Samenleving ;,/flt Gemeente Delft Regie op Uitvoering bezoekadres: Stationsplein 1 2611 BV Delft IBAN NL21 BNGH 0285 0017 87 t.n.v. gemeente Delft Retouradres Postbus 78, 2600 ME Delft Aan de gemeenteraad van Delft Behandeld door Heleen van der Linden Telefoon 06 5398 9788 hvdlinden@delft.nl Internet www.delft.nl Telefoon 14015 Datum 14-02-2019 Ons kenmerk 3870583 Uw brief van Onderwerp Actieplan regenboogstad Delft 2019-2022 Uw kenmerk Bijlage Geachte leden van de raad, Bijgaand vindt u ter kennisname het door ans vastgestelde Actieplan regenboogstad Delft 2019-2022, alsmede de aanbiedingsbrief die met dit plan naar het ministerie van OCW wordt verstuurd. rì\ burge eester en wethouders van Delft, / J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart, secretaris dr. M. Berger, l.s.
Samenleving Mit Gemeente Delft Regie op Uitvoering bezoekadres: Stationsplein 1 2611 BV Delft IBAN NL21 BNGH 0285 0017 87 t.n.v. gemeente Delft Behandeld door Heleen van der Linden Retouradres: Postbus 78, 2600 ME Delft T elefoon 06 5398 9788 hvdlinden@delft.nl Ministerie van OCW Internet www.delft.nl directie Emancipatie Telefoon 14015 Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Datum Onderwerp 14-02-2019 aanbieding Actieplan regenboogstad Delft 2019-2022 Ons kenmerk 3870578 Uw brief van Uw kenmerk Bijlage Geachte directie, Hierbij ontvangt u het vastgestelde Actieplan regenboogstad Delft 2019-2022. Als regenboogstad heeft Delft zieh verbanden aan afspraken opgenomen in de intentieverklaring "Lokaal emancipatiebeleid 2019-2022 lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en transgender- en intersekse personen". Hiermee voldoet de gemeente aan de voorwaarden voor de reeds ontvangen toekenning voor de uitvoering van dit beleid. Hoogachtend, / / het college va7 burgem 1 eester en wethouders van Delft, I, ~ L~~~-ee~ter J.M. van Biistervëldt-vfieqerrthart, secretaris cir. M. Berger, I.s.
3870582 Actieplan regenboogstad Delft 2019-2022 I Inleiding Delft is een regenboogstad: een gemeente die met haar beleid actief inzet op de steun, sociale acceptatie en veiligheid van lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen, en transgender- en intersekse personen (LHBTI). Met de ondertekening van de intentieverklaring Lokaal emancipatiebeleid 2019-2022 Lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en transgender- en intersekse personen, verklaart de gemeente, samen met een groot aantal andere Nederlandse gemeenten, in woord en daad mee te werken aan de ambities van het kabinet inzake LHBTI-emancipatie. Hoewel de gemeente, behalve de inzet van ambtelijke capaciteit op het thema, beperkt eigen middelen vrijmaakt voor dit beleid, zet zij zich in door met lokale/regionale organisaties een actieplan op te stellen en uit te voeren. Delft krijgt voor de uitvoering van het actieplan voor de jaren 2019-2022 van het ministerie van OCW ieder jaar 20.000 euro. Delft heeft zich recent aangesloten bij Workplace Pride. Hiermee maakt de gemeente kenbaar dat ook binnen de eigen organisatie aandacht is voor de acceptatie van LHBTI. De activiteiten die daaruit (gaan) voortkomen, zijn weliswaar geen onderdeel van het voorliggende actieplan Regenboogstad, maar dragen wel bij aan de acceptatie van LHBTIpersonen. Dit actieplan bouwt voort op het actieplan Regenboogstad 2015-2017 1. De Delftse Werkgroep Homoseksualiteit (DWH) is een primaire partner die een belangrijke rol speelt in de uitvoering. Zij zet zich in voor voorlichting en het bespreekbaar maken van