26 inch Ghost HTX Lector 7700 650B / 27,5 inch Venom 650B 29 inch GT Zaskar Carbon 29r Pro Three is a crowd. En iedereen weet wat dat betekent: er moet er eentje weg. Oftewel: betekent de komst van 650B het einde van 26 inch?
wielmaat 650b Gouden compromis of vlees noch vis? TESTCOÖRDINATIE: PETER-ALEXANDER VAN T HOF FOTOGRAFIE: JACCO BOGAERDS/200MM.NL Is 650B het nieuwe 29? Je zou het haast denken, gezien alle geruchten die in de fietsindustrie de ronde doen. Duidelijk is niemand, zéker is dat vrijwel alle grote fabrikanten op dit moment werken aan mountainbikes met de 650B wielmaat. Maar is 650B de heilige graal van het mountainbiken of gewoon een slimme marketing stunt? Om dat uit te vinden zetten we in deze triotest een 26er, een 650B model en een 29er tegen elkaar in de ring. 650B? Dat is de naam van het nieuwste op het gebied van mountainbikewielen. Nou ja, nieuw. 650B is feitelijk een oude Franse bandenmaat voor toerfietsen. 650B wordt ook wel 27,5 inch genoemd en valt daarmee precies tussen de ouderwetse 26 inch bikes en de nieuwe 29ers in. Maar waarom nóg een wielmaat? Simpel. Vrijwel iedereen in de bike-industrie ziet de voordelen van wielen groter dan 26 inch. Vooral het surplus aan comfort en de extra zekerheid die grote wielen in ruw terrein bieden zijn een zwaarwegend argument om grotere wielen te gebruiken. Maar 29er wielen passen maar moeilijk in dubbelgeveerde bikes met veel veerweg. We voorspellen daarom dat je 650B volgend seizoen vrijwel zeker zult terugvinden in de allmountain fullies van een aantal bekende merken. Wat we niet hadden verwacht, maar wat er blijkbaar ALLE WIELEN ZIJN ROND Maar diameters verschillen 26 27,5 We weten dat het veel lezers van BIKE & trekking een worst is, de wielmaat. Hun motto: niet lullen maar fietsen. Daar valt veel voor te zeggen. Aan de andere kant: als we niet zouden openstaan voor innovaties zouden we allemaal nog op ongeveerde, stalen hardtails rond stuiteren. Dus hier toch even wat achtergrondinfo over de invloed van wieldiameters op de rijkarakteristieken. Makkelijker rollen. Een groot wiel rolt makkelijker over een obstakel dan een klein wiel. Meer grip. Een grotere wieldiameter levert meer grip op. Reden: het contactoppervlak is langer, waardoor méér noppen de ondergrond raken. Dat vertaalt zich in een betere tractie. Stabieler. Een derde, belangrijk voordeel van een grotere wieldiameter is de grotere afstand tussen de trapas en de horizontale lijn tussen de wielassen, de zogenaamde bottom bracket drop. En hoe groter die afstand, hoe stabieler de fiets. En omgekeerd. Minder stijf. Hoe groter de diameter, hoe lastiger het is een sterk en stijf wiel te maken zonder overgewicht. In de praktijk is het nog steeds zo dat een 29er wiel zowel slapper als zwaarder is dan een 26 inch wiel. Minder snel op gang. Hoe groter een wiel, hoe lastiger het is te versnellen. Dat heet inertie. Hier zijn 29ers duidelijk in het nadeel. Aan de andere kant: 29ers houden hun snelheid beter vast. Voor 26ers geldt het omgekeerde. Zoals een grote Nederlandse filosoof ooit zei: Elk voordeel heb z n nadeel. Dat geldt ook voor wielen. Toch zou er, in theorie, zoiets moeten zijn als dé ideale wielmaat. Een maat waarbij variabelen als gewicht, inertie, stijfheid, tractie, rolweerstand en absorptievermogen maximaal met elkaar in balans zijn. 650B? De tijd zal leren of deze nieuwe wielmaat het perfecte compromis is. We hebben deze test uitgevoerd met identieke wielsets en banden. Wielen: No Tubes met ZTR Crest velgen. Banden: Schwalbe Racing Ralph Evo 2.25. 