Brochure plantenverzorging & het bestrijden van algen
In een verzorgd aquarium vormen gezonde planten een belangrijke component in het biologische evenwicht. Daarom heeft de verzorging ervan evenveel aandacht van de aquariaan nodig als het voorkomen van algen, die met de planten om voeding concurreren. Deze brochure stelt speciaal op de behoeften van aquariumplanten afgestemde en op preventie en bestrijding van algen gerichte HOBBY-producten van Dohse Aquaristik KG aan u voor. De aquaristiek ontstond aan het begin van de 18e eeuw met de kennis omtrent de wederzijdse afhankelijkheid van vissen en planten. Sindsdien worden er veel producten voor de plantenverzorging en het bestrijden van algen ontwikkeld, maar nog altijd leiden onevenwichtige verhoudingen in het aquarium tot een onbevredigende plantengroei en tot algenproblemen. Naast de juiste voorwaarden voor de verlichting gelden met name de bodemgrond, de bemesting en kwaliteit van het water tot de factoren die doorslaggevend zijn voor een succesvolle plantengroei. Bodemgrond Belangrijk voor krachtige, prachtig groene bladeren is de voorziening van voedingsstoffen uit de bodemgrond via de wortels van de planten. Al bij het inrichten van het aquarium moet aan de wortels bijzondere aandacht worden geschonken. Bij het plaatsen van nieuwe planten moeten deze tot 1 à 2 cm worden ingekort, waardoor een goede verankering van de plant door zich nieuw vormende wortels wordt gewaarborgd. Van cruciaal belang is ook de keuze van de juiste bodemgrond. Terwijl een te fijne korreling geen watercirculatie toestaat en op die manier rottingsprocessen in de bodem bevorderd worden, laat 2
een te grove korreling te veel tussenruimte voor voederresten en uitwerpselen. Een middelgrote korreling waarborgt een goede watercirculatie en een ideale verankering van de planten. HOBBY Aqualit, wereldwijd een van de meest verkochte soorten bodemgrond, biedt door zijn poreuze structuur ideale circulatievoorwaarden. Het middel Vegetatieffactor F17 het verrijken met de belangrijkste 17 voedingsstoffen en sporenelementen garandeert een gezonde wortelvorming en een krachtige plantengroei. HOBBY Natalit wordt gewonnen uit vulkanisch materiaal, dat rijk aan mineralen en sporenelementen is. De korreling bevordert de watercirculatie en verrijking met zuurstof van de bodem. Natalit bodemgrond intensiveert door zijn donkere kleur de contrastwerking met de natuurlijke kleuren van de vissen en planten. HOBBY Bonalit is een oorspronkelijk keramische bodemgrond met mineralen en sporenelementen. De poreuze structuur bevordert de verrijking met zuurstof van de bodem op een uitstekende manier. Bonalit bodemgrond is verkrijgbaar in het zwart en rood en werkt in het aquarium zeer decoratief. 3
Bemesting van de bodemgrond Kwartskiezel dat in aquaria veel gebruikt wordt, kan b.v. wel een gering aantal sporenelementen bevatten, maar is noch voldoende voor de behoefte aan voedingsstoffen noch voor de juiste onderlinge verhouding van de voedingsstoffen. Ervaren aquarianen brengen al bij het inrichten van de onderste laag voedingsstoffen met bezinkselwerking in de bodemgrond aan. HOBBY Vulcanit lang werkende bodembemesting bevat de noodzakelijke voedingsstoffen en is rijk aan sporenelementen. De vertraagde toevoer van voedingsstoffen bewerkstelligt langdurig een gezonde groei. Zelfs planten met een verhoogde ijzerbehoefte vertonen geen deficiëntieverschijnselen. Bij een nieuwe inrichting wordt 1 cm Vulcanit als onderste laag in het aquarium gedaan en met bodemgrond bedekt. HOBBY Lateriet is een bodem met een groot ijzergehalte, die je in de tropen in een typisch rood gekleurde omgeving aantreft. Door chemische reductieprocessen wordt in de natuur tweewaardig ijzer uit het lateriet vrijgemaakt. In de aquaristiek wordt lateriet vooral voor planten met een verhoogde ijzerbehoefte zoals cryptocorynen en echinodorus met succes gebruikt. Middels de door de planten via de wortels uitgescheiden, organische zuren kunnen de voedingsstoffen en het ijzer in een licht anaërobe aquariumbodem worden opgelost. HOBBY Lateriet 8-10 mm korrels worden gebruikt om de aquariumbodem in te richten. Uit geselecteerde tropische bodems worden laterietkorrels met de hand gevormd en vervolgens gebrand. Naast het compleet verversen van verbruikte voedingsstoffen in de bodemgrond, is het achteraf voeden van aquariums, waarin planten met een verschillende 4