seksuele diversiteit, op de VO scholen en aan de TU. In hun eigen locatie bieden zij een vertrouwde omgeving voor LHBTI mensen. Zij organiseren hier behalve een ontmoetingsplek ook speciale avonden voor jongeren, kennismakingsgroepen, voorlichting en culturele programma s. In de afgelopen regenboogperiode is binnen DWH naast de al bestaande jongerenvereniging Outsite ook vrouwengroep She Delft opgericht. Naast DWH zijn er Roze 50+ ambassadeurs actief in Delft en is er de Roze Salon, een ontmoetingsmiddag voor oudere LHBTI ers in zorgcentrum Delfshove. Ook een aantal scholen is actief rond het thema seksuele diversiteit. Het is een van de onderwijskerndoelen waar scholen aandacht aan moeten besteden. De wijze waarop vullen de scholen zelf in, soms met advies van DWH, JGZ of GGD. Meerdere scholen werken met het landelijk erkende lesprogramma Lang Leve de Liefde waarin een module seksuele diversiteit is opgenomen. Basisschool De Oostpoort is een Gezonde School op het thema Relaties en Seksualiteit, waarmee het onderwerp integraal en met aandacht voor seksuele diversiteit aan bod komt. Het CLD Molenhuispad (vo) eindigde in 2018 bij de laatste drie nominaties voor de John Blankensteijnprijs 2, maar is zeker niet de enige vo school die méér met het onderwerp doet dan het bieden van voorlichting. Voor het tot stand komen van het Actieplan 2019-2022 is in december 2018 een werksessie georganiseerd. Verschillende organisaties en betrokkenen hebben, onder begeleiding van Movisie, gesproken over het onderwerp sociale acceptatie. Als sociale acceptatie, het eerste speerpunt in de Intentieverklaring, een belangrijk doel is, wat betekent dat dan? Wat 1 Dit Actieplan 2015 2017 is, in lijn met de verlenging door het ministerie van OCW, verlengd tot eind 2018. 2 De John Blankensteijnprijs is door de gemeente Den Haag ingesteld voor initiatieven die bijdragen aan de acceptatie en veiligheid van LHBTI ers, sinds twee jaar voor de hele regio Haaglanden.
houdt het begrip in, en hoe zie je dat de sociale acceptatie beter wordt? En wat kunnen verschillende partners daar aan bijdragen? Op basis van deze werksessie is een concept Actieplan opgesteld, dat eind januari besproken is met de partners. Tijdens de januari sessie is ook het thema Weerbaarheid verder uitgewerkt. Met de opgehaalde input is het voorliggende Actieplan opgesteld, waarna het ter vaststelling is voorgelegd aan het college van B&W. II. Plan van Aanpak 2019-2022 De gemeente zet in op het faciliteren, ondersteunen en verbinden van activiteiten van organisaties en inwoners van Delft. Het uitgangspunt is eigen kracht en zelfredzaamheid. De hieronder benoemde activiteiten worden vooral uitgevoerd door de maatschappelijke partners. In twee werksessies, in december 2018 en januari 2019, hebben diverse partners met elkaar besproken hoe we specifiek de sociale acceptatie én de weerbaarheid van LHBTI kunnen bevorderen. Wat betekent sociale acceptatie? Wat kan mijn organisatie doen om de sociale acceptatie van LHBTI te bevorderen? Hieronder worden de thema s Weerbaarheid en Sociale acceptatie uitgewerkt. Bij Sociale acceptatie richten we ons bij de verdere uitwerking op de beleidsvelden Onderwijs, Sport en Welzijn. Ook wordt een aantal meer algemene acties en maatregelen voorgesteld om de sociale acceptatie van LHBTI in Delft te vergroten. Daarna worden in dit Actieplan ook een aantal activiteiten benoemd die al liepen en waar we mee doorgaan. Tegelijkertijd is het goed te beseffen dat vele partners en bewoners op