Rapport tevredenheid burgers Wmo Gemeente Oss

Rapport tevredenheid burgers Wmo Gemeente Oss

Rapport tevredenheid burgers Wmo Gemeente Oss Juni 2008

COLOFON Samenstelling Michelle Rijken Mark Gremmen Vormgeving binnenwerk Roelfien Pranger Druk HEGA Drukkerij SGBO Onderzoek > Advies > Implementatie Postbus 10242 2501 HE Den Haag SGBO 6047.62 Niets uit deze publicatie mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie of op welke andere wijze dan ook, zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van SGBO. Aan de totstandkoming van deze publicatie is de grootst mogelijke zorg besteed. SGBO kan echter niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele onjuistheden, noch kunnen aan de inhoud rechten worden ontleend.

INHOUDSOPGAVE Samenvatting 1 Inleiding 2 1 Verantwoording en achtergrondgegevens 3 2 Ervaren woonomgeving 5 3 Jeugd en opvoeding 8 4 Vrijwilligerswerk en zorg voor anderen 10 5 Sociale contacten en Wmo-raad 15

Samenvatting Dit rapport laat een beeld zien van de tevredenheid van de inwoners van de gemeente Oss. 501 inwoners in de leeftijd vanaf 18 jaar hebben de vragenlijst ingevuld. De tevredenheid over de buurt waarin men woont, is over het algemeen vrij hoog. Wel geeft 67% van de responderende inwoners aan de mensen in hun buurt nauwelijks te kennen. De sociale en fysieke kwaliteit van de buurt worden als matig ervaren, maar scoren ongeveer gelijk aan de referentiegroep. De meeste inwoners van de gemeente Oss met kinderen weten waar zij terechtkunnen met opvoedingsvragen. De tevredenheid over opvoedingsondersteuning is hoog en ook de voorzieningen voor de jeugd worden hoger gewaardeerd dan de referentiegroep. 29% van de respondenten heeft in de afgelopen 12 maanden vrijwilligerswerk gedaan en 28% verwacht dit te doen in de komende 12 maanden. Tijdsgebrek is de voornaamste reden om geen vrijwilligerswerk te doen. 30% van de respondenten geeft aan geregeld niet-beroepsmatige hulp aan anderen te bieden. Van deze 30% weet de meerderheid waar zij terecht kunnen voor ondersteuning aan nietberoepsmatige hulpverleners of hoe zij erachter kunnen komen. De Wmo-raad is slechts onder 29% van de responderende inwoners van Oss bekend. De gemeente zou meer kunnen doen aan het informeren van mensen over de Wmo-raad en kunnen werken aan de tevredenheid van inwoners over de belangenbehartiging door de Wmo-raad door bijvoorbeeld de Wmo-raad op een andere manier samen te stellen (meer cliëntparticipatie). SGBO RAPPORT TEVREDENHEID BURGERS WMO 1

Inleiding De Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) heeft als doel iedereen mee te laten doen aan de maatschappij. De benodigde ondersteuning verschilt van persoon tot persoon. Burgers hebben een centrale positie in de uitvoering van de wet. Zij moeten onder andere intensief betrokken worden bij de uitvoering van de Wmo. Burgers kunnen een belangrijke rol hebben bij het opstellen en bijstellen van beleid. Een burgertevredenheidsonderzoek is een adequate methode om zicht te krijgen op de wensen van de burgers. Voor u ligt het rapport tevredenheidsonderzoek burgers. Het rapport toont de tevredenheid van inwoners uit de gemeente Oss. In het burgeronderzoek hebben de inwoners hun mening gegeven over onder andere de woonomgeving, de eventuele ontvangen (opvoedings)ondersteuning in de gemeente en vrijwilligerswerk. In dit rapport wordt de tevredenheid van de inwoners van de gemeente Oss vergeleken met die van de inwoners van alle deelnemende gemeenten, de zogenoemde referentiegroep. Het rapport biedt inzicht in wat de sterke en/of minder sterke punten van de gemeente Oss zijn als het gaat om de tevredenheid van de burgers ten aanzien van de invulling van de Wmo. Daarnaast biedt het rapport wellicht aanknopingspunten voor verbeteringen. Leeswijzer Het rapport bestaat uit vijf hoofdstukken. Hoofdstuk 1 bevat de verantwoording en de achtergrondgegevens van het onderzoek en de deelnemers. Hoofdstuk 2 gaat over hoe inwoners de woonomgeving in de gemeente Oss ervaren. Vervolgens komt de tevredenheid over eventuele ontvangen opvoedingsondersteuning aan bod in hoofdstuk 3. In hoofdstuk 4 wordt vrijwilligerswerk en de zorg voor anderen behandeld. Ten slotte volgt hoofdstuk 5 over de bekendheid met de Wmo-raad. In het rapport wordt in de figuren telkens in blauw de respons van de gemeente Oss weergegeven en in wit de respons van de referentiegroep. SGBO RAPPORT TEVREDENHEID BURGERS WMO 2

