Glas Tussenresultaten rassenproeven paprika 2015 Kan Redwing zijn productievoorsprong behouden? Na twee maanden oogsten in de paprikateelt zijn de eerste rassenverschillen zichtbaar. Nu de zomer goed op gang komt is het moment daar voor een tussentijdse evaluatie. Naar goede gewoonte werden diverse rassen onderworpen aan een uitgebreid pakket metingen om te bepalen wie de beste zijn op het vlak van productie, kwaliteit en houdbaarheid. Proefopzet Op het PSKW werden de gele en rode rassen gezaaid op 28 oktober en in de serre geplaatst op 18 december. Op het PCH gebeurde dat een kleine week vroeger. Het zaaien gebeurde op 23 oktober en op 8 december gingen de planten de kas in. De groene rassen die alleen op het PCH staan, werden pas op 15 november gezaaid en op 5 januari in de serre geplant. De hoofdrassen zijn nog steeds Maduro (rood), Atalante (geel) en Morraine (groen). De planten werden in de serre op goten geplaatst, in een 3-stengel-V-systeem aan 7,2 stengels/m² op het PSKW en aan 7,1 stengels/m² op het PCH. Zoals andere jaren is de klimaatsturing in Sint-Katelijne-Waver eerder vegetatief en in Hoogstraten eerder generatief. Begin januari werd op het PSKW een hoge etmaaltemperatuur aangehouden waardoor de groeikracht minder maar voldoende was. Dat is mogelijk de reden van het lagere vruchtgewicht op het PSKW. Het eerste zetsel werd op één vrucht per stengel gedund. In het tweede zetsel werden de misvormde vruchtjes weggedund en indien de plantbelasting te hoog was werd Tabel 1. - Proefopzet Parameter PSKW PCH Plantsysteem V-systeem, 3 stengels per plant V-systeem, 3 stengels per plant Zaaidatum 28/10: rode en gele rassen 24/10: rode rassen 23/10: gele rassen 15/11: groene rassen Plantdatum 18/12: rode en gele rassen 9/12: rode rassen 8/12: gele rassen 5/1: groene rassen Stengels per m² 7,2 7,1 Referentierassen Maduro/Atalante Maduro/Atalante/Morraine Aantal herhalingen 2x zon + 2x schaduw 2x zon + 2x schaduw Aantal stengels/herhaling 27 30 ook een vruchtje weggenomen op het PSKW. Zowel op het PCH als op het PSKW werden de eerste vruchten geoogst op 19 maart. Op het PSKW is het derde zetsel volledig afgeoogst in week 25, op het PCH werd diezelfde week net gestart met de oogst van het vierde zetsel. Vermits de klimaatsturing en gewashandelingen effect hebben op de plantontwikkeling worden in dit artikel de gemiddelde productie en kwaliteit besproken. De rassen worden gescreend op productie, sortering, vruchtgewicht, kwaliteit bij oogst en houdbaarheid na zeven dagen bewaring. Het Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt (PCG) en het Vlaams Centrum voor Bewaring van Tuinbouwproducten (VCBT) werken ook mee aan de rassenproeven maar hun resultaten worden pas in het artikel van september opgenomen, wanneer het grootste deel van hun proeven zijn uitgevoerd. Rode paprika Dit jaar springt Redwing er productief met kop en schouders bovenuit met een hoog productieniveau: 27% hoger dan de standaard op het einde van het derde zetsel. Het tweede zetsel van Redwing is eerder groot en vanaf het derde zetsel heeft dit ras de hoogste productie. Door een kleiner beginnend