Fietsongevallen Samenvatting Fietsers vormen een aanzienlijk deel van de verkeersslachtoffers in Nederland. Jaarlijks worden naar schatting 70.000 slachtoffers van een fietsongeval behandeld op een Spoedeisende Hulp-afdeling, 9.200 fietsers worden in het ziekenhuis opgenomen en 180 fietsers overlijden als gevolg van verkeersongevallen. Meer dan de helft van de op de SEH-afdeling behandelde slachtoffers van verkeersongevallen zit op de fiets. Bij de in het ziekenhuis opgenomen slachtoffers zijn vier op de tien slachtoffers fietsers, bij overledenen na verkeersongevallen is ongeveer een kwart een fietser. Het aantal SEH-behandelingen na fietsongevallen is in de periode 2004-2008 met 22% toegenomen. Het aantal ziekenhuisopnamen is eveneens toegenomen, met 24%. Letsels opgelopen tijdens fietsen Aantal letsels Aantal behandelingen Medisch behandelde letsels 180.000 Huisarts 91.000 150.000 Specialist 69.000 240.000 Spoedeisende Hulp behandelingen 70.000 70.000 Ziekenhuisopnamen 9.200 9.200 Wie lopen letsel op Eén op de drie van de op de SEH-afdeling behandelde slachtoffers valt in de leeftijdsgroep van 5 tot en met 19 jaar. Omgerekend naar het aantal slachtoffers per 100.000 personen van de betreffende leeftijd-geslacht-groep, blijken met name jongens van 10-14 jaar, en in iets mindere mate ook meisjes in deze leeftijdsgroep, veel risico te lopen op een fietsongeval waarna SEHbehandeling noodzakelijk is. Onder de in het ziekenhuis opgenomen slachtoffers zijn met name veel tieners en veel senioren. Rekening houdend met het aantal inwoners in de betreffende leeftijdsgroep, blijken met name senioren van 70 jaar en ouder relatief vaak opgenomen te worden na een fietsongeval. Onder de dodelijke slachtoffers zijn relatief veel mannen. De helft van de overledenen is 65 jaar of ouder. Hoe ontstaan de letsels Bijna driekwart van de op de SEH-afdeling behandelde slachtoffers heeft letsel opgelopen bij een eenzijdig ongeval, dat wil zeggen een ongeval waar geen andere verkeersdeelnemer bij betrokken is en waarbij geen sprake is van Fietsongevallen / Consument en Veiligheid / januari 2010
een botsing. Kinderen van 0 tot en met 4 jaar lopen vooral letsel op doordat ze een voet of ander lichaamsdeel tussen de spaken krijgen. Eén op de vijf slachtoffers is tegen een andere verkeersdeelnemer gebotst. In de leeftijdsgroep van 13-18 jaar komt dit scenario vaker voor dan gemiddeld, namelijk bij bijna één op de drie ongevallen. bij kinderen van 5 tot en met 12 jaar zien we relatief veel polsfracturen. Van de slachtoffers die op de SEH-afdeling worden behandeld, wordt 15% na de eerste behandeling in het ziekenhuis opgenomen. Bij de slachtoffers van 55 jaar en ouder wordt zelfs meer dan een kwart opgenomen. De meeste dodelijke slachtoffers vallen als gevolg van botsingen met een rijdend object. Wat is de aard van de letsels Vier op de tien slachtoffers worden op de SEHafdeling behandeld aan letsel aan schouder, arm of hand, ruim een kwart heeft letsel aan heup, been of voet, nog eens een kwart aan hoofd, hals of nek. Het meest voorkomende type letsel is een fractuur, op de voet gevolgd door oppervlakkig letsel. Slachtoffers van 75 jaar en ouder lopen vaak een heupfractuur op bij fietsongevallen. Kinderen van 0 tot en met 4 jaar hebben vaker dan gemiddeld een fractuur aan onderbeen of enkel, Bij de in het ziekenhuis opgenomen slachtoffers komen relatief veel hoofdletsels voor (34%). Bij kinderen van 0 tot en met 4 jaar oud wordt zelfs 60% in het ziekenhuis opgenomen met hoofdletsel. Medische kosten De directe medische kosten van letsel door een fietsongeval, waarvoor het slachtoffer op een SEH-afdeling is behandeld of in een ziekenhuis is opgenomen, bedragen gemiddeld 2.000 per slachtoffer. Voor mensen van 55 jaar en ouder liggen deze kosten met gemiddeld 4.800 beduidend hoger dan voor de andere leeftijdsgroepen. Bron: Statistiek niet-natuurlijke dood 2004-2008, Centraal Bureau voor de Statistiek; Doodsoorzaken-statistiek 2004-2008, Centraal Bureau voor de Statistiek; Landelijke Medische Registratie 2004-2008, Prismant; Letsel Informatie Systeem 2004-2008, Consument en Veiligheid; Ongevallen en Bewegen in Nederland 2006-2008, Consument en Veiligheid; Letsellastmodel 2008, Consument en Veiligheid i.s.m. Erasmus Medisch Centrum; Bevolkingsstatistiek 2004-2009, Centraal Bureau voor de Statistiek Fietsongevallen / Consument en Veiligheid / januari 2010