behoefte aan voedingsstoffen staan, een succesvolle methode. Door ze in de buurt van de wortels in de bodemgrond te drukken, kunnen voedingsstoffen gericht aan afzonderlijke planten worden toegediend. Afhankelijk van de behoefte en grootte van de planten kan een verschillend aantal tabletten, sticks of korrels worden gebruikt. HOBBY Vulcanit Stix zijn niet alleen geschikt als aanvulling of bemesting achteraf voor HOBBY Vulcanit depotvoedingsstof. Door de praktische vorm kunnen de staafjes in elke bodemgrond tot diep bij de wortelpunten worden gedrukt. Hetzelfde geldt voor HOBBY Lateriet 15 mm korrels. Deze zijn zowel voor het achteraf bemesten van bakken met HOBBY Lateriet 8-10 mm korrels geschikt als voor bakken, waarbij eerst geen voedingsstoffen voor de bodem zijn gebruikt. 5
Complete bemesting Wanneer bij het inrichten geen voedingsstoffen voor de bodem zijn gebruikt, is bemesting in vloeibare vorm of tabletvorm ideaal om de voedingsstoffen voor alle planten toegankelijk te maken. Het is trouwens toch de gemakkelijkste manier om te bemesten. Bovendien nemen veel planten voedingsstoffen via de bladeren op. Ook bij sterk woelende vissen als Malawicichliden wordt vloeibare bemesting of bemesting in tabletvorm aanbevolen. HOBBY Liquigro forte is een vloeibaar, volledig bemestingsconcentraat. Het bevat alle belangrijke voedingsstoffen in de juiste onderlinge verhouding, voorkomt deficiëntieziekten, bevordert de groei en het gedijen en versterkt de bladeren. De planten worden langdurig van waardevolle sporenelementen, de noodzakelijke mineralen en belangrijke voedingsstoffen voorzien. Liquigro forte is fosfaat- en nitraatvrij, wat betekent dat het water niet onnodig belast en de algengroei niet gestimuleerd wordt. 6
HOBBY Sanoplant tabletten laten door chemische reactie CO 2 vrijkomen. Een tekort aan in het water opgelost CO 2 is er vaak de oorzaak van, dat de plantengroei ondanks optimale lichtomstandigheden en voldoende bemesting na enige tijd stopt. CO 2, de belangrijkste voedingsstof voor planten, vormt de basis voor het fotosynthese-proces. In de meeste aquaria is het in natuurlijke vorm niet in voldoende mate aanwezig en het moet dus extra worden toegediend. Bij kleine tot middelgrote aquaria hoeft dit niet meteen het aanschaffen van een zeer technische, dure voorziening te betekenen. Er kan ook door het regelmatig toedienen van een Sanoplant-tablet in de CO 2 -behoefte worden voorzien. CO 2 -bemesting helpt ook niet, wanneer er maar een enkele andere voedingsstof ontbreekt ( de wet van het minimum van 1840). Daarom is Sanoplant echt een volledige bemesting die alle drie de bemestingssoorten bevat: 1. CO 2, 2. stikstof-, fosfor- en kaliumverbindingen in de juiste verhouding en chemische bindingsvorm en 3. belangrijke sporenelementen als ijzer. 7
IJzerbemesting In ca. 90 % van alle aquaria heerst ijzertekort. Maar ijzer is een van de belangrijke voedingsstoffen voor een gezonde, krachtige groei van alle waterplanten. Een ijzertekort zie je aan een kwijnend onderwaterlandschap. De planten vermeerderen zich niet, hebben dunne, gele, deels transparante bladeren, soms met gaten. Dat de planten zuurstof produceren is evenmin herkenbaar. HOBBY Ferrogan Granulat is een langzaam oplossende, organische ijzerverbinding om het tekort aan ijzer bij waterplanten op eenvoudige en veilige wijze aan te vullen. Bij een eerste inrichting wordt Ferrogan met de bodemgrond vermengd of kan het over de bodem worden verdeeld, waar het binnen 2-3 dagen oplost. Bij bodemvissen is het echter raadzaam, het granulaat of in de buurt van de planten diep in de bodemgrond te drukken of tevoren in water op te lossen. Het opnemen van het ijzer (alleen in sporen) door de waterplanten volgt door omzetting van de verbinding. Een intensieve chemische binding van het ijzer met andere componenten voorkomt een plotselinge overbemesting en zorgt daardoor bij Ferrogan voor een gelijkmatige, langdurige toevoer van de benodigde hoeveelheid ijzer precies in de hoeveelheid, die voor de enkele planten, plantengroepen of het plantenlandschap nodig is. Let op: de ijzerafgifte, waterkwaliteit en voedingsbehoefte van de waterplanten hebben een continu onderlinge wisselwerking. 8
