Het herkennen en behandelen van perifere zenuwklachten: een introductie Andrea Derks MSc. & Renske Janssen MSc. Ergotherapeuten Handtherapeuten Radboudumc Jaarcongres Ergotherapie 22 maart 2019
CTS Ulnaropathie Neuralgische Amyotrofie Inhoud / introductie
Zenuwaandoening
CTS Meest voorkomend entrapment syndroom
Anatomie
Risicogroepen 50% genetisch bepaald Vrouwen > Mannen RSI/ Beroepsgerelateerde klachten Trauma/Polsfracturen Menopause/ Zwangerschap Medische oorzaak (reuma, diabetes, ) Leefstijl (roken, obesitas, )
Symptomen Nachtelijke tintelingen en pijn in de hand Verminderd gevoel Onhandigheid en krachtsverlies Uitstraling naar arm en schouder
Boston Carpal Tunnel Questionnaire Gestandaardiseerd evaluatief meetinstrument Ontwikkeld door Levine et.al. 2014 vertaald en gepubliceerd in Nederlands Tijdschrift voor Plastische chirurgie
Conservatieve behandeling Educatie Nachtspalken Zenuwglijdings oefeningen Tape https://www.youtube.com/watch?v=6xbel4-bx-g
Postoperatieve behandeling Begeleiden fasen van wondgenezing Opbouwen ROM Opbouwen kracht Contracturen en adhesie voorkomen Oedeem preventie Littekenbehandeling
Ulnaropathie Na carpale tunnel is ulnaropathie de meest voorkomende mononeuropathie (Nederlandse Vereniging voor Neurologie, 2011)
Symptomen Sensibiliteitsproblemen dig 4 en 5 Vaak niet pijnlijk (CTS wel) Vaak s nachts last Uitval spieren (intrinsiek) Afstaande pink (teken v Wartenberg) Klauwhand dig 4 en 5
1. Sulcus ulnaris 2. Cubitale tunnel 3. Kanaal van Guyon 4. Arcarde of Struthers Wat is de oorzaak?
Diagnosestelling EMG Zenuwecho Consult neuroloog Consult ergotherapeut Diagnostisch spreekuur ulnaropathie
Patient Rated Ulnar Nerve Evaluation
Voorbeeld PRUNE
Vertaling en validering PRUNE ENGELS NEDERLANDS DUITS 1. Preparation Voorbereiding Vorbereitung 2. Forward Translation Vooruit vertalen Vorwärts Übersetzung 3. Reconciliation Overeenkomst Vereinbarung 4. Back Translation Terug vertalen Zurück Übersetzung 5. Back Translation Review Beoordeling terug vertalingen Rezension Zurück Übersetzung 6. Harmonization Harmonisatie Harmonisierung 7. Cognitive Debriefing Cognitieve nabespreking Kognitive (inhaltliche) Nachbesprechung 8. Review of Cognitive Debriefing Beoordeling nabespreking Rezension der Nachbesprechung 9. Proofreading Proeflezen /correctie Korrekturlesen 10. Final Report Eindrapport Abschlussbericht Wild et. al.2015
Behandeling
Behandeling Combinatie Ergotherapeut en Fysiotherapeut Patiënteducatie Activiteiten analyse met nadruk op houdingen en activiteiten die de klachten laten ontstaan. Motivational Interviewing Tape Elleboog kousen met gelpads Elleboog spalken Zenuw glij oefeningen
Neuralgische amyotrofie, wat is dat? NA, ook wel bekend als.. - Plexus brachialis neuropathie - Parsonage Turner syndrome -.. nog 40 andere synoniemen Meestal zeer pijnlijk, plotse zenuwontsteking van delen van de plexus brachialis en andere zenuwen
Neuralgische Amyotrofie; niet nieuw Photos by: H. Churschmann, 1894. Http://www.artandmedicine.com