vierde zetsel op het PCH is de productie nu 15% hoger dan de standaard. De hoge productie wordt vooral gehaald door het hoge aantal geoogste vruchten. Het vruchtgewicht is gemiddeld (193 gram) in deze proef alsook de sortering. E 20B.0064, Maldonado (E 20B.0065) en DR 3914PB volgen na Redwing met een gelijkaardig hoog productieniveau dat gemiddeld 7% hoger ligt dan de standaard. Van deze drie rassen komt Maldonado ieder zetsel een week vroeger in productie. Dit ras heeft ook een vruchtgewicht dat net iets lager is dan het gemiddelde (182 gram) en behaalt de meeropbrengst door het groot aantal geoogste vruchten. E 20B.0064 heeft een gemiddeld vruchtgewicht en sortering. Het vruchtgewicht van DR 3914PB ligt 4 gram onder het gemiddelde en door de meer langgeblokte vruchtvorm is de sortering vergelijkbaar met Davos. De productie van dit ras komt ieder zetsel een week later dan gemiddeld. De rassen met een gemiddeld productieniveau zijn 35-189 RZ, 35-190 RZ, Maduro, Davos en MR 2. Davos is gekend om zijn vroegheid. Ook dit jaar was vooral de productie van het eerste en tweede zetsel een week vroeger. De vruchten hebben een lager vruchtgewicht van 179 gram. Dat komt ook tot uiting in de sorteercijfers: 41% in de klasse 73-83 mm. Het vruchtgewicht van 35-189 RZ (194 gram) ligt maar 3 gram hoger dan het gemiddelde maar 50 Proeftuinnieuws 13 10 juli 2015
Tabel 2. - Overzicht rode rassen en hun resistentie (TSWV = tomatenbronsvlekkenvirus) Ras Zaadfirma Resistenties PSKW PCH Davos Rijk Zwaan HR Tm: 0-2 Redwing Rijk Zwaan HR Tm: 0-2, IR TSWV 35-189 RZ (1) Rijk Zwaan HR Tm: 0-3 35-190 RZ (1) Rijk Zwaan HR Tm: 0-2 Maduro (3) Enza HR Tm: 0-2 E 20B.0064 (1) Enza HR Tm: 0-2 Maldonado Enza HR Tm: 0-3 (E 20B.0065) (2) DR 3914PB (2) De Ruiter HR Tm: 0-3 MR 2 (1) De Ruiter HR Tm: 0-3 PR 07856 (1) Syngenta HR Tm: 0-2 (1) nieuw ras; (2) in rassenproef 2014; (3) referentieras; overige: praktijkras of al meerdere jaren getest Tabel 3. - resultaten rode paprika (PSKW en PCH: 19/3-19/6/2015) Ras Aantal stuks/m² Vruchtgewicht (g) kg/m² relatief (%) PSKW PCH PSKW PCH PSKW PCH PSKW PCH Maduro 9,7 12,3 100 100 51,1 55,9 189 220 Davos 9,8 11,7 101 95 58,0 61,9 169 189 Redwing 12,7 12,2 132 99 68,8 60,7 185 201 35-189 RZ 10,2 12,8 105 104 55,3 62,7 184 205 35-190 RZ 11,1 11,2 115 91 59,3 53,9 187 207 E 20B.0065 11,0 12,1 114 98 62,1 65,4 178 185 E 20B.0064 11,3 12,1 117 98 63,2 62,3 179 194 MR 2 9,4 12,0 97 98 48,1 56,4 195 213 PR 07856 8,3 7,0 85 57 46,2 38,4 179 182 DR 3914 PB 10,2 106 57,2 179 door de eerder laaggeblokte paprikavorm is de sortering grover: 13% in de 95-105 mm sortering, vergelijkbaar met Maduro. Het vruchtgewicht van 35-190 RZ ligt iets hoger dan gemiddeld (197 gram) en door de eerder kortgeblokte vruchtvorm is de sortering grover, vergelijkbaar met Maduro. Maduro heeft met zijn grovere vruchten (205 gram) een productie die in het eerste en tweede zetsel gemiddeld tot iets later komt. De grofheid komt ook tot uiting in de sortering: 14% in klasse 95-105 mm. De vruchten van deze sorteringsklasse hebben ook een hoger vruchtgewicht: 242 gram ten opzichte van 231 gram gemiddeld. MR 