Resultaten bevraging M-decreet Bevraging door VLVO aan de leidinggevenden van basis-, secundair- en deeltijds kunstonderwijs De VLVO Vereniging Leidinggevenden Vlaams Onderwijs - behartigt de belangen van de leidinggevenden van het onderwijs, zonder onderscheid van net of niveau. Zij heeft tot doel een representatief orgaan te zijn dat alle directeurs en beleidsmedewerkers uit het onderwijs vertegenwoordigt. Omdat minister Crevits in het derde trimester het M-decreet wil evalueren, deden we in de maanden maart en april een bevraging bij alle leidinggevenden van basis-, secundair- en deeltijds kunstonderwijs. We hebben getracht de resultaten op eenvoudige doch correcte wijze weer te geven en hopen dat we de minister en de leden van de onderwijscommissie hiermee van dienst kunnen zijn. We vragen hierbij nu al nadrukkelijke aandacht voor het hoofdstuk algemeen besluit.
Bevraging M-decreet 6149 mensen werden uitgenodigd om de bevraging in te vullen, 1394 mensen reageerden (22,67 %) 1. U bent directeur/beleidsondersteuner in een school voor gewoon onderwijs 1166 83,64% een school voor buitengewoon onderwijs 167 11,98% een school voor deeltijds kunstonderwijs 61 4,38% een school voor gewoon onderwijs een school voor buitengewoon onderwijs een school voor deeltijds kunstonderwijs
Gewoon onderwijs en deeltijds kunstonderwijs 2. Kreeg u de afgelopen maanden inschrijvingen of vragen (in verband met inschrijvingen) naar aanleiding van het M-decreet? 619 50,45% 608 49,55% Gewoon onderwijs en deeltijds kunstonderwijs 619 scholen kregen afgelopen maanden inschrijvingen of vragen naar aanleiding van het M -decreet
3. Schreef u al kinderen in die u voor de toepassing van het M-decreet niet zou ingeschreven hebben? 230 37,16% 389 62,84% Gewoon onderwijs en deeltijds kunstonderwijs 230 scholen schreven kinderen in die voor de toepassing van het M-decreet niet zouden ingeschreven zijn. De vragen 4 tot en met 21 worden door deze mensen beantwoord. Uit de bedenkingen die de respondenten formuleerden, kunnen we opmaken dat er vaak ook vóór het M-decreet leerlingen met allerhande beperkingen werden ingeschreven. De zorg is in de meeste scholen goed uitgebouwd. Het blijft echter bijzonder moeilijk om in een klas van 20 à 25 leerlingen de nodige zorg te bieden aan kinderen met problemen. Dit is eigenlijk enkel mogelijk mits extra ondersteuning en deze is niet beschikbaar binnen het reguliere lestijdenpakket.
4. Heeft deze leerling of hebben deze leerlingen een verslag (en moet dus een IAC - individueel aangepast curriculum - hebben) 72 31,30% een gemotiveerd verslag (GON, maar volgt het gemeenschappelijk curriculum) 89 38,70% een diagnose, maar nog geen verslag/gemotiveerd verslag 69 30,00% een verslag (en moet dus een IAC - individueel aangepast curriculum - hebben) een gemotiveerd verslag (GON, maar volgt het gemeenschappelijk curriculum) een diagnose, maar nog geen verslag/gemotiveerd verslag Wat uit de reacties vooral naar voor komt, is dat het soort verslag weinig verschil maakt. Het kind heeft zorg nodigen krijgt die zorg. Veel kinderen die normaal naar BuSO zouden gaan, komen in 1B (SO) terecht waardoor de druk op die afdeling merkelijk verhoogt.
5. Voelde u zich voldoende voorbereid? 63 27,39% 167 72,61% De theoretische basis was er duidelijk wel. Als het gaat om slechts enkele leerlingen is het in de praktijk vaak wel haalbaar, maar ook hier komt terug: meerdere kinderen met een beperking in een grote klas is praktisch niet haalbaar. De ondersteuning van PBD en CLB kan de problemen onvoldoende oplossen, elk IAC is een zoektocht.
6. Kreeg u ondersteuning van het CLB? 177 76,96% 45 19,57% niet van toepassing (DKO) 8 3,48% niet van toepassing (DKO) Uit de antwoorden blijkt duidelijk dat de CLB s noch tijd noch middelen hebben voor een degelijke ondersteuning op de klasvloer. Ze kennen vaak wel de reglementering maar volgen de echte problematieken niet altijd op.