29 toch ook aan zit te komen, is de toepassing van 650B wielen in hardtails. Alle aandacht die Nino Schurter kreeg na zijn overwinning van de world cup in het Zuid-Afrikaanse Pietermaritzburg op een custom built Scott Scale met 650B wielen spreekt wat dat betreft boekdelen. Maar haalde Schurter de hoogste podiumplaats dankzij die wielen of gewoon omdat hij goede benen had? 650B uit Bilthoven We staan natuurlijk te popelen om zelf eens een 650B bike te rijden. Maar hoe rijd je iets wat nog niet of nauwelijks bestaat? Jasper van de Luytgaarden van het Rijwielpaleis in Bilthoven biedt uitkomst. Samen met extern adviseur Marvin Besselink, die beroepshalve goede contacten heeft bij een Taiwanese framebouwer, ontwikkelde Van de Luytgaarden onder de naam Venom 650B een carbon frame voor 650B wielen. Een mooi, vloeiend gelijnd apparaat met een aantal doordachte details. Maar ook de tegenstanders mogen er zijn! De HTX Lector van Ghost is geen onbekende in dit blad. Deze snelle carbonklassieker mag de eer van de kleine wielen verdedigen. En voor de grote-wielenfractie gaat een GT Zaskar 9r Carbon de strijd aan. De karakteristieke triple triangle constructie mag dan vooral bekend zijn van de legendarische aluminium Zaskars uit de jaren negentig, ook de 2012-herinterpretatie van deze framevorm in koolstofcomposiet staat z n mannetje. Zelf rijden Om een goed beeld te kunnen vormen zetten we het testtrio in op verschillende parkoersen. Immers; we weten uit ervaring dat sommige mtbroutes beter passen bij kleine wielen, terwijl op andere parkoersen 29ers weer in het voordeel zijn. We starten met een route op de Brabantse zandgronden, rijden vervolgens een paar rondjes over het bouwpuingranulaat van het uitermate bochtige en technische mtb-parkoers van Bergschenhoek en rijden als afsluiting een stevige Zuid-Limburgse route. Op de lange, rechte Brabantse zandwegen is de GT Zaskar onverslaanbaar. De grote wielen drijven als het ware op het vochtige zand, terwijl het op de Ghost HTX Lector echt ploeteren is om bij de GT in het wiel te blijven. De Venom 650B heeft daar duidelijk minder moeite mee en blijft goed bij. Als we een smal slingerpad door het bos induiken verandert de situatie. Tussen de bomen heeft de GT het zwaar. Natuurlijk, dankzij het surplus aan grip kunnen veel bochten zonder te remmen genomen worden, maar móet je in de ankers, dan is het hard werken om de vaart er weer in te brengen en het gaatje dat de lichtvoetige Ghost geslagen heeft weer dicht te rijden. Ook hier staat de Venom zijn mannetje; deze 27,5er mag dan op papier minder dynamisch zijn dan een BIKE & TREKKING XX
