Wegwijs in het beroepsgeheim

Wegwijs in het Actuele ontwikkelingen in zorg en welzijn 1 april 2019 RWOD Dendermonde Anne-Sophie Versweyvelt

I. Situering

Beroepsgeheim in woelige tijden

II. Beroepsgeheim in zorg en welzijn

Oud begrip in een evoluerende context Van colloque singulier naar 1. Hulpverleningsnetwerken 2. Communicatiekanalen met justitie

Oud begrip in een evoluerende context Oud begrip Verouderd begrip o Privaat belang van de Functionele benadering Niet onverenigbaar o Algemeen belang Vertrouwen in beroep & maatschappelijk belang Absolute benadering Overwicht functionele benadering

Artikel 458 Strafwetboek Geneesheren, heelkundigen, officieren van gezondheid, apothekers, vroedvrouwen en alle andere personen die uit hoofde van hun staat of beroep kennis dragen van geheimen die hun zijn toevertrouwd, en deze bekendmaken buiten het geval dat zij geroepen worden om in recht of voor een parlementaire onderzoekscommissie getuigenis af te leggen en buiten het geval dat de wet, het decreet of de ordonnantie hen verplicht of toelaat die geheimen bekend te maken, worden gestraft met gevangenisstraf van een jaar tot drie jaar en een geldboete van honderd euro tot duizend euro of met een van die straffen alleen.

Heb ik een? Ik heb door mijn beroep of staat een noodzakelijke vertrouwensfunctie Mijn vertrouwensfunctie wordt maatschappelijk erkend, hetzij door de wet, hetzij door de traditie of de gewoonte Is het een geheim? Ik bezit uit de aard van mijn beroep of omdat het mij is toevertrouwd informatie die niet bedoeld is om openbaar te maken. Heb ik mijn geschonden? Ik maakte met opzet (willens en wetens) een geheim bekend aan om het even welke derde Ik ben strafbaar, tenzij er een uitzondering bestaat

Heb ik een? Ik heb door mijn beroep of staat een noodzakelijke vertrouwensfunctie Mijn vertrouwensfunctie wordt maatschappelijk erkend, hetzij door de wet, hetzij door de traditie of de gewoonte Is het een geheim? Ik bezit uit de aard van mijn beroep of omdat het mij is toevertrouwd informatie die niet bedoeld is om openbaar te maken. Heb ik mijn geschonden? Ik maakte met opzet (willens en wetens) een geheim bekend aan om het even welke derde Is een uitzondering toepasselijk? (Hulp aan de)

verplichting Specifieke en in de welzijns- en gezondheidszorg o Aangifteplicht besmettelijke ziekten In beginsel naamloos Tenzij identiteit patiënt noodzakelijk o Crisissituatie en/of grensoverschrijdend gedrag Interne aan specifieke aanspreekpunten in bepaalde sectoren

Wettelijk meldrecht: artikel 458bis Sw.

: artikel 458ter Sw. o rechtvaardigingsgrond voor casusoverleg Notie overleg Multilaterale gegevensuitwisseling Besluitvorming Finaliteit Bescherming integriteit Voorkoming terrorisme of georganiseerde criminaliteit

: artikel 458ter Sw. o Kaderbepaling Verdere concretisering regeling procureur des Konings Te bepalen: deelnemers, finaliteit, modaliteiten, o N.v.t. op advocaten m.b.t. incriminerende informatie

: artikel 458ter Sw. o Deelnamevrijheid o o Spreekrecht, geen spreekplicht Gevolgen casusoverleg Enkel spreekrecht binnen contouren casusoverleg Specifieke geheimhoudingsplicht deelnemers Gevolgen voor strafvervolging? Strafvervolging voor misdrijven waarvoor casusoverleg werd georganiseerd Strafvervolging voor misdrijven die niet voorwerp van casusoverleg uitmaken?

= Rechtvaardigingsgrond: strafbaar karakter van het feit verdwijnt o o Doorbreken van is noodzakelijk, en enige mogelijkheid, omwille van een ernstig en dreigend gevaar voor een hoger te beschermen belang Fysieke of seksuele integriteit hoger belang dan privacy

Doorverwijzing verontrustende situaties

Beperkte feedback

Feiten waarvan het is = in het belang van de o o Artikel 458 Sw. beoogt de te beschermen Aandacht voor de concrete omstandigheden en de overwegingen van de zelf

: artikel 46bis/1 Sv. Meldplicht socialezekerheidsinstellingen i.k.v. terrorisme OCMW s, ziekenfondsen, sociale verzekeringsfondsen voor zelfstandigen, werkloosheidskassen Passieve + actieve

: artikel 46bis/1 Sv. Passieve : o Plicht tot meedelen administratieve inlichtingen op vraag van parket Bv. adresgegevens, gezinssamenstelling, uitkeringen waarop een persoon recht heeft, Beperkt tot informatie waarnaar door parket wordt gevraagd o Strafsanctie i.g.v. weigering

: artikel 46bis/1 Sv. Actieve : GwH 14 maart 2019! o Door personeel socialezekerheidsinstellingen o Uit hoofde van hun beroep kennis van ernstige aanwijzingen van terrorisme o Uitz.: medische gegevens o Geen strafsanctie

Schuldig verzuim: artikel 422bis Sw.

Personeel criterium o Aan een door het gebonden persoon o Binnen dezelfde hulpverleningscontext betrokkenheid en finaliteit Inhoudelijk criterium o Noodzakelijke gegevens o Need to know vs. nice to know gericht criterium o In het belang van (de hulpverlening aan) de o Geïnformeerde Verzetsmogelijkheid Transparantie

, maar: o Binnen hetzelfde team Team = duidelijk herkenbare en afgebakende entiteit o Relevante (i.p.v. noodzakelijke) gegevens

o Opheffing? Weinig erkenning in rechtspraak Langzaam meer bijval in rechtsleer Sijpelt door in wetgeving o Absolute vs. functionele benadering

Informatiestromen tussen actoren in de gezondheidszorg overleg o Hulpverlening coördineren en afstemmen o Maximale betrokkenheid o Informatie-uitwisseling: gedeeld of toestemming

: artikel 30 Sv. Niet strafbaar plicht = morele verplichting Ondergeschikt aan

: artikel 29 Sv. Niet strafbaar plicht = morele verplichting Ondergeschikt aan

Onderzoeksr, rechtbank of parlementaire onderzoekscommissie Dus niet t.o.v. politie of parket Spreekrecht en zwijgrecht Rechterlijke controle op misbruik van zwijgrecht Getuigenis in

In geval van straf- of tuchtlijke vervolging van hulpverlener, bv.: stelt hulpverlener aansprakelijk wegens beroepsfout Vervolging wegens schuldig hulpverzuim Equality of arms : Om zich optimaal te kunnen verdedigen, moet informatie doorstromen naar advocaat en andere procespartijen

Belang van openheid en duidelijkheid!

III. Uitleiding

Besluit Juridische regeling Juridische context is steeds relevant, ook in hulpverleningsrelaties Geen absolute begrippen Kader waarbinnen te handelen Bevat criteria en procedures Maar biedt ruimte Hoe bewust en professioneel omgaan met deze ruimte?

Besluit Belang van Opleiding, supra- en intervisie Leren van good practices Beroepsethiek en deontologie Respect voor ieders optreden en positie Evenwaardigheid Structurele afspraken Communicatie, participatie en zorgvuldigheid

Meer informatie? Wegwijzers www.law.kuleuven.be/isr/ Beroepsgeheim en hulpverlening (nieuwe editie 2018 die Keure)