Lesbrief Arie Aardvarken In Naturalis ontmoet u met uw groep Arie Aardvarken. Hij laat uw leerlingen ontdekken dat dieren heel handig in elkaar zitten. Het museumbezoek bestaat uit een interactieve rondleiding en een twaalftal spellen. Na afloop ontvangt iedere leerling een verwerkingsboekje waarvan een exemplaar is bijgevoegd. De spelletjes in het Arie Aardvarken Doeboek sluiten aan bij wat de leerlingen in Naturalis hebben gezien, gehoord en gedaan. Om het museumbezoek voor te bereiden ontvangt u hierbij tips en lesideeën. Tips Deel uw klas vooraf in groepjes van 3 leerlingen. Gebruik ter herkenning de badgeplaatjes (bijlage 1), vermenigvuldig deze en laat de leerlingen de badges zichtbaar dragen. Gelukkig hoeft u niet nutteloos aan de kant te staan. Na de rondleiding gaan uw leerlingen zelfstandig in groepjes aan de slag. U houdt samen met de ouders toezicht bij de spellen. Stel de ouders hiervan vooraf op de hoogte. U wordt tijdens het programma nader over uw taak ingelicht. De les Post van Arie Aardvarken is een goede voorbereiding op het museumbezoek. De overige lesideeën gaan in op de inhoud van het programma Als u de schoolmethoden Natuurlijk of Leefwereld heeft, kunt u de volgende hoofdstukken ter voorbereiding gebruiken. Natuurlijk Groep 4 Hoofdstuk 2 Op reis Hoofdstuk 5 Horen en zien Leefwereld Groep 4 Hoofdstuk 6 Ogen en oren Hoofdstuk 7 Neus en mond 1
Lesideeën voorleesles Post van Arie Aardvarken Vakgebied Doel van de les Lesmateriaal Natuuronderwijs Leerlingen maken kennis met Arie Aardvarken die hen vertelt wat zij in Naturalis gaan doen. Brief van Arie Aardvarken (bijlage 2) in een envelop Eventueel: kleurpotloden, papier en enveloppen Poster van Arie Aardvarken (bijlagen 2) Inhoud van de les Inleiding: U vertelt de leerlingen dat zij binnenkort naar Naturalis gaan. Wie van de leerlingen is wel eens in Naturalis geweest? Wat is er te zien? Kern: Afsluiting: Arie Aardvarken van Naturalis heeft een brief gestuurd. Haal de brief uit de envelop en lees hem voor. Laat de leerlingen reageren op de vragen van Arie. Vraag de leerlingen of zij een idee hebben gekregen wat ze in Naturalis gaan doen. Vat de informatie van de brief samen. Extra Laat uw leerlingen post maken voor Arie Aardvarken. De leerlingen maken een tekening van een dier en schrijven erbij wat hun dier goed kan. Neem de post voor Arie mee naar Naturalis. 2
kringgesprek Wat zie je aan dit dier? Vakgebied Doel van de les Lesmateriaal Natuuronderwijs Leerlingen worden zich bewust van de functie van opmerkelijke onderdelen van dieren. Afbeeldingen van dieren (niet al te klein). Eventueel door uw leerlingen laten zoeken en mee naar school nemen. Inhoud van de les Inleiding: Stel de leerlingen bij de dierenplaten de volgende vragen. Voorbeeld: haas Wat zie je? Grote oren, lange achterpoten, beige vacht. Wat kan dit dier goed met zijn? Oren. Horen. Kun je dat aan dit dier zien? Ja. Want de haas heeft grote oren. Kun jij ook zo goed? Horen. Nee, waarschijnlijk niet zo goed als haas. Kern: Leg alle afbeeldingen in de kring en stel de volgende vragen: Welk van al deze dieren is het snelst? Waarom denk je dat? Welk van al deze dieren heeft de beste ogen? Waarom denk je dat? Welk van al deze dieren hoort het beste? Waarom denk je dat? Verschillende dieren hebben verschillende lievelingskostjes. Sommige dieren eten alleen maar vlees, andere planten en weer andere dieren lusten allebei. Verdeel de plaatjes van de kinderen in drie groepen: vleeseters, planteneters en alleseters. Er zijn luchtdieren, waterdieren en landdieren. Verdeel de plaatjes van de kinderen in deze drie groepen. Waaraan kun je zien waar het dier leeft? Afsluiting: Hang de afbeeldingen in de klas. Vertel uw leerlingen dat zij ook in Naturalis door goed te kijken kunnen ontdekken waar dieren goed in zijn. 3
tekenles Fantasiedier Vakgebied Doel van de les Lesmateriaal Beeldende vorming, Natuuronderwijs Leerlingen denken na over voordelige eigenschappen van dieren. Tekenmateriaal Inhoud van de les Inleiding: Bespreek met uw leerlingen de eigenschappen van een aantal bestaande dieren. Door goed naar dieren te kijken kun je erachter komen wat ze goed kunnen. Bijvoorbeeld: een jachtluipaard is supersnel dat zie je aan zijn bouw, een schol kan zich goed op de zeebodem verstoppen dat zie je aan zijn kleur, een giraffe kan blaadjes van een boom eten dat zie je aan zijn lange nek enz. Kern: Afsluiting: De leerlingen tekenen een fantasiedier dat een of meer van de volgende eigenschappen bezit: Dat supersnel is Dat zich heel goed kan verstoppen Dat heel snel kan graven Dat nooit bang hoeft te zijn voor vijanden Dat heel goed kan kijken Dat heel goed kan horen Dat heel hoog kan springen Dat heel goed kan zwemmen Dat heel goed kan vliegen Laat een aantal leerlingen hun tekening presenteren en vraag wat hun dier goed kan en waaraan je dat kunt zien. Kun je er een leuke fantasienaam bij verzinnen? 4
