FORMALDEHYDE IN TEXTIEL Handhaving Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel Rapport ND TEX 003/01 drs. H.R. Reus en J.P. Westerhoff Keuringsdienst van Waren Noord Postbus 465 9700 AK Groningen Telefoon : 050-5886000 Fax : 050-5886100 E-mail : nd@kvw.nl Internetsite : www.keuringsdienstvanwaren.nl juli 2001
INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING 1. INLEIDING 1 2. DOEL VAN HET ONDERZOEK 2 3. OPZET EN WERKWIJZE 2 4. RESULTATEN EN DISCUSSIE 3 5. CONCLUSIES 4 6. REFERENTIES 5
SAMENVATTING In dit rapport worden de resultaten beschreven van een onderzoek naar de naleving van de Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel. Kunstharsen op basis van formaldehyde worden door de textielindustrie gebruikt om o.a. katoen en viscose kreukherstellend en wol krimpvrij te maken. Deze kunstharsen staan gedurende langere tijd kleine hoeveelheden formaldehyde af. In de Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel wordt aan het gehalte formaldehyde een grenswaarde gesteld van maximaal 120 mg/kg. Wordt deze waarde overschreden, dan dient het product te zijn voorzien van de aanduiding Voor eerste gebruik wassen. Na één wasbeurt mag het product eveneens niet meer bevatten dan 120 mg/kg. In totaal zijn 153 monsters kleding en textielproducten onderzocht op de aanwezigheid van formaldehyde. Uit het onderzoek is gebleken, dat in 4 monsters niet-kleding textiel (3%), te weten een laken, een hoeslaken en 2 kussenslopen, de gestelde norm van 120 mg formaldehyde/kg overschreden wordt. In géén van deze 4 monsters staat de waarschuwing Voor eerste gebruik wassen vermeld. De leveranciers van deze producten zijn door middel van een schriftelijke waarschuwing op de hoogte gebracht van de geconstateerde tekortkoming. Na één keer uitspoelen in water blijkt het gehalte formaldehyde in deze monsters te zijn gedaald tot waarden < 120 mg/kg. Uit het ontbreken van de vereiste waarschuwing wordt geconcludeerd, dat de textielbranche nog niet voldoende vertrouwd is met de Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel.
1. INLEIDING Met het inwerking treden van de Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel in 2000 is het verboden kleding en textielproducten, waarvan redelijkerwijs mag worden verwacht dat deze in direct contact kan komen met de menselijke huid, te verhandelen indien het formaldehyde bevat in een concentratie >120 mg/kg. Kunstharsen op basis van formaldehyde worden door de textielindustrie gebruikt om o.a. katoen en viscose kreukherstellend en wol krimpvrij te maken. Deze kunstharsen staan continu formaldehyde af. Als gevolg hiervan kan de menselijke huid gedurende langere tijden blootgesteld worden aan deze stof. Als de afgifte van formaldehyde hoog is, kan dit leiden tot effecten op de gezondheid van de mens. Uit internationaal onderzoek is gebleken dat blootstelling van de huid aan textielproducten met hoge gehalten formaldehyde kan leiden tot allergieverschijnselen en tot het onstaan van overgevoeligheid voor deze stof (1, 2). In de jaren 60 en 70 waren gehalten formaldehyde van 5000 mg/kg niet ongebruikelijk (2, 3, 4, 5). Recentere onderzoeken uit Duitsland en Finland hebben een afnemende tendens laten zien met betrekking tot het gehalte formaldehyde in textielartikelen (6, 7). Uit de Finse studie van 1993 is zelfs gebleken dat 95% van de onderzochte monsters een gehalte < 100 mg/kg formaldehyde bevatte. Uit onderzoek van de Keuringsdienst van Waren in 1996 is gebleken, dat in 98% van de onderzochte textielmonsters het gehalte formaldehyde < 100 mg/kg bedroeg (8). Een aanvullende studie van de Keuringdienst van Waren Alkmaar in 1996, naar het voorkomen van formaldehyde in beddengoed en textielproducten voor baby s, laat zien, dat met name in deze producten meer artikelen met een gehalte formaldehyde > 100 mg/kg worden aangetroffen dan bij kledingtextiel. In 12% van de toen onderzochte monsters beddengoed en textielproducten voor baby s bedroeg het gehalte formaldehyde > 100 mg/kg (9). Teneinde gezondheidsproblemen bij consumenten met een gevoeligheid voor formaldehyde tot een minimum te beperken, heeft de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel tot stand gebracht. In deze regeling wordt een grenswaarde van 120 mg/kg aangehouden voor formaldehyde in kleding en textielproducten die in direct contact met de huid kan komen. Uit onderzoek van het Rijks Instituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is gebleken dat bij een blootstelling aan 120 mg/kg formaldehyde, effecten als allergie en overgevoeligheid uitblijven (10). Met het huidige onderzoek wil de Keuringsdienst van Waren nagaan in hoeverre de textielbranche zich aan de gestelde norm houdt. KvW Noord, Rapport ND TEX 003/01 1