1 Verantwoording en achtergrondgegevens Deelnemers en respons Het onderzoek is in maart 2008 uitgevoerd. In totaal hebben 13 1 gemeenten aan het onderzoek deelgenomen. De deelnemende gemeenten hebben een streekproef getrokken van 1500 inwoners boven de 18 jaar, die zij hebben aangeschreven met de vraag de vragenlijst op papier of via internet in te vullen. Er is gebruikgemaakt van een standaardvragenlijst, waardoor de resultaten van de gemeenten onderling goed konden worden vergeleken. In totaal zijn 501 van de 1500 vragenlijsten ingevuld. De respons is daarmee 33%. In de referentiegroep is de gemiddelde respons 34%. Achtergrondgegevens respondenten In het onderzoek is gevraagd naar het geslacht en de leeftijd van de respondenten. Van de responderende inwoners is 50% vrouw en 50% man. De verdeling is in de referentiegroep 60% vrouw en 40% man. In figuur 1 zijn de respondenten verdeeld naar leeftijdscategorie voor de gemeente Oss en voor alle deelnemende gemeenten. Figuur 1 Verdeling leeftijden van respondenten Jonger dan 18 0,0 18 tot 65 74,1 73,5 65 tot 75 16,4 15,2 75 en ouder 9,5 11,2 0,0 25,0 50,0 75,0 % 1 Loppersum, Heumen, Millingen aan de Rijn, Zaltbommel, Heemskerk, Purmerend, Gouda, Rijswijk, Zoetermeer Tytsjerksteradiel, Oss, Westerveld, Bronckhorst SGBO RAPPORT TEVREDENHEID BURGERS WMO 3

Aan de inwoners is ook gevraagd of zij betaalde arbeid verrichten en zo ja, hoeveel. De verdeling van het aantal uren per week dat de respondenten betaalde arbeid verrichten, is te zien in figuur 2. Figuur 2 Verdeling aantal uren betaalde arbeid Nee 45,1 43,0 Ja, 1-12 uur per week 4,3 6,2 Ja, 13-30 uur per week 16,6 18,6 Ja, meer dan 30 uur per week 34,0 32,1 10,0 20,0 30,0 40,0 % Van de mensen in de gemeente Oss die betaalde arbeid verrichten, werkt het merendeel meer dan 30 uur per week (34%). SGBO RAPPORT TEVREDENHEID BURGERS WMO 4

2 Ervaren woonomgeving De woonomgeving speelt een grote rol in het welbevinden van de meeste mensen. De beleving van de woonomgeving is ten eerste gemeten door vragen over een aantal aspecten uit de buurt. De inwoners konden hierbij aangeven of ze het eens zijn met uitspraken over de buurt. Dit is voor de gemeente Oss en de referentiegroep hieronder weergegeven in figuur 3. Figuur 3 Tevredenheid over buurt Kennen elkaar nauwelijks 67,1 72,8 Prettige omgang 83,6 84,2 Gezellige buurt met veel saamhorigheid 61,8 63,5 Thuisvoelen in deze buurt 80,4 81,7 Voldoende ontmoetingsplaatsen 58,0 56,1 0,0 25,0 50,0 75,0 100,0 % (helemaal) mee eens De respondenten uit de gemeente Oss zijn redelijk tevreden over hun buurt. Het minst tevreden zijn ze over de hoeveelheid ontmoetingsplaatsen (58%) 2. Aan de inwoners van uw gemeente en aan de inwoners van de gemeenten uit de referentiegroep is ook gevraagd of een aantal ongemakken in de openbare ruimte voorkomt. In figuur 4 is weergegeven welk percentage van de responderende inwoners aangeeft dat deze ongemakken in de openbare ruimte vaak voorkomen. 2 Het percentage respondenten dat zegt dat er voldoende ontmoetingsplaatsen zijn, heeft alleen betrekking op degenen die behoefte hebben aan plaatsen in de buurt waar men elkaar kan ontmoeten. SGBO RAPPORT TEVREDENHEID BURGERS WMO 5

