BOEK- & MEDIAVERZORGING 81
Wij maken het u makkelijk! 82 Op de volgende pagina s vindt u tekst en illustraties die duidelijk uitleggen hoe te werken met folie, tape en hulpmiddelen. U leest ook wat u moet weten over de keuze van het juiste product, afhankelijk van de gewentse toepassing. Veel succes! Boeken beschermen Zelfklevende folie, zie pag. 102 e.v. Materiaal Schaar (3151), vouwbeen (3183), teflon vouwbeen (3184), boekschraper (3167) of een zacht doekje (zie pag.107). Kies een folieafmeting van ongeveer 4 cm. breder dan de hoogte van het boek dat je wilt beschermen. Snij de folie, laat 2 à 3 cm. oversteken aan alle kanten van het openliggende boek. Luchtbelletjes kunnen beter verwijderd worden door ze door te prikken met een naald dan door te proberen de folie glad te strijken. Verwijder de eerste 10 cm. van de beschermende laag en kleef de folie aan het einde van het boek, vergeet de oversteek niet. Versteviging paperbacks Paperbacks spelen een steeds belangrijkere rol in de bibliotheek. Ze zijn goedkoper, maar helaas niet altijd goed genoeg ingenaaid of gelijmd voor intensief bibliotheekgebruik. Filmolux H200 (zie pag.103) is een snelle en simpele manier om het leven van een paperback te verlengen, zonder dat het teveel kost. Filmolux H200 is speciaal ontworpen om paperbacks te verstevigen en te beschermen. De folie wordt bevestigd aan de buitenkant van het boek, met een strip Filmolux 609 (pag.102) op de rug. Een andere manier is Filmolux H200 te bevestigen aan de binnenkant van het boek met gebruik van Filmoplast P90 (pag.105) of Filmoplast SH (pag.106) om het te verstevigen en dan heel het boek te beschermen met 1 van onze beschermfolies zoals Filmolux Soft (pag. 102). Deze manier voorkomt dat het omslag loskomt van het boek en vergroot de duurzaamheid van het product. De volgende instructies tonen de eerste manier, die de eenvoudigste is van de twee. Produkt Filmolux H200 (pag.103) Papiertape Filmoplast P90 (pag.105). Benodigdheden Schaar, zacht doekje of boekschraper, zie pag.107. Plaats het boek met de voorkant naar boven (A) op de geruite beschermlaag. Meet het boek en gebruik een oversteek van 3-4 cm aan alle kanten. Draai het boek om (B). Meet als voordien en snij of knip de folie af op de gewenste maat. Bevestig de folie aan de voorkant terwijl je voorzichtig de beschermlaag wegtrekt en de folie gelijkmatig andrukt met een doekje of boekschraper. Herhaal aan de achterzijde. Altijd werken vanuit het midden naar de zijkanten. 83 Trek zachtjes de beschermlaag verder af en druk de follie gelijkmatig op de kaft van het boek met behulp van de boek schraper of het doekje. Wrijf altijd vanuit het midden naar de zijkanten. Druk voorzichtig met het teflon vouwbeen de folie in de ril van het boek en vervolg tot aan de rug. Belangrijk: de folie niet straktrekken terwijl u hem in de ril aandrukt. Draai het boek om en voltooi de procedure aan de andere zijde. Snij de uitstekende delen van de folie weg. Om de rug te verstevigen: snij de filmolux 609 af op de gewenste lengte, met een oversteek van 2 cm aan beide kanten. Bevestig de folie op de rug door de beschermlaag los te trekken terwijl je de folie tegen de rug aandrukt. Voor het beste resultaat gebruik je een zacht doekje. Snij het overlappende stuk folie diagonaal af aan de vier hoeken en snij V-vormige stukjes aan beide kanten van de rug. Vouw de folie naar de binnenzijde van de kaft en druk hem goed vast. De V-vormige stukjes kunnen met het vouwbeen achter de rug geduwd worden (of afgeknipt in geval van een paperback). Snij de uitstekende delen van de folie weg.
