ICD Infosessie in samenwerking met BIPIB Dr. Johan Vijgen Elektrofysioloog Leven met een defibrillator
Wat is hartstilstand of plotse dood? Plotse dood is het gevolg van een plotse en onverwachte hartstilstand die leidt tot overlijden
Het stoppen van ventrikelfibrillatie door een electrische shock or reconversie Paul ZOLL 1954
Electrische reconversie
AED-toestel
Michel Mirowski 1966 Concept 1969 Israel>Baltimore 1972 Development 1980 First implant 1985 FDA approval
Eerste defibrillatoren: chirurgisch
Eerste defibrillator in Hasselt 23-11-2000
Evolutie defibrillatorimplantaties Hasselt 180 160 140 120 100 80 60 40 20 0 1 59 25 29 32 34 1 2 8 4 5 7 99 91 80 74 78 79 78 58 38 32 15 18 18 19 23 25 94 41 8 106 86 43 27 13 11 ICD CRT-D
Implantatieteam
Waarom heb ik een defibrillator nodig? Uw cardioloog adviseert U een defibrillator te laten plaatsen Dit betekent dat U een risico heeft op plotse dood U bent reeds gered van plotse dood (secundaire preventie) U heeft een aanzienlijke kans om ventrikelfibrillatie te krijgen (primair) - U maakte in het verleden een belangrijk hartinfarct door - U heeft een uitgezet en verzwakt hart - U heeft een erfelijke aandoening - Brugada syndroom - Verlengd QT syndroom - Hypertrofe cardiomyopathie - Rechter ventrikeltachycardie -. De defibrillator zal plotse dood door ritmestoornissen voorkomen
Wat doet een defibrillator? Monitoring van het hartritme Detectie van ritmestoornissen - Frequentie (vb.180/min) Stoppen van ritmestoornissen - Snelle prikkels (ATP), defibrillatie (shock) Pacemaker voor traag hartritme Holtermonitor Soms kan een defibrillator ook de pompfunctie van het hart verbeteren
Stoppen van de ritmestoornis door pacing Pijnloos
Stoppen van de ritmestoornis dmv. ICD shock Kan pijnlijk zijn
Welke problemen kunnen er optreden? Wat moet ik doen indien ze optreden? Pijn, zwelling of roodheid aan de wonde U krijgt koorts U krijgt een shock U bent plots duizelig of flauwgevallen U hoort het toestel beepen U bent angstig, onzeker of depressief Uw partner is onzeker en angstig
Worden er beperkingen opgelegd? Afhankelijk van onderliggend hartlijden - Verminderde functie? Ritmestoornissen? - Revalidatie en sportbeoefening Risico voor bewustzijnsverlies - besturen van een voertuig Privévoertuig: 3 maanden na implant of na shock Professioneel rijden uitgesloten - geen risicoberoepen Aanwezigheid van de defibrillator - Fysieke hinder - Contactsporten - (Sexueel) contact is geen probleem Regelmatige controle (raadpleging/tele)
<30j 19 31-40j 42 41-50j 139 51-60j 301 61-70j 442 71-80j 457 81-90j 85 1485 Leeftijdsverdeling ICD-patiënten Hasselt
Wat is de invloed van de omgeving? Huishoudtoestellen, computer, auto, GSM (geen probleem) Diefstalbeschermingssystemen (doorlopen geen probleem) Metaaldetector luchthaven (pasje gebruiken) Lassen (eerst testen) Krachtcentrales, industriële generatoren (eerst testen) Industriële zendapparatuur (eerst testen) Ziekenhuis (opgelet!) Magneetscanner of MRI: speciale regeling Electro-chirurgie Diadynamische stromen (kine) Radiotherapie
Worden er beperkingen opgelegd? Afhankelijk van onderliggend hartlijden - Verminderde functie? Ritmestoornissen? - Revalidatie en sportbeoefening Risico voor bewustzijnsverlies - besturen van een voertuig Privévoertuig: 3 maanden na implant of na shock Professioneel rijden uitgesloten - geen risicoberoepen Aanwezigheid van de defibrillator - Fysieke hinder - Contactsporten - (Sexueel) contact is geen probleem
KB 16.3.1968/KB 1.12.1975 Elke bestuurder moet in staat zijn te sturen, de vereiste lichaamsgeschiktheid en de nodige kennis en rijvaardigheid bezitten verklaring ondertekend niet te lijden aan één van de lichaamsgebreken en aandoeningen bepaald door de Koning
KB 23 maart 1998/ 5 dec 2002 Groep I Voertuigen categorie A3, A, B, B+E, of G Groep II Voertuigen categorie C, C+E, D, D+E Subcategorie C1, C1+E, D1 of D1+E Voertuigen bedoeld voor bezoldigd vervoer Normen betreffende fysieke en geestelijke geschiktheid
EU Richtlijn 2016/1106: lidstaten 2018
Rijgeschiktheid: huidige Belgische wetgeving 6.3.1. Normen voor de kandidaten van groep 1 6.3.1.4. De kandidaat met een ingeplante automatische defibrillator is niet rijgeschikt. 6.3.1.4.1. De kandidaat die geen hartstilstand heeft gehad en bij wie om louter preventieve redenen een defibrillator ingeplant werd, kan rijgeschikt bevonden worden één maand na de datum van inplanting. De kandidaat kan rijgeschikt worden bevonden door de cardioloog van het geneeskundig centrum dat instaat voor de opvolging van de goede werking van de defibrillator en de behandeling van de kandidaat. 6.3.1.4.2. De kandidaat die een hartstilstand heeft gehad en bij wie een defibrillator ingeplant werd, kan na een periode van minstens drie maanden, te rekenen vanaf de datum van inplanting, rijgeschikt worden bevonden door de cardioloog van het geneeskundig centrum dat instaat voor de opvolging van de goede werking van de defibrillator en de behandeling van de kandidaat.