2 heeft grove vruchten (204 gram) vergelijkbaar met Maduro en een grove sortering van 12% in de klasse 95-105 mm. De vruchten zijn eerder langgeblokt waardoor het vruchtgewicht per sorteringsklasse eerder zwaar is. Het ras PR 07856 heeft op beide plaatsen een lager productieniveau. Het productieverschil van PR 07856 tussen beide proefplaatsen is waarschijnlijk te verklaren door een gewashandeling. Op het PSKW werden vruchten van het tweede zetsel gedund op 12 maart waardoor de groeikracht van de plant opnieuw toenam. Dat gebeurde niet op het PCH waardoor de productie van het derde zetsel zeer laag was en de voorlopige totale productie lager is dan op het PSKW. Het vruchtgewicht bedraagt 180 gram en de sortering is vergelijkbaar met die van Davos. Omzet Bij de rassenproef wordt ook de omzet berekend. Hierbij houden we rekening met de productie per oogstdag, de sorteringsklasse en de vergoedingsprijs per sorteringsklasse van die oogstdag. Zoals andere jaren zien we dat de omzetverschillen op dit ogenblik sterk uit elkaar lopen en dat ze naar het einde van het teeltjaar veel dichter bij elkaar liggen. De omzetverhoudingen van dit jaar zijn vergelijkbaar met de productieverhoudingen. Op het PSKW behaalt Redwing de hoogste omzet: 26% meer dan de standaard. Daarna volgen Maldonado, E 20B.0064 en 35-190 RZ met een meeromzet van 13%. Maduro, 35-189 RZ, MR 2, DR 3914PB en Davos hebben een omzet gelijk met de standaard of iets lager. PR 07856 heeft door de laagste productie ook de laagste omzet. Zoals verwacht is de vruchtkwaliteit van de eerste drie zetsels zeer goed. Tussen de rassen werden verschillen opgemerkt die hierna worden besproken. De rassen met een hoger Flandria-percentage (tussen 95 en 100%) zijn Davos, 35-189 RZ, Maldonado, E 20B.0064 en DR 3914PB. Davos heeft een hoge algemene score na oogst door de mooie vruchtvorm, mooie rode vruchtkleur en weinig scheurtjes. Alleen hebben de vruchten van Davos een gemiddelde glans. 35-189 RZ valt op door de glans, mooie vorm (veel 4-hokkige vruchten) Proeftuinnieuws 13 10 juli 2015 51
en stevige vruchten die weinig scheurtjes vertonen. Maldonado valt vooral op door zijn mooi gelobd geblokte vruchten. E 20B.0064 valt ook op door zijn mooie vruchtvorm maar is daarenboven net iets steviger, vertoont nog minder scheurtjes maar vertoonde in het tweede zetsel veel zilvervlekken. DR 3914PB is ook weinig gevoelig voor scheurtjes, heeft uniform mooi gelobd geblokte vruchten maar de vruchten zijn soms lichter van kleur. De rassen Redwing en MR 2 hebben maar 12 tot 14% klasse-1-vruchten. Bij Redwing komt dit door de zwelscheurtjes in het eerste zetsel en beperkt in het tweede zetsel en het voorkomen van oortjes in het derde zetsel. Bij MR 2 komt dit door de zwelscheurtjes in het eerste zetsel en de zilvervlekken in het tweede zetsel. Maduro, 35-190 RZ en PR 07856 hebben een gemiddelde kwaliteit bij oogst. Maduro valt vooral op door zijn stevige vruchten die mooi glanzen maar soms komt er een oortje voor. 35-190 RZ valt op door zijn uniform geblokte paprika s en vertoont in het tweede zetsel meer zilvervlekken. PR 07856 valt op door