DE GEMEENTE ALS BEWEGING Terug naar de essentie Kees de Vlieger Een Kerygma studie
Copyright Stichting Kerygma Nederland Kerkstraat 24-3 3781 GB Voorthuizen Tel. 0342-475048 E-mail: kerygma@kerygma.nl www.kerygma.nl De schriftgedeelten zijn overgenomen uit de Herziene Statenvertaling Copyright 2010 Stichting HSV Zonder schriftelijke toestemming van Kerygma mag niets uit deze cursus worden overgenomen. Uitgave maart 2012.
Voorwoord D e afgelopen jaren hebben we als Kerygma veel accent gelegd op het toerusten van gelovigen tot discipelen van Jezus. Veel gemeentes zijn er op een mooie manier mee aan de slag gegaan. Maar nu stuiten we op een probleem. Ondanks alle energie die hierin gestopt is, ontstaat er niet automatisch een echt veranderingsproces in de gemeente. Met het opzetten van een mooi discipelschapprogramma wordt de gemeente nog geen beweging van discipelen. En hier willen (moeten) we juist naartoe. Zijn we nog een beweging? De laatste tijd stel ik mezelf de volgende urgente vragen: Hoe wordt de gemeente opnieuw een beweging van discipelen? Hoe ontstaat zo n beweging? En, kan zo n beweging wel binnen onze bestaande programmastructuren ontstaan? Elke beweging heeft een DNA-structuur. Dit betekent dat de beweging ergens aan te herkennen is, waardoor ze gedreven wordt en bij elkaar wordt gehouden. Zo n beweging zien we in Handelingen. Het begon niet met het stichten van een kerk maar met een beweging. Toen door de uitstorting van de Heilige Geest de beweging begon, was er immers nog geen kerk. De kerk in beweging of de kerk een beweging? In onze situatie is het veel lastiger om van een kerk een beweging te maken. Dit is nog niet zo eenvoudig. Velen proberen echter wel om de kerk in beweging te krijgen, maar dit is nu niet wat we bedoelen. De kerk moet niet in beweging komen, de kerk moet opnieuw een beweging worden. Ook als Westerse kerk zijn we uit een beweging ontstaan en hier moeten we weer naar terug. Het leidinggeven aan een kerk is iets heel anders dan betrokken zijn binnen een beweging die door de Heilige Geest wordt geleid. Het boek Handelingen gaat daarom niet over de handelingen van de apostelen maar over die van de Heilige Geest. Andere dingen doen of de dingen anders doen? Voor verandering hebben we het in het verleden veel gezocht in nieuwe modellen, programma s en structuren. Maar we hebben de afgelopen jaren wel ontdekt dat dit niet de echte oplossing biedt. We hoeven trouwens niet alles aan de kant te gooien maar moeten het wel een ander doel geven. We hebben namelijk altijd een structuur en programma s nodig, alleen mogen ze geen doel op zich worden. Hetzelfde geldt voor het leiderschap van de gemeente, ook dat is
