Tentamen Marine Sciences I

Vergelijkbare documenten
Tentamen Marine Sciences (2006)

Effecten van toenemende warmte en CO 2 op het leven in zee

Broeikasklimaten van het verre verleden als analoog voor de toekomst. Appy Sluijs

Recente variaties in de temperatuur van het oceaanwater. Henk Dijkstra Instituut voor Marien en Atmosferisch Onderzoek Universiteit Utrecht

Koolstof wordt teruggevonden in alle levende materie en in sedimenten, gesteenten, de oceanen en de lucht die we inademen.

Koolstofcyclus in de zee. Stefan Schouten. NIOZ is part of the Netherlands Organisation for Scientific Research (NWO)

Faculteit Geowetenschappen. Oratie. De Aarde is blauw. Gert-Jan Reichart

Les Koolstofkringloop en broeikaseffect

Geschiedenis van de aarde

Duurzaam werken op zee EINDOPDRACHT CURSUS. Versie: 14 september 2013 Geert Froma Pagina 1 van 6

Oceaanverzuring. opdracht 1. opdracht 2. Iedereen kent inmiddels het begrip klimaatverandering. De aarde warmt op door onze CO 2

De Noordzee HET ONTSTAAN

Ecosysteem voedselrelaties

DE BLAUWE AARDE. College 1 Water als leven brengend molecuul

Mariene virussen. Corina Brussaard NIOZ - Koninklijk Instituut voor Onderzoek der Zee & Universiteit van Amsterdam (UvA)

Sedimentaire Systemen voor 2 e jaars geologen en biogeologen

Centrale vraagstelling Hoe organiseer je een expeditie naar de Zuidpool om het hitterecord van 55 miljoen jaar geleden te kunnen onderzoeken?

ph-dynamiek Noordzee

Prehistorische Klimaatveranderingen

VERANDEREN VAN KLIMAAT?

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2005-II

We hebben zeer waarschijnlijk al een (kleine) klimaatverandering meegemaakt!

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2005-I

Waterkringloop vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Opname van CO 2 in zee en de veranderingen van de chemie van zeewater

PACCO-PARAMETERS DO - DOSSOLVED OXYGEN EC- DE ELEKTRISCHE CONDUCTIVITEIT ORP- DE REDOXPOTENTIAAL T - DE TEMPERATUUR. PaccoParameters

BIOLOGIE Energie & Stofwisseling HAVO Henry N. Hassankhan Scholengemeenschap Lelydorp [HHS-SGL]

Opgave 3 Opbouw en afbraak van de Schotse Hooglanden

Verzuring van de Noordzee: oorzaken, gevolgen, en perspectief

Voedselweb en voedselketen

Fysische Chemie en Kinetiek

Aantekeningen Hoofdstuk 2: Planten, dieren, mensen BBL. 2.1 Namen 1 Hoe komen planten en dieren aan hun naam? De naam van een plant of een dier kan: *

vwo energie en materie 2010

Voedselweb en -keten vmbo-kgt12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Functioneren van het voedselweb in het Eems estuarium onder gemiddelde en extreme omstandigheden

Tentamen MATERIAALKUNDE II, code

TENTAMEN INLEIDING ASTROFYSICA WOENSDAG 15 DECEMBER,

Duurzaam werken op zee

Voedselweb en -keten vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Stabiele Isotopen en Voedselwebben. Jack Middelburg Stefan Schouten Jaap Sinninghe Damsté

E C O L O G I E Ecologie Factoren die invloed hebben op het milieu: Niveaus van de ecologie:

Paragraaf 1: Fossiele brandstoffen

HOE MAAK JE EEN BEWOONBARE PLANEET? Wat is nodig voor life as we know it?

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2006-I

Biogeochemische kringlopen als brug. onderzoek en school

Marine biosfeer in de stress - en wat gebeurde er in het verleden?!

Samenvatting (Summary in Dutch)

Klimaat in het brandpunt

1. Wat is het verschil tussen een natuurgetrouwe en een schematische tekening?

5-1 Moleculen en atomen

Titel De gasbel onder Nederland

Het is echter waarschijnlijker dat rood kwik bestaat uit Hg 2+ ionen en het biantimonaation met de formule Sb2O7 4.