Bij het bemesten met Ferrogan wordt de gewenste, uitgebalanceerde verhouding bereikt: een slechte waterkwaliteit zorgt voor een vertraagde, een goede waterkwaliteit voor een versnelde ijzerafgifte. HOBBY Ferrogan 24 is een vloeibare dagbemesting met ijzercomplex. Het vult de door de planten verbruikte of door uitval niet meer voorhanden zijnde voedingsstoffen aan. Op die manier wordt onder- of overbemesting tegengegaan. 9
Algvorming Algen worden tot de lagere planten gerekend en ze concurreren voortdurend met de planten om voeding. Hoe meer een optimale ontwikkeling van de planten met de hierboven beschreven bemestingsvormen bewerkstelligd wordt, des te meer de vorming en verspreiding van algen onder controle gehouden wordt. Want, terwijl aquariumplanten op ontbrekende sporenelementen (b.v. ijzer) met een groeistilstand reageren, zijn de algen die zich beter aan kunnen passen in het voordeel en vermeerderen zich in grotere mate. Om deze onbalans te voorkomen, is een permanente, uitgebalanceerde maar ook juist gedoseerde voedingsstoffenvoorziening van de aquariumplanten belangrijk. Bij een overschot profiteren de algen namelijk wederom, omdat in dat geval er meer nitraat ontstaat, dat de algengroei aanzienlijk bevordert. Een gevaarlijke algensoort kan vanaf een bepaalde verspreiding zowel voor de planten als voor de vissen in uw aquarium een acute bedreiging vormen. En niet op de laatste plaats vormen algen de belangrijkste reden waarom onervaren aquarianen hun mooie hobby weer opgeven. Algenprofylaxe Een algenvrij aquarium bestaat niet, het gaat erom de verspreiding ervan onder controle te houden. Naast een ontoereikende bemesting kunnen er ook andere oorzaken zijn, waardoor het evenwicht verstoord wordt en algen de overhand krijgen. Voor- 10
kom eerst inval van zonlicht op de standplaats van het aquarium; door een veranderde stofwisseling ontstaat er een tekort aan voedingsstoffen, waar de algen van profiteren. Verlicht het aquarium voldoende en met geschikte verlichting (zie HOBBY brochure Verlichting) en vervang de lampen regelmatig. Plaats geen nieuwe planten die al door algen zijn aangetast en spoel de planten af, zodat er geen sporen uit vreemd aquariumwater in de bak terechtkomen. Verwijder de eerste, groeiende algen zelf en plaats zoveel mogelijk algen etende vissen. De grootste algenexplosie ontstaat bij te hoge concentraties nitraat (NO 3 ) en fosfaat (PO 4 ). Voorkom dit door de vissen niet te overvoeren en met een gepaste bezettingsgraad van het aquarium evenals een goede kwaliteit van het water door het filter te verzorgen, een deel van het water te verversen en door molm van uitwerpselen van de vissen en planten die aan het vergaan zijn af te zuigen. Nitraat ontstaat in het aquarium in te hoge mate, wanneer het biologisch evenwicht niet vlekkeloos functioneert en een te hoge organische belasting optreedt. Een overschot aan nitraten, dat door de planten niet meer als voedingsstof kan worden opgenomen versnelt niet alleen de algengroei (en is b.v. een van de factoren voor de cryptocorynenziekte), maar wordt ook gevaarlijk voor vissen, wanneer door een tekort aan CO 2 nitraat in giftig nitriet wordt omgezet. Helaas tref je in leidingwater regionaal al veel te hoge nitraatconcentraties voor het aquarium aan, zodat het verversen van een deel van het water niet het gewenste resultaat oplevert. 11