In het vlakke is de 29er sneller, in lastige afdalingen zekerder, maar als het gaat om acceleratie, wendbaarheid en dynamiek is de 650B duidelijk de betere bike. - Peter-Alexander van t Hof, testrijder BIKE & trekking 26er, in de praktijk is er nauwelijks tot geen verschil merkbaar met de Ghost; gevoelsmatig zijn beide bikes even snel weer op snelheid, terwijl de Venom een net iets hogere bochtsnelheid lijkt aan te kunnen. Op het grillige parkoers van Bergschenhoek tekent zich hetzelfde patroon af: 650B is een wielmaat om serieus rekening mee te houden. Maar ook: 26 inch is nog lang niet afgeschreven! Met name in de vele korte, steile klimmetjes die de Dirty Hill rijk is, schiet de Ghost HTX telkens als een kogel omhoog. Dat kost op de GT Zaskar meer moeite. Moeite in de zin van harder trappen. Want tijdens die beklimmingen is de zithouding veel relaxter. Moet je op de Ghost voortdurend actief spelen met je zwaartepunt om de balans te vinden tussen tractie enerzijds en voldoende druk op het voorwiel anderzijds, op de GT stamp je een steile helling gewoon omhoog, met volop tractie op het achterwiel en een voorwiel dat niet de neiging heeft om te gaan zweven. Ook de Venom biedt deze fijne balans in steile klimmetjes, maar trekt wél sneller door dan de GT. Bijna als de Ghost, het verschil is maar klein. Serieuze heuvels In het Limburgse heuvelland wordt op een steil en uitermate stenig pad met diepe lengtegeulen bevestigd wat we op de Dirty Hill al voelden. Ondanks dat het pad vreselijk technisch is komen we met de GT zo goed als zonder afstappen boven. Slechts één keer moet er een voetje aan de grond. Verbaasd zijn we niet echt, we kennen deze kwaliteit van grote wielen inmiddels. Verrassender is het, dat de Venom 650B met hetzelfde gemak boven komt. Met een fijne balans tussen voor- en achter wiel, tussen tractie achteraan en druk op het voor wiel om te kunnen blijven sturen. Met de Ghost evenaren we deze prestatie bij lange na niet; de kleine wielen hebben duidelijk meer moeite met de grote keien en diepe geulen. En het vinden van een even wicht tussen tractie en genoeg druk op het voorwiel vraagt om een voortdurend schuiven in het zadel. Als we hetzelfde pad vervolgens afsturen is de GT met z n grote wielen wederom ongenaakbaar. Het blijft ons verrassen hoé snel je met een 29er hardtail naar beneden kunt speren. Alleen: de Venom losrijden is geen kattenpis! Als een irritante stalker blijft deze 27,5er in het wiel van de GT. Pas als >> 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 Duidelijk. Het is dat het op het frame van de Venom 4 Stijf. Dankzij de massieve trapassectie is bij de Ghost HTX 7 Diep. De korte balhoofdbuis op de GT Zaskar 9r (110 mm) geschreven staat, anders zou niemand zien dat je op een bike met een bijzondere wielmaat rijdt. elke spreekwoordelijke trap raak. In combinatie met de kleine, relatief lichte wielen accelereert deze bike daarom als een malle. levert ondanks de grote wielen een sportieve zit op. Het 70 centimeter brede stuur staat garant voor maximale controle. 2 Hard. Ondanks de dunne, meebuigende zadelpen en het fijne zadel is de kleinwielige Ghost HTX Lector de minst comfortabele bike van het trio. 3 Goede match. De 39/26 dubbel op de Venom 650B past goed bij de wielmaat. Op de GT 29er zit een 38/26 combi, maar vanwege de grotere wieldiameter zou een 38/24 beter passen. 5 Ruimte. Voordeel van kleinere wielen: de achterband heeft genoeg ruimte bij de bracket. Toch heeft GT bij de 29 inch Zaskar voldoende vrije ruimte tussen band en trapas weten te creëren. 6 Opgeruimd. De onderbuis van de Venom heeft een soort van kabelgoot. Dat ziet er niet alleen opgeruimd uit, maar draagt ook bij aan de stijfheid. 8 Groot op groot. Op grote wielen hoort vanwege de grotere krachten die op de rem werken ook een grote remschijf. De 160 mm schijf aan de voorkant van de GT is duidelijk niet op z n plaats. 9 Strak. Dankzij de massieve balhoofdsectie gaat de Venom 650B als op rails door de bocht.