zijn mooi gelobde vruchten. Het ras 35-189 RZ heeft de beste houdbaarheid. De vruchten vertonen weinig rimpels, hebben een goede glans en zijn stevig. Daarna volgt DR 3914PB met weinig rimpels maar wel gevoelig voor calciumstip in het derde zetsel. Daarna volgen Maduro en 35-190 RZ. Dit laatste ras valt vooral op door zijn stevige vruchten. Maduro scoort gemiddeld tot beter maar had al enkele vruchten met binnenrot. Davos heeft na bewaring een mindere maar voldoende glans. Dan volgen Maldonado en E 20B.0064. Dit laatste ras heeft een opvallende donkerrode basiskleur. Redwing heeft een basiskleur, vergelijkbaar met Maduro. PR 07856 scoort gemiddeld maar vertoont pitting in het derde zetsel. Tabel 4. - Overzicht van de rassen gele paprika en hun resistentie Ras Zaadfirma Resistenties PCH PSKW Atalante (1) Enza HR Tm: 0-3 Kaite Enza HR Tm: 0-3 (E 20B.0073) (2) Allrounder Rijk Zwaan HR Tm: 0-3 Stayer Rijk Zwaan HR Tm: 0-2 35-248 RZ (2) Rijk Zwaan HR Tm: 0-3 DR 9118PB (3) De Ruiter HR Tm: 0-3 MY 2 (2) De Ruiter HR Tm: 0-3 Conga Syngenta HR Tm: 0-3 Y 07854 (2) Syngenta HR Tm: 0-3 (1) referentieras, (2) nieuw ras; (3) in rassenproef 2014; overige: praktijkras of al meerdere jaren getest Redwing is momenteel het meest productieve ras, maar liefst 15% hoger dan de standaard. De vruchten hebben een gemiddeld vruchtgewicht en zijn gelobd geblokt. E 20B.0064, DR 3914PB en Maldonado liggen momenteel 7% voor op de standaard. Kwalitatief voldoen de rassen, hoewel er al enkele verschillen opgemerkt zijn. Bij oogst springen Davos, Redwing en 35-189 RZ er als beste uit en na bewaring 35-189 RZ. Gele paprika Atalante, MY 2 en Allrounder zijn gemiddeld genomen op beide proeflocaties de meest productieve gele rassen. Allrounder blijft vooral op het PCH een topper, gevolgd door Atalante. Beide rassen halen tot hier toe een gemiddelde productie van meer dan 11 kg/m², Allrounder zelfs 12 kg/m². Bij Allrounder ligt het gemiddeld vruchtgewicht iets hoger. Atalante behaalt zijn toppositie vooral door het hoge aantal geoogste stuks. Zowel op het PCH als op het PSKW werden meer dan 60 vruchten per m² opgetekend. Op het PSKW zijn het vooral MY 2 en DR 9118PB die hoge productiecijfers hebben. Met deze twee rassen spreidt het zaadhuis duidelijk zijn kansen. MY 2 draagt redelijk grove vruchten, met maar liefst 65% +83 ers en 15% + 95 ers en behaalt hierdoor zijn hoge productie. DR 9118PB is veel fijner met een gemiddeld vruchtgewicht van 174 gram, maar maakt dat helemaal goed met het hoge aantal geoogste vruchten. Y 07854 en Conga zijn voorlopig de minst productieve rassen. Op het PCH laat Y 07854 duidelijk de laagste productie optekenen, hoewel dit ras op het PSKW toch een gemiddelde productie haalt. Het productieverschil is mogelijk te verklaren door de extra vruchtdunning van het tweede zetsel in maart op het PSKW. Deze vruchtdunning werd uitgevoerd om de groeikracht te behouden. Deze actie resulteerde mogelijk in de huidige gemiddelde productie op het PSKW. Y 07854 heeft redelijk grove vruchten. Op het PCH werd een gemiddeld vruchtgewicht van 211 gram opgetekend, Tabel 5. - resultaten gele paprika (PSKW: 19/3-16/6/2015; PCH: 19/3-19/6/2015) Ras Aantal stuks/m² Vruchtgewicht (g) kg/m² relatief (%) PSKW PCH PSKW PCH PSKW PCH PSKW PCH Atalante 10,4 12,2 100 100 60,5 65,2 172 188,0 Kaite 10,7 11,1 103 91 61,1 59,1 175 188,6 Allrounder 10,1 13,7 97 112 56,4 69,1 179 198,7 Stayer 12,5 102 59,7 209,1 RZ 35-248 10,2 11,5 98 94 54,5 56,0 187 206,1 DR 9118PB 10,9 105 62,6 174 MY 2 10,9 11,5 105 94 53,7 54,5 203 210,8 Conga 10,1 97 47,4 213 Y 07854 10,5 9,6 101 79 53,3 45,6 197 210,7 52 Proeftuinnieuws 13 10 juli 2015
waardoor de planten duidelijk minder vruchten per m² aankunnen. Hetzelfde geldt voor het ras Conga, dat alleen op het PSKW wordt geteeld. Zeer grove vruchten, zo n 213 gram, met maar 45 stuks per m² maken dat dit ras momenteel achterop hinkt in de productie. Vorig jaar was de voorjaarsproductie van Conga ook iets lager, werd in de zomer ingehaald en beëindigde de teelt met een behoorlijke productie. Wat vroegheid betreft zijn er weinig significante verschillen op te tekenen. Y 07854 kwam wat later op gang op het PCH in het eerste en tweede zetsel, op het PSKW was dit alleen in het derde zetsel. Kaite, MY 2, Y 07854 en Conga behalen mooie scores op hun kwaliteitsbeoordeling bij de oogst. Ze hebben het hoogste percentage Flandria-vruchten en scoren goed op kwaliteitsparameters als glans, vorm, sterk tegen krimpscheurtjes en stevigheid. Van deze rassen beschikt vooral MY 2 over de beste kwaliteit door zijn hoog percentage mooi gevormde 4-hokkige vruchten en goede glans. Kaite en Y 07854 laten het meeste oppervlakkige krimpscheurtjes zien, waardoor hun glans ook iets minder is. Hun vruchten blijven wel een zeer goede stevigheid behouden. Op het PSKW zijn Conga en DR 9118PB ook het vermelden waard. Conga heeft het hoogste percentage 4-hokkige vruchten, ze zijn sterk tegen scheurtjes, hebben een mooie glans en goede stevigheid. DR 9118PB heeft een mooie glans, heeft eerder lange vruchtstelen en heeft een hoger percentage 2-hokkige vruchten, vergelijkbaar met Allrounder. Atalante en Allrounder laten het laagste percentage Flandria-vruchten noteren en dat heeft voornamelijk te maken met hun vorm. Bij beide rassen komen meer 2-hokkige vruchten voor. De vruchten van Atalante zijn iets hoger en er werden ook meer schapenkoppen geteld. Allrounder heeft bredere vruchten die soms langs één kant minder uitgegroeid zijn, waardoor de vruchten niet mooi homogeen doorkleuren. Ook Stayer behaalt een mindere score op oogstkwaliteit gezien de hoge gevoeligheid voor krimpscheuren en anthocyaanvorming op de vruchten. De vruchten van de gele rassen kleurden dit jaar meer door naar oranje. Vooral Stayer, RZ 35-248, Allrounder en Y 07854 zijn daar gevoeliger voor. Na een week bewaring worden de vruchten opnieuw beoordeeld. In de houdbaarheidsproeven wordt enerzijds gekeken naar parameters zoals rimpels door vochtverlies, glans en stevigheid. Gemiddeld genomen scoren MY 2 en Kaite hierop de meeste punten. MY 2 vertoont ook na een week bewaring nog steeds stevige en glanzende vruchten. Keurders geven ze een iets lagere score vanwege de glazige vruchtwand, dat werd echter nog niet