HOBBY Nitraatkiller bevat twee netjes à 125 ml speciale hars om ionen te vervangen. Afhankelijk van de belasting van het aquarium worden beide netjes of een gedeelte ervan geplaatst. Het beste werkt HOBBY Nitraatkiller in het filter. De werking is afhankelijk van de tijd, resp. de doorstromingssnelheid van uw filter. Al binnen enkele uren wordt een grote hoeveelheid nitraat geabsorbeerd. Wijst een meting na twee dagen nog een te hoge belastingswaarde uit, dan kan HOBBY Nitraatkiller met HOBBY Regenereringszout opnieuw bruikbaar worden gemaakt en zo verschillende keren worden gebruikt. 1 ml HOBBY Nitraatkiller bindt 40-50 mg nitraat. Heeft u b.v. in uw aquarium van 200 liter een totale belasting van 90 mg/l gemeten en wilt u dit tot 50 mg/l reduceren, d.w.z. in totaal 10.000 mg nitraat binden, moet er 200-250 ml HOBBY Nitraatkiller worden gebruikt. In het oorspronkelijke leefgebied van de vissen en planten tref je fosfaat slechts 12
in zeer geringe hoeveelheden (0,001-0,01 mg/l) aan. In het aquarium kan bij deze verstoring van het evenwicht en slechte waterverzorging snel het 10- tot 100-voudige worden bereikt. Hoge fosfaatwaarden (boven 0,5 mg/l) veroorzaken een meer dan gemiddelde algengroei. Regionaal kan er, door in de landbouw gebruikte bemesting, via het grondwater fosfaat in het leidingwater terechtkomen. Er moet dan eventueel al fosfaat uit het leidingwater gehaald worden, voordat een deel van het water wordt ververst. HOBBY Fosfaatkiller is een speciaal behandelde, fosfaat reducerende soort natuursteen, die fosfaat ook na verzadiging van het materiaal niet opnieuw aan het water afstaat en optimale leefomstandigheden voor vissen en planten creëert. HOBBY Fosfaatkiller is in binnen- en buitenfilters het effectiefst bij gebruik in de laatste filterfase. Afhankelijk van de fosfaatbelasting, is het middel in een 200 l aquarium met een normaal visbestand na ca. 6-7 maanden doeltreffend. Overdosering is niet mogelijk. Het fosfaatgehalte moet regelmatig worden gecontroleerd om bij een toename, nadat het materiaal verzadigd is, HOBBY Fosfaatkiller te kunnen vervangen. De optimale fosfaatwaarde ligt op 0,01-0,05 mg/l. Waarden tot 0,5 mg/l moeten in zoet water niet overschreden worden. 13
Algenbestrijding Naast het opruimen van de algen zelf, moeten ook de oorzaken waardoor ze ontstaan worden aangepakt. Wij adviseren om naast het nemen van verzorgingsmaatregelen en de juiste bemesting over HOBBY Zeolith te filteren. Hierdoor worden overtollige voedingsstoffen en organische schadelijke stoffen, zoals b.v. ammoniak, nitraat en fosfaat aan het water onttrokken. HOBBY Algenkiller is een vloeibaar biocide dat op een betrouwbare wijze tegen algen en algvorming wordt gebruikt. Om te voorkomen dat door het ontbinden van massaal afgestorven algen de zuurstof wordt verbruikt, is HOBBY Algenkiller dusdanig ontwikkeld, dat het afsterven van de algen zich over enkele dagen uitstrekt. De werking is onafhankelijk van de carbonaathardheid. Maar ph-waarden boven 8,6, filtering over kool of turf, het voorafgaand gebruiken van stro-extract of humusstoffen beperken de effectiviteit. Andere beperkingen of wisselwerkingen zijn niet bekend. Indien het biocide onverdund wordt aangebracht, kunnen planten aan het wateroppervlak bij direct contact vlekken op de bladeren vormen. Het is raadzaam om het middel tevoren in 1 l water op te lossen. Alleen wanneer het 14
biocide veelvuldig aangebracht wordt, kunnen de planten en dieren worden geschaad. Bij deskundig gebruik van HOBBY Algenkiller zijn er geen nevenwerkingen voor vissen, amfibieën en planten bekend. Markering volgens EG-richtlijn 98/8/EG: algicide veilig gebruiken! Voor gebruik altijd markering en productinformatie lezen. 15
Een merk van Dohse Aquaristik KG Dohse Aquaristik KG Otto-Hahn-Str. 9 D-53501 Grafschaft Gelsdorf Telefon 0049-(0)2225-9415-0 Fax 0049-(0)2225-946494 info@dohse-aquaristik.de www.dohse-aquaristik.com Technische wijzigingen voorbehouden. Verstrekte technische gegevens gelden bij benadering en zijn geen gegarandeerde eigenschappen. Afbeeldingen van producten en verpakkingen kunnen om druktechnische redenen qua kleur van het origineel afwijken. Wijzigingen, drukfouten en errata worden voorbehouden. Art. Nr. 73017