knutselopdracht Dat wil ik ook Vakgebied Doel van de les Lesmateriaal Beeldende vorming, Natuuronderwijs Leerlingen worden zich bewust van de functie van opmerkelijke onderdelen van dieren. - Afbeeldingen van dieren. Eventueel door uw leerlingen laten zoeken en mee naarschool nemen. - Tekenmateriaal - Scharen - Lijm Inhoud van de les Inleiding: Bespreek met uw leerlingen de eigenschappen van een aantal bestaande dieren. Door goed naar dieren te kijken kun je erachter komen wat ze goed kunnen. Eendenvoeten zijn handig om mee te zwemmen, met een pauwenstaart val je op, met een schild op je rug ben je veilig enz. Kern: Afsluiting: De leerlingen maken een tekening van zichzelf. Aan hun lichaam plakken de leerlingen onderdelen van dieren die ze graag een dagje zouden willen lenen. Laat een aantal leerlingen vertellen waarom ze bepaalde onderdelen hebben gekozen. Bijvoorbeeld: Waarom wil jij een slurf hebben, Waarom heb jij jezelf de staart van een koe gegeven?, Wat is er handig aan een paar konijnenoren? enz. 5
knipblad Wiebel Arie Vakgebied Doel van de les Lesmateriaal Inhoud van de les Beeldende vorming Voorpret - kopieerblad Wiebel Arie (bijlage 3) voor het beste resultaat op dik papier gekopieerd - kleurpotloden/stiften - scharen - prikkers - paperclips Leerlingen kleuren, knippen en vouwen een wiebelaardvarken. De prikkers moeten door de gaatjes gestoken worden. De paperclips moeten verschoven worden totdat er evenwicht is en de kop en de staart kunnen wiebelen. 6
bijlage 1 badgeplaatjes
bijlage 1 badgeplaatjes
bijlage 2 post van Arie Aardvarken Dag allemaal, Mijn naam is Arie. Arie Aardvarken. Ik woon in Naturalis tussen alle andere dieren. Kennen jullie mij eigenlijk wel? Ik heb grote oren, korte bruine haren en een lange snuit. En kijk eens naar mijn voorpoten, daarmee kan ik heel goed graven! Het liefst eet ik mieren of termieten. Als ik een mierenhoop of termietenheuvel vind, graaf ik die open en eet ik die lekkere beestjes op. Vies? Welnee! Pannenkoeken met stroop, dat vind ík vies. Lievelingskostje Tja, we zijn nou eenmaal niet allemaal hetzelfde. Iedereen heeft een ander lievelingskostje. Vaak kun je aan de tanden van een dier goed zien wat het graag eet. Aan de scherpe tanden van een leeuw zie je dat hij graag vlees eet. Wat dacht je van de grote maalkiezen van een koe? Die zijn juist handig om gras te vermalen. En dan de lange voortanden van een konijn. Daarmee kan hij goed knagen. Dit kan ik goed Aan dieren zie je waar ze goed in zijn. Je kunt aan de lange achterpoten van een kikker zien dat hij ver kan springen. Aan de lange nek van de giraf zie je dat hij hoog in de bomen graast. Aan de witte vacht van de ijsbeer kun je zien dat hij zich goed in de sneeuw kan verstoppen. En met mijn voorpoten, weet je nog, graaf ik als de beste! In het museum In Naturalis gaan we op ontdekkingstocht. Door te kijken, te lopen, te voelen, te verbergen, te horen, te ruiken en te sluipen, ontdekken jullie van alles aan de dieren. Ik ben benieuwd of jullie aan de dieren kunnen ontdekken waar ze goed in zijn. Zeg eens, wat kan een adelaar goed met zijn snavel? (vlees scheuren) Wat kan een egel goed met zijn stekels? (zich beschermen) Wat kan een kat goed met zijn staart? (evenwicht bewaren) Kunnen jullie nog meer dingen verzinnen waar dieren goed in zijn? En is dat ook goed te zien aan het dier? Ik hoor het wel in het museum! Tot ziens in Naturalis. Dan gaan we op avontuur! Arie Aardvarken
bijlage 3 maak een wiebelaardvarken kaasprikker Dit heb je nodig: kleurpotloden kaasprikkers schaar paperclips Dit moet je doen: 1 Kleuren 2 Gaatjes prikken 3 Uitknippen 4 Vouw het lijf langs de stippellijn 5 Paperclips aan de kop en de staart schuiven 6 Steek de kaasprikkers door de gaatjes kaasprikker Verschuif de paperclips totdat er evenwicht is en de kop en de staart kunnen wiebelen