opgemerkt op het PSKW. Kaite scoort eveneens hoge punten op stevigheid op het PSKW. Bij PCH werden meer rimpels door vochtverlies vastgesteld en bleven de vruchten niet zo stevig. Atalante vertoont op beide proefcentra meer rimpels, waardoor ook de glans en stevigheid verminderen. Allrounder en Y 07854 lijken dan weer iets beter bestand tegen vochtverlies. De vruchtkleur van Atalante blijft het best behouden en is na bewaring nog steeds frisgeel. De rassen DR 9118PB en Conga die alleen op het PSKW staan hebben een goede houdbaarheid. Beide vertonen ze zo goed als geen rimpels. Conga heeft een mooie glans, DR 9118PB een voldoende glans. Het ras Stayer dat alleen op het PCH wordt geteeld, vertoont daarentegen veel fel doorgekleurde vruchten met een te oranje schouder. Op het PSKW zijn het vooral DR 9118PB, Conga en Y 07854 die oranje schouders of vlakken vertonen in het derde zetsel. Naast rimpels, glans en stevigheid wordt er ook gekeken naar rijpheidsstippen, pitting, rotte vruchten, rotte stelen en binnenrot. Rijpheidsstippen en pitting kwamen tot nu toe nog niet voor. Zowel op het PCH als op het PSKW werden rotte stelen voornamelijk in het eerste zetsel waargenomen. De gevoeligere rassen daarvoor zijn Atalante, MY 2 en Allrounder. Kaite blijft er tot nu toe op beide proefcentra van gespaard. Op het PSKW werd bij Y 07854 en Conga geen enkele rotte steel vastgesteld. Op het PCH daarentegen blijkt Y 07854 net een gevoeliger ras. Rotte vruchten werden tot nu toe niet of nauwelijks geteld. Over de rasgevoeligheid voor binnenrot kunnen tot hiertoe geen conclusies worden getrokken. Zowel op het PSKW als op het PCH werd er bij de gele rassen nog geen binnenrot vastgesteld. Atalante, Allrounder en MY 2 halen mooie producties al zijn ze iets gevoeliger voor rotte stelen. MY 2 laat ook een goede vruchtkwaliteit optekenen, eveneens na bewaring. Bij Atalante en Allrounder is de vruchtkwaliteit iets minder door het hoge percentage 2-hokkige vruchten. Momenteel minder productieve rassen zijn Y 07854 en Conga, maar ze behalen wel mooie scores op hun vruchtkwaliteit bij oogst. Groene paprika Tabel 6. - Overzicht groene rassen en hun resistentie (TSWV = tomatenbronsvlekkenvirus) Ras Zaadfirma Resistenties PCH Morraine (1) De Ruiter HR Tm: 0-2 E 20B.0081 (2) Enza HR Tm: 0-2 Fabris (2) Rijk Zwaan HR Tm: 0-3, (1) referentieras; (2) nieuw ras IR TSWV Tabel 7. - resultaten groene paprika PCH (19/3-19/6/2015) Ras Aantal Vruchtkg/m² relatief (%) stuks/m² gewicht (g) Morraine 12,7 100 68,5 186,3 E 20B.0081 14,6 115 75,3 193,7 Fabris 13,7 108 78,0 176,2 In deze proef nemen de twee rassen Fabris en E 20B.0081 het op tegen referentieras Morraine. Voorlopig heeft E 20B.0081 de hoogste productie met zo n 14,602 kg/m². Morraine haalt voorlopig een productie van 12,757 kg/m² en Morraine zit netjes tussen de twee in met 13,749 kg/m². De hogere productie van E 20B.0081 werd vooral opgebouwd in de eerste twee zetsels door een hoger gemiddeld vruchtgewicht. Vanaf midden mei worden de verschillen in vruchtgewicht van de drie rassen kleiner, waardoor de producties ook dichter bij elkaar liggen. Het valt nog af te wachten of E 20B.0081 zijn koppositie kan blijven behouden. Meteen vanaf de eerste oogstweken waren de vruchtgewichten van alle rassen relatief hoog, rond de 200 gram. Voor E 20B.0081 mochten we daar nog zo n 30 gram bij optellen. Midden mei was er dan een dipje waardoor de drie rassen uitkwamen op een vruchtgewicht van on- Proeftuinnieuws 13 10 juli 2015 53