één of andere manier actief zijn in Delft, ook als het om seksuele diversiteit gaat. De in dit Actieplan benoemde activiteiten geven geen volledig beeld van de diversiteit aan initiatieven en activiteiten in de stad. Weerbaarheid Onder weerbaarheid verstaan we dat LHBTI ers het gevoel hebben dat ze er mogen zijn, en dat zij zelfverzekerd zijn over hun seksualiteit en genderidentiteit. Weerbare LHBTI ers komen voor zichzelf op en twijfelen niet of zij zich kunnen uiten. Sociale acceptatie Onder sociale acceptatie verstaan we dat het uitkomen voor een LHBTI identiteit geen verschil maakt voor de manier waarop je door je omgeving benaderd wordt. Of zoals sommigen het verwoorden: niemand hoeft negatief óf positief te reageren op het feit dat je LHBTI er bent, het is normaal. Beoogde maatschappelijke effecten: Met de partners bespreken we in de eerste helft van 2019 hoe we de beoogde maatschappelijke effecten (het vergroten van de sociale acceptatie van LHBTI in de stad en het versterken van de weerbaarheid van LHBTI ers in Delft) gaan meten en monitoren. Daarbij beseffen we dat het meten van maatschappelijke effecten lastig is, en bovendien vaak pas op langere termijn zichtbaar. We benoemen daarom op de verschillende onderdelen ook concrete resultaten. Een nulmeting op het niveau van effecten én van resultaten wordt in de 1 e helft van 2019 uitgevoerd. 2
1. Versterken weerbaarheid van LHBTI personen Bij het uitwerken van dit thema bleek het lastig om activiteiten te benoemen die heel specifiek de weerbaarheid van individuele LHBTI ers versterken. Veel van de voorgestelde activiteiten zijn gericht op zijn/haar omgeving. We hebben ervoor gekozen activiteiten die meer op de omgeving zijn gericht, onder het thema sociale acceptatie te benoemen. Immers: waar sociale acceptatie breed is, zullen mensen ook makkelijk(er) uitkomen voor hun seksualiteit en genderidentiteit. Toch zijn er ook activiteiten die wél de persoonlijke weerbaarheid versterken. Daarbij zien we vooral het belang van ontmoeting met andere LHBTI ers. Hiervan zijn de Kennismakingsgroepen (KMGs) bij DWH een uitstekend voorbeeld. Ze bieden een plek voor (jonge) mensen om zich te uiten, anderen te ontmoeten en serieuze en minder serieuze zaken te bespreken. Ook wordt maandelijks een Roze Salon gehouden. Met de Roze Salon hebben LHBTI ouderen een eigen ontmoetingsplek, bovendien draagt de activiteit bij aan het LHBTI bewustzijn van de verzorgenden in Delfshove. Ook ontmoetingen tussen oudere en jongere LHBTI ers kunnen ons inziens de weerbaarheid van beiden versterken. - Continueren van de KMGs bij DWH - Continueren Roze Salons - Onderzoeken of extra aanbod voor ontmoetingsgroepen op andere plekken in de stad mogelijk en gewenst is - Faciliteren en stimuleren van ontmoeting tussen jongere en oudere LHBTI ers. Partners: DWH, Roze 50+ ambassadeurs, Delft voor Elkaar, gemeente 2. Bevorderen van sociale acceptatie in het onderwijs In het onderwijs lijkt het erop dat een actieve rol van de scholen bijdraagt aan de acceptatie van LHBTI door de leerlingen (zichtbaar in cijfers over acceptatie door leeftijdsgroepen). In Delft wordt op veel VO scholen voorlichting gegeven, meestal maar niet altijd door DWH. Ook op de TU is DWH actief met bespreekbaar maken van het onderwerp. Bovendien heeft de TU zelf sinds 2 jaar een actief diversiteitsbeleid. Binnen het PO is het onderwerp een van de kerndoelen (zie ook de inleiding). Minder duidelijk is wat er binnen het MBO en HBO op dit gebied gebeurt. - diversiteit