1 Behandelingen op de Spoedeisende Hulp-afdeling (SEH) Jaarlijks worden naar schatting 70.000 slachtoffers van een fietsongeval behandeld op een Spoedeisende Hulp-afdeling. De slachtoffers zijn meestal de bestuurder van de fiets (91%, 64.000) maar ook wel passagiers voor- of achterop de fiets (8%, 5.600). Het aantal SEHbehandelingen na fietsongevallen is in de periode 2004-2008 met 22% toegenomen. Figuur 1 Trend in het aantal SEH-behandelingen naar aanleiding van een fietsongeval 80.000 78.000 76.000 74.000 72.000 70.000 68.000 66.000 64.000 62.000 60.000 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Bron: Letsel Informatie Systeem 1999-2008, Consument en Veiligheid aantal SEH-behandelingen lineaire trend Wie lopen letsel op Eén op de drie van de op de SEH-afdeling behandelde slachtoffers valt in de leeftijdsgroep van 5 tot en met 19 jaar (31%, 22.000). Met name jongens van 10 tot en met 14 jaar zijn met 930 SEH-behandelingen per 100.000 personen (in de betreffende leeftijd-/geslacht-groep) vaak betrokken bij fietsongevallen. Naast kinderen lopen ook vrouwen van 75-79 jaar met 550 slachtoffers per 100.000 inwoners relatief veel risico op een SEH-behandeling na een fietsongeval. Hoe ontstaan de letsels Bijna driekwart van de slachtoffers loopt letsel op bij een eenzijdig ongeval (69%, 48.000), dat wil zeggen een ongeval waar geen andere verkeersdeelnemer bij betrokken is en waarbij Fietsongevallen / Consument en Veiligheid / januari 2010
geen sprake is van een botsing. Vooral een val van de fiets komt veel voor (60%, 42.000). Kinderen van 0 tot en met 4 jaar vormen hierop een uitzondering, zij lopen vooral letsel op doordat ze een voet of ander lichaamsdeel tussen de spaken krijgen (61%, 2.400). Eén op de vijf slachtoffers (21%, 14.000) is tegen een andere verkeersdeelnemer gebotst. In de leeftijdsgroep van 13-18 jaar komt dit scenario vaker voor, namelijk bij 30% (3.000) van de slachtoffers. Meestal botste de fietser hierbij tegen een personenauto (11%, 7.800). Een klein deel van de slachtoffers (6%, 4.500) is tegen een obstakel gebotst. Wat is de aard van de letsels Vier op de tien slachtoffers worden behandeld aan letsel aan schouder, arm of hand (40%, 28.000), ruim een kwart heeft letsel aan heup, been of voet (28%, 19.000), nog eens een kwart aan hoofd, hals of nek (23%, 16.000). De jongste leeftijdsgroep, van 0 tot en met 4 jaar oud, wijkt duidelijk van dit gemiddelde af met 68% letsels aan heup, been of voet en 12% letsels aan schouder, arm of hand. Het meest voorkomende type letsel is een fractuur (35%, 24.000) op de voet gevolgd door oppervlakkig letsel (34%, 24.000). Slachtoffers van fietsongevallen worden vaak behandeld aan open wonden aan het hoofd (9%, 6.300), maar ook licht hersenletsel (6%, 4.100), en fracturen aan de pols (6%, 4.400), aan de hand of de vingers (5%, 3.400) en aan het sleutelbeen of de schouder (4%, 3.100) komen veel voor. Slachtoffers van 75 jaar en ouder lopen vaak een heupfractuur op bij fietsongevallen (13%, 580), kinderen van 0 tot en met 4 jaar hebben vaker dan gemiddeld een fractuur aan onderbeen (13%) of enkel (8%), bij kinderen van 5 tot en met 12 jaar zien we relatief veel polsfracturen (12%). Van de slachtoffers die op de SEH-afdeling worden behandeld, wordt 15% na de eerste behandeling in het ziekenhuis opgenomen. Bij de slachtoffers van 55 jaar en ouder wordt zelfs 27% opgenomen. Bron: Letsel Informatie Systeem 2004-2008, Consument en Veiligheid; Bevolkingsstatistiek 2004-2009, Centraal Bureau voor de Statistiek 2 Ziekenhuisopnamen Slachtoffers Jaarlijks worden gemiddeld 9.200 slachtoffers van een fietsongeval opgenomen in een ziekenhuis. Dit aantal is in de periode 2003-2007 toegenomen met 24% (zie figuur 2). Fietsongevallen / Consument en Veiligheid / januari 2010
Figuur 2 Trend in het aantal ziekenhuisopnamen naar aanleiding van een fietsongeval 10.000 9.000 8.000 7.000 6.000 5.000 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Bron: Landelijke Medische Registratie 1989-2008, Prismant aantal opnamen lineaire trend Onder de in het ziekenhuis opgenomen slachtoffers zijn met name veel tieners en veel senioren. Rekening houdend met het aantal inwoners in de betreffende leeftijdsgroep, blijken met name senioren van 70 jaar en ouder relatief vaak opgenomen te worden na fietsongevallen (zie figuur 3). Tot aan de leeftijd van 60 jaar zijn er in alle leeftijdsgroepen meer mannen dan vrouwen onder de slachtoffers, vanaf 60 jaar zijn de vrouwen in de meerderheid. Omgerekend naar het aantal slachtoffers per 100.000 personen van de betreffende leeftijd-geslachtgroep worden de vrouwen echter vanaf de leeftijd van 80 jaar weer ingehaald door de mannen (zie figuur 3). Figuur 3 Jaarlijks aantal ziekenhuisopnamen na een fietsongeval per 100.000 personen 200 180 160 140 120 100 80 60 40 20 0 Fietsongevallen / Consument en Veiligheid / januari 2010 0-4 jaar 5-9 jaar 10-14 jaar 15-19 jaar 20-24 jaar 25-29 jaar 30-34 jaar 35-39 jaar 40-44 jaar 45-49 jaar 50-54 jaar 55-59 jaar 60-64 jaar 65-69 jaar 70-74 jaar 75-79 jaar 80-84 jaar 85-89 jaar 90 jaar en ouder Bron: Landelijke Medische Registratie 2004-2008, Prismant; Bevolkingsstatistiek 2004-2009, Centraal Bureau voor de Statistiek Man Vrouw
