Algeme karakteristiek Wat schrijv leerling? Schrijv naar aanleiding stimulerde situaties (uit spel) (bijv. e teking met bijschrift de leraar). Eig naam schrijv. Spel met letterteks. Boem letters. Eig schrift ontwikkel (leerling schrijv hun eig teks/ teking vertell wat er staat). Verhal (fictie), gedicht, ve instructieve tekst, naar aanleiding concrete situaties inde klas of verbond aan thema s die aan bod kom. Creatief schrijv (leerling zijn vrij in het bepal gre, doel publiek). Waarvoor schrijv leerling? Communicatie Beschrijv Beschrijv Instruer Expressie Kan samhangde tekst schrijv met e evoudige lineaire opbouw, over uitelopde vertrouwde onderwerp binn school, werk maatschappij. Conceptualisatie Fictie, Poëzie, Schrijvd ler Fictie Poëzie Schrijvd ler Zie groep 3/4 plus betogde tekst (waarin e standpunt de leerling met argumt wordt ondersteund). Beschrijv Instruer Betog Fictie Poëzie Schrijvd ler Zie groep 5/6, maar met hogere eis gericht op niveau 1S/2F. Voorbeeld: draaiboek mak voor e film/ toneelstuk, boekbespreking, recsie, ingezond brief, adverttie, webpagina, verhal spannd mak. Beschrijv Instruer Betog Fictie Poëzie Schrijvd ler Kan korte evoudige tekst schrijv over alledaagse onderwerp of over onderwerp uit de directe leefwereld de schrijver. - - 9
Tak Wat schrijv leerling? Correspondtie Briefjes of kaartjes naar e klasgoot, ouder of leraar. Kaartje (bijv. naar zieke leraar), bedankje voor atttie (bijv.als leerling ziek was), uitnodiging ouders (bijv. voor klasevemt). Zie 3/4 plus Verzoek om over e dist bij e instantie (bijv. bibliotheek gemete, bedrijf) Ingezond brief naar buurtkrant, schoolkrant etc. Zie groep 5/6 plus Klacht indi, briev met persoonlijke ervaring, gevoels, ming. Kan e briefje, kaart of e-mail schrijv om te vrag, iemand te bedank, te feliciter, uit te nodig e.d. Kan e-mails of informele briev schrijv daarbij daarbij ming gevoels uitdrukk. Kan met behulp standaardformulering evoudige zakelijke briev producer schriftelijke verzoek opstell. Formulier invull, bericht, advertties aanteking Eig nieuwsbericht op het prikbord, opsporingsbericht (bijvoorbeeld verdw hond), mukaartjes, etikett, labels, uithangbord, reclamebord, lijstjes. Berichtje voor schoolkrant of prikbord, aankondiging voor evemt, aanmeldingsformulier voor uitje, bijschrift, ander uitlegg hoe iets werkt. Zie 3/4 plus Adverttie (naar aanleiding e voorbeeld), aanteking e les, formulier voor e prijsvraag/ aanbieding (bijv. op internet), bericht voor bekd (kattebelletje), evoudige recept schrijv. Zie 5/6 plus Complexere formulier, zoals reisdocumt hotelinschrijving complexere instructies (speurtocht, routebeschrijving, gebruiksaanwijzing). Kan e kort bericht, e boodschap met evoudige schrijv. Kan evoudige standaardformulier invull. Kan aanteking mak overzichtelijk weergev. Kan notities, bericht instructies schrijv waarin evoudige onmiddellijke reletie voor vrid, doct ander wordt overgebracht. Kan e adverttie opstell om bijvoorbeeld spull te verkop. Kan aanteking mak tijds e uitleg of les. 10
Wat schrijv leerling? Verslag, werkstukk, samvatting, artikel Vrij schrijv Vertelling naar aanleiding e gebeurtis, bijschrift bij teking (sam met leraar). Schrijv bij zelfgemaakte teking, of bestaande afbeelding in boekjes of posters. In eig woord samvatt e gelez verhaal, weergev uit e tekst, Verslag activiteit in de vorm poster, muurkrant of boekje. Vrije keus uit diverse gres, doel publiek (bijv. n.a.v. e ervaring e voorstelling, e belangrijke gebeurtis). Zie 3/4 plus Verslag e uitgevoerd experimt, e samvatting gev de belangrijkste inhoud e (zaakvak) les, vergelijk twee tekst over ezelfde onderwerp. Zie 5/6 plus Artikel voor de schoolkrant of voor ouders (bijv. over e uitje, e ming, e persoonlijke ervaring), boekbespreking of recsie, werkstuk gebaseerd op verschillde bronn uit e zaakvak. Kan e verslag of e werkstuk schrijv daarbij stukjes uit verscheide bronn samvatt. Zie 3/4. Zie 3/4. Kan eig ideeën, ervaring, gebeurtiss fantasieën opschrijv in e verhaal, in e ve tekst of in e gedicht. Kan verslag werkstukk schrijv met behulp e strami daarbij verscheide bronn vergelijk, samvoeg samvatt. Kan onderhoudde tekst schrijv overtuig met argumt. Kan e collage, e krant of muurkrant mak. 11