Ghost HTX Lector 7700 Ruim duizend euro goedkoper dan de GT Zaskar 9r en tóch de lichtste bike in deze test: grammenjagers krijgen in het 26 inch segment nog steeds de minste kilo s voor hun geld! En de beste afmontage, want in verhouding zijn 29ers nog altijd duurder dan 26ers. Alhoewel de Ghost HTX Lector 7700 bij lange na niet de duurste uitvoering is, kan je er prima mee voor de dag komen. Het sublieme frame dat als basis dient is namelijk licht net iets meer dan een kilo en stijf tegelijkertijd. En mooi: de sierlijk gebogen framebuizen zijn een lust voor het oog. Het rijden is ook niet onplezierig. Wat heet: het cliché elke trap is raak gaat helemaal op voor deze Ghost. En voor een carbon racehardtail met 26 inch wielen is ie niet eens zo heel oncomfortabel, met dank aan de dikke banden en de dunne, meebuigende zadelpen. Maar comfort heeft bij kopers van een bike van dit type toch niet de hoogste prioriteit; ze willen gewoon als eerste over de meet! En deze bike stelt ze daartoe in staat, mits het parcours zich ertoe leent. Dus met veel korte bochten en steile klimmetjes. Fel en precies laat deze Duitser zich door de bocht dirigeren en dankzij z n lage gewicht en dynamische wielen schiet je als een kogel omhoog. Moet ook wel, want als je niet van goeden huize komt, lever je bij het dalen die voorsprong al weer snel in. Zeker in lastige passages moeten bij deze kleinwieler alle hens aan dek! Tuningtip: Niks meer aan doen. Prijs 2.099,- 40//44/48/52/56 cm ghost-bikes.nl Hoogmodulair carbon Vork Rock Shox Reba RL Dual Air (100 mm) Derailleurs Shimano XT Shimano XT (10-speed) Cassette Shimano XT (11-34) Remmen (v/a) Shimano XT SL(180/160 mm) Trapas/crank Shim. press-fit/shim. XT (42/32/24) Stuur/-pen Ghost Low Riser Light/Ghost Light Zadel/-pen SR Seta/Ghost SP 117 (Ø 27,2mm) Velgen/naven Alex XD Pro/Shimano XT Banden (v/a) Schwalbe Rocket Ron Evo (2.25 ) 10,51 kg 3,72 kg Zitbuis-/balhoofdhoek 72,5º/70º Zit-/boven-/balhoofdbuis 480/605/135 mm 660/90 mm 36 mm 425 mm 1.085 mm Prijs nog niet bekend 15/17/19/21 inch rijwielpaleis.nl Carbon Vork Fox Float Remote 15QR (100 mm) Derailleurs (v/a) Sram X9 Sram X9 (10-speed) Cassette Sram PG-1030 (11-36) Remmen (v/a) Magura MT4 (180/160 mm) Trapas/crank Sram BB30/Truvativ X9 (39/26) Stuur/-pen New Ultimate Zadel/-pen Fi zi:k/fetherlite (Ø 31,6 mm) Velgen/naven (v/a) No Tubes ZTR Crest/Fetherlite Banden (v/a) Schwalbe Racing Ralph Evo (2.25 ) 10,49 kg 3,99 kg Zitbuis-/balhoofdhoek 73º/71º Zit-/boven-/balhoofdbuis 484/615/110 mm 680/90 mm 53 mm 425 mm 1.081 mm Venom 650B X9/MT4 Nog nooit van Venom gehoord? Wij tot voor kort ook niet. Het is het huismerk van Het Rijwielpaleis in Bilthoven. Naast de 650B is er ook een 29er, met ruwweg hetzelfde frame. De carbon kaders zijn samen met extern adviseur Marvin Besselink, die beroepshalve goede contacten heeft bij een Taiwanese framebouwer, ontwikkeld door Jasper van de Luytgaarden van Het Rijwielpaleis. Knap gedaan, want het