Oorzaak Bij één op de vijf ongevallen, waarbij een fietser in het ziekenhuis wordt opgenomen, is een motorvoertuig betrokken (19%, 1.800). Van de overige ongevallen is geen informatie over de toedracht beschikbaar. Letsel Bij de in het ziekenhuis opgenomen slachtoffers komen relatief veel hoofdletsels voor (34%, 3.100). Bij kinderen van 0 tot en met 4 jaar oud is zelfs 60% in het ziekenhuis opgenomen met hoofdletsel. De hoofdletsels zijn veelal hersenschuddingen (16%, 1.500) en andere schedel-/hersenletsels (10%, 960). Bijna één op de drie slachtoffers heeft letsel aan heup, been of voet (29%, 2.700) zoals fracturen aan heup (12%, 1.100), enkel (6%, 550) of onderbeen (6%, 540). Bij slachtoffers van 70 jaar en ouder ligt het aandeel heupfracturen zelfs op 37%. Kinderen van 5 tot en met 12 jaar oud hebben relatief veel fracturen aan onderarm (9%), pols (9%) en elleboog (7%). Bron: Landelijke Medische Registratie 2004-2008, Prismant; Bevolkingsstatistiek 2004-2009, Centraal Bureau voor de Statistiek 3 Overledenen Het aantal personen dat overlijdt aan de gevolgen van een fietsongeval lijkt de laatste 10 jaar te zijn gedaald maar er zijn in de periode 2004-2008 gemiddeld nog altijd 180 doden per jaar gevallen. Onder de dodelijke slachtoffers zijn relatief veel mannen (61%, 110). De helft van de overledenen is 65 jaar of ouder (50%, 92). Oorzaak De meeste dodelijke slachtoffers vallen als gevolg van botsingen met een rijdend object (76%, 140). In de leeftijdsgroep van 0 tot en met 19 jaar is dit zelfs 92%. Meestal is dit object een personenauto of kleine vrachtauto (47%, 87) of een zware vrachtauto of bus (18%, 34). Bij 19% (34) was er geen sprake van een botsing. Bron: Statistiek niet-natuurlijke dood 2004-2008, Centraal Bureau voor de Statistiek; Doodsoorzakenstatistiek 2004-2008, Centraal Bureau voor de Statistiek; Bevolkingsstatistiek 2004-2009, Centraal Bureau voor de Statistiek Fietsongevallen / Consument en Veiligheid / januari 2010
4 Overige letselgegevens Jaarlijks lopen naar schatting 180.000 mensen zodanig letsel op na een fietsongeval dat medische behandeling noodzakelijk is. Met name de huisarts (91.000), Spoedeisende Hulp-afdeling (70.000) en specialist/poli (69.000) behandelen veel letsels. Bron: Ongevallen en Bewegen in Nederland 2006-2008, Consument en Veiligheid; Letsel Informatie Systeem 2004-2008, Consument en Veiligheid 5 Kosten en gevolgen van letsel De directe medische kosten van letsel door een fietsongeval, waarvoor het slachtoffer op een SEH-afdeling is behandeld of in een ziekenhuis is opgenomen, bedragen gemiddeld 2.000 per slachtoffer. De kosten van een fietsongeval liggen hiermee iets lager dan die van een gemiddeld verkeersongeval ( 2.300), maar ruimschoots hoger dan de kosten van een sportblessure ( 870). Voor mensen van 55 jaar en ouder liggen de kosten van een fietsongeval met gemiddeld 4.800 beduidend hoger dan voor de andere leeftijdsgroepen. Fietsongevallen kosten aan arbeidsverzuim gemiddeld 250 miljoen per jaar. Verkeersongevallen kosten in totaal gemiddeld 570 miljoen per jaar aan arbeidsverzuim. Ter vergelijking: het arbeidsverzuim na sportblessures kost 940 miljoen per jaar. Bron: Letsellastmodel 2008, Consument en Veiligheid i.s.m. Erasmus Medisch Centrum Rotterdam; Letsel Informatie Systeem 2004-2008, Consument en Veiligheid Fietsongevallen / Consument en Veiligheid / januari 2010
6 Toelichting bronnen letselgegevens Voor een beschrijving van de gebruikte gegevensbronnen, zie www.veiligheid.nl. Bij de samenstelling van deze publicatie is de grootst mogelijke zorgvuldigheid in acht genomen. Consument en Veiligheid aanvaardt echter geen verantwoordelijkheid voor eventuele, in deze uitgave voorkomende, onjuistheden of onvolkomenheden. Overname van tekst of gedeelten van tekst is toegestaan, mits met de juiste bronvermelding. Indien tekst gebruikt wordt voor commerciële doelstellingen dient altijd vooraf schriftelijke toestemming verkregen te zijn. Sterk in het voorkomen van ernstige ongevallen www.veiligheid.nl Bezoekadres Rijswijkstraat 2 1059 GK Amsterdam Postadres Postbus 75169 1070 AD Amsterdam Telefoon algemeen: 020 511 45 11 Servicedesk: 020 511 45 67 (ma t/m vr 9.00-13.00) Faxnummer: 020 669 28 31 E-mail: info@veiligheid.nl Tabellen Fietsongevallen / Consument en Veiligheid / januari 2010
Letsels Medisch behandelde letsels Aantal doden Doden Opnamen SEH-behandelingen Trend doden Aantal Percentage 2003-2008 1 opnamen opnamen Trend opnamen 2004-2008 2 Aantal SEHbehandelingen Gemiddeld aantal opnamedagen Trend SEHbehandelingen 2004-2008 2 Medische kosten per slachtoffer 3 Totale kosten arbeids verzuim Verkeersongevallen, algemeen 610.000 300.000 760-32% 21.000 6% 130.000 18% 7,2 8% 2.300 570 milj. Fietsongevallen 300.000 180.000 180 (-8%) 9200 24% 70.000 15% 6,5 22% 2.000 250 milj. Fietsongevallen, 55 jaar en ouder 84.000 59.000 120 (6%) 3900 26% 17.000 27% 8,9 41% 4.800 33 milj. Bron: Ongevallen en Bewegen in Nederland 2006-2008, Consument en Veiligheid (letsels en medisch behandelde letsels); Statistiek niet-natuurlijke dood 2003-2008, Centraal Bureau voor de Statistiek (doden); Landelijke Medische Registratie 2004-2008, Prismant (ziekenhuisopnamen); Letsel Informatie Systeem 2004-2008, Consument en Veiligheid (SEH-behandelingen); Letsellastmodel 2008, Consument en Veiligheid i.s.m. Erasmus Medisch Centrum (kosten). (alle gegevens betreffen jaarlijkse gemiddelden) 1 ( )Trend niet significant: p>=0,05. Trends berekend met jaaraantallen 2 ( )Trend niet significant: p>=0,01. Trends berekend met maandaantallen 3 Gemiddelde directe medische kosten van slachtoffers die zijn behandeld op een SEH-afdeling of zijn opgenomen in het ziekenhuis.
