Kinderen met hoofdpijn 01-12-2016 M. Flohil, kinderneuroloog
Inleiding Hoofdpijn bij kinderen is gek Prevalentie 53% Classificatie conform ICHD-3 (2013) Primair versus secundair Angst voor hersentumor
Anamnese Beschrijving van hoofdpijn door ouders en kind Bijkomende verschijnselen Uitlokkende factoren Invloed op functioneren Medicaties en intoxicaties
Tekeningen
Tekeningen
Tekeningen
Lichamelijk onderzoek Let op groei L, G en SO RR Neurologisch onderzoek Fundoscopie Huidafwijkingen
Aanvullend onderzoek Uitsluitend afhankelijk van de DD Altijd in alarm symptomen Voorkeur MRI hersenen Beoordeling oogarts en/of KNO arts Bloed, liquor, EEG op indicatie Overwegen MRI ter geruststelling
Alarm symptomen Kinderen < 4 jaar Kenmerken van verhoogde intracraniele druk Occipitaal gelocaliseerde hoofdpijn Verandering van hoofdpijn kenmerken Verandering karakter/functioneren Insulten Afwijkend neurologisch onderzoek Persisterend aura
Ruimte innemend proces RIP bij hoofdpijn 0,4 % Hoofdpijn bij RIP: 25-65% Type tumor is afhankelijk van de leeftijd Meerderheid achterste schedelgroeve Symptomen bij verhoogde intracraniele druk Vrijwel altijd icm alarm symptomen
Overige dd Hydrocephalus (aanlegstoornis, cyste) Vasculaire/infectieuze pathologie Idiopathische intracraniële hypertensie Bij onderliggende neurologische ziekten Bij luchtweg gerelateerde pathologie Post traumatische hoofdpijn
Primaire hoofdpijn syndromen Migraine Spanningshoofdpijn Trigeminale autonome cephalagie Overig
Migraine A: >5 aanvallen, voldoen aan B-D B: Hoofdpijn duur 2-72 uur C: Hoofdpijn met 2 van 4 kenmerken Unilateraal-pulserend-matig/ernstig-relatie activiteit D: Hoofdpijn met 1 van 2 kenmerken Misselijkheid/braken-foto-fonofobie
Migraine Prevalentie 7-9 % schoolgaande kinderen Aura verschijnselen bij 3% Jongens=meisjes tot leeftijd 12 jaar Familie anamnese vaak positief Migraine varianten tot 25%
Migraine varianten Migraine met hersenstam aura Hemiplegische migraine Retinale migraine Alice in Wonderland-syndrome Acute confusional migraine
Episodische syndromen Recidiverende gastro-intestinale klachten Cyclisch braken Benigne paroxismale vertigo Benigne paroxismale torticollis
Behandeling migraine Uitleg, leefregels 1 ste keus: paracetamol, NSAID, domperidon 2 de keus: triptanen (vanaf leeftijd 6 jaar) Hoofdpijndagboek Aanvalsprofylaxe: valproinezuur, propranolol
Spanningshoofdpijn A: Hoofdpijn 1-14 dagen/maand, > 3 maanden Voldoet aan B-D B: Duur 30 min-7 dagen C: Hoofdpijn met 2 van 4 kenmerken Bilateraal-drukkend-mild/matig-geen relatie inspanning D: Hoofdpijn van 2 kenmerken Geen misselijkheid/braken-fotof of fonofobie
Spanningshoofdpijn Episodisch versus chronisch Prevalentie16-18% Toenemend met leeftijd Meestal houdings gerelateerd Ook zonder stress
Behandeling spanningshoofdpijn Uitleg, leefregels Terughoudend met pijnstillers Toelichting medicatie gerelateerde hoofdpijn Advies mensendieck/kinder fysiotherapie Overwegen amitriptyline Overwegen verwijzingen revalidatie arts/solk
Overige primaire hoofdpijn Clusterhoofdpijn Paroxismale hemicrania SUNCT Idiopathic stabbing headache Hoofdpijn met uitlokkende factor Medicatie gerelateerde hoofdpijn
Medicatie gerelateerde hoofdpijn In combinatie met andere hoofdpijndiagnose Overmatig analgetica gebruik > 3 maanden > 10 dagen/maand Vooral paracetamol en triptanen
Behandeling med. afhankelijke hoofdpijn Staken analgetica Uitleg toename ernst hoofdpijn Duur 6 weken-3 maanden
Conclusie Hoofdpijn bij kinderen komt vaak voor Vrijwel altijd migraine of spanningshoofdpijn Let altijd op alarm symptomen Bij twijfel altijd verwijzen
Bedankt en tot ziens
Literatuur Pediatrics 2002, Stafstrom BMJ 1994 Abu Arefeh Arch Dis Child 2005 Abu-Arefeh Journal of headache pain, 2010 Stovner Ped Neurology 2014 Cavelier J Child Neurology 2014 Teixeira ICHD - III (beta version) 2013 Nascholing NVN 2014 en 2007