84 85 Beschermen van kaarten, tekeningen e.d. Filmolux of Filmolux 609, zie pag.102. Benodigdheden Schaar, tape-afroller, zacht doekje of boekschraper (pag.107). Een glad, rimpelvrij oppervlak is belangrijk voor een goed resultaat. Reeds gevouwen papier moet glad gemaakt worden door het eerst een beetje te bevochtigen en daarna met een warm strijkijzer glad te strijken. Meet het document dat moet gelamineerd worden en snij een stuk folie af met een oversteek van 5 cm. aan alle kanten. Repareren van scheuren Papiertape, Filmoplast P, zie pag.105; Reparatie tape, Filmoplast R, zie pag.103. Benodigdheden Vouwbeen (3183), schaar (3151), Lasapparaatje (3182), zie pag.107. Zowel Filmoplast P als Filmoplast R zijn geschikt om scheurtjes en gaten in papier te repareren. Filmoplast P is bijzonder transparant en kan zelfs na jaren nog verwijderd worden met water. Filmoplast R is veel dunner dan Filmoplast P en is verwijderbaar met warmte (RT sealing iron, art. 3182). Reparatie met Filmoplast P Neem om een scheur te repareren een strook tape van de roller; zorg dat deze langer is dan de scheur. Plaats de strook over de scheur en wrijf hem stevig aan met een vouwbeen. Door het wrijven wordt de lijm in het papier gedrukt en de lucht uit de papiervezels, zodat een mooie transparante hechting ontstaat. Knip of snij de overstekende tape af. Reparatie met Filmoplast R Neem om een scheur te repareren een strook van de roller; zorg dat deze iets langer is dan de scheur. Leg de strook op de scheur. Begin het lassen aan één kant en volg de lengte van de strook met gelijkmatig draaiende bewegingen totdat de gewenste transparantie bereikt is. Gebruik dezelfde techniek om kleine gaten te repareren, maar leg eerst een vel silliconenpapier onder de te repareren pagina om te voorkomen dat onderliggende pagina s worden beschadigd. Verwijder voorzichtig en gelijkmatig de beschermlaag, terwijl u met een zachte doek of boekschraper de folie op het document vastdrukt. Werk altijd vanuit het midden naar de zijkanten, om vorming van luchtbellen onder de folie te voorkomen. Snij het uitstekende stuk folie weg. Herstellen van uitgescheurde pagina s Papiertape, Filmoplast P90, zie pag.105; Reparatietape, Filmoplast R, zie pag.103. Benodigdheden Vouwbeen, schaar, zie pag.107. Neem om de pagina terug in het boek te bevestigen een strook tape van de roller en zorg ervoor dat deze langer is dan de pagina. Plaats de strip in de lengte en kleef ze eerst op de losse pagina en dan op de volgende pagina s van het boek. Wrijf sterk op de strip met het gepolijst been om voor een sterke bevestiging te zorgen. Beschermen van etiketten en andere boekmarkeringen Produkt Papier tape, Filmolux 610, zie pag.102; Filmolux Libre, pag.103; of Economy tape, p.104. Benodigdheden Tape-afroller TA2; zie pag.107; markeerpen, zie pag.132. Kleef het etiket eerst op het boek alvorens de beschermfolie aan te brengen. In gevallen waar enkel het etiket beschermd hoeft te worden wordt het gebruik van Filmolux 610 aanbevolen. Voor een goede bescherming is het raadzaam een oversteek van 1 cm. aan alle kanten aan te houden. Voor de bescherming van barcode-etiketten dient een folie gebruikt te worden zoals Filmolux Libre. De reden is simpel: herhaaldelijk scannen van een onbeschermde barcode met een laserscanner kan deze onleesbaar maken. Filmolux Libre biedt efficiënte bescherming en voorkomt dat de kleur of inkt uitloopt zodat de barcode onleesbaar wordt voor de scanner. Deze oplossing is geschikt voor het herstellen van slechts enkele pagina s. Voor de reparatie van meerdere pagina s kan een boek beter opnieuw ingebonden worden. Knip de uitstekende stukken af. Bij herstel van dun papier of bij reparatie met tape over tekstgedeelten kan in plaats van Filmoplast P90 beter Filmoplast P gebruikt worden.
86 87 Versterken en herstellen van boeknaden Produkt Papiertape, Filmoplast P90; zie pag.105; Textieltape, Filmoplast SH, zie pag.106. Benodigdheden Vouwbeen (3183) pag.107. Reparatie van een losse rug Afhankelijk van de schade kan de rug ook vastgezet wroden met een papierstrip of tunnel.* We raden deze methode aan wanneer de rug volledig loshangt. Er zijn twee verschillende produkten om boeknaden te versterken en te herstellen. Afhankelijk van de dikte van het boek kan de lange vezelige Filmoplast P90 papieren tape of de sterkere Filmoplast SH textieltape gebruikt worden. Om de naad van een boek of paperback te herstellen of te verstevigen, neem je een strook van de roller die langer is dan de kaft. De strook in de lengte vastkleven aan het boekblok en daarna pas aan de kaft. Wrijf de strip stevig aan met het vouwbeen voor een goede kleefkracht. Snij alle overstekende stukken af. Linnentape, Filmoplast T (of bindgaas) zie pag.106; boeklijm, zie pag.108. Benodigdheden Schaar(3151), vouwbeen (3183), zie pag.107; Lijmborstel (2127), zie pag.108. Bepaal de lengte van het benodigde gaas, papieren strook en tape voor reparatie van het boek. Maak het omslagkarton voorzichtig los. Maak de boekrug vrij van papierresten (indien het een dik boek is, maak dan een tunnel ). Breng lijm aan