Medische behandelaars Type ongeval: Verkeersongeval Fietsen Medisch behandelde letsels 1 Medische behandelingen 1 Huisarts/huisartsenpost 91.000 150.000 SEH-behandelingen 70.000 2 70.000 Specialist, poli 69.000 240.000 Ziekenhuisopnamen 9.200 2 9.200... Totaal 180.000 Bron: Ongevallen en Bewegen in Nederland 2006-2008, Consument en Veiligheid (Indien van toepassing: huisarts, specialist, fysiotherapeut, ambulancepersoneel, tandarts, totaal); Letsel Informatie Systeem 2004-2008, Consument en Veiligheid (SEH-behandelingen); Landelijke Medische Registratie 2004-2008, Prismant (ziekenhuisopnamen) (alle gegevens betreffen jaarlijkse gemiddelden) 1 Alleen de meest voorkomende medische behandelaars/behandelingen zijn opgenomen in de tabel. Per ongevalsletsel zijn meerdere medische behandelaars mogelijk, de som van de afzonderlijke aantallen is daarom groter dan het totaal in de tabel. 2 Hierbij nemen we aan dat het aantal behandelde letsels nauwelijks afwijkt van het aantal behandelingen
Dodelijke ongevallen naar leeftijd en geslacht Type ongeval: Verkeersongeval Verkeersdeelname slachtoffer: Fiets Man Vrouw Totaal Aantal per Aantal per Aantal per Aantal % 100.000 1 Aantal % 100.000 1 Aantal % 100.000 1 0-4 jaar 1 <1 0,12 1 1 0,17 1 <1 0,14 5-9 jaar 1 <1 0,20 1 2 0,29 2 1 0,24 10-14 jaar 5 5 1,1 7 9 1,4 12 7 1,2 15-19 jaar 7 6 1,4 6 9 1,3 13 7 1,3 20-24 jaar 3 2 0,57 2 3 0,46 5 3 0,51 25-29 jaar 2 2 0,36 2 3 0,48 4 2 0,42 30-34 jaar 2 1 0,29 2 2 0,29 3 2 0,29 35-39 jaar 2 2 0,37 1 2 0,22 4 2 0,30 40-44 jaar 5 4 0,76 2 3 0,34 7 4 0,55 45-49 jaar 5 4 0,81 4 5 0,59 9 5 0,70 50-54 jaar 5 4 0,84 3 5 0,61 8 4 0,72 55-59 jaar 7 6 1,3 4 6 0,81 12 6 1,1 60-64 jaar 7 6 1,4 5 7 1,1 12 6 1,3 65-69 jaar 8 7 2,4 6 8 1,7 14 8 2,0 70-74 jaar 13 11 4,7 7 9 2,1 19 10 3,3 75-79 jaar 15 13 7,5 8 11 2,9 23 12 4,9 80 jaar en ouder 25 23 13 10 14 2,5 36 19 6,0 Totaal 110 100 1,4 72 100 0,87 180 100 1,1 % 61 39 100 Bron: Statistiek niet-natuurlijke dood 2004-2008, Centraal Bureau voor de Statistiek (doden); Bevolkingsstatistiek 2004-2009, Centraal Bureau voor de Statistiek (inwoners) (alle gegevens betreffen jaarlijkse gemiddelden) 1 Aantal per 100.000 inwoners van de betreffende leeftijdsgroep en/of geslacht
Dodelijke ongevallen naar object botsing Type ongeval: Verkeersongeval Verkeersdeelname slachtoffer: Fiets 0-19 jaar 20-54 jaar 55-74 jaar 75 jaar en ouder Totaal Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Personenauto of kleine vrachtauto 15 50 16 41 26 45 31 52 87 47 Zware vrachtauto/bus 7 25 9 23 10 18 7 12 34 18 Trein 2 8 1 2 - - 1 1 4 2 Fiets - - 1 2 2 3 1 2 4 2 N.n.g. motorvoertuig 1 3 1 1 1 2 1 1 3 2 Brom-/snorfiets 0 <1 0 <1 1 2 0 <1 2 1 Tram 0 <1 0 <1 0 <1 1 2 2 1 Overig/onbekend/geen botsing 3 12 11 28 17 29 17 28 48 26 Totaal 29 100 40 100 57 100 59 100 180 100 Bron: Statistiek niet-natuurlijke dood 2004-2008 (jaarlijks gemiddelde), Centraal Bureau voor de Statistiek
Dodelijke ongevallen naar type botsing x leeftijd Type ongeval: Verkeersongeval Verkeersdeelname slachtoffer: Fiets 0-19 jaar 20-54 jaar 55-74 jaar 75 jaar en ouder Totaal Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Botsing met rijdend object 27 92 29 72 41 72 43 74 140 76 Geen botsing 1 2 8 19 12 22 13 23 34 19 Botsing met stilstaand object 1 2 2 4 2 4 1 1 5 3 Onbekend 1 3 2 4 1 2 1 2 5 3 Totaal 29 100 40 100 57 100 59 100 180 100 Bron: Statistiek niet-natuurlijke dood 2004-2008 (jaarlijks gemiddelde), Centraal Bureau voor de Statistiek
