Werkplekleren in TSO & BSO Dag van het SO (6 februari 2015) Peter Römers & Peter Druyts Kader Zijn de volgende situaties, volgens het buikgevoel, stage, werkplekleren en / of extra-murosactiviteiten? 1. De leraar Nederlands gaat met zijn leerlingen Sociale en technische wetenschappen naar de film. 2. De leerlingen Verzorging gaan, in klasgroep en onder begeleiding van de leraar, naar een woon- en zorgcentrum om een realistisch beeld te krijgen van de kenmerken van de doelgroep. 3. De leerlingen Houtbewerking gaan, onder begeleiding van de leraar, een trap plaatsen in een huis. 4. De leraar Nederlands gaat met zijn leerlingen Wetenschappen naar een shoppingcenter om daar een enquête af te nemen. 1
Zijn de volgende situaties, volgens het buikgevoel, stage, werkplekleren en / of extra-murosactiviteiten? 5. De leraar verkoop bezoekt met zijn leerlingen Verkoop een shoppingcenter. De leerlingen moeten daar de etalages beoordelen. 6. De leerlingen Lassen constructie maken, in opdracht van het gemeentebestuur, tijdens de lessen praktijk een zitbank voor het park in de gemeente. 7. De leerlingen Hotel verzorgen, onder leiding van cateringbedrijf Koninginnenhapje, in het paleis de receptie na de nieuwjaarstoespraak van de koning. Gaat de activiteit van de leerlingen door in een reële arbeidssituatie: ja of neen? Ja werkplekleren Neen geen werkplekleren extra-murosactiviteiten gewone lessen (binnen of buiten de school) Indien werkplekleren Nemen de leerlingen deel aan het arbeidsproces onder gelijkaardige omstandigheden als de reguliere werknemers en onder gezag van een werknemer van de onderneming (of de zaakvoerder): ja of neen? Ja stage Neen geen stage (onderwijskundig: extra-murosactiviteiten) 2
Herbekijk de antwoorden op de gegeven stellingen. Stellingen De leraar Nederlands gaat met zijn leerlingen Sociale en technische wetenschappen naar de film. De leerlingen Verzorging gaan, in klasgroep en onder begeleiding van de leraar, naar een woon- en zorgcentrum om een realistisch beeld te krijgen van de kenmerken van de doelgroep. De leerlingen Houtbewerking gaan, onder begeleiding van de leraar, een trap plaatsen in een huis. De leraar Nederlands gaat met zijn leerlingen Wetenschappen naar een shoppingcenter om daar een enquête af te nemen. De leraar verkoop bezoekt met zijn leerlingen Verkoop een shoppingcenter. De leerlingen moeten daar de etalages beoordelen. De leerlingen Lassen constructie maken, in opdracht van het gemeentebestuur, tijdens de lessen praktijk een zitbank voor het park in de gemeente. De leerlingen Hotel verzorgen, onder leiding van cateringbedrijf Koninginnenhapje, in het paleis de receptie na de nieuwjaarstoespraak van de koning? WP L Schema E-M S Begrip werkplekleren Werkplekleren: een onderwijskundig begrip = het aanleren van algemene én beroepscompetenties in een werksituatie die ook een leersituatie is GEEN juridische gevolgen of een bepaalde activiteit werkplekleren of geen werkplekleren is 3
Begrippen stage / extra-murosactiviteiten Onderverdeling juridische gevolgen Stage Omzendbrief SO/2002/09 Omzendbrief SO 74 Omzendbrief SO 64 Koninklijk Besluit van 21/09/2004 Koninklijk Besluit van 03/05/1999 Extra-murosactiviteiten Omzendbrief SO/2004/06 Werkplekleren Stage Juridisch geregeld Extra-murosactiviteiten (SO/2004/06, art 3.1.b) De activiteit omvat werkplekleren (uitgezonderd stages) in bedrijven en ondernemingen waarbij leerlingen louter observeren en als dusdanig de hoedanigheid aannemen van "bezoeker" Omzendbrief regelt enkel aspect observatiestage Juridisch vacuüm voor alle tussenvormen Stage 4
Wie gaat er op stage? Moeten / mogen de volgende leerlingen op stage gaan? Leerlingen van 6 Elektriciteit elektronica? Leerlingen van 7 Kantooradministratie en gegevensbeheer? Leerlingen van 6 Houtbewerking? Leerlingen van 5 Kantoor? Leerlingen van 4 Verzorging - voeding? Motiveer je antwoord. Zijn er verschillen? Wie gaat er op stage? Wie moet op stage gaan? Leerlingen van studierichtingen waarin het leerplan stage voorziet Wie kan op stage gaan? Alle andere leerlingen kunnen vanaf de tweede graad op stage gaan Blokstage alternerende stage? Een alternerende stage wordt georganiseerd op vaste, terugkomende tijdstippen en wordt gespreid over het ganse schooljaar of over een deel van het schooljaar. Kenmerkend voor een alternerende stage is dat de leerling stage afwisselt met les op school binnen dezelfde lesweek. De blokstage is een leerlingenstage die, per stageperiode, over een ononderbroken periode van één of meerdere weken loopt, eventueel meermaals per schooljaar. 5
