Programma Kas als Energiebron Co-innovatie in de glastuinbouw KIVI NIRIA jaarcongres 2010 Ir. P. Jan Smits 6 oktober 2010
Inhoud Introductie Kengetallen en energietransitie Convenant Schone en Zuinige Agrosectoren Programma Kas als Energiebron Grensverleggende praktijkprojecten Conclusies
Eerst even dit... Nederland verbruikt jaarlijks 40 mrd m3 aardgas. Hoeveel % daarvan gaat naar de glastuinbouw? 3 % 6 % 9 % 12 %
Eerst even dit... Wat is het aandeel van de glastuinbouw in de elektriciteitsproductie vannederland? 0 % 3 % 5 % 10 %
Eerst even dit... Met hoeveel % is het energieverbruik per eenheid glastuinbouw product vanaf 1990 gedaald? 10 % 23 % 47 % 70 %
Kengetallen glastuinbouw Aardgasgebruik 9 % Ned. gasgebruik Energiekosten 20 25 % v.d. bedrijfskosten Energie-efficiëntie 1990: 100 2009: 47 Elektriciteitproductie 10 % van door glastuinbouw nationale productie Aandeel duurzame energie 1,3 % Totaal oppervlak Productiewaarde 10.000 ha 5,2 miljard Bron: LEI-WUR, 2009
Convenant Schone en Zuinige Agrosectoren glastuinbouw 2020 45 % minder CO2-emissie t.o.v. 1990 Verbetering e-efficiency met 2 % per jaar 20 % duurzame energie Economisch rendabel Kas als Energiebron: Actieprogramma van LTO Glaskr, PT, LNV,... om deze afspraken te realiseren
Waarom Kas als Energiebron Voorzieningszekerheid / prijsontwikkeling Klimaat License to produce Vragen vanuit de markt
Aanpak Eén integrale aanpak met 7 transitiepaden: Energie besparen Duurzame energiebronnen Fossiele energie efficiënt inzetten Overig Teeltstrategieën Licht Zonne-energie Aardwarmte Biobrandstoffen Duurzame(re) elektriciteit Duurzame(re) CO₂ Er is niet één oplossing
Aanpak II Verkenningen Onderzoek & Innovatie Monitoring & Evaluatie Demonstratie projecten Oplossen belemmeringen Communicatie
Aansturing Ondernemersplatforms per transitiepad Platform Kas als Energiebron (= beleidsafstemming sector, rijksoverheid, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties, toeleverende industrie) RegieOrgaan (voorzitters 7 Platforms + externe deskundigen) Financiering LNV en Productschap Tuinbouw
Onderzoek
Energiebesparing: Het Nieuwe Telen
Het Nieuwe Telen: stap 1
Praktijkprojecten semi gesloten kas Eerste Kas zonder Gas Warmtelevering aan zorginstelling (Venlo) Vervolginitiatieven circa 200 ha Rentabiliteit (nog) matig Hoge meerkosten Beperkt aantal gewassen Beperkte opbrengstverhoging WKO op te lage temperatuur Hoge elektriciteitsvraag
Praktijkprojecten aardwarmte Water van 65 C; 1,7 km diep Inmiddels > 50 nieuwe projecten in voorbereiding Pijnacker met w-levering aan zwembad Hoge investeringen en grote financiële risico s
Praktijkprojecten biobrandstoffen Regionaal snoeihout Navolging traag Houtexport prijsopdrijvend Vergunningverlening traag GFT-vergisting en levering van warmte en CO2 Aalsmeer
WKK van groot belang Eén integrale aanpak met 7 transitiepaden: Energie besparen Duurzame energiebronnen Fossiele energie efficiënt inzetten Overig Teeltstrategieën Licht Zonne-energie Geothermie Biobrandstoffen Duurzame(re) elektriciteit Duurzame(re) CO₂ WKK op 6.500 ha Benutting warmte (96 %), elektriciteit en CO2 Opgesteld vermogen: 5 grote centrales Flexibel vermogen Methaanslip wordt hard aan gewerkt
Conclusie Glastuinbouw zet serieuze stappen Ondernemers leren van ondernemers Goede samenwerking bedrijfsleven / overheid Knelpunten bij economische haalbaarheid duurzame opties wet- en regelgeving financieel economische situatie
Vragen Vragen? Kijk op www.energiek2020.nu of www.kasalsenergiebron.nl Contact: j.smits@tuinbouw.nl