Kijkwijzer Niveau** Erwin Olaf Rain Hope Grief & Fall 27 september 2008 t/m 18 januari 2009 1
Erwin Olaf, 2008 Erwin Olaf, 2008 Welkom op de tentoonstelling van Erwin Olaf! Erwin Olaf is een Nederlandse fotograaf. Hij maakt commercieel* werk (reclamefoto s) en autonoom* werk (foto s als kunstwerken). In oktober 2008 heeft hij één van de belangrijkste fotoprijzen ter wereld gewonnen: de Lucie Awards. Deze prijzen worden toegekend in verschillende categorieën*, uiteenlopend van reclamefotografie tot modefotografie. De jury vindt dat Olaf erin slaagt zowel met zijn reclamefoto s als met zijn kunstfoto s op een bijzondere manier aandacht te trekken. De foto s op deze tentoonstelling horen tot de laatste soort. 2 Naast foto s maakt Erwin Olaf ook korte films. We wensen je veel plezier!
Hoe je te werk gaat Een clipboard om op te schrijven en een potlood kun je bij de infobalie in de hal lenen. Op de plattegrond in deze kijkwijzer kun je zien waar je bent. Deze kijkwijzer gaat over de nieuwste fotoseries van Erwin Olaf. Je kunt zelf bepalen met welke van de 4 series je wilt starten. (Je hoeft dus niet met vraag 1 in deze kijkwijzer te beginnen). Woorden met een ster* kun je in een begrippenlijst achterin de kijkwijzer opzoeken. Plattegrond fotomuseum LIFT FALL GRIEF HOPE KONINKLIJKE PRIJS VOOR VRIJE SCHILDERKUNST ERWIN OLAF RAIN * LE DERNIER CRI LIFT KONINKLIJKE PRIJS VOOR VRIJE SCHILDERKUNST KASSA GARDEROBE ENTREE 3
1. Bekijk de film Le Dernier Cri (3:30 minuten). Beantwoord daarna de vragen. Betrek hierbij ook de foto s rondom het beeldscherm. Wat gebeurt in de film? Aan het begin Dan Aan het einde 2. Van iemand met een piercing of een tatoeage kijken we tegenwoordig op straat niet meer op. De vrouwen uit deze film zouden we echter wél opmerken. Laat Erwin Olaf zien hoe modebewuste vrouwen in 2019 hun lichaam versieren? Of heeft hij met deze film een andere bedoeling, denk je? 3. Eén ding is zeker - de lichaamsversiering van deze vrouwen is niet handig. Zelfs praten lijkt lastig voor hen. Kan lichaamsversiering te ver gaan? Geef je mening. Nee, alles mag als het in mode is. Nee, alles mag als je het zelf maar leuk vindt. Ja, ik zou nooit Anders, namelijk 4
Still from Le dernier Cri, 2006 Le dernier Cri, 2006 (detail) SERIE RAIN (REGEN) 4. Rain (Regen), Hope (Hoop), Grief (Smart) en Fall (Herfst) zijn de vier meest recente* fotoseries van Erwin Olaf. De titels (namen) van de series zijn kort en eenvoudig. Ze geven een richtlijn waarover de foto s zouden kunnen gaan. Kies een foto uit de serie Rain die je aanspreekt. Beschrijf wat je ziet. 5. Welke rol speelt de regen? The Dancing School, 2004 The Haidresser s 2004 5
6 De foto die je hebt gekozen is geen kiekje of snapshot*. Het is helemaal geen foto van een echte situatie. De voorstelling die je ziet, is zorgvuldig geënsceneerd*. Waaraan kun je dat zien? het uiterlijk van de persoon (de personen) op de foto, omdat de houding van de persoon (de personen), omdat de houding van de personen ten opzichte van elkaar, omdat de ruimte waarin de persoon zich bevindt/ de personen zich bevinden, omdat het licht op de foto, omdat de compositie* van de foto, omdat de kleuren van de foto, omdat 7 In welke tijd en wáár zou deze scène hebben kunnen plaatsvinden? The Ice Cream Parlor, 2005 The Gym, 2004 6
SERIE HOPE (HOOP) Hope Portrait #5, 2005 8 In de serie Hope toont Erwin Olaf alle gefotografeerde personen twee keer. Op één foto zie je afgezien van de persoon zelf ook een groot deel van de omgeving. Bij een film noem je dit type camera-instelling totaal ( long shot ). De andere foto is van dichterbij genomen. Net alsof de fotograaf op die persoon heeft ingezoomd*. Bekijk de serie foto s die van dichterbij is genomen. Kies één foto uit. Welke camera-instelling heeft Erwin Olaf gekozen? Kruis aan. persoon en achtergrond heel ruim te zien ( totaal of long shot ) persoon ten voeten uit ( medium long shot ) persoon vanaf het hoofd tot de knieën in beeld ( medium shot ) persoon vanaf het hoofd tot haar middel in beeld ( medium close up ) alleen het hoofd in beeld ( close up ) 9 Wat is verder nog van toepassing op de door jou gekozen foto? Kruis aan / omcirkel. de persoon is zorgvuldig gekleed de persoon poseert* de persoon kijkt je aan de foto is een portret* van een bepaalde persoon de foto is een portret* van een bepaald soort type of een beroep (het schoolmeisje, de leraar, enz.), namelijk de ruimte waarin de persoon zich bevindt is wel / niet belangrijk aan de ruimte waarin de persoon zich bevindt is veel / weinig aandacht besteedt 7