Ziekenhuisopnamen naar leeftijd en geslacht Type ongeval: Vervoersongeval Standaard filters: Fietsen Aantal % Man Vrouw Totaal Aantal per 100.000 1 Aantal % Aantal per 100.000 1 Aantal % Aantal per 100.000 1 0-4 jaar 120 2 23 83 2 17 200 2 20 5-9 jaar 290 6 56 170 4 35 460 5 46 10-14 jaar 420 9 82 290 7 59 700 8 71 15-19 jaar 380 8 74 250 6 51 630 7 63 20-24 jaar 220 5 45 160 4 32 380 4 39 25-29 jaar 200 4 39 140 3 29 340 4 34 30-34 jaar 220 4 39 140 3 26 360 4 32 35-39 jaar 260 5 41 150 4 24 420 5 32 40-44 jaar 320 7 49 200 5 31 520 6 40 45-49 jaar 360 7 58 220 5 35 570 6 47 50-54 jaar 370 7 64 270 6 48 630 7 56 55-59 jaar 360 7 65 350 8 64 710 8 64 60-64 jaar 290 6 65 340 8 75 630 7 70 65-69 jaar 240 5 71 330 8 91 580 6 81 70-74 jaar 240 5 90 420 10 130 660 7 110 75-79 jaar 260 5 130 430 10 160 690 8 150 80-84 jaar 220 4 180 250 6 120 470 5 140 85-89 jaar 96 2 180 81 2 65 180 2 99 90 jaar en ouder 21 <1 120 6 <1 8,8 27 <1 33 Totaal 4.900 100 60 4.300 100 52 9.200 100 56 % 53 47 100 Bron: Landelijke Medische Registratie 2004-2008, Prismant; Bevolkingsstatistiek 2004-2009, Centraal Bureau voor de Statistiek (inwoners) (alle gegevens betreffen jaarlijkse gemiddelden) 1 Aantal per 100.000 inwoners van de betreffende leeftijdsgroep en/of geslacht
Ziekenhuisopnamen naar ongevalsscenario x leeftijd Type ongeval: Vervoersongeval Standaard filters: Fietsen 0-4 jaar 5-12 jaar 13-18 jaar 19-54 jaar 55-74 jaar 75 jaar en ouder Totaal Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Overige ongevallen met gewonde fietser Verkeersongevallen met een motorvoertuig fietser aangereden door motorvoertuig 180 92 670 81 590 67 2.600 79 2.100 83 1.100 83 7.300 80 17 8 150 18 280 32 650 20 440 17 230 17 1.800 19 13 7 140 16 250 29 560 17 390 15 210 15 1.600 17 Overig 0 <1 5 <1 5 <1 38 1 4 <1 1 <1 53 <1 Totaal 200 100 830 100 870 100 3.300 100 2.600 100 1.400 100 9.200 100 Bron: Landelijke Medische Registratie 2004-2008 (jaarlijks gemiddelde), Prismant
Ziekenhuisopnamen naar locatie en aard van het letsel x leeftijd Type ongeval: Vervoersongeval Standaard filters: Fietsen 0-4 jaar 5-12 jaar 13-18 jaar 19-54 jaar 55-74 jaar 75 jaar en ouder Totaal Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Hoofd en hals 120 60 330 39 370 43 1.300 39 700 27 280 20 3.100 34 hersenschudding 64 32 200 24 200 23 600 18 300 12 110 8 1.500 16 schedel/ hersenletsel, excl. hersenschudding fractuur aangezicht open wond hoofd/hals (exclusief oog) oppervlakkig letsel hoofd/hals (exclusief oog) 34 17 89 11 100 12 350 11 260 10 120 9 960 10 3 1 11 1 36 4 200 6 72 3 15 1 330 4 11 6 13 2 17 2 80 2 36 1 15 1 170 2 8 4 16 2 15 2 65 2 28 1 15 1 150 2 Romp en wervelkolom 6 3 93 11 110 13 440 13 380 15 180 13 1.200 13 inwendig letsel romp fractuur wervelkolom 3 2 48 6 48 6 100 3 59 2 17 1 270 3 0 <1 2 <1 11 1 110 3 82 3 28 2 240 3 fractuur bekken 0 <1 1 <1 3 <1 43 1 91 4 82 6 220 2 fractuur thorax - - 0 <1 4 <1 86 3 94 4 36 3 220 2 oppervlakkig letsel romp/ wervelkolom 2 <1 31 4 38 4 74 2 40 2 18 1 200 2 Schouder/arm/ hand 31 16 250 30 170 20 640 19 500 20 170 13 1.800 19 fractuur onderarm 11 6 76 9 47 5 170 5 140 6 49 4 500 5 fractuur pols 3 2 71 9 42 5 74 2 110 4 35 3 340 4 fractuur sleutelbeen fractuur bovenarm 0 <1 6 <1 19 2 160 5 49 2 7 <1 240 3 1 <1 10 1 13 1 46 1 77 3 44 3 190 2 fractuur elleboog 13 7 61 7 17 2 18 <1 30 1 12 <1 150 2 fractuur hand/vinger 1 <1 8 <1 18 2 75 2 32 1 5 <1 140 2 Heup/been/voet 35 17 130 15 150 18 770 23 900 35 670 49 2.700 29 fractuur heup 1 <1 5 <1 6 <1 140 4 460 18 500 37 1.100 12 fractuur enkel 4 2 20 2 55 6 280 8 160 6 34 3 550 6 fractuur onderbeen brandwond heup/been/voet 10 5 43 5 50 6 220 7 170 7 48 4 540 6 1 <1 6 <1 12 1 29 <1 37 1 40 3 130 1 Overig 7 3 35 4 61 7 170 5 96 4 57 4 430 5 Totaal 200 100 830 100 870 100 3.300 100 2.600 100 1.400 100 9.200 100 Bron: Landelijke Medische Registratie 2004-2008 (jaarlijks gemiddelde), Prismant
