Constitutioneel Eczeem

Transcriptie

1 Constitutioneel Eczeem Jose Brummelhuis, gespecialiseerd verpleegkundige longen/constitutioneel Eczeem Evean 4 februari

2 Leerdoelen; De gespecialiseerd vpk CE Wat is eczeem: nieuwe inzichten Belangrijke uitlokkende factoren Behandeling, adviezen, tips, leefregels Mogelijkheden bij moeilijk behandelbaar eczeem Bron (oa): CBO richtlijn constitutioneel eczeem 2006 Guidelines for treatment of atopic eczema (atopic dermatitis) part I. JEADV 2012,26, Guidelines for treatment of atopic eczema (atopic dermatitis) part II. JEADV 2012,26,

3 De gespecialiseerd vpk CE Doel: mensen met deze chronische huidaandoening leren omgaan met de aandoening.. 3

4 Wanneer Kennistekort (t.a.v. aandoening, oorzaak, behandeling) Inzichttekort (waarom deze behandeling) Vaardighedentekort (toepassen van) Acceptatie/ontkenning Psychosociale problematiek JEUK! 4

5 Waarom? Niet levensbedreigend, wel ingrijpend Lichamelijke problemen (beschadiging, infectie, verstoord slaappatroon, groei-en ontwikkelingsachterstand) Psychische factoren (schaamte, acceptatie, onzekerheid, therapietrouw) Sociale problemen (onbegrip, isolement, gezinsfunctioneren) En vooral.. 5

6 Bij eczeem.jeuk!!! zwelling van de huid roodheid blaasjes natten korsten verdikking van de huid 6

7 Wat is Constitutioneel Eczeem - CE Hoofdcriterium jeuk Nevencriteria 3 anamnese eczeem in plooien (ellebogen, knieën, nek en/of wreven) persoonlijke anamnese van astma of hooikoorts (<4jr: 1ste graad familielid) voorgeschiedenis van droge huid zichtbaar eczeem flexuraal (of <4jr wangen, voorhoofd en/of strekzijde ledematen) begin aandoening <2jr Williams 1995

8 Eczeem: behorend bij het atopisch syndroom ; aanleg (endogeen) uitlokkende, beïnvloedende en instandhoudende factoren (exogeen)

9 Oorzaken eczeem Afwijkingen in huidbarrière Intern: oa Filaggrine Extern: detergens, waterhardheid Risicofactoren buitentemperatuur hoogte westers dieet antibiotica diversiteit darmflora luchtvervuiling (verkeer) overgewicht beweging Allergy 69 (2014) 3-16

10 droge huid: hoornlaag normale huid Voldoende intercellulaire lipiden tussen hoorncellen normale verdamping uit de huid goede barrièrefunctie droge huid tekort aan intercellulaire lipiden tussen de hoorncellen overmatig verdamping van vocht uit de huid uitdroging van de huid barrièrefunctie van de huid verstoord

11 Voorkeurslocalisatie

12 droge huid: doorsnede van de huid opperhuid epidermis lederhuid dermis onderhuid subcutis

13 De vicieuze cirkel krab-jeuk-krab cyclus 1 jeuk 7 genezing geeft jeuk 2 krabben 6 wondjes genezen Jeuk komt heviger terug Vicieuze cirkel 5 er ontstaat pijn is beter dan jeuk 3 vermindert even maar komt terug 4 meer krabben

14 eczeem stafylococcus aureus krabben irritantia water zeep sappen klimaat kleding allergie Eczeem droge huid allergenen voeding huisstofmijt stress hormonen vermoeidheid

15 Roos- 2 maanden Duidelijke huiduitslag in het gelaat, breidt nu uit- jeuk!! Lanette helpt niet; hydrocortison smeert moeder liever niet. Ze had gelezen dat koemelk een rol zou kunnen spelen, moet Roos niet op dieet? Familie-anamnese negatief

16 Roos Wat doet U?

17 behandeling van eczeem behandelbrug pijler 1 pijler 2 pijler 3 uitlokkende factoren huidverzorging behandeling van eczeem

18 Pijlers behandeling eczeem Uitleg chronische karakter eczeem Bestrijden droge huid Bespreken wasgewoontes Bespreken gebruik indifferente middelen Uitleg verergerende factoren/prikkels Bestrijden ontsteking Verhogen zelfredzaamheid

