Masterclass Europa Leipzig Charter Kenniscentrum Vlaamse Steden, 27 januari 2010 Mart Grisel, Nicis Institute/EUKN, 2010
Steden zijn in de loop der tijd steeds hoger op de politieke agenda geplaatst EU-Voorzitterschappen, o.a. 2000: 2004: 2005: 2007: 2008: FR: Lille Action Plan NL: Rotterdam Urban acquis UK: Bristol Accord DE: Leipzig Charter FR: Marseille Reference Framework 1
Aandacht voor territoriale diversiteit Verschillen in bevolkingsdichtheid: kansen, problemen als milieu, klimaat, sociale uitsluiting Verschillen in afstand: toegang tot diensten, transport, energie, breedband, voorzieningen Grenzen wegnemen: aanpak milieu, klimaat, natuurrampen, grensoverschrijdend verkeer, bestuurlijke samenwerking Politiek belang: Evenwichtige economische ontwikkeling in de Europese regio s Optimale inzet van deze regio s Relatie steden omgeving (metropolitane regio s) Nieuwe EU-begroting voor de periode 2013-2020 2
Trends in duurzame wijkaanpak Shift van sectoraal naar integraal beleid Shift van government naar governance Aandacht voor top-down én bottom-up benaderingen Aandacht voor rol burgers en partnerships Focus op gebiedsgericht beleid Steeds meer aandacht voor evidence based beleid en transparante referentiekaders 3
Stedelijke ontwikkelingsprogramma s Geïntegreerde meerjaarlijkse programma s SWOT-analyses door steden Ontwikkelingsdoelen Gecoördineerde 3D inzet (Ruimtelijke) focus middelen Coördinatie lokaal en stadsregionaal Prestatieafspraken Koppeling Leipzig doelstellingen - structuurfondsen (besluit EP) 4
Belangrijke stedelijke en territoriale issues Klimaatverandering Demografische ontwikkelingen Concurrentiekracht en globalisering Tegengaan van sociale exclusie in aandachtswijken 5
Versterking concurrentiekracht Compacte stad met aandacht voor Baukultur Ontwikkeling binnensteden Versterking stedelijke infrastructuur en duurzame mobiliteit Aandacht openbare ruimte Energie-efficiënt bouwen Inspelen op klimaatveranderingen Veel aandacht voor innovatie en educatie Belang relatie stad omgeving (stedelijke regio s) Territoriale cohesie door meer netwerken in EU 6
Wijkontwikkeling binnen integrale aanpak Upgrading fysieke omgeving (huisvesting) Versterken lokale economie en arbeidsmarktbeleid Opleiding en training (kinderen en jongeren) Efficiënt en betaalbaar stedelijk transport Centrale sturing, lokale betrokkenheid en middelen EU gelden als aanvulling, gestructureerde kennisuitwisseling 7
Leipzig Charter on sustainable European cities 1. Focus op duurzame stedelijke ontwikkeling 2. Nadruk op een integrale benadering Verbinding urbane agenda (Leipzig Charter) met territoriale agenda Verbinding fysiek, economisch, sociaal/veilig Verbinding bestuurlijke niveaus (multilevel governance) Verbinding betrokken actoren (publiek, privaat, burgers/ngo s) 3. Aanzet tot een Europees raamwerk voor stedelijk beleid 8
Leipzig Charter 9
Analyse Frans Voorzitterschap Leipzig Charter Twee hoofddomeinen 1. Geïntegreerde stedelijke benadering o o o Kwaliteit van de publieke ruimte Modernisering van de infrastructuur met een focus op energiezuinigheid Proactieve innovatie en opleiding 2. Aandacht voor probleemwijken o o o o Fysieke omgeving Lokale economie en arbeidsmarkt Opleiding en scholing Stedelijk vervoer 10
Verdere analyse Geïntegreerde benadering, governance en aandacht voor probleemwijken betreffen alle domeinen. Zes invalshoeken vanuit het Leipzig Charter, plus drie nieuwe invalshoeken vanuit de Marseille verklaring van de ministers Sterkere nadruk op sociale aspecten en duurzaamheid 11
Reference Framework: 9 invalshoeken Publieke ruimte Infrastructuur en energiezuinigheid Proactieve innovatie, opleiding en scholing voor kinderen en jongeren Verbetering van de fysieke omgeving (incl. Baukultur) Versterking lokale economie en arbeidsmarktbeleid Efficiënt en betaalbaar openbaar vervoer Klimaatadaptatie en milieu Groen in de stad Behoud van natuurlijke bronnen 12
City Characteristics (typology / situational factors) City Strategy (leadership priorities) European Sustainable Cities Reference Framework 1 RF Introduction: A vision for sustainable cities 2 Setting 3 Core Model: Arborescence of questions Links (modularity) 4 Performance Assessment Tool The City Leader s dashboard Monitoring Tool / Indicators (or other appropriate measurement frameworks) 5 RF research Good Practices Solutions (tools) Coffee table book Awards Web diagnostic tool Interactive media (evolving future set of deliverables) 1
4 pillars of sustainable development + Governance LEIPZIG / MARSEILLE AXES Environment Economic Social Culture 20 key questions 5 to 10 key questions Main Objectives 100 detailed questions 20 detailed questions Operational Objectives Catalogue of illustrations Illustrations 14
Presentation of the first level of questions 15 In terms of ENVIRONMENT, does my strategy / project / policy contribute to In terms of SOCIAL, does my strategy / project / policy contribute to In terms of ECONOMIC, does my strategy / project / policy contribute to In terms of CULTURE, does my strategy / project / policy contribute to Limit urban sprawl? Regenerate deprived neighbourhoods? Develop green business? Preserve built environment and urban landscapes? Bring nature in the city? Increase social diversity? Develop an economy of proximity? Foster local traditions and living culture? Limit greenhouse gas emissions? Promote the integration of people experiencing or at risk of exclusion? Reinforce the economic attractivity of the territory? Promote access to culture? Cope with natural and industrial disasters? Improve quality and accessibility of basic public services? Conduct and adapt to local and international economic transformations/ changes? Favour exchanges between citizens? Preserve quality and availability of natural resources? Ensure that all young people reach a minimum level of education and training? Favour artistic creation?
Sneak preview Tool Reference Framework 16