SEH-behandelingen naar leeftijd en geslacht Type ongeval: Verkeersongeval Verkeersdeelname slachtoffer: Fiets Aantal % Man Vrouw Totaal Aantal per 100.000 1 Aantal % Aantal per 100.000 1 Aantal % Aantal per 100.000 1 0-4 jaar 2.100 6 430 1.800 5 380 4.000 6 410 5-9 jaar 3.500 9 680 2.700 8 550 6.200 9 620 10-14 jaar 4.800 13 930 4.000 12 810 8.700 12 880 15-19 jaar 3.900 11 780 3.000 9 620 7.000 10 700 20-24 jaar 2.600 7 530 2.200 7 460 4.800 7 490 25-29 jaar 2.200 6 430 1.800 5 360 3.900 6 400 30-34 jaar 1.900 5 350 1.500 5 270 3.400 5 310 35-39 jaar 2.200 6 340 1.400 4 230 3.600 5 280 40-44 jaar 2.300 6 350 1.400 4 220 3.800 5 290 45-49 jaar 2.300 6 370 1.700 5 270 4.000 6 320 50-54 jaar 2.100 6 370 1.800 5 320 3.900 6 340 55-59 jaar 1.800 5 310 2.100 6 390 3.900 6 350 60-64 jaar 1.400 4 310 1.700 5 380 3.100 4 340 65-69 jaar 1.100 3 310 1.700 5 470 2.800 4 390 70-74 jaar 970 3 360 1.600 5 500 2.500 4 430 75-79 jaar 800 2 400 1.500 5 550 2.300 3 490 80-84 jaar 580 2 470 840 3 390 1.400 2 420 85-89 jaar 240 <1 460 220 <1 180 470 <1 260 90 jaar en ouder 40 <1 220 30 <1 48 70 <1 86 Totaal 37.000 100 460 33.000 100 400 70.000 100 430 % 53 47 100 Bron: Letsel Informatie Systeem 2004-2008, Consument en Veiligheid; Bevolkingsstatistiek 2004-2009, Centraal Bureau voor de Statistiek (inwoners) (alle gegevens betreffen jaarlijkse gemiddelden) 1 Aantal per 100.000 inwoners van de betreffende leeftijdsgroep en/of geslacht
SEH-behandelingen naar locatie ongeval x leeftijd Type ongeval: Verkeersongeval Verkeersdeelname slachtoffer: Fiets 0-4 jaar 5-12 jaar 13-18 jaar 19-54 jaar 55-74 jaar 75 jaar en ouder Totaal Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Straat, rijweg, trottoir 3.200 82 8.900 83 9.000 89 25.000 88 11.000 88 3.600 84 61.000 87 rijweg 1.100 28 4.000 37 4.500 44 12.000 43 5.300 43 1.900 44 29.000 41 fietspad 220 6 790 7 930 9 2.200 8 1.200 10 300 7 5.700 8 stoep, trottoir 100 2 260 2 100 <1 260 <1 170 1 80 2 970 1 parkeergelegenheid 10 <1 10 <1 20 <1 50 <1 40 <1 10 <1 140 <1 Natuurgebied 30 <1 130 1 110 1 730 3 190 2 50 1 1.300 2 bos 20 <1 80 <1 80 <1 600 2 130 1 40 <1 950 1 openbare tuin, parken <10 <1 30 <1 20 <1 100 <1 30 <1 <10 <1 190 <1 Om woonhuis 40 1 120 1 40 <1 100 <1 90 <1 70 2 470 <1 garage, oprit 10 <1 60 <1 20 <1 70 <1 70 <1 50 1 270 <1 Speelgelegenheden, attractie-, bungalowparken 20 <1 150 1 20 <1 20 <1 30 <1 <10 <1 250 <1 kampeerterrein <10 <1 90 <1 20 <1 20 <1 20 <1 <10 <1 160 <1 Scholen en dagverblijven 20 <1 90 <1 20 <1 - - <10 <1 - - 130 <1 schoolplein 10 <1 80 <1 20 <1 - - <10 <1 - - 110 <1 Overig <10 <1 50 <1 30 <1 60 <1 20 <1 <10 <1 170 <1 Onbekend 600 15 1.300 12 930 9 2.600 9 1.200 9 550 13 7.100 10 Totaal 4.000 100 11.000 100 10.000 100 28.000 100 12.000 100 4.300 100 70.000 100 Bron: Letsel Informatie Systeem 2004-2008 (jaarlijks gemiddelde), Consument en Veiligheid Let op bij interpretatie indien aandeel 'onbekend' groot is
SEH-behandelingen naar locatie en aard letsel Type ongeval: Verkeersongeval Verkeersdeelname slachtoffer: Fiets 0-4 jaar 5-12 jaar 13-18 jaar 19-54 jaar 55-74 jaar 75 jaar en ouder Totaal Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Hoofd/hals/nek 740 19 1.900 18 2.300 22 8.000 28 2.600 21 810 19 16.000 23 open wond hoofd 260 6 740 7 710 7 3.200 11 1.000 8 300 7 6.300 9 licht hersenletsel 210 5 490 5 630 6 1.900 7 670 5 230 5 4.100 6 oppervlakkig letsel/kneuzing hoofd 200 5 480 5 560 5 1.600 6 450 4 130 3 3.400 5 ernstig schedel/hersenletsel 20 <1 60 <1 140 1 380 1 190 2 90 2 890 1 fractuur aangezicht/kaak <10 <1 50 <1 70 <1 430 2 150 1 20 <1 730 1 letsel aan gebit 20 <1 60 <1 50 <1 140 <1 <10 <1 - - 280 <1 letsel oogbol <10 <1 10 <1 40 <1 150 <1 60 <1 <10 <1 270 <1 fractuur neus - - 20 <1 40 <1 120 <1 50 <1 20 <1 250 <1 Romp/wervelkolom 30 <1 420 4 480 5 2.100 7 1.100 9 410 10 4.600 7 oppervlakkig letsel/kneuzing romp 20 <1 290 3 350 3 1.300 5 500 4 140 3 2.600 4 fractuur thorax/rib - - <10 <1 10 <1 290 1 230 2 70 2 600 <1 fractuur wervelkolom/ruggemergletsel - - <10 <1 20 <1 170 <1 150 1 60 1 410 <1 fractuur bekken <10 <1 <10 <1 <10 <1 60 <1 120 <1 110 2 310 <1 Schouder/arm/hand 460 12 4.500 42 4.600 