nodig maar dan wel vanuit de vijfvoudige bediening en niet vanuit positie. Het gaat om een andere manier van denken over de gemeente. De gemeente wordt opnieuw het lichaam van Christus waarvan Jezus het Hoofd is, en waarin door de beweging van de Heilige Geest alle gemeenteleden als discipelen mogen en kunnen gaan groeien en bloeien. Wanneer dit onze visie wordt, gaan we geen andere dingen doen maar de dingen anders doen! Samenkomst, kleine groepen en taken blijven nodig, maar er komt dan meer werfkracht, meer door- en uitwerking, meer vrucht en groei. De Heilige Geest krijgt ruimte en gaat werken. Terug naar de essentie Door hier over na te denken, is deze nieuwe studie ontwikkeld: Terug naar de essentie. Ik geloof dat we nu in een tijd leven waarin het mogelijk is, en ook een verlangen is, om over deze dingen te spreken en te onderwijzen. In ons land en in België heb ik hierover al mogen delen en ervaar inderdaad deze openheid en dit verlangen. Ik bid dat deze studie over het functioneren van het Lichaam van Christus, zijn Gemeente, een krachtige uitwerking mag hebben. Het gaat er immers om dat God verheerlijkt zal worden in en door zijn gemeente, omdat ze functioneert zoals Hij het bedoeld heeft! Kees de Vlieger
Inhoudsopgave LES 1 Heeft Jezus het zo bedoeld? 1 Inleiding 2 Deel 1.1 Vragen en knelpunten 4 Deel 1.2 Een nood in gemeenten 5 Deel 1.3 Eenvoud in een complexe tijd 6 Deel 1.4 Waarom eenvoud 7 Deel 1.5 Het voorbeeld van Jezus 8 Deel 1.6 Latere ontwikkelingen 9 Deel 1.7 Een evaluatie binnen een gemeente 11 Vragen en toepassing 13 LES 2 Geen programma maar proces 15 Inleiding 16 Deel 2.1 Modellen 17 Deel 2.2 Twee uitersten 18 Deel 2.3 Deel 2.4 Kenmerken van een programma-kerk 19 Kenmerken van een proces-kerk 21 Deel 2.5 Hoe pak je dit aan? 24 Deel 2.6 Wijsheid en inzicht nodig 26 Deel 2.7 Een voorlopige bouwtekening 28 Vragen en toepassing 31
LES 3 Discipelschap in de gemeente 33 Inleiding 34 Deel 3.1 Het voorbeeld van Jezus 36 Deel 3.2 Het voorbeeld in Handelingen 1-6 40 Deel 3.3 Het voorbeeld van Paulus 43 Vragen en toepassing 47 LES 4 Alle leken betrokken 49 Deel 4.1 Inleiding 50 Zijn alle gemeenteleden discipelen van Jezus? 51 Deel 4.2 We zijn allemaal geroepen 52 Deel 4.3 Ga de leken trainen 53 Deel 4.4 Een groot misverstand 54 Deel 4.5 Hoe begint de reformatie? 56 Deel 4.6 Het afhankelijkheidsmodel 58 Deel 4.7 Het toerustingsmodel 59 Deel 4.8 Van positie naar bediening 63 Deel 4.9 De kracht van Gods Woord 65 Vragen en toepassing 68 LES 5 Nu is het onze beurt 69 Deel 5.1 Inleiding 70 Een omgeving om te kunnen veranderen 71 Deel 5.2 De grootte van de groep 73 Deel 5.3 Wat willen we bereiken 78 Deel 5.4 De noodzaak van gebed 84 Vragen en toepassing 86
LES 6 Een beweging 87 Inleiding 88 Deel 6.1 Het DNA van de beweging 89 Deel 6.2 Waar en hoe begin je? 96 Deel 6.3 Van trouw naar passie 100 Deel 6.4 Is het echt mogelijk? 103 Deel 6.5 Een omgekeerde beweging 104 Vragen en toepassing 106 LES 7 De toerusting 107 Inleiding 108 Deel 7.1 Drie plaatsen voor toerusting 109 Deel 7.2 Verbondenheid 111 Deel 7.3 De drie werkvelden 112 Deel 7.4 Moet nu alles anders? 116 Vragen en toepassing 118 LES 8 Een andere kijk 119 Inleiding 120 Deel 8.1 Een andere kijk op mijn leven 121 Deel 8.2 Een andere kijk op de gemeente 125 Deel 8.3 Een andere kijk op Gods opdracht 128 Deel 8.4 Een andere kijk op invloed 130 Deel 8.5 Een andere kijk op geloof 133 Deel 8.6 Een andere kijk op genade 136 Vragen en toepassing 138
LES 9 Hoe een gemeente tot bloei kan komen 141 Inleiding 142 Deel 9.1 Zeven principes 143 Deel 9.2 Voorbeelden 149 Vragen en toepassing 153