1 opleidingsmodule Eco-driving De opleidingsmodule werd ontwikkeld voor mensen die samenwerken met personen van allochtone afkomst en hen willen ondersteunen om duurzame vervoerswijzen te gebruiken. Het doel van deze inleiding is om uit te leggen hoe Eco-driving een energie- en brandstofbesparende manier is om met gemotoriseerde voertuigen, vooral auto s, te rijden. De opleidingsmodule is handig voor taalleerkrachten of docenten van inburgeringcursussen in het formeel onderwijssysteem, maar ze kan evenzeer interessant zijn voor mensen die non-formele opleidingen aanbieden. Doel van de opleidingsmodule Eco-driving Het project TOGETHER on the move wil mensen met een migratie-achtergrond ondersteunen in het leren gebruiken van diverse vervoermiddelen in hun gastland, met de nadruk op duurzame vervoermiddelen. Mobiliteit speelt een belangrijke rol in het integratieproces, het geeft hen de mogelijkheid om volwaardig deel te nemen aan de samenleving. Deze module gaat over het duurzaam en energiezuinig gebruik van gemotoriseerde voertuigen, vooral auto s. Dat wordt vaak Eco-driving genoemd. Autorijden is in zowat alle gemeenschappen erg belangrijk. Het fungeert als een statussymbool en wordt vaak verbonden met een gevoel van vrijheid en een bepaalde levensstijl. Vooral als andere vervoermiddelen geen of een slecht alternatief bieden voor de auto, is het bezitten van een auto de enige manier om mobiel en verbonden te blijven met de buitenwereld. Helaas heeft het toenemend gebruik van de auto een negatieve impact op onze straten, het milieu en het gemeenschapsleven. Eco-driving biedt de mogelijkheid om milieuvriendelijker en socialer met de auto om te springen. Deze opleidingsmodule wil dat thema voorstellen aan mensen met een allochtone achtergrond. Onderzoek toont aan dat immigranten, vooral vrouwen, minder vaak de auto gebruiken hoewel ze grotere gezinnen hebben. 1 Daarbij moet echter opgemerkt worden dat de meeste immigranten volop kiezen voor de auto eens ze zich een rijbewijs en een auto kunnen veroorloven. Bovendien wijzen sommige studies erop dat mensen van vreemde afkomst hun auto opmerkelijk vaker gebruiken dan autochtonen. 2 1 Transport Behaviour among Immigrants An Equation with Many Unknowns. Bron: Kasper, Birgit/Reutter, Ulrike/Schubert, Steffi (2007) and Reutter, Ulrike (2008) 2 Kasper, Birgit/Reutter, Ulrike/Schubert, Steffi (2007)
2 In het algemeen kunnen de volgende doelgroepen onderscheiden worden: Mensen (met en zonder rijbewijs) die geïnteresseerd zijn in auto s en autorijden. Mensen die de voordelen van een brandstofbesparende rijstijl nog niet kennen en daarom wat motivatie kunnen gebruiken om de persoonlijke voordelen van Eco-driving te leren kennen. Mensen die de taal niet goed beheersen, maar graag op een energie- en brandstofbesparende manier willen leren autorijden. Voor elk van deze doelgroepen is er les- en oefenmateriaal voorzien in deze TOGETHER on the move opleidingsmodule Eco-driving.
3 Leerdoelen van de opleidingsmodule Leerdoelen voor personen met een migratie-achtergrond zijn: Algemene feiten leren over voertuigen en autorijden. Verkeerswetten en -voorschriften in hun (nieuw) thuisland leren kennen. De verschillen leren tussen de mobiliteitscultuur in hun vaderland en hun (nieuw) thuisland. Bijleren over de verschillende kosten die verbonden zijn aan autorijden. Meer leren over wat Eco-driving precies inhoudt. De voordelen van Eco-driving leren kennen (voor hen persoonlijk, maar ook voor de maatschappij). Verschillende mogelijkheden leren kennen om praktische Eco-driving opleidingen te volgen in hun (nieuw) thuisland. Taalvaardigheid verbeteren. & HARDE MAATREGELEN ZACHTE MAATREGELEN Sociale integratie bevorderen door meer betrokken te zijn in de gemeenschap. Interesse voor Eco-driving aanwakkeren. Meer bewustzijn creëren over het thema Eco-driving en slecht rijgedrag afleren. Overtuigen dat Eco-driving een gemakkelijke en voordelige rijstijl is. Ook andere transportmiddelen leren kennen.
