Hoofdstuk 5 ijzondere weggedeelten 5.1 Rotondes Een rotonde is eigenlijk een ronde eenrichtingsweg. Je moet altijd rechts om het middeneiland heen rijden. Op dat middeneiland staat bord rotonde (D1). Vaak staat dat op een roodwit hek of een zogenaamd bochtschild met pijlen die naar rechts wijzen. Op de toeleidende weg staat vaak het waarschuwingsbord rotonde (J9). D1 J9 Links en rechts inhalen Je mag vlak voor en op een rotonde zowel links als rechts rijden. Ook mag je vlak voor en op een rotonde links en rechts inhalen, als dat veilig kan. Pijlen volgen Voor en op grote rotondes staan er pijlen op de rijstroken. Deze pijlen geven aan hoe je moet voorsorteren. Voor rechtdoor en linksaf moet je hier de linkerrijstrook volgen. 112
ijzondere weggedeelten 5 Voorrang Als er geen borden bij een rotonde staan, hebben bestuurders die de rotonde oprijden voorrang (omdat ze van rechts komen). Deze situatie kom je niet vaak meer tegen. Op bijna alle rotondes wordt de voorrang namelijk geregeld met borden en hebben de bestuurders op de rotonde voorrang. Als je op de toeleidende weg rijdt, moet je voorrang verlenen aan de bestuurders die op de rotonde rijden. Nu moet je voorrang verlenen aan de rode bestelauto. Op grote, drukke rotondes wordt de voorrang vaak geregeld door verkeerslichten. Deze gaan boven de voorrangsborden en tekens op het wegdek. Rotonde met fietsers in de voorrang Deze rotonde, waarbij het fietspad deel uitmaakt van de rotonde, kom je meestal tegen binnen de bebouwde kom. Geef richting aan als je van rijstrook wisselt en bij het verlaten van de rotonde. Laat bij het verlaten van de rotonde de (snor)fietsers voor gaan. De gele lijn geeft de plaats op de weg aan die je volgt als je de rotonde een kwart rond gaat. De rode lijn geeft de plaats op de weg aan die je volgt als je de rotonde half rond gaat. De blauwe lijn geeft de plaats op de weg aan die je volgt als je de rotonde driekwart rond gaat (zie afbeelding op de volgende pagina). 113
ijzondere weggedeelten A < aanduiding [A] richting aangeven naar links < aanduiding [] richting aangeven naar rechts < aanduiding [] richtingaanwijzer uit Afslaan Als je de rotonde wilt verlaten, moet je het verkeer dat de rotonde blijft volgen voor laten gaan. Die verplichting geldt ook ten opzichte van (snor)fietsers, bromfietsers en voetgangers die op een fietspad, een fiets-/bromfietspad of een voetpad de rotonde blijven volgen. 114
ijzondere weggedeelten 5 Rotonde met fietsers uit de voorrang ij deze rotonde ligt de oversteek van het fiets/bromfietspad verder van de rotonde. Dit is meestal het geval buiten de bebouwde kom. ij het verlaten van de rotonde hoef je de (brom)fietsers geen voorrang te geven. Geef richting aan bij het verlaten van de rotonde en bij het oprijden voor driekwart ronden. Minimaal 10 m A < de gele lijn staat voor kwart rond; < de rode lijn staat voor half rond; < de blauwe lijn staat voor driekwart rond. 115
ijzondere weggedeelten Je moet stilstaan voor de blokmarkering en voorrang verlenen aan de snorfietser. Soms staan er haaientanden als extra waarschuwing dat je het verkeer dat de rotonde volgt voor moet laten gaan. Hier geven de haaientanden juist aan dat de fietser voorrang moeten verlenen aan de auto die de rotonde verlaat. 116