Figuur 4 Voorkomen van ongemakken in de openbare ruimte Bekladding muren en gebouwen Graffiti Vernieling OV-voorzieningen en telefooncellen Rommel (op straat) Hondenpoep (op straat) Vandalisme Defecte openbare voorzieningen 6,9 3,6 7,8 3,0 9,5 10,0 24,6 26,0 29,9 34,9 7,4 8,8 5,0 6,2 0,0 10,0 20,0 30,0 % komt vaak voor Hondenpoep (op straat) (30%) en rommel (op straat) (25%) worden als de meest voorkomende ongemakken in de openbare ruimte ervaren in Oss. Op de vraag of er behoefte is aan plaatsen waar men andere mensen uit de buurt kan ontmoeten, geeft 11% van de respondenten uit de gemeente Oss aan daar behoefte aan te hebben. In de referentiegroep is dit 15%. 15% van de respondenten in de gemeente Oss geeft aan in het afgelopen jaar actief te zijn geweest in de eigen buurt om de leefbaarheid en veiligheid te verbeteren. In de referentiegroep is dit 18%. Sociale en fysieke kwaliteit Voor de gemeente Oss zijn door middel van de resultaten die te zien zijn in figuur 3 en 4, respectievelijk de ervaren sociale en fysieke kwaliteit berekend op een schaal van 0 tot 10. De ervaren sociale kwaliteit is voor de responderende inwoners van Oss 6,69. In de referentiegroep is deze waarde 6,75. Voor de fysieke kwaliteit geldt hoe lager het getal, hoe beter. De fysieke kwaliteit wordt door de responderende inwoners van Oss ervaren met een waarde van 4,47. In de referentiegroep is deze waarde 4,39. SGBO RAPPORT TEVREDENHEID BURGERS WMO 6

SGBO RAPPORT TEVREDENHEID BURGERS WMO 7

3 Jeugd en opvoeding Een belangrijke vorm van ondersteuning die omschreven staat in de Wmo is de opvoedingsondersteuning. Vroegtijdige interventie, zoals een toereikend aanbod van opvoedingsondersteuning voor alle gezinnen in een gemeente, kan ertoe bijdragen dat kinderen zich op een goede manier ontwikkelen. Daarom is opvoedingsondersteuning een expliciet onderdeel van deze vragenlijst. 26% van de respondenten in de gemeente Oss en 28% in de referentiegroep geven aan kinderen in de leeftijd van 0 tot en met 18 jaar te hebben. Aan de responderende inwoners met kinderen in de leeftijd van 0 tot en met 18 jaar is gevraagd of ze op de hoogte zijn van waar ze terechtkunnen met opvoedingsvragen. In welke mate ze daarvan op de hoogte zijn, is te zien in figuur 5. Figuur 5 Het op de hoogte zijn van de plek voor opvoedingsvragen 62,8 Ja 61,5 33,8 Nee, maar weet wel hoe ik erachter kan komen 33,9 3,4 Nee, en weet niet hoe ik erachter kan komen. 4,6 0,0 20,0 40,0 60,0 % Een groot deel van de responderende inwoners uit Oss met kinderen in de leeftijd van 0 tot en met 18 jaar, is op de hoogte van waar men terecht kan met opvoedingsvragen (63%) of weet hoe zij erachter kunnen komen (34%). Dit is ongeveer gelijk aan de percentages van de referentiegroep waar de percentages respectievelijk 62% en 34% zijn. SGBO RAPPORT TEVREDENHEID BURGERS WMO 8

Van de respondenten in de gemeente Oss geeft 13% aan wel eens gebruikgemaakt te hebben van opvoedingsondersteuning. In de referentiegroep is dit percentage 11%. In figuur 6 is te zien welk percentage van de inwoners van de gemeente Oss en in de referentiegroep (zeer) tevreden is over de eventuele ontvangen opvoedingsondersteuning en de voorzieningen in de gemeente voor kinderen. Figuur 6 Tevredenheid burgers over opvoedingsondersteuning en voorzieningen voor kinderen 90,0 Opvoedingsondersteuning 85,6 80,6 Voorzieningen jeugd jonger dan 12 68,9 58,4 Voorzieningen jeugd ouder dan 12 44,2 0,0 25,0 50,0 75,0 % (zeer) tevreden Van de responderende inwoners van Oss die opvoedingsondersteuning hebben ontvangen, is 90% (zeer) tevreden. De tevredenheid over de voorzieningen voor de jeugd jonger en ouder dan 12 jaar is in Oss hoger dan in de referentiegroep. SGBO RAPPORT TEVREDENHEID BURGERS WMO 9