4 Waarom Eco-driving? Eco-driving is een efficiënte rijstijl die geldbesparend is en tegelijk ruimte laat voor flexibiliteit en individualiteit. Het grootste obstakel dat mensen weghoudt van Eco-driving is een algemeen gebrek aan kennis over het concept en het foute vooroordeel dat Eco-driving synoniem staat voor trager rijden en minder plezier. Deze module zal het tegendeel proberen aan te tonen. Eco-driving bespaart geld, is veiliger en is beter voor de auto. Hierdoor wordt autorijden net leuker. Voordelen voor automobilisten Besparen op brandstof is het belangrijkste en meest voor de hand liggende voordeel van Eco-driving. Uit ervaring blijkt dat Eco-driving tot 15 procent bespaart op brandstofkosten. Gemiddeld besparen chauffeurs die een cursus Eco-driving hebben gevolgd, 6 procent op brandstofkosten. Dat komt neer op ongeveer 600 euro per jaar. 1 Eco-driving opleidingen hebben in het verleden al hun nut bewezen bij veel bedrijven, vooral busen vrachtwagenmaatschappijen. Verschillende beheerders van autovloten kunnen getuigen dat Eco-driving cursussen snel terugverdiend zijn. Toch hebben Eco-driving opleidingen het wereldwijd moeilijk om geïnteresseerde automobilisten aan te trekken. Uit onderzoek blijkt dat mensen meer geïnteresseerd zijn in technische innovaties dan in het bijstellen van hun eigen gedrag. 2 Daarom focussen veel Eco-driving initiatieven zich op Modern Driving, d.w.z. de rijstijl aanpassen aan de moderne motortechnologie. Voordelen voor passagiers De passagiers die bij een Eco-chauffeur in de auto zitten, kunnen genieten van meer comfort aangezien de eco-rijstijl veel vlotter is (vlotter schakelen, sturen, remmen en aandrijving). Verder is het voor de passagiers ook veiliger en minder lawaaierig. 1 ECO-DRIVING UNCOVERED. The benefits and challenges of eco-driving, based on the first study using real journey data. Bron: Fiat (2010) 2 Bron: Fiat (2010)
5 Opbouw van de opleidingsmodule Het studie- en opleidingsmateriaal van TOGETHER on the move biedt je duidelijke richtlijnen over hoe je een opleidingsmodule rond Eco-driving kan implementeren. Het materiaal is niet alleen geschikt voor taalleerkrachten of docenten van inburgeringcursussen, maar is ook handig voor anderen die informele opleidingssessies willen organiseren. Daarom bestaat de module rond Eco-driving uit volgende delen: De handleiding voor lesgevers Alles over Eco-driving, die volgende thema s bevat: Wat is Eco-driving? Tips om energiezuinig te rijden De voordelen van Eco-driving Feiten en cijfers over auto s en autorijden Autorijden kost wat Energiezuinige auto s kopen Hoe kan men Eco-driving aanleren? Een voorbeeldsessie met concrete oefeningen: Het wegverkeer observeren Werkbladen voor de cursisten Hand-outs voor de cursisten Handige links over Eco-driving in België
6 Specifieke opmerkingen over deze opleidingsmodule De schrijvers van deze opleidingsmodule zijn zich ervan bewust dat leerkrachten en docenten geen deskundigen zijn op het vlak van auto s en autorijden. Bovendien hebben cursisten vaak heel weinig kennis van autorijden en de toestellen die in de module vernoemd worden en/of ze zullen niet vertrouwd zijn met de technische taal. Daarom is deze opleidingsmodule geen klassieke Eco-driving cursus, maar worden er meer eenvoudige tips over energiezuinig autorijden aangehaald. Bovendien kan de cursus ook gebruikt worden om te wijzen op de (verborgen) kosten van autorijden. Een van de belangrijkste doelstellingen is om duidelijk het verschil tussen een energie-efficiënte en een lakse rijstijl aan te stippen. De auteurs zien dit opleidingsmateriaal als een startsignaal voor cursisten om hun attitudes tegenover auto s en autorijden te herzien. (( We hopen dat je deze opleidingsmodule tot een goed en succesvol einde kan brengen!