19 Bestrijden droge huid: Indifferente middelen Acute exacerbatie: steroïd sparend effect let op: wordt niet altijd verdragen (eerst inflammatie behandelen) Voorkomen van exacerbatie: effectief, welk schema niet duidelijk

20 Indifferente zalven (bestanddelen) Product Vette bestanddeel Emulgator/stabilisator conserveermiddel overig Lanettezalf Paraffine Vaseline Lanettewas Isopropylmyristaat (verbetert smeerbaarheid) Koelzalf Arachideolie Witte bijenwas monoleine rozenolie Vaselinecarbomeercreme Paraffine vaseline carbomeer propyleenglycol Cetaceum 5% in CMG creme CMG was Cetiol V cetaceum sorbinezuur sorbitoloplossing Unguentum Cetomacrogol FNA Paraffine Vaseline Cetomacrogolwas Vaselineparaffine mpa.s mpa.s Vaseline Paraffine

21 Indifferente zalven (bestanddelen) vervolg Wolvet allergie Propyleenglycol prikkelend (liever niet onder de 2 jaar) Rozenolie in koelzalf Ureum prikkelend en geen bewijs voor effect (verbetert penetratie, maar die is al goed in eczemateuze huid) Vette zalf in zomer kan huidirritatie geven, liever crème gebruiken Lotion paraffine capitis 10% voor behaarde hoofd Oculentum simplex voor huid rondom ogen Smeren is belangrijker dan precieze samenstelling, volg zo veel mogelijk voorkeur van ouders

22 Verbandpak merk materiaal toevoeging prijs Dermasilk zijdevezel AEM 5772/5 320 euro (2 st) Curaderm coater 100% katoen euro (2 st) Dermacura microvezel chitosan 220 euro (1 shirt) Padycare Polyamide microvezel zilvercoating 251 euro ( 1 shirt) Pediatr Allergy Immunol 2013:24:

23 Verbandpakken beschermen van de huid tegen de schade van het krabben met ingepakte handen is het moeilijker krabben de huid kan tot rust komen wondjes kunnen genezen een kapotte huid doet minder pijn onder verband de aangebrachte zalf trekt beter in de huid als de huid afgedekt is met verband

24 Prikkels Beperk contact met water of.. Gebruik een milde shampoo en geen zeep Maatregelen die de jeuk verlichten Vermijd factoren die de jeuk verergeren: kleding Voorkom infectie Stress Werfel T, Breuer K, CO in ACI, 2004

25 Steroïden Welke corticosteroïd zalven adviseert u voor het lichaam? 1. Tot klasse II (Triamcinolon, Emovate etc) 2. Tot klasse II-III (Cutivate) 3. Tot klasse III (Betnelan) 4. Tot klasse IV (Dermovate) Welke voor het gelaat?

26 Indeling in klassen Klasse 4 Dermovate, Diprolene Klasse 3 Betnelan (Bethametason), Elocon vetzalf Klasse 2-3 Topicorte, Cutivate Klasse 2 Triamcinolon, Locoid, Emovate, (Protopic 0,1%) Klasse 1 Hydrocortison, (Elidel, Protopic 0,03%)

27 Topicale calcineurine remmers Overeenkomend met steroïd klasse Tacrolimus Protopic 2 (0,1 %) 1 (0,03%) Pimecrolimus Elidel 1 Atrofie huid geen geen Irritatie huid ja, bij start ja, minder Systemische resorptie Infectie gevoeligheid nauwelijks niet verhoogd cave herpes nauwelijks niet verhoogd cave herpes (UV-)carcinogenese onbekend onbekend JID 2005;124:695-9; Pediatrics 2006;117:e118-e128; JAAD 2005;52:247-53; Arch Dis Childh 2006;91: BJD 2005;153:701-5; BJD 2005;153:701-5

28 oe bouwt u af? Behandelen van jeuk en ontsteking Hoe adviseert u te smeren? 1. Smeren tot het weg is 2. 4 dagen smeren en 3 dagen stoppen (pulse) 3. Eerst dagelijks tot het weg is en daarna een afbouwschema 4. Anders

29 Andere opties Gebruikt u teerzalven? Nieuwe aandacht ( fillagrine) Gevaren LCD 10 % LCD 20 % Wanneer gebruikt u antihistaminica? J Clin Invest Feb 1;123(2):917-27