4 Vrijwilligerswerk en zorg voor anderen Vrijwilligers zijn onmisbaar in de samenleving. In de Wmo worden aan hen grote maatschappelijke taken toegedicht. In het burgeronderzoek is gevraagd naar de invulling van vrijwilligerswerk en de zorg voor anderen en ook naar de behoefte aan zorg. De invulling van vrijwilligerswerk en de zorg voor anderen In de gemeente Oss geeft 29% van de responderende inwoners aan in de afgelopen 12 maanden vrijwilligerswerk te hebben gedaan. In de referentiegroep is dit 36%. 28% van de respondenten in de gemeente Oss verwacht in de komende 12 maanden vrijwilligerswerk te gaan doen. Dit is lager dan in de referentiegroep, waar dit percentage 35% is. Aan de inwoners die verwachten dat zij de komende 12 maanden geen vrijwilligerswerk zullen doen, is gevraagd welke reden/redenen of oorzaak/oorzaken hieraan ten grondslag lig(t)(gen). De verdeling hiervan is te zien in figuur 7. Figuur 7 Verdeling redenen/oorzaken om geen vrijwilligerswerk te doen Geen interesse of behoefte Tijdsgebrek Problemen kinderopvang (Reis)kosten Onbekend met mogelijkheden Onbekend met participeren 21,4 18,4 38,9 33,1 2,0 1,9 0,6 0,6 3,8 3,2 0,8 1,1 10,0 20,0 30,0 40,0 % SGBO RAPPORT TEVREDENHEID BURGERS WMO 10

Voor de inwoners van Oss die verwachten dat zij de komende 12 maanden geen vrijwilligerswerk zullen doen, is de voornaamste reden tijdgebrek (39%) en geen interesse of behoefte (21%) speelt ook een rol. 30% van de respondenten in de gemeente Oss geeft aan zelf geregeld (niet beroepsmatig) hulp aan mensen die ziek of gehandicapt zijn, oftewel mantelzorg, te geven. In de referentiegroep is dit 29%. Van de mensen die mantelzorg bieden, biedt 35% een aantal keer per week hulp, 27% een aantal keer per maand en 39% een aantal keer per jaar. In de referentiegroep zijn deze percentages respectievelijk 37%, 31% en 32%. Van de mensen die minimaal wekelijks mantelzorg bieden, is de verdeling van het aantal uren dat zij deze zorg bieden te zien in figuur 8. Figuur 8 Verdeling aantal uren mantelzorg per week 0-4 uur 5-8 uur 9-16 uur 17-24 uur 58,8 56,2 22,5 24,1 7,5 8,7 6,3 5,0 25-32 uur 33-40 uur 1,4 5,0 4,6 0,0 20,0 40,0 60,0 % Het grootste gedeelte van de respondenten (59%) biedt 0-4 uren mantelzorg per week. Dit is ongeveer gelijk aan de referentiegroep. SGBO RAPPORT TEVREDENHEID BURGERS WMO 11

Ondersteuning aan niet-beroepsmatige hulpverleners Aan de inwoners is gevraagd of zij weten waar niet-beroepsmatige hulpverleners terechtkunnen voor ondersteuning en vragen. De verdeling van de antwoorden op deze vraag is te zien in figuur 9. Figuur 9 Op de hoogte zijn van waar men terechtkan voor ondersteuning of vragen 31,9 Ja 29,7 45,3 Nee, maar weet wel hoe ik erachter kan komen 48,5 22,8 Nee, en weet niet hoe ik erachter kan komen 21,8 10,0 20,0 30,0 40,0 50,0 % De meerderheid van de respondenten uit de gemeente Oss weet niet waar nietberoepsmatige zorgverleners terechtkunnen voor ondersteuning en vragen, maar wel hoe zij erachter kunnen komen (45%). 13% van de responderende inwoners van de gemeente Oss maakt wel eens gebruik van deze ondersteuning. In de referentiegroep is dit ook 13%. Van de 30 inwoners van de gemeente Oss die aangeven gebruik te maken van deze ondersteuning, geeft 89% aan (zeer) tevreden te zijn over deze ondersteuning. In de referentiegroep is dit 91%. Ontvangen van niet-beroepsmatige ondersteuning en zorg vanwege ziekte of handicap 8% van de responderende inwoners van de gemeente Oss ontvangt niet-beroepsmatige hulp van anderen vanwege ziekte of handicap. In de referentiegroep is dit 10%. SGBO RAPPORT TEVREDENHEID BURGERS WMO 12