10 Heb je bij vraag 9 aangekruist dat de persoon op de foto voor een bepaald type of beroep staat? Schrijf dan 5 dingen op die bij het cliché * van dit type passen. Dat kan een blik of een houding zijn, maar ook een accessoire* dat je op de foto ziet. * * * * * 11 Bekijk nu de foto (met dezelfde persoon) waarop je meer van de omgeving ziet. Wat is de titel (naam) van de foto? 12 Naast de omgeving zelf is ook de houding van de persoon veranderd. Soms is er een tweede persoon bij gekomen. Hoe verandert de situatie hierdoor? Beschrijf. Situatie portretfoto Situatie overzichtsfoto ( totaal ) The Boxing school, 2005 The kitchen, 2005 8
Troy (Portrait), 2007 Grace (Portrait), 2007 SERIE GRIEF (SMART) 13 Erwin Olaf heeft een heel team nodig wanneer hij foto s maakt. Een set designer* is verantwoordelijk voor de kleding en het inrichten van de ruimte. Alle spullen zijn afkomstig uit het Amerika van de jaren 50. Een visagist* verzorgt de make-up van de modellen, een technicus het licht. Het is net als bij een film. Erwin Olaf is de regisseur* die alles naar zijn hand zet. Ook de foto s zelf doen denken aan filmopnamen. De camera-instelling, de pose* van het model en de omgeving, alles wekt de indruk dat er een verhaal wordt verteld. De persoon op de foto lijkt net een personage* uit een film. Kies een foto die je aanspreekt. Bedenk een handeling voor de persoon op de foto. Wat gebeurde er net vóór het moment waarop de foto werd genomen? Wat erna? Vóór de opname Op de foto zie ik Daarna 9
14 Erwin Olaf heeft goed nagedacht over de ruimtes waarin de personen zich bevinden. Wat voor soort omgeving heeft hij op de door jou gekozen foto gecreëerd? 15 Vind je de ruimte passen bij de persoon/ de stemming van de persoon op de foto? Leg dat uit. 16 Erwin Olaf heeft aan ieder persoon uit deze serie een naam gegeven. De naam is afkomstig uit de Amerikaanse high society. Voegt dat iets toe aan de betekenis van de foto, denk je? Leg je mening uit. 17 Maak een schets van de foto, die je hebt uitgekozen.teken de belangrijkste lijnen om de ruimte vast te leggen en de omtrek van de persoon. 10
Bekijk nu de portretten van de SERIE FALL (HERFST). Joschka, 2008 Mariska, 2008 Nomad, 2008 Ruben, 2008 11
18 Ook in deze serie zijn de modellen perfect opgemaakt. Of niet? Zou je het leuk vinden om zelf op zo n foto van Erwin Olaf te staan? Ja, want Nee, want 19 Geef je mening over deze tentoonstelling. Het meest boeiend vond ik Het minst boeiend vond ik 12
Begrippenlijst Accessoires Bijbehorende zaken, bijvoorbeeld een tas Autonoom Zelfstandig, onafhankelijk Categorie Klasse, afdeling, soort Cliché Overbekende waarheid, al te vaak gebruikte uitdrukking; dooddoener Commercieel Commercie of handel betreffend, gericht op het maken van winst Compositie Ordening van delen tot een geheel Designer Vormgever, ontwerper Ensceneren Als schijnvertoning opvoeren, tot een toneel of filmscène bewerken Inzoomen Met een zoomlens vergroot in beeld brengen 13
Personage Uitgebeeld persoon (in de literatuur, film of theater) Portret Geschilderde, getekende of gefotografeerde afbeelding van een bepaalde mens Beschrijving, uitbeelding in woorden Poseren Zitten voor een schilder, beeldhouwer, fotograaf, om zijn beeltenis te laten maken/ een gekunstelde houding aannemen Recent Pas gebeurd Regisseur Organisator (achter de schermen) Set designer Vormgever van de plaats waar een film wordt opgenomen Snapshot Momentopname, foto die ter plekke ontstaat, pretentieloze foto Visagist Iemand die de make-up verzorgt Gemeentemuseum Den Haag oktober 2008 Tekst: Andrea Freckmann Vormgeving: Myra de Vos 14