45 11.000 40 5.200 42 1.500 35 28.000 40 Bovenarm/elleboog/onderarm 240 6 1.500 14 1.400 14 2.800 10 1.400 12 440 10 7.800 11 oppervlakkig letsel/kneuzing arm 70 2 560 5 720 7 1.000 4 300 2 60 2 2.700 4 fractuur elleboog 70 2 320 3 290 3 990 3 510 4 110 2 2.300 3 fractuur onderarm 60 2 360 3 220 2 320 1 150 1 50 1 1.200 2 fractuur bovenarm 40 <1 150 1 60 <1 190 <1 300 2 150 4 880 1 open wond arm <10 <1 30 <1 30 <1 210 <1 120 <1 50 1 450 <1 luxatie elleboog <10 <1 10 <1 <10 <1 40 <1 40 <1 <10 <1 110 <1 Hand/vingers 70 2 1.000 9 1.400 13 3.300 11 1.200 10 280 6 7.100 10 fractuur hand/vinger 30 <1 520 5 600 6 1.500 5 610 5 130 3 3.400 5 oppervlakkig letsel/kneuzing hand/vinger 30 <1 350 3 530 5 1.100 4 300 2 50 1 2.300 3 open wond hand/vinger 10 <1 80 <1 130 1 320 1 140 1 60 1 730 1 luxatie hand/vinger <10 <1 30 <1 40 <1 200 <1 110 <1 40 <1 410 <1 distorsie hand/vinger - - 30 <1 30 <1 60 <1 20 <1 <10 <1 150 <1 Pols 90 2 1.700 16 1.300 13 1.700 6 1.200 10 440 10 6.500 9 polsfractuur 80 2 1.100 11 750 7 990 3 1.000 8 400 9 4.400 6 oppervlakkig letsel/kneuzing pols <10 <1 510 5 440 4 660 2 210 2 30 <1 1.900 3 distorsie pols - - 40 <1 70 <1 70 <1 20 <1 <10 <1 210 <1
SEH-behandelingen naar locatie en aard letsel Type ongeval: Verkeersongeval Verkeersdeelname slachtoffer: Fiets 0-4 jaar 5-12 jaar 13-18 jaar 19-54 jaar 55-74 jaar 75 jaar en ouder Totaal Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Schouder/sleutelbeen/ac-gewricht 60 1 310 3 580 6 3.600 13 1.300 11 320 8 6.200 9 fractuur sleutelbeen/schouder 50 1 200 2 310 3 1.700 6 680 6 200 5 3.100 4 oppervlakkig letsel/kneuzing sleutelbeen/schouder <10 <1 90 <1 190 2 950 3 320 3 70 2 1.600 2 luxatie schouder/ac-gewricht <10 <1 <10 <1 60 <1 910 3 300 2 50 1 1.300 2 Heup/been/voet 2.700 68 3.700 34 2.400 24 6.100 22 3.100 25 1.500 34 19.000 28 Enkel 1.200 30 1.200 11 530 5 1.500 5 520 4 140 3 5.100 7 enkelfractuur 320 8 300 3 130 1 590 2 340 3 90 2 1.800 3 enkeldistorsie 310 8 380 4 190 2 550 2 100 <1 20 <1 1.600 2 oppervlakkig letsel/kneuzing enkel 460 12 450 4 190 2 300 1 70 <1 20 <1 1.500 2 open wond enkel 90 2 80 <1 10 <1 30 <1 <10 <1 <10 <1 230 <1 Knie 30 <1 500 5 810 8 2.000 7 760 6 210 5 4.300 6 oppervlakkig letsel/kneuzing knie 20 <1 340 3 510 5 1.100 4 360 3 110 3 2.500 4 distorsie knie <10 <1 40 <1 130 1 310 1 80 <1 20 <1 570 <1 open wond knie <10 <1 80 <1 90 <1 240 <1 80 <1 30 <1 520 <1 fractuur knie <10 <1 30 <1 40 <1 170 <1 200 2 50 1 510 <1 Voet/tenen 730 18 1.100 10 510 5 1.000 4 350 3 60 1 3.800 5 oppervlakkig letsel/kneuzing voet/tenen 350 9 520 5 250 2 450 2 120 <1 20 <1 1.700 2 fractuur voet/teen 100 3 170 2 140 1 410 1 190 2 20 <1 1.000 1 open wond voet/tenen 80 2 140 1 60 <1 80 <1 20 <1 10 <1 390 <1 Onderbeen 690 17 680 6 320 3 870 3 470 4 220 5 3.300 5 fractuur onderbeen 530 13 390 4 100 1 320 1 180 1 50 1 1.600 2 oppervlakkig letsel/kneuzing onderbeen 130 3 160 2 150 1 310 1 110 <1 50 1 910 1 open wond onderbeen 20 <1 130 1 60 <1 190 <1 160 1 120 3 690 <1 Heup/bovenbeen 30 <1 210 2 240 2 730 3 1.000 8 830 19 3.100 4 heupfractuur - - <10 <1 10 <1 170 <1 550 4 580 13 1.300 2 oppervlakkig letsel/kneuzing heup/bovenbeen 10 <1 100 <1 180 2 450 2 340 3 150 4 1.200 2 fractuur bovenbeen 10 <1 50 <1 20 <1 50 <1 90 <1 80 2 300 <1 open wond heup/bovenbeen <10 <1 50 <1 30 <1 50 <1 10 <1 <10 <1 150 <1 Overig 60 1 200 2 380 4 760 3 300 2 120 3 1.800 3 Totaal 4.000 100 11.000 100 10.000 100 28.000 100 12.000 100 4.300 100 70.000 100 Bron: Letsel Informatie Systeem 2004-2008 (jaarlijks gemiddelde), Consument en Veiligheid