Eindexamen biologie pilot havo I

Eindexamen aardrijkskunde oud progr vwo I

Plastics: Mondiaal en lokaal probleem

SAMENVATTING. F = k w (C zeewater - C lucht ) (1)

Sonar. Klas: 2T. Docent: Wi

Praktijk : Voorschrift bacterieel wateronderzoek

De wereld kan op lange termijn alleen biologisch gevoed worden

ASTRONOMISCHE CYCLI EN GEOLOGISCHE TIJD. EJ. Hilgen

Examen Inleiding Atmosfeer 8 mei 2014 EXAMEN INLEIDING ATMOSFEER. 8 mei 2014, 13:30-16:30 uur

Primaire Productie in de Waddenzee

Biogene Mineralen een nieuwe kijk op mineraalevolutie

Ecosysteemdiensten. Blok 1 Mariene omgeving. Marieke Verweij (ProSea) Dag 1 de zee en mijn werk / 24 september Duurzaam werken op Zee

Investigations on the Nitrogen Cycle in the Coastal North Sea H. Fan

Alternatieve energiebronnen

1 Parate kennis zonder atlas

... Hoe ziet een Rijke Noordzee eruit?

Toets 5.1 Waterzuivering (ppt + aanvullend lesmateriaal)

Determineren van gesteente

verwerking : wat is een bos?

a. Beschrijf deze reactie met een vergelijking. In het artikel is sprake van terugwinning van zwavel in zuivere vorm.

Alles om je heen is opgebouwd uit atomen. En elk atoom is weer bestaat uit protonen, elektronen en neutronen.

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2008-II

Bacteriën maken zwavel Vragen en opdrachten bij de poster

RUIMTE ONDERZOEK. Antwoordbladen. Belgium TEAM A (Flemish) Names and signatures. 26 th April, VANDEVIJVERE Tijl VANHAVERBEKE ELIAS

Inleiding tot de zuurstofcyclus

Verestering volgens Fischer gezien door Ben Erné, fysisch chemicus

17. Kleurrijk oceaanwater

Examen VWO. aardrijkskunde. tijdvak 1 vrijdag 17 mei uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Gebruik De Grote Bosatlas, 54e druk.

ZEEVISSEN NRC

Test je kennis! De heelalquiz

BROEIKASEFFECT HET BROEIKASEFFECT: FEIT OF FICTIE? Lees de teksten en beantwoord de daarop volgende vragen.

Vermoedens bevestigen?

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2008-I

Transcriptie:

Tentamen Marine Sciences I 7 november 2013 NB1: Schrijf uw naam en studentnummer op ieder in te leveren blad NB2: Maak uw antwoorden compleet maar vooral ook zo kort/to the point mogelijk; gezwets levert geen punten op NB3: Schrijf netjes: slecht leesbaar voor de docent is fout NB4: Vergeet de digitale enquête niet in te vullen! Succes! Appy 1

2

Van de Schootbrugge; Oceaanvorming, bekkens en sedimenten 1 a) Welk geologisch proces veroorzaakt de formatie van oceaanbekkens? b) Wat is het verschil tussen kustzones waar active (Pacific Type) en passive margins (Atlantic Type)? Maak van beide type margins een schematische tekening en benoem de verschillende onderdelen vanaf het land naar de diepzee Tekening Active Margin met onderdelen Tekening Passive Margin met onderdelen 3

2 Wat zijn de belangrijkste bestanddelen van sedimenten in een kustzone en in de open oceaan? Kustzone: Open oceaan 4

Sluijs; Fysische Oceanografie Figuur X (volgende pagina; afkomstig van Myth-Weaverscom) is een wereldkaart van de planeet Astat Astat heeft dezelfde samenstelling als de Aarde met de afgebeelde continenten en grote oceanen en draait op dezelfde afstand om een zonachtige ster en op dezelfde manier als de Aarde om zijn eigen as 1 Geef links naast Figuur X aan waar 0, 30, 60 en 90 NB en ZB zich bevinden Teken rechts naast Figuur X schematisch de Hadley, Ferrel en Polaire atmosferische circulatiecellen Geef daar ook de breedtegraden aan waar hoge- en lage druk domineert, en de ITCZ 2 Teken de dominante windrichtingen aan het zee- en aardoppervlak met pijlen 3 Arceer tenminste 5 gebieden waar je upwelling verwacht De Sea of Scarlet Waters (iets beneden het midden van de kaart) lijkt enigszins op de Middellandse Zee op Aarde Er is een nauwe verbinding met een grote oceaan naar het westen Hierdoor stroomt netto zeewater de Sea of Scarlet in Dit komt omdat er in het grootste deel van deze oceaan meer evaporatie van water is dan precipitatie De Sea of Scarlet heeft hierdoor een anti-estuarien circulatiepatroon 4 Het figuur hieronder is een schematische west-oost doorsnede van De Sea of Scarlet Teken het anti-estuariene circulatiepatroon in de figuur En waarom wordt hier wel/geen diepwater gevormd? W 5 Noem een factor die het systeem kan laten omslaan naar een estuarien circulatiepatroon en leg uit hoe dit deze factor de circulatie beïnvloedt O 5