Blokstage alternerende stage? Standpunt PBD GO! Regelgeving Convenanten Kwaliteitsvolle invulling Leerlijn Jobinvulling Betrokkenheid Meer weten over stage? Studiedagen PBD GO! Beleidsniveau (directies, TA / TAC s, stagecoördinatoren) Leraren (stagebegeleiders) Observatiestage 6
Observatiestage Geen deelname aan bedrijfsactiviteiten leerling is bezoeker en géén stagiair of gelijkgestelde werknemer Aan te raden: schriftelijke afspraken maken tussen bedrijf en school over begeleiding, eventuele veiligheidsmaatregelen Opgelet!!! Observatiestage kan niet dienen als vervanging van stage!!! Voorbeelden Kennismaken met een beroepenveld (bijvoorbeeld in de tweede graad in functie van de beroepskeuze) Kennismaking met het takenpakket van een bepaald beroep Observaties in functie van opdrachten gebaseerd op leerplandoelstellingen Overige vormen van werkplekleren 7
Voorbeelden Een leraar gaat met zijn leerlingen naar een bedrijf om gebruik te maken van de infrastructuur van het bedrijf omdat de school deze infrastructuur niet heeft. De leraar leert zijn leerlingen om met deze infrastructuur om te gaan. Een leraar gaat met zijn leerlingen naar een woon en zorgcentrum om één bepaalde techniek in te oefenen in een realistische situatie (nu niet op een pop maar op mensen met een zorgbehoefte). Een leraar gaat met zijn leerlingen naar een bedrijf waar een werknemer van het bedrijf de leerlingen een bepaalde techniek aanleert. De leerlingen nemen geen deel aan het regulier productieproces. Voorbeelden Waarom zijn de voorgaande voorbeelden geen stage? Voorbeelden Leerlingen voeren activiteiten uit (dus geen observatiestage) De leerling staat onder het gezag van de leraar De leerling staat onder het gezag van een werknemer (of de zaakvoerder) De leerling neemt deel aan het arbeidsproces onder gelijkaardige omstandigheden als de reguliere werknemers Overige vormen van werkplekleren Stage De leerling neemt geen deel aan het arbeidsproces of niet onder gelijkaardige omstandigheden als de reguliere werknemers Overige vormen van werkplekleren Overige vormen van werkplekleren 8
Wat als de activiteit niet onder stage valt? Mag een school dan enkel maar stage en observatiestage organiseren en geen gebruik maken van andere mogelijkheden? NEEN!!! Wat als de activiteit niet onder stage valt? PBD GO! is een grote voorstander van alle mogelijke initiatieven en samenwerkingen met bedrijven/instellingen. Deze kunnen zéér leerzaam zijn en een echte meerwaarde betekenen voor leerlingen. De voorwaarde is wel dat de activiteit te linken is aan leerplandoelstellingen (of past binnen het pedagogisch project van de school). Wat als de activiteit niet onder stage valt? Juridisch vacuüm, dus: Maak op papier duidelijke afspraken (een overeenkomst) tussen de school en het bedrijf / de organisatie (geen stagecontract!): Wat gaat er precies gebeuren (zeer concreet omschreven)? Wie is verantwoordelijk voor wat (zeer duidelijk omschreven)? Waar moet de school voor zorgen? Waarover kan de school beschikken? Neem uitdrukkelijk op dat de activiteit gebeurt in het kader van onderwijsactiviteiten en dat de leerlingen niet bezoldigd worden. 9
Wat als de activiteit niet onder stage valt? Juridisch vacuüm, dus: Maak op papier duidelijke afspraken met de verzekeraar zodat alles qua aansprakelijkheid gedekt is (zowel voor leraar als voor leerlingen). Wat als de activiteit niet onder stage valt? Juridisch vacuüm, dus: Zorg voor de noodzakelijke documenten betreffende de veiligheid: Risicoanalyse Werkpostfiches Geneeskundig-onderzoek (indien noodzakelijk) Overleg met de preventieadviseur is sterk aanbevolen. Vragen? 10