7. Kreeg u voldoende steun van uw pedagogische begeleiding? 81 35,22% 149 64,78% Er zijn te weinig competentiebegeleiders. Op de klasvloer is ook hier te weinig ondersteuning te vinden. Wat opvalt in de antwoorden is dat de info van PBD en CLB vaak tegenstrijdig zijn.
8. Kreeg u ondersteuning van een school voor buitengewoon onderwijs? 95 41,30% 135 58,70% Hier en daar kunnen scholen beroep doen op de prewaarborgregeling maar lang niet overal. GONen ION-begeleiders doen hun best maar hebben per school/leerling een te beperkte tijd. Er weerklinkt dan ook op veel plaatsen een roep om meer ondersteuning.
9. Kon u genieten van extra persol door de prewaarborgregeling? 31 13,48% 167 72,61% niet van toepassing (DKO en SO) 32 13,91% niet van toepassing (DKO en SO) De prewaarborgregeling loopt blijkbaar goed in de scholengemeenschappen die een school voor buitengewoon onderwijs herbergen. Scholen van scholengemeenschappen zonder school voor buitengewoons onderwijs vallen meestal uit de boot.
10. Krijg(t)(en) de leerling(en) GON-begeleiding? 138 60,00% 79 34,35% niet van toepassing (DKO) 13 5,65% niet van toepassing (DKO) Enerzijds wordt GON-begeleiding als positief ervaren, anderzijds vindt men 1 of twee uur in de week te weinig. De regels worden blijkbaar ook nogal rigide toegepast zodat sommige leerlingen die vorig ar wel recht hadden op GON nu uit de boot vallen.
11. In welke categorie rangschikt u de beperking(en) van de nieuw ingeschreven kinderen? kind 1 kind 2 kind 3 kind 4 kind 5 kind 6 kind 7 TOTAAL Gezichtsstoornis 12 3 6 1 0 0 0 22 Gehoorstoornis 11 7 2 2 1 0 0 23 Mentale beperking 89 56 34 27 19 12 4 241 Autisme 60 54 44 26 13 11 7 215 Fysieke handicap 22 14 9 4 6 2 1 58 Taalstoornis 0 2 5 4 3 1 1 16 Gedragsproblemen 11 12 9 6 7 6 5 56 Andere 2 1 1 3 0 1 1 9 12. Hebt u structurele aanpassingen gedaan? 66 28,70% 164 71,30% Scholen doen heel wat aanpassingen, zowel wat betreft de technische structurele aanpassingen (poortjes, stoelen, hellingen, ) als aanpassingen aan lesstructuren, gebruik van SES-lestijden, aangepast didactisch materiaal en nog veel meer.
13. Hebt u, omwille van deze nieuwe inschrijving(en) verschuivingen gedaan binnen de persolsbezetting? 54 23,48% 176 76,52% Opvallend is dat verschillende respondenten aangeven dat door herverdeling of gebruik van SES- of zorglestijden de zorg voor de andere kinderen beperkter wordt. Er zijn onvoldoende middelen voorhanden om kinderen met beperkingen op te vangen in het gewoon onderwijs. Sommige basisscholen kunnen genieten van de prewaarborgregeling, secundaire scholen niet.
14. Waren de reacties van uw team overwegend positief 39 16,96% neutraal 102 44,35% overwegend negatief 89 38,70% overwegend positief neutraal overwegend negatief Uit de opmerkingen leiden we af dat leerkarachten begaan zijn met deze kinderen, dat ze blij zijn dat ze hen eb kans kunnen geven maar ook dat ze bezorgd zijn zowel om de leerlingen met een beperking als met de rest van de klas. Ze vragen zich af of ze alle kinderen in die (meestal grote) klasgroep kunnen geven waar ze recht op hebben.
15. Hebt u extra planlast (= papierwerk) ondervonden door deze inschrijving(en)? 195 84,78% 35 15,22% Er komt bij de leerlingen van het M-decreet heel wat extra verslagwerk aan te pas. Ook de overlegmomenten vragen veel tijd en organisatie. De vraag stelt zich ook wanr al die contacten en vergaderingen moeten plaatsvinden
16. Moest u extra tijd investeren in intern overleg, aangepaste leertrajecten,...? 229 99,57% 1 0,43% Vooral het zorgteam wordt zwaar belast. Dit komt niet ten goede van de andere, vaak ook zorgbehoevende, leerlingen. Te veel tijd gaat naar overleg en verslagen. Elk kind heeft recht op de nodige zorg, leerkrachten willen graag zorgen voor elk kind maar de tijd en de omkadering zijn duidelijk te miniem.