Kmerk de taakuitvoering Samhang Samhang wordt aangebracht door dialoog tuss leerling leraar over wat de leerling heeft opgeschrev. Samhang de tekst is onderwerp gesprek tuss leerling ander (leraar medeleerling). Bij onduidelijkheid over het verband tuss zinn of de bedoeling de schrijver word vrag gesteld. Tekst zijn meestal niet goed te begrijp in de eerste versie, door het ontbrek belangrijke /of doordat relaties tuss zinn niet duidelijk zijn. Samhang de tekst is in toemde mate de verantwoordelijkheid de leerling. Nabespreking moet duidelijk mak wat onduidelijk is verbetering behoeft. Gebruik verwijswoord voegwoord behoeft extra aandacht. De leerling is zich bewust de onduidelijkhed die kunn ontstaan over de relaties tuss zinn in zijn tekst (verwijswoord) weet dat hij daarop moet lett bij revisie. Er wordt expliciet gewez op gebruik taalmiddel om verschillde relaties aan te duid (volgorde, oorzaak-gevolg argumtatieve relaties). De is zodanig geordd dat de lezer de gedachtegang gemakkelijk kan volg het schrijfdoel bereikt wordt. De meest bekde voegwoord (, maar, want, omdat) zijn correct gebruikt, met andere voegwoord kom nog fout voor. Fout met verwijswoord kom voor. Samhang in de tekst binn samgestelde zinn is niet altijd duidelijk. Gebruikt veel voorkomde verbindingswoord (als, hoewel) correct. De tekst bevat e volgorde: inleiding, kern slot. Kan alinea s mak inhoudelijke verband expliciet aangev. Maakt soms nog onduidelijke verwijzing fout in de structuur de tekst. Afstemming op doel zi dat geschrev taal communicatieve doel heeft. Ze schrijv tekst met als doel om gedacht onder woord te brg. mak knis met verschillde doel voor schrijv (nauwkeurig beschrijv ervaring, gevoels uitdrukk, verhal vertell, instructies gev) do ervaring op met het bereik die doel. breid hun knis verschillde schrijfdoel verder uit (gev ming, argumt, standpunt, reclame mak) do ook ervaring op met het bereik deze doel. ler zelfkritisch te kijk naar de wijze waarop ze schrijfdoel prober te bereik. Ze lett erop dat e tekst niet minder maar ook niet meer moet bevatt dan het doel vereist. Kan in tekst met e evoudige lineaire structuur trouw blijv aan het doel het schrijfproduct. 12
Afstemming op publiek ervar reacties leraar, klasgot ouders op hun tekst. pass hun tekst aan naar aanleiding vrag suggesties klasgot leraar. houd reking met het verschil tuss bekde onbekde lezers hun tekst ler hun stijl daaraan aan te pass. Gebruikt basisconvties bij e formele brief: Geachte/ beste Hoogachtd/Met vridelijke groet. Hanteert verschil informeel/ formeel. Kan eig ideeën, ervaring, gebeurtiss fantasieën opschrijv in e verhaal, in e ve tekst of in e gedicht. Past het woordgebruik toon aan het publiek aan. Woordgebruik woordschat dicter hun tekst. Leraar ondersteunt de formulering door suggesties vrag. schrijv tekst op basis zelfgeformuleerde zinn. Leraar medeleerling stell vrag gev suggesties voor woordgebruik bij onduidelijkheid. krijg aandacht voor correct gebruik verwijswoord, voegwoord stijlmiddel/woordschat behord bij beschrijvde, instructieve, argumtatieve verhalde tekst. Zie groep 5/6 plus aandacht voor idiomatische uitdrukking, voorzetsels gevarieerdheid. Gebruikt voornamelijk frequt voorkomde woord. Fout met voorzetsels idiomatische uitdrukking kom nog voor. Varieert het woordgebruik. Spelling, interpunctie grammatica gebruik zelf gemaakte teks voor letters. Leraar helpt leerling met correcte spelling, grammatica interpunctie in hun eig tekst. pass regels voor spelling, grammatica interpunctie toe in hun eig tekst. Leraar klasgot help bij het verbeter fout. mak hun tekst zo foutloos mogelijk voor publicatie. Zie groep 5/6. Zie Begripplijst/ taalverzorging. Idem. 13
Leesbaarheid Ge eis Zie groep 5/6. aan leesbaarheid. De leerling vertelt wat zijn teks betek. oef handschrift bested tijd aan het mak e nette versie voor publicatie. Ze verzorg tekstopmaak, titel illustraties. Bij briev zorg ze voor datering, adressering, aanhef onderteking. Zie groep 3/4 plus tekstverwerking op de computer. word zich bewust de functie alinea s tusskopjes pass deze toe in hun eig tekst. Hanteert titel. Voorziet e brief op de gebruikelijke plaats datering, adressering, aanhef onderteking. Besteed aandacht aan de opmaak de tekst (handschrift, bladspiegel, evtueel beeldde elemt kleur). Gebruikt titel tekstkopjes. Heeft bij langere tekst (meer dan twee A4) ondersteuning nodig bij aanbrg de lay-out. 14