prototype waarmee wij reden is een mooi gelijnd apparaat met een aantal doordachte details. Zo heeft de dikke onderbuis aan de onderzijde een U-profiel, dat niet alleen de stijfheid vergroot, maar ook plaats biedt aan de kabels. In tegenstelling tot de onderbuis is de bovenbuis opvallend dun. Mooi: die bovenbuis loopt met een sierlijke boog naadloos over in de staande achtervork. Gewichtsrecords breekt het frame niet, stijf is het wel. En de zit vertrouwd. Gelijk al, bij de eerste meters. Dat was wel anders toen we een paar jaar geleden voor het eerst op een 29er stapten; wat een klimrekgevoel! Bij de Venom gebeurt het tegenovergestelde: veel rijders hebben in eerste instantie niet eens in de gaten dat ze op een 650B rondrijden! Ook de onderdelen n vragen geen gewenning; de Sram 2x10 aandrijflijn past perfect, de Magura MT4 remmen springen eruit op het vlak van doseerbaarheid. En dan de wielen: die worden tubeless geleverd, met een vloeibare latex in Racing Ralphs. Rijdt subliem, met megagrip en dito comfort. Tuningtip: Niks meer aan doen. GT Zaskar 9r Carbon Pro Sinds GT bij dezelfde club hoort als Cannondale gebeurt er weer iets bij dit roemruchte merk. De Zaskar 9r is daarvan een goed voorbeeld. Alhoewel we de functionaliteit in twijfel trekken is het niet verkeerd dat GT óók voor z n carbon race bolides teruggrijpt op het karakteristieke triple triangle ontwerp van de oer-zaskar. De meeste carbon hardtails lijken toch al zo op elkaar. Vandaar ook, dat we de keuze voor de nogal onalledaagse kleur toe juichen. Verzin het maar, een carbon frame metallic blauw spuiten! De Zaskar 9r ver loochent z n roots niet; het is een lichte racebak met een opvallend lange boven buis. Gecombineerd met de zadelpen zonder set-back maakt dat van de Zaskar 9r een be ge nadigd klimmer, met veel druk op het voorwiel. En van wege de stijve achter trein is het rendement hoog. Zonder dat dit ten koste gaat van het comfort. Integendeel: het frame beschikt over de juiste mix van stijfheid en flexibiliteit. Voor een hardtail gaat de Zaskar Carbon 9r ook in lastig terrein verrassend goed naar beneden, met dank aan de grote wielen, de lange wiel basis en het brede stuur. De stijve voorkant, met steekas en een tapered balhoofd, helpt ook mee, maar kan niet ver hullen dat de grote wielen en lange voorvork minder stijf zijn dan die van de Ghost en de Venom. Hinderlijk is dat niet. De kleine voorremschijf is dat wel; op een 29er hoort in elk geval aan de voorkant een 180 mm schijf! Tuningtip: Grotere voorremschijf. Prijs 3.399,- S/M/L/XL gtbicycles.com F.O.C. Ultra Carbon Vork Rock Shox Sid RLT 29 15 mm Maxle (100 mm) Derailleurs (v/a) Shimano XT Shimano XT (10-speed) Cassette Shimano XT (11-36) Remmen (v/a) Formula R1X (160/160 mm) Trapas/crank Shim. XT/Shim. XT (38/26) Stuur/-pen Crankbrothers Cobalt 3/Syncros AM V2 Zadel WTB Silverado Race SL/ Zadelpen Crankbrothers Cobalt 3 (Ø 31,6 mm) Wielen DT Swiss M1800 Banden (v/a) Maxxis Aspen (2.1 ) 10,59 kg 4,08 kg Zitbuis-/balhoofdhoek 73,5º/72º Zit-/boven-/balhoofdbuis 470/605/110 mm 700/80 mm 65 mm 445 mm 1.086 mm * Exclusief pedalen. ** Gewicht van originele wielen, banden, cassette, remschijven en snelspanner, exclusief eventuele steekassen. BIKE & TREKKING XX