ijzondere weggedeelten 5 Rechtsaf Als je de rotonde al bij de eerste zijweg weer wilt verlaten, blijf je op de toeleidende weg rechts rijden en geef je richting aan naar rechts. Halfrond Als je bij de tweede zijweg de rotonde wilt verlaten en dus eigenlijk rechtdoor gaat, volg je op de toeleidende weg: < de rechterstrook als er twee rijstroken zijn < de middenstrook als er drie rijstroken zijn Na de eerste zijweg geef je richting aan naar rechts en ga je rechts rijden (of blijf je rechts rijden). Driekwart rond Als je bij de derde zijweg de rotonde wilt verlaten, dan volg je op de toeleidende weg de linkerstrook en geef je richting aan naar links. Op de rotonde zelf schakel je de richtingaanwijzer uit. Nadat je de tweede zijweg bent gepasseerd, geef je richting aan naar rechts en ga je rechts rijden om af te slaan. Kijkgedrag Op een rotonde kom je eigenlijk ogen tekort. Je moet kijken waar je naartoe wilt, opletten wat de bestuurders om je heen doen en voorrang verlenen bij het afslaan. De kans dat je een voorligger die gestopt is, te laat opmerkt, is aanzienlijk. Let daarom altijd goed op je voorligger. Gebruik ook je spiegels goed bij het wisselen van rijstrook en kijk goed over je schouder. Omdat je op een rotonde zowel links als rechts kunt worden ingehaald, kunnen voertuigen plotseling naast je opduiken. 117
ijzondere weggedeelten Kijk ook over je schouder als je naar rechts gaat voorsorteren. Voorrangsrotonde met één rijstrook Veel kruispunten zijn in de afgelopen jaren vervangen door minirotondes met één rijstrook. Dit heeft ervoor gezorgd dat het aantal (ernstige) ongelukken behoorlijk gedaald is. Net als bij de grote rotonde wordt de voorrang geregeld met voorrangsborden en haaientanden op de toeleidende wegen. Verkeerslichten zie je bij deze kleine rotondes in principe niet. Voor het gebruik van deze kleine voorrangsrotondes gelden dezelfde regels en aandachtspunten als bij de grotere rotondes. Een extra aandachtspunt is dat kleine rotondes meestal nogal krap zijn uitgevoerd. De bocht die je bij het oprijden of verlaten van de rotonde moet nemen, is vaak erg scherp. Rijd daar dus niet te hard; een snelheid van 20 à 30 km/u is het maximum. Verder kun je op de rijbaan van een rotonde binnen de bebouwde kom een fietsstrook of een (fiets)suggestiestrook tegenkomen. Houd dan rekening met de aanwezigheid van fietsers en snorfietsers en let extra goed op bij het verlaten van de rotonde. 118
ijzondere weggedeelten 5 Voorrangsrotonde met twee rijstroken In drukke gebieden zijn er ook kleine rotondes met twee rijstroken. Vaak zijn dat rotondes waar regionale wegen elkaar kruisen of rotondes aan de rand van de bebouwde kom. De voorrangregeling is hetzelfde als bij de rotonde met één rijstrook. Gescheiden rijstroken Op drukke rotondes met twee rijstroken kunnen een belemmerde doorstroming en gevaarlijke situaties ontstaan als bestuurders op de rotonde van strook wisselen. Om dat te voorkomen worden daarom vóór de rotonde de rijrichting en de rijstrookkeuze geregeld. Dit gebeurt door een voorwegwijzer en/of met pijlen op het wegdek. Op de rotonde zelf is tussen de rijstroken vaak een betonnen rand aangebracht, om te voorkomen dat bestuurders tóch nog van rijstrook wisselen. Als je zo n rotonde nadert moet je dus goed opletten en tijdig voorsorteren. ij het verlaten van de rotonde moet je gewoon richting aangeven, ook al kun je geen andere richting meer op. De pijlen op het wegdek geven aan welke rijstrook je moet kiezen. 119
ijzondere weggedeelten Door de betonnen rand kun je op de rotonde niet meer van rijstrook wisselen.