17. Heeft het hebben van meer leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften invloed op het functioneren en welzijn van leerkrachten? 216 93,91% 14 6,09% Er klinken gelukkig ook positieve geluiden maar het blijft een zware opgave voor het persol. De grote groepen maken dat kinderen met speciale zorg onvoldoende aan hun trekken komen én dat ook de andere kinderen aan aandacht en zorg moeten inboeten. Leerkrachten trachten alles te geven, er voor alle kinderen te zijn maar het is vaak loodzwaar.
18. Ondervindt u invloed van het M-decreet op de sticordi -maatregelen die u al nam? 125 54,35% 105 45,65% Elke bevraagde school is al ernstig met zorg en aangepaste maatregelen bezig. Voor sommige kinderen/leerlingen moeten andere voorzieningen getroffen worden of andere maatregelen genomen. De maatregelen uit de STICORDI-lijsten kunnen vaak niet aan één stoornis gekoppeld worden.
19. Kreeg u negatieve reacties van ouders van de andere leerlingen 80 34,78% 150 65,22% Uit de antwoorden blijkt duidelijk dat communicatie vooraf met de betrokken en de andere ouders problemen voorkomt. Kinderen met gedragsproblemen worden echter als stoorzender ervaren, zeker als er verbale of fysieke agressie aan te pas komt.
20. Kreeg u positieve reacties van ouders van de andere leerlingen? 46 20,00% 184 80,00% Sommige ouders vinden het fijn dat hun kind leert omgaan met kinderen met een beperking. Ook de juf wordt positief bekeken. Van de meeste ouders hoor je echter geen reacties als ze positief zijn.
21. Hebt u de indruk dat het voor de betrokken leerling(en) een positief verhaal is? 79 34,35% 151 65,65% Wat vooral doorklinkt in de opmerkingen is een bijzonder grote bezorgdheid: zit het kind hier op zijn plaats? Wat als het toch nog (terug) naar het buitengewoon onderwijs moet? Is het M-decreet geschreven voor de kinderen of voor de ouders? Hoe moet een kind zich voelen als het telkens geconfronteerd wordt met zijn falen? Hoe kan een kind met een moeilijk gedrag functioneren zoals het hoort in een klas van 26? Deze en vele andere vragen en bezorgdheden komen telkens terug
Buitengewoon onderwijs 22. Hebt u weet van kinderen die normaal zouden inschrijven in uw school en die nu naar het gewoon onderwijs gaan? 140 83,83% 27 16,17% Buitengewoon onderwijs 140 scholen hebben weet van kinderen die normaal zouden inschrijven in hun school maar die nu naar het gewoon onderwijs gaan. Ook hier klinkt een grote bezorgdheid voor de kinderen door. Vooral het feit dat kinderen met een gedragsproblematiek niet meer kunnen inschrijven zonder diagnose, dat de wachtlijsten in de kinderpsychiatrie ellenlang zijn en dat (zogenaamde) zelfstandige hulpverleners overal hun diensten aanbieden, baart de beleidsmensen zorgen. De vragen 23 tot en met 29 worden door deze mensen beantwoord.
23. Hebt u uren/leerkrachten kunnen delen met het gewoon onderwijs in het kader van de prewaarborgregeling? 31 22,14% 109 77,86% Ontgoocheling bij de scholen buitengewoon onderwijs die niet werden uitgekozen voor de prewaarborgregeling. De bevriezing van de GON-uren geeft dan wel weer kansen. Er is ook bezorgdheid voor de continuïteit: zullen leerkrachten van het gewoon onderwijs die nu co-teaching hebben daar volgend schoolar mee kunnen doorgaan? En wat met het SO? Veel leerlingen die instromen in een B-ar, hebben die ook recht op ondersteuning?
24. Geeft u ondersteuning aan één of meer scholen van het gewoon onderwijs? 99 70,71% 41 29,29% Waar het kan, bieden scholen buitengewoon ondersteuning. Vaak is die vraaggestuurd, met of zonder bijkomende uren. Her en der vinden we ook goed georganiseerde samenwerkingsverbanden.
25. Geeft u ondersteuning aan één of meer scholen van het deeltijds kunstonderwijs? 3 2,14% 137 97,86% Waar dit gebeurt, gebeurt het op absoluut vrijwillige basis.