Rijgeschiktheid: huidige Belgische wetgeving 6.3.1.4.3. Als alleen de defibrillator vervangen wordt, kan de kandidaat onmiddellijk rijgeschikt worden verklaard. Bij het vervangen van de elektrode kan de kandidaat rijgeschikt worden verklaard één maand na de inplanting ervan. De cardioloog van het geneeskundig centrum dat instaat voor de opvolging van de goede werking van de defibrillator en de behandeling van de kandidaat, levert het rijgeschiktheidsattest af. 6.3.1.4.4. De kandidaat van wie de defibrillator een stroomstoot heeft gegeven die een invloed heeft gehad op het hartritme, is niet rijgeschikt. De kandidaat kan na een periode van minstens drie maanden, te rekenen vanaf de datum van de laatste stroomstoot, rijgeschikt worden bevonden door de cardioloog van het geneeskundig centrum dat instaat voor de opvolging van de goede werking van de defibrillator en de behandeling van de kandidaat.
Rijgeschiktheid: huidige Belgische wetgeving 6.3.1.4.5. De voorwaarden voor het afleveren van een rijgeschiktheidsattest en voor het verlengen van de geldigheidsduur ervan zijn : a) onder regelmatig geneeskundig toezicht staan; b) voldoende inzicht hebben in de aandoening; c) blijk geven van een strikte therapietrouw; d) en het voorgeschreven behandelingsplan nauwgezet volgen. 6.3.1.4.6. Het rijgeschiktheidsattest kan een maximale geldigheidsduur hebben van drie jaar.
Rijgeschiktheid: huidige Belgische wetgeving 6.3.2. Normen voor de kandidaten van groep 2 6.3.2.4. De kandidaat met een ingeplante defibrillator is niet rijgeschikt.
Men ziet dat toch niet aan mij! Parket stelt wet-arts aan Betrokken bij ongeval Vreemd gedrag op de weg Positieve wegcontrole Bericht vanuit de omgeving (ongerust)
KB 23 maart 1998 Bijlage 6 Inleveringsplicht Binnen de 4 werkdagen (geen straf) Valse verklaring = strafbaar In beslagname en verbeurd verklaring bij veroordeling Sturen met lichaamsgebrek = strafbaar Boete 200-2000 8 dagen tot 5 jaar (facultatief) Vervallen verklaren van het recht tot sturen Bij ongeval terugvorderen van de door de verzekeringsmaatschappij vergoede schade
KB 23 maart 1998 Bijlage 6 Evaluatie van de rijgeschiktheid Rol van de arts? - Meldingsplicht t.o.v. betrokkene - Aansprakelijkheid van de arts bij het niet inlichten van de patiënt Ook bij afleveren niet verantwoorde attesten voor vrijstelling van de gordeldracht - Inlichten van de Procureur? Aanbevelingen van de Orde van Geneesheren Wij rekenen op de verantwoordelijkheidszin van de patiënt en zijn/haar familie!!
Wat in de palliatieve en/of laatste levensfase?
Kan je sterven met een pacemaker / ICD? Non-capture : Ischemie/necrose, hypoxie, acidose, hyper-k
To change or not to change, that s the question Batterij EOL-ERI : MULTIDISCIPLINAIR : - Toestand - Patiënt patient / mentaal/fysiek Familie - Huisarts - Cardioloog, geriater Zelfde overwegingen als bij implantatie : - Wens patient / familie (bij dementie ed.) - Indicatie PM/ICD: - PM dependent vs niet-dependent - Secundaire vs primaire preventie ICD TIJDIG! - CRT bij hartfalen : downgrade CRT-D naar CRT-P?
In een palliatieve setting? ICD : Tachy-therapie uitschakelen * Electief via programmer * Urgent via magneet
Wat na de dood? Begraven = Bodemverontreiniging Crematie = Risico explosie
Bij vragen kan u terecht bij : Dienst Electrofysiologie * Dr. Johan Vijgen * Dr. Dagmara Dilling-Boer * Dr. Pieter Koopman * Dr. Joris Schurmans Palliatief Support Team (PST) * Dr. Birgit Wijgaerts * Dr. Marc Desmet