VAKGROEP VERTALEN TOLKEN EN COMMUNICATIE CENTRUM VOOR TERMINOLOGIE SAMENWERKING DGT- VERTAALOPLEIDINGEN Linguapolis - Universitaire Vertaal- en Terminologiedag - 25 november 2016
DEEL II: PRAKTISCHE ORGANISATIE 2
SAMENWERKING TERMRAAD ACADEMY Partners: Termraad Vertaalopleidingen Belangrijkste doelstelling: Samenwerken rond terminologische afstudeerscripties Stagemogelijkheden organiseren 3
WERKEN MEE VANUIT DE TERMRAAD 2015-16: Raad van de Europese Unie, Nederlandse vertaalafdeling Directoraat-Generaal Vertaling van de Europese Commissie (DGT), Nederlandse afdeling 2016-17: Zelfde partners plus: CdT Vertaalbureau (EU) Luxemburg Benelux Unie 4
WERKEN MEE ALS VERTAALOPLEIDINGEN De vijf Vlaamse universitaire vertaalopleidingen: Universiteit Antwerpen KULeuven Antwerpen KULeuven Brussel Vrije Universiteit Brussel Universiteit Gent Oktober 2016: bijeenkomst in Den Haag met als doel ook Nederlandse vertaalopleidingen te betrekken Waren aanwezig: Vertaalacademie Maastricht, ITV Hogeschool voor Tolken en Vertalen, Universiteit van Amsterdam, Universiteit Leiden, Radboud Universiteit Nijmegen. 5
VOORSPRONG VLAAMSE VERTAALOPLEIDINGEN Eenjarige master (60 stp) voortbouwend op een driejarige Bachelor in de toegepaste taalkunde (180 stp). Norm: twee vreemde talen + Nederlands Vier van de vijf vertaalmasters hebben het E-MT label Het curriculum van (bachelor en) master bevat ook vakken m.b.t. terminologie, gebruik van vertaalhulpmiddelen, gespecialiseerde vertaling. 6
WELKE TERMENBANKEN? Meewerkende Termraad-partners waren tot nog toe EU-vertaalafdelingen: scripties & stages vooral IATE-gerelateerd Nieuwe partners (zoals Benelux Unie) ook andere termenbanken. 7
TWEE SOORTEN SCRIPTIES Aanvullingen op IATE [of andere termenbank] - equivalenten in andere talen (zeker Nederlands!) toevoegen - corrigeren, aanvullen, opschonen grondige bespreking, belang van academische onderbouwing meer dan het invullen van termenfiches! Meer algemene onderwerpen, bijvoorbeeld: - evaluatie termextractieprogramma s - transpositie van EU-regelgeving naar BE en NL wetteksten - 8
INHOUD VAN DE STAGES Gerelateerd aan het scriptieonderwerp Vroege stages: gelegenheid om aan informatieverzameling te doen Latere stages : concrete invoer van gegevens in de termenbank. Nota: eenjarige masters stage beperkt tot 1 maand 9
BEGELEIDING SCRIPTIES - Promotor binnen de eigen opleiding - Contactpersoon binnen de (EU-)vertaaldienst - Zo mogelijk: domeinspecialist via de vertaaldienst 10
BEGELEIDING STAGES - Stagebegeleider opleiding - Stagebegeleider vertaaldienst 11
SAMENWERKING: ONLINE PLATFORM 12
SCRIPTIES IN 2015-16 13
SCRIPTIES 2015-16 IN CIJFERS Aantal onderwerpen: 22 Waarvan afgewerkt: 16 Waarvan met fiches: 12 Gestopt: 1 Werken nog verder: 5 Zonder fiches: 4 aantal onderwerpen per opleiding: Universiteit Antwerpen 5 KU Leuven - Antwerpen 2 KU Leuven - Brussel 5 Vrije Universiteit Brussel 4 Universiteit Gent 6 14
SCRIPTIES: BEHANDELDE THEMA S Met termenfiches Zonder termenfiches - erfgoedterminologie - afvalterminologie 1 1 EU- en andere visa, reis- en verblijfsvergunningen in de Schengenzone. Een - getijdenenergie 1 terminologisch onderzoek - geothermische energie 1 - grensoverschrijdende portabiliteit 1 Onderzoek naar het tolken van neologismen: analyse en reflectie. Casus: EU-persconferenties met simultaanvertolking - asiel en migratie 1 Van Europa naar bij ons: een - cybercrime 2 analyse van de invloed van Europese richtlijnen op de gebruikte terminologie in de Nederlandse en Belgische wetgeving binnen het domein van asiel en migratie. - intellectuele eigendom - luchtvervoer 2 1 Transpositie van EU-wetteksten naar Nederlandse wetgeving. Een terminologische hel? Case study: Terminologie in EU-teksten inzake cybercriminaliteit 15
BELANGRIJKE INVALSHOEKEN Nota: alle scripties behandelen het Nederlands; brontaal is (zo goed als altijd) Engels; sommige scripties betrekken ook een derde taal. Domeinverlies Heeft het Nederlands een tekort aan termen voor het domein; wordt vaak de Engelse term gebruikt in het Nederlands? (+zelfde vraag voor een eventuele derde taal) Noord-Nederlands versus Belgisch Nederlands versus EU Nederlands Klassiek voorbeeld: belangenverstrengeling (NL-NL + EU) belangenvermenging (NL- BE) belangenconflict (EU, ook NL en BE) Diachronische termvariatie Is er een evolutie in het gebruik van bepaalde termen? roadmap Vroege vertalingen in EUR-Lex: 2001 werkprogramma 2002 draaiboek IATE-oplossingen: 2003 COM wegenkaart 2006 Council (a) routekaart (politiek) (b) stappenplan Van Dale 2015 COM routekaart europa.eu zonder jaarrestrictie routekaart 3830 stappenplan 3170 europa.eu afgelopen jaar routekaart 137 stappenplan 163 16
GEBRUIK VAN WORD-SJABLONEN Met (de meeste) IATE-velden: 17
ALTERNATIEF MET MULTITERM Met dezelfde invulvelden: 18
TIJDENS DE STAGE: RECHTSTREEKS IN IATE 19
SLOTSOM Uitdagingen: Relatieve complexiteit (maar beheersbaar via goede communicatie) Administratie: bv. verschillende procedures voor aanvragen van stages. Troeven: - student: echte werkervaring, contact met de praktijk van de werkplek, prestigieuze en daarom motiverende context - begeleiders vertaaldiensten / Termraad: nemen kennis van de huidige vereisten in de academische wereld; krijgen aanvullingen voor de eigen termenbank; krijgen nieuwe terminologische inzichten - begeleiders vertaalopleidingen: contact met de werkplek; ervaring met de voorwaarden die daar gelden; kans om studenten een boeiende uitdaging aan te bieden. stimulerend voor alle partijen! 20
Joost Buysschaert em. hoogleraar DEPARTEMENT VERTALEN, TOLKEN EN COMMUNICATIE - CENTRUM VOOR TERMINOLOGIE - Ghent University @ugent Ghent University E-mail joost.buysschaert@ugent.be www.cvt.ugent.be