Hoe vaak komt NA voor: Indicentie: 1 jaar tellen bij de huisartsen Project 2012: alle mensen met schouderklachten inclusief NA - 2 grote huisartspraktijken (Nijmegen Noord) - Totaal 14118 ingeschreven patiënten - 495 patiënten met nieuwe schouder- of armklachten - 16 patiënten, definitief NA 16 / 14118 = 1 op de 1000 / jaar (voorheen 3 / 100.000 / jaar)
Klinische kenmerken van NA Symptomen in episodes of aanvallen Extreme neuropathische pijn in nek, schouder en/of arm in 95% Snelle multifocale parese en atrofie bovenste extremiteit 1/3 bilateraal (asymmetrisch) 70-90% herstel in 6 maanden tot 3 jaar Recidiefkans aanvallen 25% (HNA: 75%) > 50% patiënten houdt persisterende klachten m.n. pijn en verminderde duurbelastbaarheid
Restklachten na NA 50% beperkt door pijn 80% moeite met reiken en handelingen boven de macht 63% ernstig vermoeid (CIS > 35) Hoge correlatie tussen scapula instabiliteit, pijn en vermoeidheid
Meer klinische kenmerken Vlekkige hypesthesie in 80% Zelden tot nooit gestoorde propriocepsis Scapula instabiliteit niet altijd alata! - in 70% Meer mannen dan vrouwen (68% vs 32%) Pijnloze aanvallen in 5% Enkele gevallen ook been en/of middenrif
Ook typisch: Uitval n. Anterior Interosseus Tak van n. Medianus naar FPL, FDP dig 2 (en 3) en de m. pronator quadratus Krachtsverlies pincetgreep en pronatie onderarm Bijv. moeite met pen vasthouden, potjes opendraaien
Distale NA Atrofie flexoren Atrofie extensoren Thenar atrofie Flexiecontractuur pols + ulnair deviatie
Distale NA Hoe vaak komt het voor? 3% van de aanvallen bij mannen 8% van de aanvallen bij vrouwen Sensorische problemen in 21% van de gevallen in de hand/vingers Herstel: Ernstige axonale uitval (MRC <3) duurt vaak langer, 2-3 jaar
Etiologie NA Precieze pathofysiologie onbekend Sterke aanwijzingen dat de aandoening multifactorieel is: - Onderliggende (erfelijke) gevoeligheid: SEPT9 chromosoom - Mechanische factoren - Uiteindelijke auto-immuun trigger van de aanvallen
Behandeling van NA? Geenstudies gevonden die Bewijs aanleveren voor een bepaalde vorm van behandeling in neuralgische amyotrofie.
Multidisciplinaire behandeling
Multidisciplinaire behandeling Doelen / focus voor therapie: Voorwaarden creëren om het herstel te bevorderen: (Herstel beïnvloeden? Nee) - Educatie - Tegengaan van overbelasting - Scapula coördinatie en stabiliteit - Verbeteren bewegingspatroon + implementeren in het dagelijks functioneren - Juiste ergonomie + effectief rusten - Principes belasting/belastbaarheid Niet: One size fits all!!
Casus distale NA Dhr. B, 66 jaar oud Gepensioneerd Hobby: jeu de boules Diagnose: NA sinds 2012, waarbij vooral zwakte van de extensoren van dig. 2-5 rechts (EDC en EDM) Behandelvraag: Graag advisering en behandeling t.a.v. extensiespalk vingers rechts voor verbeteren handfunctionaliteit en voorkomen flexiecontracturen.
Behandeling Uitleg en instructie Voorkomen secundaire klachten - Overbelasting; pijn en vermoeidheid - Veranderd bewegingspatroon vergroeiingen, verkortingen Ergonomie Principes belasting/belastbaarheid Praktische aspecten / bevorderen huidig functioneren
Behandeling
Behandeling
Behandeling
Andere mogelijkheden..
Meer informatie: