Therapie van eczeem Dr. Sam Dekeyser
SCORAD: SCORing Atopic ~ PASI bij psoriasis Dermatitis A: Oppervlakte B: Intensiteit C: Subjectieve symptomen Regel van 9
SCORAD: SCORing Atopic Dermatitis A: Oppervlakte B: Intensiteit C: Subjectieve symptomen
SCORAD: SCORing Atopic Dermatitis A: Oppervlakte B: Intensiteit C: Subjectieve symptomen
SCORAD: SCORing Atopic Dermatitis Max score 103 A en B = objectief C = subjectief
SCORAD: SCORing Atopic Dermatitis
Basisregels behandeling
Etiologie? Irritatief contacteczeem: verminderen contact Allergisch contacteczeem: volledig vermijden contact Bacteriële infectie: behandelen
Wasgewoonten Niet te lang, niet te warm Aangepast, niet-uitdrogend product Syndet ( zeepvrije zeep ) Wasolie Stijfselbad
Hydratatie Herstel barrière Herstel trans-epidermaal waterverlies Vermindering jeuk
Welke hydratatie? Crèmes, aangepast aan huidprobleem, voorkeur niet-geparfumeerd Commercieel: Dexeryl, Exomega, Lipikar, XeraCalm, Atoderm, Magistraal: +/- ureum (verhoogt waterbinding) kinderen: 1-3% (prikt!) Volwassenen: 5-10% (hoger: minder stabiel -> beter commercieel)
Magistrale basissen Water Olie Hydrofiele anionische crème Beeler base AVA (Aqua-Vaseline-Arlacel) / lipofiele crème Hydrofobe zalf Cetomacrogolcrème Cold cream Vaseline
Welke basis? Voorkeur patiënt Medische indicatie: Nattend eczeem: eerder O/W Droog eczeem: eerder W/O
Hoeveel? http://www.sign.ac.uk/pdf/sign125.pdf
Actieve behandeling Lokale corticosteroïden eerste keus: In aanvalsbehandeling 1-2x/dag Als onderhoud 2x/week Te combineren met hydratatie!
Corticosteroïden Klasse 1: Zwak werkzaam Hydrocortisoneacetaat (Cremicort, Pannocort) Klasse 2: Matig werkzaam triamcinolon, acetonide (Delphi) clobetasonbutyraat (Eumovate) flumetason, pivalaat Klasse 3: Sterk werkzaam Methylprednisolon aceponaat (Advantan) amcinonide (Amicla) Betamethasonvaleraat (Betnelan V) fluticasonpropionaat (Cutivate) Mometasonfuroaat (Elocom) Hydrocortisonbutyraat (Locoid) diflucortolonvaleraat Toch nog (kleine) onderlinge verschillen! Klasse 4: Zeer sterk werkzaam Betamethasonedipropionaat (Diprosone) Clobetasolpropionaat (Dermovate, Clarelux)
Subtiele verschillen CCS3 Methylprednisolon aceponaat (Advantan) Hydrocortison butyraat (Locoid) Mometasonfuroaat (Elocom) Betametasonvaleraat (Betnelan V) In standaardconcentratie!
Welk corticoïd voor welke plaats? Kinderen: voorzichtigheid, maar ook sterk genoeg! Gelaat/hals: Beperkt: hydrocortison acetaat (kl 1) Uitgesproken: mometasonfuroaat, hydrocortisonbutyraat (kl 3) Lichaam: Subklinisch/beperkt eczeem: hydrocortison acetaat (kl 1) Matig tot uitgesproken: mometasonfuroaat, betametasonvaleraat (kl 3)
Mogelijke bijwerkingen ~ sterkte corticoïd, gebruiksduur en frequentie Steroïd-acné, rosacea, periorale dermatitis Atrofie, hypopigmentatie Striae distensiae Vertraging wondgenezing Hypertrichose Allergische reacties (zeldzaam) Glaucoom (indien gebruikt op de oogleden) Zelden: onderdrukking hypothalamo-hypofyso-bijnieras vooral bij kinderen en grote oppervlaktes
Hoeveel? 1 FTU = 2 volwassen handen
Fingertip unit
Topische immuunmodulatoren Vanaf 2 jaar Pimecrolimus: Elidel (crème) Tacrolimus: Protopic (zalf) 0,03% (vanaf 16 jaar 0,1%) Werkzaamheid Tacrolimus: matig tot ernstig atopisch eczeem Pimecrolimus: licht tot matig atopisch eczeem Tacrolimus is iets krachtiger dan pimecrolimus Indicaties Bij eczeemletsels op delicate zones (gelaat, oogleden) Lichte opstoten, onderhoud Minder voor zware opstoten Alleen terugbetaald bij atopisch eczeem (dermatoloog, pediater)
Mogelijke bijwerkingen TIMs Gevoel van warmte, irritatie, jeuk, Mild, eerste 5 dagen van behandeling Gelaat: Flushing bij alcoholgebruik (n.v.t. kinderen) Geen atrofie! Veel discussie rond veiligheid lange termijn (lymfoom, huidkanker; tegenstrijdige studies)
Praktisch CCS -> TIM Inductie met CCS 1-2x/dag ged 5-7d (gelaat) of 7-14d (lichaam); of langer tot quasi letselvrij Nooit acuut stoppen (zeker als nog niet letselvrij) Onderhoud met TIM 2x/dag -> 1x/dag -> 3-4x/week -> 1-2x/week verder Ev stoppen in langdurig letselvrije periodes
Ernstige/therapieresistente vormen Wet wrap: =(verdund) CCS + vochtig verband Praktisch: CCS + vochtige Tubigrip + droge Tubigrip Voordeel: afkoeling = jeuk en inflammatie Betere penetratie CCS Bescherming tegen krabben
Systeemtherapie Symptomatisch jeuk: sederende antihistaminica Ciclosporine zelden en tijdelijk Azathioprine, methotrexaat, mycofenolaat mofetil Systeemcorticoïden uiterst zelden; zeker niet in monotherapie Foto- en fotochemotherapie (UVB en PUVA): zelden bij kinderen
Voedingssupplementen Probiotica: Inconsequente resultaten in literatuur, weinig onderbouwd Theunisbloemolie (gammalinoleenzuur) Sommige studies reductie in SCORAD
S. aureus Kolonisatie vs. surinfectie Vermindert effectiviteit van corticoïden
S. aureus
S. aureus Fucidin/mupirocin lokaal (ook neus!) Per os: Flucloxacilline siroop Natriumhypochlorietbadjes 0.005% 2x/w ged 10min = ¼ tot ½ kopje bleekwater op een vol bad of Fagron natriumhypochloriet oplossing 5% (1 liter) 1ml per liter badwater
De toekomst Topica: Crisaborole: anti-pde4 (fase 3) Biologicals: Dupilumab: anti IL4-receptor-alfa (fase 2b)