geveer 155 gram. Sindsdien nemen we terug een lichte stijging waar, maar geen van de drie rassen kwam terug op het startgewicht. De vruchtsortering kende hetzelfde verloop. Waar in april nog gemiddeld 75% van de vruchten behoorde tot sorteringsklasse 83-95 mm, zien we dat in mei nog slechts 57% in die categorie valt. De overige vruchten vinden we dan vooral terug in sorteringsklasse 73-85 mm. De rassen kwamen allemaal rond 19 maart in productie. Er werden geen verschillen in vroegheid vastgesteld. Net als andere jaren worden er bij de groene vruchten weinig opmerkingen gemaakt wat de kwaliteit bij oogst betreft. Opnieuw zien we geen kop- of sterscheurtjes en hebben de vruchten een mooie homogene vorm en goede glans. Zowel Morraine als E 20B.0081 halen percentages van meer dan 95% Flandria-vruchten. E 20B.0081 heeft het hoogste percentage 4-hokkige vruchten, maar vertoont iets meer oortjes en zilvervlekken. Bij Morraine zijn er tot nu toe geen zilvervlekken vastgesteld. Bovendien heeft hij een mooiere donkergroene kleur, waardoor hij over het algemeen iets beter scoort. Fabris scoort minder, maar behaalt toch nog 92% vruchten onder Flandria-kwaliteit. Dit ras heeft meer 2-hokkige vruchten en er werden ook meer zilvervlekken vastgesteld. Sommige vruchten hebben lichtgroene vlekken, waardoor we tijdens de bewaring meer doorkleuring vaststellen. Ook in houdbaarheid scoort E 20B.0081 goede punten. Hij vertoont nauwelijks rimpels door vochtverlies en behoudt een goede stevigheid na bewaring. Er werden wel enkele rotte stelen en doorgekleurde vruchten waargenomen, maar ook de andere groene rassen bleven hier niet van gespaard. Morraine vertoont eveneens een goede houdbaarheid, al worden er wel meer rimpels vastgesteld en zijn de vruchten iets zachter na bewaring. Fabris haalt een iets lager oordeel op houdbaarheid door een mindere stevigheid, maar vooral door een te lichte basiskleur. Zoals eerder vermeld, laat dit ras dan ook het meeste doorgekleurde vruchten na bewaring zien. Voorlopig blijkt E 20B.0081 het beste ras gezien zijn goede productie en mooie vruchtkwaliteit, ook na bewaring. Fabris behaalt ook een mooie productie, maar doet het wat vruchtkwaliteit betreft iets minder goed gezien het hogere percentage doorgekleurde vruchten. S. Van Gool Proefcentrum Hoogstraten, Meerle L. Van Herck Proefstation voor de Groenteteelt, Sint-Katelijne-Waver A. De Roeck Vlaams centrum voor Bewaring van Tuinbouwproducten, Heverlee J. Van Steenkiste PCG, Kruishoutem Info - www.proefstation.be en op www.proefcentrum.be Dit onderzoek is gerealiseerd in samenwerking met de Europese Unie (GMO), LAVA, BelOrta, Veiling Hoogstraten en het Departement Landbouw en Visserij van de Vlaamse overheid. 54 Proeftuinnieuws 13 10 juli 2015