2. DOEL VAN HET ONDERZOEK Het doel van het beschreven onderzoek is geweest de naleving van de Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel te toetsen. 3. OPZET EN WERKWIJZE Voor het onderzoek zijn uit de reguliere handelskanalen 153 monsters kleding en textielproducten op basis van katoen en viscose genomen en volgens de methode van onderzoek zoals beschreven in de Warenwet (11) onderzocht op de aanwezigheid van formaldehyde. Een overzicht van de aard van de onderzochte textielproducten is weergegeven in tabel 1. Tabel 1 Overzicht onderzochte textielproducten Aantal Soort textiel Totaal Katoen 100% Overige samenstelling Nachtkleding 30 28 2 Ondergoed 9 5 4 Shirt/overhemd 26 20 6 Broek 3 1 2 Sokken 10 0 10 Beddengoed 60 54 6 Overige textiel 15 12 3 In tabel 2 wordt een nadere specificatie gegeven van de samenstelling van de diverse onderzochte textielproducten, zoals deze ter informatie van de consument in het product staat weergegeven. Tabel 2 Overzicht samenstelling van de onderzochte textielproducten Samenstelling Aantal katoen 100% 120 katoen 95%/polyurethaan of elastaan 5% 6 katoen 80%/polyamide 20% 3 katoen 45 85%/polyester 15-55% en soms elastaan 5% 19 katoen 80%/linnen 20% 1 katoen 50%/acryl 50% 3 viscose 75%/nylon 20%/elastaan 5% 1 Alle monsters zijn zonder enige voorbewerking onderzocht op de aanwezigheid van formaldehyde en op de aanwezigheid van een label met de vermelding Voor eerste gebruik wassen. Deze aanduiding is op grond van artikel 3 eerste lid van de Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel verplicht gesteld voor artikelen die vóór een eerste keer wassen meer dan 120 mg/kg formaldehyde bevatten. KvW Noord, Rapport ND TEX 003/01 2
Monsters die niet aan de eis van 120 mg/kg voldoen, zijn op basis van artikel 3 tweede lid, nogmaals onderzocht nadat zij een wasbeurt hebben ondergaan. Alhoewel volgens dit artikel het wassen dient te geschieden volgens de wasinstructies zoals weergegeven op het label, zijn ter vereenvoudiging van het onderzoek alle monsters 1x gewassen in water. Hiervan wordt verwacht dat dit reeds voldoende effect oplevert 4. RESULTATEN EN DISCUSSIE De resultaten van het onderzoek zijn weergegeven in tabel 3. Tabel 3 Overzicht gemeten gehalten formaldehyde in textielproducten zonder wasbehandeling Gehalte formaldehyde Aantal mg/kg 0-20 123 21-40 12 41-60 11 61-80 2 81-100 1 101-120 0 > 120 4 Totaal 153 Uit het onderzoek is gebleken dat in 4 van de 153 onderzochte monsters (3%) formaldehyde voorkomt in een gehalte > 120 mg/kg. De gemeten waarden lopen in deze monsters uiteen van 138-259 mg/kg. De overschrijdingen worden uitsluitend geconstateerd in artikelen uit de categorie beddengoed en bestaan uit 100% katoen. Het betreft 1 laken, 1 hoeslaken en 2 kussenslopen. Op grond van de hoge gehalten formaldehyde dienen deze producten te zijn voorzien van de aanduiding Voor eerste gebruik wassen. De vereiste aanduiding blijkt echter bij deze 4 monsters niet aanwezig te zijn. Hierdoor wordt niet voldaan aan het gestelde in artikel 3 eerste lid van de Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel. De leveranciers van deze artikelen zijn door middel van een schriftelijke waarschuwing op de hoogte gebracht van de geconstateerde afwijking. De 4 monsters met een gehalte formaldehyde > 120 mg/kg zijn vervolgens uitgespoeld met water en opnieuw onderzocht. Het blijkt dat ná het uitspoelen de gehalten formaldehyde in alle 4 monsters gedaald zijn tot waarden < 120 mg/kg. Hiermee voldoen deze monsters aan het gestelde in artikel 3 tweede lid van de Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel. KvW Noord, Rapport ND TEX 003/01 3
5. CONCLUSIES Uit het onderzoek worden de volgende conclusies getrokken: - in 4 monsters niet-kleding textiel (3%) wordt een gehalte formaldehyde gevonden dat de norm van 120 mg/kg overschrijdt. In deze artikelen ontbreekt de vermelding Voor eerste gebruik wassen. - de overschrijdingen worden uitsluitend in artikelen van 100% katoen waargenomen. - de textielbranche lijkt nog onvoldoende vertrouwd te zijn met de Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel KvW Noord, Rapport ND TEX 003/01 4
6. REFERENTIES 1. Fisher,A.A., Contact Dermatitis, 2nd edition, Philadelphia:1973, Lea & Febiger, 1973: 135-152. 2. Berrens, L., Young, E. en Jansen, L.H., Br. J. Dermatol. 76, 110-115, 1964. 3. Hovding, G., Acta Derm. Venereol. 39, 357-368, 1959. 4. Reid, J.D., Arceneaux, R.L., Rheinhardt, R.M. en Harris, J.A., Am. Dyest. Rep. 49, 490-531, 1960. 5. Schorr, W.F., Keran, E. en Plotka, E., Arch. Dermatol. 110, 73-76, 1974. 6. Schneider, G., Lebensmittelchemie 49, 7-22, 1990. 7. Annual Report, Finnish Customs Laboratory, 1993. 8. Van Haperen, P., Joosten, J. en Hiemstra, M, Onderzoek formaldehyde in textiel, Inspectie Gezondheidsbescherming/Keuringsdienst van Waren Alkmaar, rapport TX 17, juni 1996. 9. Van Haperen, P., Aanvullend onderzoek formaldehyde in textielproducten, Inspectie Gezondheidsbescherming/Keuringsdienst van Waren Alkmaar, 27 november 1996. 10. Janssen, P.J.C.M., Van Veen, M.P. en Speijers, G.J.A., RIVM adviesrapport Formaldehyde in textiel, 12 maart 1998. 11. Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel, Methoden van onderzoek, 24 januari 2000 KvW Noord, Rapport ND TEX 003/01 5