6 Figuur X Wereldkaart van de planeet Astat

Sangiorgi; Biologische Oceanografie 1 Wanneer evolueerden de eerste dieren en waarom? 2 Wat is een limiterende factor? Geef drie specifieke voorbeelden van limiterende factoren in mariene communities, met argumentatie [factor X is limiterend in community Y omdat ] 3 Wat is de tragedy in Hardin s the Tragedy of the Commons? 4 Wij zijn "fishing down the food web": wat betekent dit en waarom doen we dit? 7

8

9 Timmermans ; Biologische Oceanografie 1 Er worden 3 types elementen in zeewater onderscheiden Geef voor elk type een voorbeeld element en leg kort uit waarom het profiel er zo uitziet als in het onderstaande figuur 2 Welke 6 koninkrijken worden er onderscheiden in de levende natuur?

10 3 Beschrijf het proces van fotosynthese Noem tenminste 2 methodes om fotosynthese te meten 4 Welke niveaus zijn er in een voedselketen? Beschrijf elk niveau kort 5 Er zijn regionale verschillen in primaire productie in de oceanen Noem een aantal factoren die deze verschillen veroorzaken

Camphuysen ; Biologische Oceanografie 1 Benoem de drie belangrijkste groepen vinpotigen (Pinnipedia) 2 Walvisachtigen worden over het algemeen als top-predatoren beschouwd, maar feitelijk staan de grotere soorten relatief laag in de voedselketen Veel soorten Cetacea zijn sociale dieren met een ingewikkelde structuur van onderlinge verwantschap en een langdurige onvolwassen fase Andere soorten opereren doorgaans solo Welke typen predatietechnieken hebben walvisachtigen om op welke verschillende typen prooien te jagen? Licht het antwoord toe 11

12

Sluijs; Chemische Oceanografie (inorganisch) 1 Wat is isotopische fractionatie? 2 Onderstaande figuur (Rost et al 2008) laat toekomstprojecties zien voor de ph van oppervlakteoceaan en concentraties van DIC, CO 3 2- en CO 2 (aq) in de oceaan a Leg aan de hand van reactievergelijkingen uit waarom dit verwacht wordt als gevolg van de grootschalige verbranding van fossiele brandstoffen 13

b Door de afname in carbonaat ion verandert de saturatie Ω van calciet (kalk) Leg dit uit met behulp van de wiskundige notitie van de saturatie 3a Waarom zitten er in diep water van de noord Pacifische Oceaan meer nutrienten opgelost dan in diep water van de noord Atlantische Oceaan? 3b Leg uit waarom benthische foraminiferen die op de bodem van de noord Pacifische Oceaan calcificeren een hogere/lagere δ 13 C hebben dan benthische foraminiferen op de bodem van de noord Atlantische Oceaan 14

Schouten; Chemische Oceanografie (organisch) 1a Wat zijn de belangrijkste factoren die bepalen hoeveel organisch koolstof accumuleert en begraven wordt in mariene sedimenten? b Hoe wordt olie en gas gevormd? 15

2 a Hoe kun je de totale hoeveelheid organisch koolstof en stikstof in sedimenten meten? b Welke ratio op basis van deze metingen is belangrijk in mondiale biogeochemische cycli? c Beschrijf in het kort hoe stabiele isotope van organismen kunnen worden gebruikt in het bestuderen van een voedselweb 16

Bijl; Paleoceanografie 1 Noem de vier manieren om gesteentes te dateren 2 Leg de 2 belangrijkste oorzaken uit waardoor δ 18 O van foraminiferen CaCO 3 over de ijstijden en interglacialen veranderde 17

3 Uit dateringen van een boorkern nabij Antarctica komt het volgende age-depth profiel naar voren met op de verticale as diepte onder de zeebodem (meters below sea floor, mbsf) en horizontaal de tijd in miljoenen jaren a In welke periode was de sedimentatiesnelheid het grootst op deze plek? Geef een interval in miljoenen jaren geleden en leg uit hoe je aan dit antwoord komt b Hoe noemen we het fenomeen rond 890 mbsf? 18