30 Corticosteroidzalven Wat zijn de bijwerkingen van steroïd zalven?

31 Bijwerkingen literatuur Lokale bijwerkingen Langdurig gebruik klasse 1 en 2 steroïde leiden zelden tot lokale bijwerkingen Intermitterend gebruik van klasse 3 zelden lokale bijwerkingen Systemische bijwerkingen Kortdurend gebruik van klasse 3 en 4 steroïde leidt niet tot systemische bijwerkingen Kerscher 1992,1995, Thomas BMJ 2002, Berth Jones Br j derm 1996 Matsuda, ann all astma imm 2000, Patel, Br j of dermatol 1995

32 Fingertip unit Gezicht en hals Arm en hand Been en voet Romp (voor) Romp (achter) + billen Leeftijd Aantal streepjes Aantal streepjes Aantal streepjes Aantal streepjes Aantal streepjes 3-12 mnd ½ 1 1 ½ 1-2 jaar 1 ½ 1 ½ jaar 1 ½ ½ 6-10 jaar 2 2 ½ 4 ½ 3 ½ 5

33 Corticofobie > 50 % van de ouders heeft angst voor hormoonzalven Veel hulpverleners hebben het ook! Huisartsen Kinderartsen Apothekers Verpleegkundigen

34 Voornaamste bijwerking is het niet behandelen van eczeem CE heeft een grotere negatieve invloed op de kwaliteit van leven dan astma, diabetes, enuresis en cystic fibrosis Hoe ernstiger het CE hoe lager de kwaliteit van leven Niet alleen van het kind maar ook van het gezin CE betekent een verzwaring van de opvoedingssituatie Beattie, Br J Dermatol 2003, 2006; Ben-Gashir, J Eur Acad Dermatol Venereol 2002

35 eczeem reageert niet Noem een aantal aspecten die hier de oorzaak van kunnen zijn. Hoe zou je deze aspecten aanpakken/oplossen?

36 eczeem reageert niet 1. Het is geen/niet alleen constitutioneel eczeem Hoe te herkennen: Atypische lokalisatie Atypische efflorescenties Geen andere atopische ziekten, neg familie anamnese

37 eczeem reageert niet 2. Contactallergie (prikkel wordt niet weggenomen) Hoe te herkennen: Ondanks adequate therapie geen effect of erger: therapeutica (corticosteroid, basis) Lokalisatie: voeten (schoen), schenen (scheenbeschermers), gelaat (toiletartikelen), hals (parfum)

38 eczeem reageert niet 3. moeilijk eczeem Behandel opties?

39 eczeem reageert niet 3. moeilijk eczeem Behandel opties? therapietrouw optimaliseren verbandpak vetzalf intensiveren toevoegen protopic teer occlusie wet wrap opname

40 eczeem reageert niet 3. Chronische, gelichenificeerde laesie 1. Sterkere hormoonzalf 2. Sterkere zalf + Tegaderm / Duoderm ET (3-5 dgn) 3. Contact vermijden: Tubigrip, verbandpak

41 eczeem reageert niet 4. Voedselallergie Bij constitutioneel eczeem vaker sensibilisaties tegen voedingsmiddelen aan te tonen Meerdere studies die geen effect van eliminatiedieet op ernst van eczeem aantonen 1 studie met gunstig korte termijn effect van eliminatie kippenei eiwit bij sensibilisatie Jøhnke, ped allergy immunol 2006; Benedictus Allergy 2009; Niggeman 2001; Neild 1998 Lever 1998

42 Praktijk Voedselallergie zelden van invloed op eczeem Eczeem goed te behandelen, geen verder onderzoek naar voedselallergie Naast eczeem ook acute reacties op voedsel, wel onderzoek en eliminatie < half jaar mild/matig eczeem kans op invloed van KMA zeer klein > 1 jaar geen causale relatie eczeem met voedselallergie

43 Zelf smeren Wat zou u zelf kiezen?

44 Conclusie 1. Filaggrine belangrijke genetische factor 2. Hoeksteen behandeling eczeem is voorlichting en therapietrouw 3. Keuze indifferente zalven afhankelijk van voorkeur patiënt 4. Bijwerkingen steroidzalven spelen zelden een rol 5. Denk bij moeilijk behandelbaar eczeem aan therapieontrouw 6. Voedselallergie speelt bij eczeem zelden een rol

45 VRAGEN?? 45

46 Praktijk Geur Smeerbaarheid Consistentie 46