderwerp kiest u in overleg met uw scriptiebegeleider. Goedkeuring van het onderwerp door uw scriptiebegeleider volstaat in dit opzicht. Probleemstelling Aan het scriptieonderzoek dient tenminste één heldere probleemstelling ten grondslag te liggen. De probleemstelling wordt vermeld in de Inleiding van de scriptie. Logische opbouw en consistentie Het scriptieonderzoek is erop gericht één of meerdere antwoorden te verschaffen op de in de probleemstelling onder woorden gebrachte vraag/vragen. De scriptie moet zo zijn opgebouwd dat de antwoorden op de gestelde vraag/vragen logisch voortvloeien uit het onderzoek. De argumentatiestructuur van het betoog moet helder zijn. (Welke standpunten worden ingenomen? Welke argumenten worden daarvoor aangevoerd? Hoe hangen die argumenten samen?) Toegevoegde waarde/originaliteit Relevantie voor het vakgebied/de juridische wetenschap. Mogelijke relevantie voor de praktijk. Formulering De formuleringen dienen grammaticaal correct en stilistisch aanvaardbaar te zijn. Handige tips en nuttige suggesties hierover treft u aan in: J. Renkema, Schrijfwijzer, SDU Uitgevers: Den Haag, 2010. Structuur De scriptie moet een Inleiding en een Conclusie bevatten. Het gedeelte tussen de inleiding en de conclusie moet zijn onderverdeeld in hoofdstukken, paragrafen en alinea s. Bij de indeling van hoofdstukken, paragrafen en alinea s moet worden uitgegaan van logische indelingscriteria. Elk hoofdstuk begint met een inleidende paragraaf en indien mogelijk met een concluderende paragraaf. De scriptie en de delen ervan krijgen titels/kopjes die overeenstemmen met de inhoud. Bronvermelding (zie ook paragraaf 9 van deze brochure) In de scriptie worden de gebruikte bronnen steeds zo volledig mogelijk vermeld. Dit houdt in dat u geacht wordt te verwijzen naar de precieze vindplaatsen van citaten of 7

ontleningen. De lezer van de scriptie moet steeds kunnen onderscheiden of bevindingen en opvattingen uit de geraadpleegde literatuur dan wel eigen bevindingen en opvattingen worden gepresenteerd. Waar nodig zoekt de scriptant toegang tot elektronische bronnen. Vorm en omvang De scriptie dient te zijn gemaakt met behulp van een moderne tekstverwerker. De scriptie wordt in papieren vorm en in elektronische vorm ingeleverd. De omvang van de scriptie dient in overeenstemming te zijn met de afspraken zoals overeengekomen tussen de scriptiebegeleider en de scriptant bij aanvang van het scriptieonderzoek. 8 Logistieke procedure en buluitreiking Ter voorkoming van vertraging en teleurstelling wordt u geadviseerd om vooraf kennis te nemen van de brochure Logistieke procedure scriptie masteropleidingen Rechtsgeleerdheid en Bedrijfsrecht. Deze is te vinden op de facultaire website: www.frg.eur.nl/fileadmin/assets/frg/onderwijs/pdf/logistiekeprocedurescriptiemast RGenBR2010.pdf Bij aanvang van het schrijven van de scriptie dient u in ieder geval zorg te dragen voor het invullen en inleveren van de scriptieovereenkomst en de authenticiteitsverklaring. In de afrondende fase dient u een examenbriefje in te vullen bij Erasmus Studenten Service Centrum (ESSC). Indien u prijs stelt op uitreiking van uw bul door uw scriptiebegeleider, dient u dit tijdig met hem/haar te bespreken. 9 Correcte bronvermelding en (geen) fraude De Erasmus Universiteit Rotterdam hanteert een streng fraudebeleid. Wie fraude pleegt, overtreedt de regels van de universiteit en in sommige gevallen ook de wet. Daarom bent u verplicht bij aanvang van het schrijven van uw scriptie een authenticiteitsverklaring in te leveren. Fraude of een verwijt van vermeende fraude kunt u voorkomen door in uw scriptie steeds duidelijk en correct te verwijzen naar door u geraadpleegde en gebruikte bronnen. Het correct verwijzen naar en gebruik maken van bronnen blijkt onder meer uit de aanwezigheid van een notenapparaat en de wijze van citeren. In de hierna vermelde literatuur treft u tal van tips en suggesties aan met betrekking tot correct verwijzen naar en gebruikmaken van bronnen. M.H. Bastiaans e.a., Leidraad voor juridische auteurs, Kluwer: Deventer, 7 de verbeterde druk, 2010. I.Curry-Sumner e.a., Onderzoeksvaardigheden. Instructie voor juristen, Ars Aequi: Nijmegen, 2010. Fraudegevallen worden zonder meer gemeld bij de examencommissie en zullen bestraft worden. Bij het opleggen van de sanctie wordt geen rekening gehouden met eventuele studievertraging voor de scriptant. Ter voorkoming van misverstanden wordt u dringend verzocht om de algemene informatie van de universiteit over fraude te raadplegen. Deze informatie is te raadplegen op de facultaire en universitaire webpagina s. www.frg.eur.nl/onderwijs/facultaire_regelingen_en_scriptie_eisen/plagiaat_en_fraude www.eur.nl/plagiaat 8