Aan de mensen die niet-beroepsmatige hulp ontvangen vanwege ziekte of een handicap is gevraagd hoe vaak zij hulp ontvangen. 50% ontvangt een aantal keer per week hulp, 13% een aantal keer per maand en 38% een aantal keer per jaar. In de referentiegroep zijn deze percentages respectievelijk 48%, 18% en 34%. Van de mensen die wekelijks niet-beroepsmatige hulp ontvangen, is de verdeling van het aantal uren dat zij deze hulp ontvangen te zien in figuur 10. Figuur 10 Verdeling aantal uren ontvangen hulp per week 0-4 uur 5-8 uur 73,1 62,1 15,4 18,8 9-16 uur 9,8 17-24 uur 25-32 uur 33-40 uur 2,0 3,8 0,9 7,7 6,4 0,0 25,0 50,0 75,0 % Het grootste gedeelte van de responderende inwoners van de gemeente Oss (73%) ontvangt 0-4 uren mantelzorg per week. Dit percentage is hoger dan in de referentiegroep (62%) Vragen over zorg, wonen en welzijn Aan de inwoners van de gemeente is gevraagd of zij weten waar zij terecht kunnen met vragen over zorg, wonen en welzijn. De verdeling van de antwoorden op deze vraag is te zien in figuur 11. SGBO RAPPORT TEVREDENHEID BURGERS WMO 13

Figuur 11 Op de hoogte zijn van waar men terechtkan met vragen over zorg, wonen en welzijn 53,3 Ja 54,9 37,6 Nee, maar weet wel hoe ik erachter kan komen 36,8 9,1 Nee, en weet niet hoe ik erachter kan komen 8,4 10,0 20,0 30,0 40,0 50,0 % Slechts 9% van de respondenten van de gemeente Oss weet niet waar zij terechtkunnen met vragen over zorg, wonen en welzijn en hoe zij erachter kunnen komen. SGBO RAPPORT TEVREDENHEID BURGERS WMO 14

5 Sociale contacten en Wmo-raad Als mensen geen sociaal netwerk hebben, kan dit ervoor zorgen dat zij eerder tot de doelgroep van de Wmo behoren. Voor gemeenten is het daarom interessant inzichtelijk te hebben hoeveel inwoners een voldoende sociaal netwerk hebben. In de gemeente Oss geeft 88% van de responderende inwoners aan te beschikken over voldoende sociale contacten. In de referentiegroep is dit percentage 89%. De Wmo-raad De Wmo verplicht de gemeente om burgers te betrekken bij het opstellen, uitvoeren en evalueren van het beleid. Vaak heeft de gemeente een Wmo-raad (ook wel Wmo-platform of participatieraad genoemd) ingesteld. Aan de responderende inwoners van de gemeente Oss is gevraagd of zij wel eens gehoord hebben van de Wmo-raad. Slechts 29% geeft aan hier wel eens van te hebben gehoord. In de referentiegroep is dit percentage 37%. Naar twee aspecten van de Wmo-raad is geïnformeerd bij de inwoners die wel eens gehoord hebben van de Wmo-raad. Het percentage dat hier (zeer) tevreden over is, is weergegeven in figuur 12. Figuur 12 Tevredenheid over Wmo-raad 57,1 Informatie Wmo-raad 45,1 28,6 Belangenbehartiging Wmo-raad 25,5 10,0 20,0 30,0 40,0 50,0 % (zeer) tevreden SGBO RAPPORT TEVREDENHEID BURGERS WMO 15

Van de responderende inwoners van de gemeente Oss de wel eens gehoord hebben van de Wmo-raad is 57% (zeer) tevreden over de informatie over de Wmo-raad. Dit percentage is hoger dan in de referentiegroep (45%). 29% van de respondenten is (zeer) tevreden over de belangenbehartiging door de Wmo-raad. Hoewel dit iets hoger ligt dan in de referentiegroep (26%) zou dit voor de Wmo-raad een verbeterpunt kunnen zijn. SGBO RAPPORT TEVREDENHEID BURGERS WMO 16