het pad écht nasty wordt, moet de Venom lossen. De Ghost is dan alláng afgehaakt. Vanwege z n kleine wielen en nerveuze karakter moet ie echt veel zorgvuldiger en voorzichtiger naar beneden gedirigeerd worden. Aan de andere kant: de Ghost is het meest speels van het testtrio. Even een bult aan de rand van het pad pakken om een sprongetje te maken? Geen probleem. De bike op het achterwiel trekken om een diepe dwarsgeul te nemen? Makkie. En als je dan toch een noodstop moet maken: de Ghost reageert het snelst op de remmen. Conclusie We zijn plezierig verrast over de rijkwaliteiten van de Venom 650B. We kunnen niet anders dan concluderen dat de 650B wielen inderdaad veel goede eigenschappen van 26 inch en 29 inch wielen in zich verenigen, zónder dat ze in welke situatie dan ook aanvoelen als een compromis. De Venom rijdt weg bij de GT Zaskar 9r in steile klimmetjes of na krappe haakse bochten. En verslaat de Ghost HTX in technische beklimmingen en ruige afdalingen. En dat alles tamelijk comfor tabel, zonder de berijder zwaar te belasten. Dat maakt de Venom de meest veelzijdige bike van het testtrio; een echte Jack of all trades. Daarmee is de GT Zaskar 9r niet gelijk afgeschreven. Want op parkoersen met lange, rechte stukken of ruime, vloeiende bochten rijdt deze groot wieler op kop, zéker als de ondergrond zacht en zanderig is. En in ruwe afdalingen is dit de bike waar op je wilt zitten, alhoewel het verschil met de Venom akelig klein is. Liefhebber van comfort? Ook dan moet je de GT hebben; want op dit vlak laat deze Amerikaan de kleinwielige concurrentie achter zich. De Ghost HTX voelt het meest levendig en dynamisch aan. En is ook feitelijk de lichtste bike in dit testtrio. Deze 26er accelereert het snelst, stuurt het scherpst en is in venijnige korte en steile klimmetjes als eerste boven. Maar de Ghost vraagt ook het meest van z n berijder. In technische beklimmingen, maar vooral ook in afdalingen. De Ghost moet actief en anticiperend bereden worden. Een fiets die om een kundige hand aan het stuur vraagt. Heb je als rijder die kwaliteit, dan biedt deze kleinwieler veel fun. Wie zit er op nóg een wielmaat te wachten? Wij in elk geval niet. Maar nu we uitgebreid met de nieuwe tussenmaat 650B gereden hebben, slaat de twijfel toch hard toe. Want: 650B rijdt serieus goed! Volgens mij betekent de komst van 650B definitief het einde van 26 inch. Bikes met deze nieuwe wielmaat zijn, op het gewicht na, op alle fronten beter. - Joris Birnie, testrijder BIKE & trekking 150-175 CM 165-190 CM 180-205 CM 26" 27,5" 29" IEDEREEN ZIJN EIGEN WIELMAAT? Je kunt ook op een andere manier kijken naar de huidige ontwikkelingen op het vlak van wieldiameters. Los van de verschillen in rijeigenschappen die de diverse wielmaten karakteriseren bieden de huidige wielmaten voor iedere lichaamslengte namelijk een passend platform. Voor de kortsten onder ons is er 26 inch, de middenmoters passen het best op 27,5 inch en voor de grootsten is er 29 inch. De lichaamslengtes die we hier aangeven zijn een ruwe indicatie. Want: iedereen past natuurlijk op alles. Zo maken sommige merken 29ers waar rijders kleiner dan 1.60 meter op passen. En zijn er ook nog 26 inch wielige frames voor rijders die de twee meter aantikken. Kan misschien nog best wel mee gereden worden ook. Maar harmonieus is anders.