SEH-behandelingen naar type letsel Type ongeval: Verkeersongeval Verkeersdeelname slachtoffer: Fiets 0-4 jaar 5-12 jaar 13-18 jaar 19-54 jaar 55-74 jaar 75 jaar en ouder Totaal Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Fractuur 1.300 33 3.700 35 2.900 28 8.500 30 5.600 45 2.200 51 24.000 35 Oppervlakkig letsel 1.300 33 3.900 37 4.300 43 9.800 34 3.300 27 900 21 24.000 34 Open wond 480 12 1.400 13 1.200 11 4.400 16 1.600 13 590 14 9.600 14 Licht hersenletsel 210 5 490 5 630 6 1.900 7 670 5 230 5 4.100 6 Distorsie 510 13 740 7 520 5 1.200 4 280 2 60 1 3.300 5 Luxatie 30 <1 90 <1 170 2 1.300 5 480 4 90 2 2.100 3 Ernstig schedel-/hersenletsel 20 <1 50 <1 130 1 300 1 160 1 80 2 740 1 Spier- of peesletsel <10 <1 30 <1 60 <1 250 <1 110 <1 20 <1 460 <1 Na onderzoek geen letsel 40 <1 70 <1 100 <1 180 <1 50 <1 20 <1 460 <1 Orgaanletsel <10 <1 70 <1 50 <1 110 <1 40 <1 <10 <1 280 <1 Overig 30 <1 60 <1 70 <1 260 <1 70 <1 20 <1 520 <1 Onbekend 10 <1 60 <1 80 <1 190 <1 90 <1 40 1 480 <1 Totaal 4.000 100 11.000 100 10.000 100 28.000 100 12.000 100 4.300 100 70.000 100 Bron: Letsel Informatie Systeem 2004-2008 (jaarlijks gemiddelde), Consument en Veiligheid
SEH-behandelingen naar verkeersfunctie slachtoffer Type ongeval: Verkeersongeval Verkeersdeelname slachtoffer: Fiets 0-4 jaar 5-12 jaar 13-18 jaar 19-54 jaar 55-74 jaar 75 jaar en ouder Totaal Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Bestuurder 1.100 27 8.500 80 9.700 96 28.000 98 12.000 99 4.200 99 64.000 91 Passagier 2.800 71 2.000 19 340 3 350 1 40 <1 10 <1 5.600 8 Overig - - <10 <1 <10 <1 <10 <1 <10 <1 <10 <1 10 <1 Onbekend 90 2 150 1 70 <1 140 <1 30 <1 20 <1 510 <1 Totaal 4.000 100 11.000 100 10.000 100 28.000 100 12.000 100 4.300 100 70.000 100 Bron: Letsel Informatie Systeem 2004-2008 (jaarlijks gemiddelde), Consument en Veiligheid
SEH-behandelingen naar verkeersscenario Type ongeval: Verkeersongeval Verkeersdeelname slachtoffer: Fiets 0-4 jaar 5-12 jaar 13-18 jaar 19-54 jaar 55-74 jaar 75 jaar en ouder Totaal Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Eenzijdig ongeval 3.700 94 8.300 78 6.000 60 19.000 67 8.300 68 3.000 69 48.000 69 met de fiets 3.700 94 8.300 78 6.000 60 19.000 67 8.300 68 3.000 69 48.000 69 val van fiets 1.000 26 6.200 58 5.600 55 18.000 64 8.000 65 2.900 68 42.000 60 bekneld tussen fietsspaken, fietswiel 2.400 61 1.800 17 150 2 110 <1 10 <1 <10 <1 4.600 7 verstapt bij afstappen fiets <10 <1 <10 <1 50 <1 190 <1 70 <1 <10 <1 320 <1 val uit kinderzitje van fiets 130 3 <10 <1 - - 10 <1 <10 <1 - - 150 <1 Botsing met voertuig of voetganger 150 4 1.600 15 3.000 30 6.300 22 2.500 20 800 19 14.000 21 met de fiets 150 4 1.600 15 3.000 30 6.300 22 2.500 20 800 19 14.000 21 botsing met personenauto 70 2 730 7 1.600 16 3.600 13 1.300 10 490 12 7.800 11 botsing met fiets 50 1 670 6 880 9 1.600 6 820 7 200 5 4.300 6 botsing met brom-, snorfiets <10 <1 90 <1 330 3 510 2 200 2 40 <1 1.200 2 botsing met motor, scooter <10 <1 20 <1 50 <1 110 <1 30 <1 <10 <1 220 <1 botsing met vrachtwagen - - 20 <1 40 <1 100 <1 30 <1 20 <1 220 <1 botsing met bus, tram <10 <1 20 <1 40 <1 100 <1 20 <1 <10 <1 180 <1 tegen voetganger gebotst <10 <1 <10 <1 20 <1 110 <1 30 <1 <10 <1 170 <1 botsing met bestelauto, pickup <10 <1 30 <1 30 <1 60 <1 20 <1 10 <1 160 <1 Botsing met obstakel 80 2 570 5 700 7 2.000 7 880 7 260 6 4.500 6 met de fiets 80 2 570 5 700 7 2.000 7 880 7 260 6 4.500 6 tegen paal 10 <1 110 <1 170 2 400 1 200 2 40 <1 950 1 tegen stoeprand <10 <1 140 1 80 <1 380 1 240 2 90 2 930 1 tegen autoportier <10 <1 10 <1 40 <1 270 <1 110 <1 20 <1 450 <1 tegen stilstaande auto <10 <1 70 <1 90 <1 120 <1 40 <1 20 <1 350 <1 tegen boom <10 <1 20 <1 50 <1 100 <1 20 <1 <10 <1 200 <1 tegen lantaarnpaal <10 <1 20 <1 30 <1 60 <1 10 <1 <10 <1 130 <1 tegen muur <10 <1 40 <1 30 <1 30 <1 <10 <1 <10 <1 120 <1 tegen steen, tegel - - 10 <1 20 <1 50 <1 20 <1 10 <1 110 <1 Verkeersongeval, overig, onbekend 30 <1 210 2 340 3 1.100 4 610 5 240 6 2.600 4 Totaal 4.000 100 11.000 100 10.000 100 28.000 100 12.000 100 4.300 100 70.000 100 Bron: Letsel Informatie Systeem 2004-2008 (jaarlijks gemiddelde), Consument en Veiligheid