Algemeen besluit De inclusiegedachte op zich kan zeker op bijval rekenen. Wat de mensen enorm stoort is dat de ondersteuning voor een dergelijk ingrijpend decreet absoluut ondermaats is. Zowel gewoon als buitengewoon onderwijs ondervinden een zeer zware belasting. Bovendien is het zo dat inclusie echt niet voor elk kind de beste oplossing is. De prewaarborgregeling loopt scheef, de bevriezing van de GON-middelen geeft niet het verhoopte resultaat. Er is enorm veel goede wil maar enkel met goede wil komen we er niet! Overheid, zorg a.u.b. voor MIDDELEN!!!
En tot slot nog wat cijfergegevens deelnemers 1394 BaO BuBao SO BuSO DKO 865 109 305 55 60 Niveau Net 62.05 % 7.82 % 21.88 % 3.95 % 4.30 % deelnemers 1394 GO! 210 15.06 % officieel gesubsidieerd 335 24.03 % vrij gesubsidieerd 849 60.90 % Ligging deelnemers 1394 landelijk gebied 585 41.97 % voorstedelijke context 308 22.09 % stedelijke context 501 35.94 % Provincie deelnemers 1394 West-Vlaanderen 247 17.72 % Oost-Vlaanderen 297 21.31 % Antwerpen 383 27.47 % Limburg 197 14.13 % Vlaams Brabant 213 15.28 % Brussels H. Gewest 57 4.09 %
Scholen gewoon onderwijs en deeltijds kunstonderwijs die kinderen inschreven die zij voor de toepassing van het M-decreet niet zouden ingeschreven hebben. Niveau totaal 230 BaO 161 70.00 % SO 58 25.22 % DKO 11 4.78 % Net totaal 230 GO! 40 17.39 % officieel gesubsidieerd 53 23.04 % vrij gesubsidieerd 137 59.57 % Ligging totaal 230 landelijk gebied 86 37.39 % voorstedelijke context 56 24.35 % stedelijke context 88 28.26 % Provincie totaal 230 West-Vlaanderen 38 16.52 % Oost-Vlaanderen 58 25.22 % Antwerpen 62 26.96 % Limburg 33 14.35 % Vlaams Brabant 34 14.78 % Brussels H. Gewest 5 2.17 %
Scholen buitengewoon onderwijs die weet hebben van kinderen die normaal zouden inschrijven in hun school maar nu naar het gewoon onderwijs gaan. Niveau totaal 140 BuBaO 90 64.29 % BuSO 50 35.71 % Net totaal 140 GO! 28 20.00 % officieel gesubsidieerd 33 23.57 % vrij gesubsidieerd 79 56.43 % Ligging totaal 140 landelijk gebied 55 39.29 % voorstedelijke context 62 44.29 % stedelijke context 23 16.43 % Provincie totaal 140 West-Vlaanderen 24 17.14 % Oost-Vlaanderen 25 17.86 % Antwerpen 37 26.43 % Limburg 30 21.43 % Vlaams Brabant 18 12.86 % Brussels H. Gewest 6 4.29 %
Totaal Gewoon onderwijs en DKO inschrijving door M-decreet % van totaal deelnemers van dat gebied Buitengewoon onderwijs leerling naar gewoon onderwijs % van het totaal deelnemers van dat gebied Totaal Gewoon onderwijs en DKO inschrijving door M-decreet % van totaal deelnemers van dat net Buitengewoon onderwijs leerling naar gewoon onderwijs % van het totaal deelnemers van dat net Overzicht per net GO! 210 40 19,05% 28 13,33% Officieel gesubsidieerd onderwijs 335 53 15,82% 33 9,85% Vrij gesubsidieerd onderwijs 849 137 16,14% 79 9,31% Overzicht volgens ligging landelijk gebied 585 86 14,70% 55 9,40% voorstedelijke context 308 5 1,62% 62 20,13% stedelijke context 501 88 17,56% 23 4,59%
Totaal Gewoon onderwijs en DKO inschrijving door M-decreet % van totaal deelnemers van deze provincie Buitengewoon onderwijs leerling naar gewoon onderwijs % van het totaal deelnemers van deze provincie Overzicht volgens provincie West-Vlaanderen 247 38 15,38% 24 9,72% Oost-Vlaanderen 297 58 19,53% 25 8,42% Antwerpen 383 62 16,19% 37 9,66% Limburg 197 33 16,75% 30 15,23% Vlaams-Brabant 213 34 15,96% 18 8,45% Brussels Hoofdstedelijk Gewest 57 5 8,77% 6 10,53%