op het boekblok en de achterkant van de rug. (Giet de nodige lijm in een kleiner potje, dan blijft de lijm langer goed; lijm kan met water worden verdund) Herstellen van boekruggen Produkt Linnentape, Filmoplast T, zie pag. 105. Benodigdheden Schaar (3151), vouwbeen (3183), zie pag.107. Snij om een rug te herstellen een strook Filmoplast T af die langer is dan het boek. Verwijder de helft van het beschermpapier en plaats de tape in het midden van de rug. Leg het bindgaas erop en laat het stuk dat op de boekrug moet worden gelijmd voorlopig uitsteken. Om nu verder te gaan zonder dat het boek aan de omslagrug vastplakt moet er een papierstrook of een tunnel worden bevestigd aan het boekblok. Lijm de tunnel vervolgens vast aan de omslagrug. Wrijf de Filmoplast vast, verwijder daarna het restant van het papier terwijl u de tape vast wrijft. Snij de oversteek in V-vorm en vouw deze achter de rug. Bij paperbacks gewoon afsnijden. Open het boek, plaats het bindgaas tussen het omslagkarton en het vaste schutblad en breng hier ook de lijm aan.** Druk het omslagkarton in het scharnier en zorg ervoor dat het overal goed aansluit. Laat het nu eerst drogen voor het beste resultaat. Daarna kan de tape aangebracht worden ter versteviging van de boekband en tevens ter afwerking. * Een tunnel wordt gebruikt voor dikke boeken en versterkt de rug van het boek. Meet de rugbreedte op A4 papier uit, vouw het in drie delen, lijm het ene deel aan het andere vast, zodat een tunnel ontstaat. Lijm in plaats van de papier strook de tunnel aan het boek en lijm tevens het gedeelte dat met de omslagrug samenvalt. Op deze manier krijgt het boek als het ware een gedeelde rug. Daarna verder gaan zoals beschreven. ** Indien het niet mogelijk is om het bindgaas onder het schutblad te krijgen kan het ook er overheen worden geplakt, en later weggewerkt met de tape.
Repareren met naald en draad Voor dunnere geniete werkboekjes. 88 89 Verwijder een nietje en steek de naald door de binnenzijde van de rug. Laat een stuk draad uitsteken. Sterk linnengaren (2723) zie pag.108. zie pag.108, naald. Benodigdheden Priem, Maak met de priem een gaatje in het midden van het katern en steek de naald weer naar b uiten. Verwijder het andere nietje, steek de naald naar binnen en vervolgens door de middelste opening weer naar buiten en. Nu heeft u twee grote steken aan de binnenzijde van de pagina s en twee aan de buitenzijde van de rug. Bind de draad met een stevige knoop aan elkaar. Werk de rug met plastiek af, zodat de knoop niet loskomt. Boek Laminaat Station Station BSL-L, zie pag. 107; Filmolux 609, zie pag.102. Benodigdheden boekschraper, zie pag.107. Kies een beschermfolie die 3-4 cm. langer is dan het boek. Plaats de folie op de drager en trek een stukje van de beschermlaag af. Gebruik voor extra bescherming EASY WINGS op de onderkant van de rug. Als u dit doet, wees zeker dat de WINGS naar beneden wijzen, met het boek aan de juiste kant boven. Plaats de rug van het boek tegen de geleider. Druk de folie sterk aan met de boekschraper of doek om een sterke hechting te verkrijgen. Draai het boek 180 terwijl je met de folie het boek bedekt. Gebruik de boekschraper of doek om de folie stevig vast te wrijven van het midden naar de zijkanten toe. Rug versterken met Easy Wings : Easy Wings (3091, 3092) zie pag.106. Verwijder de middelste strip van het geperforeerde beschermpapier. Bevestig het aan de boekrug met de Wings naar onder. Verwijder de bescherming aan de rechterkant en wrijf zachtjes op de rug en kaft. Herhaal dit aan de andere kant. Span de folie zachtjes aan en snij hem af met het ingebouwde mes. Versterken van kranten en magazines met EASY HOLD Om de rol te vervangen, zie Tape-afroller TA2 (onder). Easy Hold (3159) zie pag.106. Open de krant in het midden. Verwijder de middelste strip van het geperforeerde beschermpapier. Open het boek en wrijf de Wings sterk tegen de binnenkant van het kaft. Gebruik van de tape-afroller Tape-afroller Deze afrollers zijn geschikt voor Neschen zelfklevende tapes tot 6 cm. breedte. Max.rol lengte 50 m. Max. Ø12 cm. Plaats de onderste helft van de Easy Hold op de middelste pagina met zijn nek juist boven de rand om moeilijkheden te vermijden bij het sluiten van de krant. Vouw de Easy Hold over en plaats de bovenste helft aan de buitenkant van de krant. Verwijder de overige beschermingen en druk neer met je vinger. De andere kant wordt versterkt op dezelfde manier. Vervangen rol Draai de geribbelde schroef (zwart) los aan de bovenzijde zodat de geleider kan opgetild worden. Plaats de rol. Trek ongeveer 15 cm. van het beschermpapier af en trek de folie door de verdeler tot het kleefgedeelte op het mes rust met een kleine oversteek. Als je aan de folie trekt, wordt het beschermpapier automatisch door de verdeler naar achter geleid. Plaats de geleider terug en draai de schroef aan. De geleider ligt nu plat tegen de rollen en oefent een lichte druk erop uit. Tape-afroller TA2, zie p.107. Trek de folie tot de gewenste lengte. Snij af door een neerwaartse druk uit te oefenen op de meskant (deze is in hoogte verstelbaar).