wordt opgenomen in de afspraken over integratie die de gemeente met de schoolbesturen maakt (2019-2020) - het aantal PO scholen dat werkt met het Gezonde School thema Seksualiteit en gezondheid stijgt t.o.v. de nulmeting. - onderzoeken of, en bevorderen dat op MBO en HBO opleidingen voorlichting over het onderwerp wordt gegeven - meer VO scholen zijn zelf actief bezig met dit onderwerp, zoals bijvoorbeeld rond paarse vrijdag, met een eigen leerlingenwerkgroep en/of gay-straight alliances (naast de aangeboden voorlichting). Partners: DWH, onderwijs (alle niveaus), gemeente Delft (Jeugd en Onderwijs) 3
3. Bevorderen van sociale acceptatie in de Sport In de sport valt op dat hier relatief erg weinig LHBTI ers uit de kast komen. Hoewel er waarschijnlijk verschillen zijn tussen de diverse sporten, lijkt dit toch breed te gelden. De Delftse wethouder Sport, Karin Schrederhof, heeft met Karin Blankensteijn van de John Blankensteijn Foundation afgesproken bij verschillende sportverenigingen langs te gaan om over het belang van sociale acceptatie van LHBTI te spreken. Tegelijkertijd stellen we, samen met de Sportraad, een intentieverklaring op die verenigingen kunnen ondertekenen. In de intentieverklaring komen zaken als bespreekbaar maken, contactpersonen, gedrag op het veld en voorlichting aan bestuurders, trainers en vrijwilligers, gezamenlijke activiteiten met roze sportverenigingen en/of DWH, en het zichtbaar maken van dit beleid door gebruik van regenboogvlag en aandacht in de eigen nieuwsbrief. - Er is een gedeelde intentieverklaring opgesteld (zomer 2020) - Eind 2021 hebben minstens 5 sportverenigingen deze ondertekend Partners: Sportraad, DWH, Delft voor Elkaar, gemeente, John Blankensteijn Foundation. 4. Bevorderen van sociale acceptatie in Welzijn In de welzijnssector valt op dat er weinig tot niets bekend is over hoe het onderwerp leeft. Voor dit thema zetten we daarom in op het verbeteren van het inzicht in de acceptatie van LHBTI in deze sector. - Welzijnsorganisatie Participe onderzoekt, nadat eerst een interne enquête over het onderwerp is uitgevoerd, middels een cliëntreis 3 in hoeverre acceptatie van LHBTI in de organisatie is ingebed, en past waar nodig een werkwijze of proces aan (2019 / 2020). - Dit interne onderzoek middels een cliëntreis wordt uitgebreid naar DvE partners Stichting Mee, Haaglanden Beweegt en Kwadraad (2020 2022) - De resultaten worden gedeeld met andere organisaties zoals Pieter van Foreest, Careyn, etc. Partners: Delft voor Elkaar, DWH, Roze 50+ ambassadeurs, gemeente 3 Met een zogenaamde cliëntreis wordt in kaart gebracht hoe een cliënt in verschillende fasen / trajecten benaderd wordt als die zich bij de organisatie heeft gemeld. Zitten daar onderdelen in waarbij een LHBTI persoon zich minder welkom kan voelen? Dit kan bijvoorbeeld leiden tot andere vraagstelling bij intake, aanpassen van beeldmateriaal, of anderszins. 4
Bevorderen van sociale acceptatie in de stad (algemeen) Naast de thema-gerichte activiteiten zoals hierboven benoemd, willen we ook de zichtbaarheid van LHBTI ers in de stad vergroten. De stad mag weten dat Delft een regenbooggemeente is! Dit is een signaal voor LHBTI ers die hier wonen, maar ook voor alle andere bewoners. - Een eind 2018 door DWH aan de gemeente aangeboden voorstel om een kunstwerk in de stad te realiseren dat LHBTI positief uitdraagt, wordt de komende periode verder uitgewerkt. Eerste resultaat is dat er in 2020 een (in eerste instantie tijdelijk) kunstwerk wordt gerealiseerd. - In samenwerking met de andere regenbooggemeenten in de regio wordt jaarlijks een programma ontwikkeld om Coming Out Day (COD) breed onder de aandacht te brengen. Naast de lokale activiteiten die rond COD worden georganiseerd door de verschillende partners, is er een gezamenlijk programma en wordt ook gezamenlijk gecommuniceerd over COD. Deze samenwerking heeft de afgelopen jaren geleid tot meer aandacht voor COD in de (lokale, regionale en zelfs landelijke) pers, en wordt komende jaren telkens aangepast aan de behoefte in de regio. Vanaf 2019 zijn er 5 regenbooggemeenten in de regio. - Verbeteren van de digitale informatie voorziening over LHBTI+ (activiteiten, ondersteuningsmogelijkheden) - Onderzoeken of een keurmerk LHBTI-vriendelijk voor lokale ondernemingen en organisaties een meerwaarde kan bieden in de stad Partners: DWH, COC Haaglanden, Gemeente Delft, regiogemeenten Den Haag, Zoetermeer, Leidschendam-Voorburg en Westland, Alphen a/d Rijn Samengevat de resultaten: - minimaal 5 sportverenigingen hebben intentieverklaring ondertekend, - op alle VO scholen wordt voorlichting gegeven, - 4 VO scholen zijn daarnaast zelf actief, - Het aantal PO scholen dat werkt met het Gezonde School thema Relaties en seksualiteit stijgt t.o.v. de nulmeting. - Een inventarisatie van het huidige aanbod op het MBO - Eind 2020 hebben minstens 2 welzijnsinstellingen hebben cliëntreis uitgevoerd en waar nodig de wijze waarop LHBTI ers worden benaderd aangepast - Eind 2020 is een kunstwerk in de openbare ruimte (eerst tijdelijk) gerealiseerd dat symbool staat voor acceptatie van LHBTI-ers in Delft. - jaarlijks lokale én regionale inzet op Coming Out Day Naast bovenstaande activiteiten, worden ook andere activiteiten in Delft opgepakt en voortgezet. Die kunnen en willen we niet allemaal benoemen, maar hieronder een greep uit het aanbod. DWH: - aanbod sociale activiteiten voor LHBTI gemeenschap: homobar, ontmoetingsplek, activiteiten, film, feesten, eettafels, verenigingsblad, et cetera 5
- ondersteuning voor (met name) LHBTI ers bij eventuele problemen, voorlichting, uit de kast komen, contact leggen, kennismaking. Diverse activiteiten, met name gericht op jongeren, (internationale) studenten, vrouwen. - activiteiten gericht op sociale acceptatie en veiligheid, zoals voorlichting op VO, samenwerking met Gay Straight Alliances, zitting in de verenigingsraad (waar alle studentenverenigingen in vertegenwoordigd zijn), bijdrage Coming Out Dag, belangenbehartiging - via website bekendheid geven aan activiteiten binnen en buiten DWH (bijv Roze Salon, COD) De Roze Salon als ontmoetingsplek voor LHBTI ouderen in Delfshove wordt voortgezet III Begroting: Subsidie DWH 12.000,- Bijdrage regionale samenwerking COD 5.000,- Bijdrage Roze Salon 1.500,- Overige kosten 1.500,- 20.000,- De bijdrage aan deze activiteiten wordt door de gemeente in de vorm van subsidies of opdrachten uitgekeerd aan de betrokken organisaties. Dit geldt ook voor de overige uitgaven (bijvoorbeeld een bijdrage voor de sportraad, of Delft voor Elkaar). Deze organisaties zijn niet BTW plichtig. In de begroting is daarom geen BTW opgenomen. De cofinanciering van de gemeente bestaat uit de inzet van personeel (0,15 fte) voor ondersteuning van de activiteiten en het versterken van de samenwerking met verschillende partners in Delft. Daarnaast financiert de gemeente de eigen activiteiten in het kader van bijvoorbeeld Coming Out Dag en waar nodig kosten voor vergaderingen in het kader van dit Actieplan. 6